Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φρειδερίκος Β'
Frederick II and eagle.jpg
Περίοδος
εξουσίας
22 Νοεμβρίου 1220 - 13 Δεκεμβρίου 1250
Στέψη 22 Νοεμβρίου 1220
Ρώμη
Προκάτοχος Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Διάδοχος Κορράδος Δ' της Γερμανίας
Βασιλιάς της Γερμανίας
επίσημα Βασιλιάς των Ρωμαίων
Περίοδος
εξουσίας
25 Ιουλίου 121522 Νοεμβρίου 1220
Στέψη 9 Δεκεμβρίου 1212 (Μάιντς)
25 Ιουλίου 1215 (Άαχεν)
Προκάτοχος Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Διάδοχος Ερρίκος Ζ' της Γερμανίας
Βασιλιάς της Σικελίας
Περίοδος
εξουσίας
27 Νοεμβρίου 119813 Δεκεμβρίου 1250
Στέψη 17 Μαΐου 1198
Παλέρμο
Προκάτοχος Ερρίκος ΣΤ'
Διάδοχος Κορράδος Δ'
Βασιλιάς της Ιερουσαλήμ
Περίοδος
εξουσίας
9 Νοεμβρίου 122513 Δεκεμβρίου 1250
Στέψη 18 Μαρτίου 1229
Ιερουσαλήμ
Προκάτοχος Ισαβέλλα Β' της Ιερουσαλήμ
Διάδοχος Κορράδος Δ' της Γερμανίας
Σύζυγος Κωνσταντία της Αραγωνίας
Ισαβέλλα Β' της Ιερουσαλήμ
Ισαβέλλα της Αγγλίας
Μπιάνκα Λάντσια
Επίγονοι Ερρίκος Ζ' της Γερμανίας
Κορράδος Δ' της Γερμανίας
Ερρίκος Όθων
Μαργαρίτα της Σικελίας
Κωνσταντία (Άννα)
Μανφρέδος της Σικελίας
κ.ά.
Οίκος Οίκος των Χοενστάουφεν
Πατέρας Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Μητέρα Κωνσταντία, βασίλισσα της Σικελίας
Γέννηση 26 Δεκεμβρίου 1194
Γιέζι, Μάρκε, Βασίλειο της Ιταλίας (Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία)
Θάνατος 13 Δεκεμβρίου 1250 (55 ετών)
Τορεματζόρε, Απουλία, Βασίλειο της Σικελίας
Τόπος ταφής Καθεδρικός του Παλέρμο
Θρησκεία Καθολική Εκκλησία[1]
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

O Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν (Federico II Hohenstaufen, 26 Δεκεμβρίου 1194 - 13 Δεκεμβρίου 1250) ήταν ένας από τους πιο ισχυρούς αυτοκράτορες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά τον Μεσαίωνα και επικεφαλής του Οίκου των Χοενστάουφεν. Ήταν βασιλιάς της Σικελίας (1198-1250), αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1220-1250) και τιτουλάριος Βασιλέας της Θεσσαλονίκης. Υιός και διάδοχος του Γερμανού αυτοκράτορα Ερρίκου ΣΤ΄ και της Κωνσταντίας της Σικελίας (κόρης του βασιλιά Ρογήρου Β΄).

Φωτισμένος μονάρχης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πλέον φωτισμένος μεσαιωνικός μονάρχης στη δυτική Ευρώπη, αντιτάχτηκε σκληρά στο θρησκευτικό κατεστημένο της εποχής του και αφορίστηκε πολλαπλώς από δύο συνεχόμενους Πάπες. Μεγάλος προστάτης των γραμμάτων και των τεχνών, υψηλότατης διάνοιας, μιλούσε έξι γλώσσες (Λατινικά, Σικελικά, Γερμανικά, Γαλλικά, Ελληνικά και Αραβικά) και απεκλήθη Stupor mundi (που σημαίνει θαύμα του κόσμου). Οι ιστορικοί έχουν αναζητήσει υπερθετικό βαθμό για να τον περιγράψουν, όπως στην περίπτωση του καθηγητή Detwiler, ο οποίος έγραψε:

Ένας άνδρας έξοχου πολιτισμού, ενεργητικότητας, και ικανότητας - αποκαλείται από ένα σύγχρονο χρονογράφο το θαύμα του κόσμου, από τον Νίτσε ως ο πρώτος Ευρωπαίος, και από πολλούς ιστορικούς ο πρώτος σύγχρονος ηγεμόνας - ο Φρειδερίκος ίδρυσε στη Σικελία και τη νότια Ιταλία κάτι που μοιάζει πολύ με ένα σύγχρονο βασίλειο με κεντρική διακυβέρνηση, με μια αποτελεσματική γραφειοκρατία. Παράλληλα δυσφημίστηκε πάρα πολύ από τους Πάπες οι οποίοι τον αφόρισαν τέσσερις φορές και ο Πάπας Γρηγόριος Θ΄ προχώρησε τόσο πολύ ώστε να τον αποκαλέσει Αντίχριστο. Ίδρυσε το 1224 το Πανεπιστήμιο της Νάπολης, το πρώτο Πανεπιστήμιο της Ευρώπης ανεξάρτητο από το θεολογικό κατεστημένο.

Μεγαλύτερη είναι η προσφορά του στο νομοθετικό τομέα με αποκορύφωμα την έκδοση των Liber Augustalis (1231) που αποτελούσε την βάση της Σικελικής νομοθεσίας ως το 1819. Στο «Έδικτο του Σαλέρνο» εμφανίζεται ως ο πρώτος μεγάλος ηγεμόνας που κάνει επίσημο διαχωρισμό ανάμεσα στην ιατρική και τη φαρμακευτική επιστήμη, ώστε να μην μπορεί ο γιατρός να επιτελέσει την εργασία εμπορίας φαρμάκων όπως συνέβαινε έως τότε. Αγαπούσε τα εξωτικά ζώα, ιδιαίτερα τα πουλιά, είχε μεγάλη αγάπη στα γεράκια και ήταν κάτοχος κινητού ζωολογικού κήπου.

Βασιλιάς των Ιεροσολύμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξελέγη αυτοκράτωρ το 1220 με την υπόσχεση να πραγματοποιήσει Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους. Οι καθυστερήσεις λόγω εσωτερικών προβλημάτων ως το 1225 έφεραν την οργή του Πάπα. Τότε παντρεύτηκε την κόρη του έκπτωτου βασιλιά Ιωάννη Βρυέννιου, Ισαβέλλα Β', και απέκτησε δικαιώματα στο θρόνο των Ιεροσολύμων, αφού ο έκπτωτος πεθερός του μετέφερε τα δικαιώματά του στη Λατινική αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης. Νέες καθυστερήσεις ως το 1227, πιθανώς λόγω δολοφονικής επιδημίας, όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε, στο στόλο του, έγιναν αιτία για αφορισμό από τον Πάπα. Ο ίδιος εκστράτευσε την επόμενη χρονιά (1228) και με την βοήθεια του Άραβα σουλτάνου της Αιγύπτου Al - Kamil κατέλαβε τα Ιεροσόλυμα και τον θρόνο. Στην στέψη του στις 18 Μαρτίου 1229 δεν παραβρέθηκε κανένας επίσημος αντιπρόσωπος της Καθολικής Εκκλησίας, ούτε καν ο Λατίνος Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης κύριος Γεράλδος της Λωζάνης. Αμέσως συνάντησε αντίσταση από τους βαρόνους, ενώ τα Ιεροσόλυμα έπεσαν σε Αραβικά χέρια οριστικά το 1244.

Εχθρικές σχέσεις με δύο διαδοχικούς πάπες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εχθρότητα του Πάπα Γρηγορίου Θ΄ απέναντί του ήταν έντονη, αλλά βελτιώθηκε προσωρινά το 1230. Ο ίδιος επέστρεψε στη Σικελία το 1231 και μετά από καταστολή της Λομβαρδικής επανάστασης (1237), συνάντησε νέα έντονη εχθρότητα από τον Πάπα και άρχισε δυναμικά να καταλαμβάνει όλες τις Ιταλικές πόλεις, με στόχο να καταλάβει τη Ρώμη και να τον ανατρέψει. Την περίοδο αυτή κτίστηκαν με εντολή του πολλά κάστρα σε διάφορες ιταλικές πόλεις, όπως το Μέλφι. Ενώ μετά από ασταμάτητους θριάμβους ήταν έτοιμος να ανατρέψει τον Πάπα Γρηγόριο Θ', ο τελευταίος πέθανε το 1240 και ο ίδιος ματαίωσε τα σχέδια του.

Οι σχέσεις του με τον Πάπα Ιννοκέντιο Δ΄ ήταν αρχικά καλές, με συγκατάθεση του ίδιου του αυτοκράτορα. Ο Ιννοκέντιος Δ' του ζήτησε να ελευθερώσει τους αιχμαλώτους επισκόπους και να επανέλθει στον δρόμο της εκκλησίας, και δέχτηκε. Αργότερα, λόγω τοπικής εξέγερσης του ανισόρροπου Ρανιέρι των Καπότσο, επισκόπου του Βιτέρμπο, αντιστράφηκε το καλό κλίμα και ο Φρειδερίκος αρνήθηκε να απελευθερώσει τους αιχμαλώτους και να τηρήσει τις υποσχέσεις του. Ο Ιννοκέντιος Δ΄ τον Ιούλιο 1245, ενώ είχε αποπλεύσει στη Γαλλία φοβούμενος τον ισχυρό αυτοκρατορικό στρατό, κατέφθασε στη Λυών. Εκεί, ύστερα από συμβούλιο ενός μήνα, αφόρισε τον Φρειδερίκο Β΄ με τις χειρότερες κατάρες, καλώντας τον Ερρίκο Ράσπε, άρχοντα από την Θουριγγία, να καταλάβει τον αυτοκρατορικό θρόνο. Ο Ερρίκος στάθηκε ανίκανος να καταπολεμήσει τον Κορράδο, γιο του Φρειδερίκου, στη Γερμανία και πέθανε το 1247. Νέος υποψήφιος αυτοκρατορικός μνηστήρας έγινε ο Γουλιέλμος Β΄, κόμης της Ολλανδίας.

Ενώ όλα πήγαιναν καλά για τον Φρειδερίκο, μια εξέγερση της Λομβαρδικής Πάρμας έφερε το οριστικό του τέλος. Οι επαναστάτες, εκμεταλλευόμενοι μια απουσία του (Δεκέμβριος 1248), επιτέθηκαν και έσφαξαν το στρατόπεδο του, ρημάζοντας όλους τους αυτοκρατορικούς θησαυρούς. Ο ίδιος, άρρωστος και απογοητευμένος, πέθανε μετά από δύο χρόνια (Δεκέμβριος 1250) από δυσεντερία.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φρειδερίκος Β' από την πρώτη του σύζυγο Κωνσταντία Βαρκελώνης, κόρη του Αλφόνσου Β' βασιλιά της Αραγωνίας, είχε:

  • Ερρίκος Ζ' 1211 - 1242, βασιλιάς της Γερμανίας, Β' της Σικελίας και Β' δούκας της Σουαβίας. Νυμφεύτηκε την Μαργαρίτα Μπάμπενμπεργκ, κόρη της Θεοδώρας Αγγελίνας.

Από τη δεύτερή του σύζυγο Ισαβέλλα Β' ντε Μπριεν βασίλισσα της Ιερουσαλήμ, είχε:

  • Κορράδος Δ' 1228 - 1254, βασιλιάς της Γερμανίας, (Α') της Σικελίας και της Ιερουσαλήμ, Γ' δούκας της Σουαβίας.

Από την τρίτη σύζυγό του Ελισάβετ Ανζού, κόρη του Ιωάννη βασιλιά της Αγγλίας, είχε:

  • Μαργαρίτα 1241 - 1270, παντρεύτηκε τον Αλβέρτο Β' Βέττιν, μάργραβο του Μάισσεν.

Από την εκτός γάμου σχέση με τη Μπιάνκα Λάντσια, είχε:

  • Κωνσταντία 1230 - 1307, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Γ' Βατάτζη Αυτοκράτορα των Ρωμαίων αφού βαπτίσθηκε Άννα
  • Μανφρέδος 1232 - 1266, βασιλιάς της Σικελίας (που περιελάμβανε και τη Νάπολη), νυμφεύτηκε σε πρώτο γάμο τη Βεατρίκη Σαβοΐας και σε δεύτερο γάμο την Ελένη Αγγελίνα της Ηπείρου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Frederick II Catholic Encyclopedia

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Frederick II, Holy Roman Emperor της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).