Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φραγκίσκος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Francis I HRE.jpg
Γέννηση
Νανσί
Θάνατος
Ίνσμπρουκ
Αιτία θανάτου Εγκεφαλικό επεισόδιο
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
Ιδιότητα Αριστοκρατικοί και συλλογή νομισμάτων
Σύζυγος Μαρία Θηρεσία
Τέκνα Archduchess Maria Elisabeth of Austria, Archduchess Maria Anna of Austria, Archduchess Maria Carolina of Austria, Ιωσήφ Β΄ των Αψβούργων, Maria Christina, Duchess of Teschen, Archduchess Maria Elisabeth of Austria, Archduke Charles Joseph of Austria, Αρχιδούκισσα Μαρία Αμαλία της Αυστρίας, Λεοπόλδος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Archduchess Maria Johanna Gabriela of Austria, Archduchess Maria Josepha of Austria, Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας, Φερδινάνδος Κάρολος της Αυστρίας-Έστε, Μαρία Αντουανέτα, Archduke Maximilian Francis of Austria και Archduchess Maria Carolina of Austria
Γονείς Λεοπόλδος δούκας της Λωρραίνης και Ελισάβετ Καρλόττα των Βουρβόνων-Ορλεάνης
Αδέλφια Κάρολος Αλέξανδρος της Λωρραίνης, Λεοπόλδος Κλεμένς της Λορραίνης, Λουδοβίκος της Λορραίνης, Ελισάβετ Τερέζα της Λορραίνης, Ελισάβετ Καρλλότα της Λορραίνης και Πριγκίπισσα Άννα-Καρλόττα της Λορραίνης
Αξίωμα Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Βραβεύσεις Ιππότης του Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος, Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας και Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Μαρίας Θηρεσίας
Υπογραφή
1730 signature of François I, Duke of Lorraine (future Francis I, Holy Roman Emperor).jpg
Commons page Πολυμέσα

Ο Φραγκίσκος Α΄(Franz Stefan 8 Δεκεμβρίου 1708 - 18 Αυγούστου 1765) ήταν αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1745 - 1765), και ως Φραγκίσκος Στέφανος, δούκας της Λωρραίνης (1729 - 1737) και μέγας δούκας της Τοσκάνης (1737-1765). Με τον γάμο του με την Μαρία Θηρεσία έγινε ο ιδρυτής του οίκου των Αψβούργων-Λωρραίνης. Δεν άσκησε πραγματική εξουσία γιατί το μεν αξίωμα του αυτοκράτορα δεν άφηνε σχετικά περιθώρια, στις δε κτήσεις των Αψβούργων το πρόσταγμα είχε η σύζυγός του.

Καταγωγή και νεανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στο Νανσύ, πρωτεύουσα του δουκάτου της Λωρραίνης και ήταν ο μεγαλύτερος επιζών γιος του Λεοπόλδου δούκα της Λωρραίνης και της συζύγου του Ελισσάβετ-Καρλόττας της Ορλεάνης. Συνδεόταν με τους Αψβούργους μέσω της εκ πατρός γιαγιάς του Ελεωνόρας, θυγατέρας του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Γ΄.

Ο αυτοκράτορας Κάρολος ΣΤ΄ ευνοούσε πολύ τον οίκο της Λωρραίνης καί λόγω της συγγένειας καί λόγω των μεγάλων υπηρεσιών που είχε προσφέρει ο οίκος στους Αψβούργους, ιδιαίτερα στους κατά των Τούρκων πολέμους. Σκόπευε να παντρέψει την κόρη και διάδοχό του Μαρία Θηρεσία με τον μεγαλύτερο αδελφό του Φραγκίσκου Στέφανου, τον Λεοπόλδο Κλήμεντα. Όταν αυτός πέθανε, ο αυτοκράτορας αποφάσισε να παντρέψει την κόρη του με τον ίδιο τον Φραγκίσκο Στέφανο. Τον έφερε στην Βιέννη σε ηλικία 15 χρόνων και ο Φραγκίσκος Στέφανος ανατράφηκε μαζι με την Μαρία Θηρεσία και με την σαφή προοπτική του γάμου τους.

Δούκας της Λωρραίνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φραγκίσκος Στέφανος διαδέχθηκε τον πατέρα του το 1729 ως δούκας της Λωρραίνης και ορίστηκε τοποτηρητής (locumtenens) της Ουγγαρίας το 1732. Όταν το 1733 ξέσπασε ο Πόλεμος της Πολωνικής Διαδοχής, ο πρωθυπουργός της Γαλλίας καρδινάλιος Φλερύ εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να προσαρτήσει την Λωρραίνη η οποία με τον επικείμενο γάμο του Φραγκίσκου Στέφανου θα έφερνε τους Αψβούργους πολύ κοντά στην Γαλλία. Έτσι, με την συνθήκη της Βιέννης του 1738 ο μέχρι τότε βασιλιάς της Πολωνίας Στανίσλαος Α΄ (Stanisław I Leszczyński) παραιτούνταν του θρόνου και γινόταν δούκας της Λωρραίνης. Σε αντάλλαγμα της απώλειας αυτής ο Φραγκίσκος Στέφανος θα λάμβανε το Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης όταν πέθαινε ο τελευταίος Μέδικος, ο άτεκνος Τζαν Γκαστόνε, ο οποίος συγγένευε (και) με τον οίκο της Λωρραίνης. Παρά τις αντιρρήσεις των μελών της οικογενείας του, ο Φραγκίσκος Στέφανος δέχτηκε τελικά τα σχέδια αυτά του μέλλοντος πεθερού του.


Γάμος - Μέγας δούκας της Τοσκάνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φραγκίσκος Στέφανος και η Μαρία Θηρεσία παντρεύτηκαν στις 12 Φεβρουαρίου 1736 στην εκκλησία των Αυγουστίνων της Βιέννης. Τον Ιούνιο του 1737 ο Φραγκίσκος Στέφανος πήγε στην Ουγγαρία για να πολεμήσει κατά των Τούρκων. Εν τω μεταξύ, τον Ιούλιο του 1737, ο Τζαν Γκαστόνε πέθανε και ο Φραγκίσκος Στέφανος έγινε μέγας δούκας της Τοσκάνης. Στράτευμα 6.000 Αυστριακών εγκαταστάθηκε εκεί και τον Δεκέμβριο του 1739 επισκέφτηκε την Φλωρεντία με την σύζυγο του και τον αδελφό του Κάρολο για τρεις μήνες.


Συμβασιλεύς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Οκτώβριο του 1740 ο Κάρολος ΣΤ΄ πέθανε και άρχισε η σαραντάχρονη βασιλεία της Μαρίας Θηρεσίας, η οποία τον διαδέχτηκε ως αρχιδούκισσα της Αυστρίας, βασίλισσα της Ουγγαρίας, της Βοημίας κτλ. ανακηρύσσοντας συμβασιλέα τον σύζυγό της. Ο Φραγκίσκος Στέφανος όμως πολύ λίγο ενδιαφερόταν για τις κρατικές υποθέσεις ή πολύ λίγο του επέτρεπε να αναμειγνύεται η Μαρία Θηρεσία, η οποία, σημειωτέον, ήταν μονίμως έγκυος.

Αμέσως ξέσπασε ο Πόλεμος της Αυστριακής Διαδοχής. Ο Φρειδερίκος Β΄ της Πρωσίας κατέλαβε την Σιλεσία και ο Κάρολος Αλβέρτος της Βαυαρίας εξελέγη αυτοκράτορας ως Κάρολος Ζ΄, διακόπτοντας την επί τριακόσια χρόνια κατοχή του τίτλου από τους Αψβούργους.

Η Μαρία Θηρεσία ανταπεξήλθε αξιοθαύμαστα σε όλες αυτές τις δυσκολίες και κατόρθωσε μάλιστα μετά τον θάνατο του Καρόλου Ζ΄ το 1745, να εκλεγεί αυτοκράτορας ο Φραγκίσκος Στέφανος ως Φραγκίσκος Α΄(βλ. σχετικά λήμμα Μαρία Θηρεσία.

Ο αυτοκράτορας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λίγοι αυτοκράτορες δικαιολόγησαν τόσο λίγο τον τίτλο που κατείχαν. Ο Φραγκίσκος απείχε από τα κοινά και η μόνη βοήθεια που προσέφερε στην σύζυγό του ήταν σε οικονομικά θέματα. Οργάνωσε βιομηχανίες και προμήθευε με εφόδια τον αυστριακό στρατό. Κάποτε μάλιστα, από υπερβάλλοντα επιχειρηματικό ζήλο, πούλησε άλευρα και χορτονομή στον Φρειδερίκο διαρκούντος του πολέμου Αυστρίας - Πρωσσίας.

Έζησε ευτυχισμένος με την Μαρία Θηρεσία η οποία τον υπεραγαπούσε και έκανε δεκαέξι παιδιά μαζί του. Παρ' όλα αυτά οι απιστίες του ήταν συνεχείς με πιο περιβόητη αυτήν με την Μαρία Βιλελμίνα φον Άουερσπεργκ.

Πέθανε αιφνίδια μέσα στην άμαξα ενώ επέστρεφε από την όπερα στις 18 Αυγούστου 1765. Η Μαρία Θηρεσία τον πένθησε ειλικρινά επί δεκαπέντε χρόνια.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τη σύζυγο του αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία παιδιά του ήταν :

Προκάτοχος:
Λεοπόλδος
Δούκας της Λωρραίνης
17451765
Διάδοχος:
Στανισλάβ Λετσίνκσι
Προκάτοχος:
Κάρολος Ζ΄
Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
17291737
Διάδοχος:
Ιωσήφ Β΄



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Francis I, Holy Roman Emperor της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).