Πατριάρχης Ιωσήφ Α΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πατριάρχης Ιωσήφ Α΄
Θάνατος 23  Μαρτίου 1283
Ιδιότητα Πατριάρχης
Αξίωμα Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Ιωσήφ Α΄ ο Γαλησιώτης (... - 23 Μαρτίου 1283) διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως τις περιόδους 1266[1] - 1275 και 1282 - 1283. Ήταν σημαντικός πολέμιος του σχεδίου του Αυτοκράτορα Μιχαήλ Παλαιολόγου για Ένωση Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας, στάση για την οποία έχει ανακηρυχθεί Ομολογητής και η μνήμη του εορτάζεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφού υπήρξε οκτώ χρόνια έγγαμος, μετά τον θάνατο της γυναίκας του εκάρη μοναχός. Υπηρέτησε ως αναγνώστης από το 1222 ως το 1254 και το 1259/60 έγινε ηγούμενος της Μονής Λαζάρου στο όρος Γαλήσιο, κοντά στην Έφεσο[2][3]. Έγινε πνευματικός του Αυτοκράτορα Μιχαήλ Παλαιολόγου, ο οποίος τον έστειλε με αυτή την ιδιότητα να ζητήσει από τον Πατριάρχη Αρσένιο να άρει τον αφορισμό κατά του Αυτοκράτορα εξαιτίας της τύφλωσης του νεαρού Ιωάννη Λάσκαρη. Ο Αρσένιος όμως ήταν ανένδοτος και τελικά ο Μιχαήλ τον εκθρόνισε και, μετά από την σύντομη Πατριαρχία του Γερμανού Γ΄ και την παραίτησή του, έκανε Πατριάρχη τον Ιωσήφ στις 28 Δεκεμβρίου 1266. Στις 2 Φεβρουαρίου 1267 ο Ιωσήφ ήρε το ανάθεμα κατά του Αυτοκράτορα[4], πράγμα που εξαγρίωσε τους οπαδούς του Αρσενίου του και επιδείνωσε το λεγόμενο «Σχίσμα των Αρσενιατών[2][3]».

Το 1272 ο Ιωσήφ ιερούργησε στην στέψη του Ανδρόνικου Παλαιολόγου ως συναυτοκράτορα, αλλά, ως ανθενωτικός, σύντομα συγκρούστηκε με τον Μιχαήλ Η'[5] αναφορικά με την απόφαση του Αυτοκράτορα να στείλει εκπροσώπους στη Σύνοδο της Λυών (1274) με σκοπό την Ένωση της Ορθόδοξης με την Καθολική Εκκλησία[2]. Για τον Μιχαήλ, ο οποίος απειλούνταν από τις φιλοδοξίες του Καρόλου του Ανδεγαυού, η Ένωση ήταν το μοναδικό μέσο για την αποτροπή μιας πλήρους επίθεσης από τις Δυτικές δυνάμεις στην Αυτοκρατορία του, αλλά ο βυζαντινός κλήρος και ο λαός σχεδόν σύσσωμοι αντέδρασαν στις παραχωρήσεις που γίνονταν στον Πάπα σε θέματα δόγματος και Πρωτείου[6]. Το 1273, ο Ιωσήφ ορκίστηκε να μην αποδεχθεί την Ένωση υπό τους όρους που έθετε ο Πάπας και το 1274, όταν η βυζαντινή αποστολή ετοιμαζόταν να αναχωρήσει για να παραστεί στη Σύνοδο της Λυών, αποσύρθηκε στη Μονή Περιβλέπτου[2][3]».

Στις 9 Ιανουαρίου 1275 παραιτήθηκε επισήμως από τα καθήκοντά του και αποσύρθηκε στην Μονή Ανάπλου, κατόπιν στη Χηλή και το καλοκαίρι του 1280 στην Μονή Κοσμιδίου στην Κωνσταντινούπολη[3]. Διάδοχός του επελέγη ο Ιωάννης Βέκκος, ο οποίος στο μεταξύ είχε υιοθετήσει πιο ενωτικές θέσεις[7]. Μετά τον θάνατο του Μιχαήλ το 1282, ο Ιωάννης καθαιρέθηκε από τον Ανδρόνικο Β΄ Παλαιολόγο και ο Ιωσήφ ανήλθε εκ νέου στο Θρόνο στις 31 Δεκεμβρίου, αλλά τον Μάρτιο του 1283 παραιτήθηκε λίγο πριν τον θάνατό του[2][8].

Λόγω της σταθερής ανθενωτικής του στάσης, ανακηρύχθηκε Ομολογητής από τον διάδοχό του Γρηγόριο Β΄[2] και τιμάται ως άγιος από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 30 Οκτωβρίου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 142. ISBN 9607217225. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Alice-Mary Talbot (1991). «Joseph I». Αλεξάντρ Καζντάν: Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press, σελ. 1071. ISBN 978-0-19-504652-6. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Erich Trapp, Rainer Walther, Hans-Veit Beyer, Katja Sturm-Schnabl (1980). «9072. Ἰωσὴφ I.». Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. 
  4. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 142-143. ISBN 9607217225. 
  5. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 144. ISBN 9607217225. 
  6. Deno John Geanakoplos (1959). Emperor Michael Palaeologus and the West, 1258-1282: A Study in Byzantine-Latin Relations. Harvard University Press, σελ. 189–206, 213–245, 258–276. 
  7. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 145. ISBN 9607217225. 
  8. Steven Runciman (2005). Η Βυζαντινή Θεοκρατία. Εκδόσεις Δόμος, σελ. 146. ISBN 9607217225. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Γερμανός Γ΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1266-1275 (1η θητεία)
Διάδοχος
Ιωάννης ΙΑ΄
Προκάτοχος
Ιωάννης ΙΑ΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1282-1283 (2η θητεία)
Διάδοχος
Γρηγόριος Β΄


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Joseph I of Constantinople της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).