Κάρολος Κουίντος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κάρολος Ε΄
Elderly Karl V.jpg
Περίοδος28 Ιουνίου 151927 Αυγούστου 1556[1][2][3]
Στέψη23 Οκτωβρίου 1520 στον Καθεδρικό Ναό του Άαχεν (Γερμανία)
22 Φεβρουαρίου 1530 (Ιταλία)
24 Φεβρουαρίου 1530 στη Μπολόνια (αυτοκράτορας)
ΠροκάτοχοςΜαξιμιλιανός Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
ΔιάδοχοςΦερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Περίοδος14 Μαρτίου 151616 Ιανουαρίου 1556
ΠροκάτοχοςΙωάννα Α΄ της Καστίλης και Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας
ΔιάδοχοςΦίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Περίοδος25 Σεπτεμβρίου 150625 Οκτωβρίου 1555[4]
ΠροκάτοχοςΦίλιππος Α΄ της Καστίλης
ΔιάδοχοςΦίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Αρχιδούκας της Αυστρίας
Περίοδος12 Ιανουαρίου 151928 Απριλίου 1521
ΠροκάτοχοςΜαξιμιλιανός Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
ΔιάδοχοςΦερδινάνδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Γέννηση24 Φεβρουαρίου 1500
Γάνδη, Φλάνδρα
Θάνατος21 Σεπτεμβρίου 1558 (58 ετών)
Μοναστέριο ντε Γιούστε, Κουάκος ντε Γιούστε, Ισπανία
Τόπος ταφήςΕσκοριάλ, Σαν Λορένθο ντε Ελ Εσκοριάλ, Ισπανία
ΣύζυγοςΙσαβέλλα της Πορτογαλίας
ΕπίγονοιΦίλιππος Β΄ της Ισπανίας
Μαρία
Ιωάννα
Μαργαρίτα (νόθη)
Δον Χουάν (νόθος)
ΟίκοςΟίκος των Αψβούργων
ΠατέραςΦίλιππος Α΄ της Καστίλης
ΜητέραΙωάννα Α΄ της Καστίλης
ΘρησκείαΚαθολικός
ΥπογραφήFirma Emperador Carlos V.svg
ΘυρεόςArmas de Carlos I de España.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Κάρολος Ε΄ (ολλανδικά: Keizer Karel V‎, 24 Φεβρουαρίου 150021 Σεπτεμβρίου 1558),[5] από τον Οίκο των Αψβούργων, γνωστός και ως Κάρολος Κουίντος (λατινικά: Carolus Quintus‎), δηλ. πέμπτος, ήταν κυβερνήτης της Ισπανικής Αυτοκρατορίας ως Κάρολος Α΄ (ισπανικά: 'Carlos I de España'‎) από το 1516 και αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ως Κάρολος Ε΄ από το 1519, ενώ κυβερνούσε και τα εδάφη του πρώην δουκάτου της Βουργουνδίας από το 1506. Ο Κάρολος Κουίντος ήταν επίσης Βασιλιάς της Αραγωνίας, Βασιλιάς της Σαρδηνίας και Βασιλιάς της Καστίλης (1516 - 1555). Παραιτήθηκε χάριν του νεότερου αδελφού του, Φερδινάνδου Α΄, ο οποίος τον διαδέχθηκε στον θρόνο της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και του γιου του Φιλίππου Β΄, ο οποίος έγινε βασιλιάς της Ισπανίας (1556).

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως απόγονος τριών ηγεμονικών δυναστειών της Ευρώπης, του Οίκου των Αψβούργων, του Οίκου των Βαλουά-Βουργουνδίας και του Οίκου της Τρασταμάρα, έγινε ηγεμόνας των κτήσεων των Αψβούργων στην κεντρική Ευρώπη, των Βουργουνδικών Κάτω Χωρών και των βασιλείων της Καστίλλης και Αραγωνίας. Ήταν επίσης κυρίαρχος εκτεταμένων περιοχών της Κεντρικής, Δυτικής, και Νότιας Ευρώπης καθώς και των ισπανικών αποικιών στην Αμερική και την Ασία.

Ο Κάρολος ήταν ο πρεσβύτερος γιος του Φιλίππου του Ωραίου και της Ιωάννας της Τρελής. Από την πλευρά του πατέρα του ήταν εγγονός του αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού Α΄ και από την πλευρά της μητέρας του εγγονός των Καθολικών Βασιλέων Φερδινάνδου της Αραγωνίας και Ισαβέλλας της Καστίλλης. Όταν ο Φίλιππος πέθανε το 1506, ο Κάρολος έγινε κυβερνήτης των Βουργουνδικών Κάτω Χωρών και συμβασιλέας της μητέρας του στην Ισπανία μετά τον θάνατο του Φερδινάνδου το 1516. Καθώς ο Κάρολος ήταν το πρώτο πρόσωπο που κυβέρνησε την Καστίλη-Λεόν και την Αραγωνία ταυτόχρονα ιδίω δικαιώματι, έγινε ο πρώτος Βασιλιάς της Ισπανίας (η συμβασιλεία της μητέρας του Ιωάννας ήταν τυπική μόνο, δεδομένης της ψυχικής της αστάθειας).[6] Το 1519, ο Κάρολος διαδέχθηκε τον παππού του, Μαξιμιλιανό, ως Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και Αρχιδούκας της Αυστρίας. Από αυτό το σημείο και μετά, το βασίλειο του Καρόλου, το οποίο έχει περιγραφεί ως «η αυτοκρατορία στην οποία ο ήλιος δεν δύει ποτέ», κάλυπτε τέσσερα εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα στην Ευρώπη, την Άπω Ανατολή και την Αμερική.[7]

Ο Κάρολος Ε΄ της Γερμανίας, Α΄ της Ισπανίας.

Μεγάλο μέρος της βασιλείας του Καρόλου αφιερώθηκε στους Ιταλικούς Πολέμους εναντίον των Γάλλων βασιλέων Φραγκίσκου Α΄ και Ερρίκου Β΄, οι οποίοι πόλεμοι, αν και εξαιρετικά πολυέξοδοι, ήταν στρατιωτικά επιτυχείς λόγω του αήττητων Ισπανικών σχηματισμών (tercio) και των προσπαθειών των πρωθυπουργών του Μερκουρίνο Γκαττινάρα και Φρανθίσκο ντε λος Κόμπος ι Μολίνα. Οι δυνάμεις του Καρόλου ανακατέλαβαν το Μιλάνο και τη Φρανς-Κοντέ από την Γαλλία μετά την αποφασιστική νίκη των Αψβούργων στη Μάχη της Παβίας το 1525,[8] η οποία ώθησε τον Φραγκίσκο να δημιουργήσει τη Γαλλοοθωμανική συμμαχία. Ο αντίπαλος του Καρόλου Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής κατέκτησε την Ουγγαρία το 1526 αφού νίκησε τους Χριστιανούς στη Μάχη του Μοχάτς. Παρ' όλα αυτά, η Οθωμανική προέλαση ανακόπηκε όταν οι Τούρκοι απέτυχαν να καταλάβουν τη Βιέννη το 1529.

Καθοριστικός ήταν ο ρόλος του Καρόλου στον αγώνα κατά της Προτεσταντικής Μεταρρύθμισης. Ήρθε σε αντιπαράθεση με τους Διαμαρτυρόμενους πρίγκιπες της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που με αφορμή τον Προτεσταντισμό επεδίωκαν ευρύτερη αυτονομία, και συνεκάλεσε τη Σύνοδο του Τριδέντου (Τρέντο) που υπήρξε η απαρχή της Αντιμεταρρύθμισης. Από τις κορυφαίες εκφράσεις του αντιμεταρρυθμιστικού πνεύματος της Συνόδου ήταν η επί βασιλείας του Καρόλου ίδρυση του Τάγματος των Ιησουϊτών.

Επί της βασιλείας του επίσης η Ισπανία κατέκτησε το Μεξικό και το Περού και πραγματοποιήθηκε ο πρώτος περίπλους της Γης από τον Μαγγελάνο.

Ο Κάρολος Ε΄ (quintus) της Γερμανίας.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε το 1526 την Ισαβέλλα των Αβίς, κόρη τού Εμμανουήλ Α΄ της Πορτογαλίας και είχε τέκνα:

  • Φίλιππος Β΄ 1527-1598, βασιλιάς της Ισπανίας, Πορτογαλίας, Νεαπόλεως, Σικελίας· δούκας τού Μιλάνου, των Επτά Επαρχιών των Κάτω Χωρών, κ.λπ..
  • Μαρία 1528-1603, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Μαξιμιλιανό Β΄ των Αψβούργων αρχιδούκα της Αυστρίας & βασιλιά της Ουγγαρίας, Βοημίας, Γερμανίας.
  • Ιωάννα 1535-1573, παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Ιωάννη-Εμμανουήλ των Αβίς πρίγκιπα της Πορτογαλίας.
  • Φερδινάνδος 1529-1530, ένας γιος 1534, Ιωάννης 1537-1538, ένας γιος 1539, απεβίωσαν βρέφη.

Από μη νόμιμες σχέσεις είχε φυσικά τέκνα:

  • (νόθη) Μαργαρίτα 1522-1586, κόρη από την Ιωάννα-Μαρία φαν ντερ Γκάυνστ. Παντρεύτηκε πρώτα τον Αλέξανδρο των Μεδίκων δούκα της Φλωρεντίας και μετά τον Οκτάβιο Φαρνέζε δούκα της Πάρμας.
  • (νόθος) Δον Χουάν 157-1578, γιος από τη Βαρβάρα Μπλόμμπερκ. Ως ναύαρχος ήταν ο νικητής της ναυμαχίας τού Λεπάντο (Ναυπάκτου).
  • (νόθη) Ταντέα/Θαδδαία 1523;-π. 1562, κόρη από την Ορσολίνα ντελλα Πέννα. Παντρεύτηκε τον Σινιμπάλντο ντι Κοπέσκι.
  • (νόθη) Ιωάννα 1522-1503, απεβ. 8 ετών, από μία ευγενή από το Νασσάου.

Ίσως η Ισαβέλλα της Καστίλης, νόθο τέκνο της Ζερμαίν της Φουά (μητριάς της μητέρας του) να είναι τέκνο τού Καρόλου Ε΄.

Πρόγονοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ημερομηνία παραίτησης του Καρόλου. Στις 24 Φεβρουαρίου 1558, το σώμα των εκλεκτόρων που συνήλθε στη Φρανκφούρτη αποδέχθηκε την αυτοκρατορική παραίτηση του Καρόλου Ε' και ανακήρυξε ως αυτοκράτορα τον Φερδινάνδο.
  2. Kenneth Meyer Setto, The Papacy and the Levant 1204-1571, σελ. 716, The American Philosophical Society (1984)
  3. Hastings Robinson, The Zurich Letters, τόμος 3, μέρος 1, σελ. 182, The Parcer Society
  4. George Edmundson, History of Holland, BiblioBazaar (2008)
  5. Maltby, William S. (25 Μαρτίου 2002). The Reign of Charles V. Macmillan International Higher Education. ISBN 978-0-230-62908-0. 
  6. William S. Maltby, Charles V. History 1450-1789.
  7. Maximilian I, Luminarium.org. Excerpted from Encyclopædia Britannica, 11th Ed. Vol XVII. Cambridge: Cambridge University Press, 1910. 923.
  8. Blockmans, Emperor Charles V, 60, 68; Guicciardini, History of Italy, 363–364; Oman, Art of War, 211.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (Αγγλικά) Alain Saint-Saëns (Ed.), Young Charles V. University Press of the South: New Orleans, 2000.
  • (Γερμανικά) Norbert Conrads: Die Abdankung Kaiser Karls V. Abschiedsvorlesung, Universität Stuttgart, 2003 (Reden_und_Aufsaetze_65.pdf)
  • (Γερμανικά) Stephan Diller, Joachim Andraschke, Martin Brecht: Kaiser Karl V. und seine Zeit. Ausstellungskatalog. Universitäts-Verlag, Bamberg 2000, ISBN 3-933463-06-8
  • (Αγγλικά) Howell, Robert B. (2000), «The Low Countries: A Study in Sharply Contrasting Nationalisms», στο: Barbour, Stephen; Carmichael, Cathie, επιμ., Language and nationalism in Europe, Oxford: Oxford University Press, σελ. 130–150, ISBN 0-19-823671-9 
  • (Γερμανικά) Alfred Kohler: Karl V. 1500–1558. Eine Biographie. C. H. Beck, München 2001, ISBN 3-406-45359-7
  • (Γερμανικά) Alfred Kohler: Quellen zur Geschichte Karls V. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1990, ISBN 3-534-04820-2
  • (Γερμανικά) Alfred Kohler, Barbara Haider. Christine Ortner (Hrsg): Karl V. 1500–1558. Neue Perspektiven seiner Herrschaft in Europa und Übersee. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2002, ISBN 3-7001-3054-6
  • (Γερμανικά) Ernst Schulin: Kaiser Karl V. Geschichte eines übergroßen Wirkungsbereichs. Kohlhammer, Stuttgart 1999, ISBN 3-17-015695-0
  • (Γερμανικά) Ferdinant Seibt: Karl V. Goldmann, München 1999, ISBN 3-442-75511-5
  • (Γερμανικά) Manuel Fernández Álvarez: Imperator mundi: Karl V. – Kaiser des Heiligen Römischen Reiches Deutscher Nation.. Stuttgart 1977, ISBN 3-7630-1178-1

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάρολος Ε΄ της Γερμανίας, Α΄ της Ισπανίας
Γέννηση: 24 Φεβρουαρίου 1500 Θάνατος: 21 Σεπτεμβρίου 1558
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Πρώτος επίσημος αυτοκράτορας
Αυτοκράτορας της Ισπανίας
Joint Lesser Royal Coat of Arms of Charles I and Joanna as Spanish Monarchs.svg
1516-1556
Διάδοχος
Φίλιππος Β΄
Προκάτοχος
Ιωάννα
βασιλιάς της Αραγωνίας, της Ναβάρρας, της Μαγιόρκας, της Βαλένθιας, της Γρανάδας, της Σικελίας, της Νάπολης, της Σαρδηνίας· κόμης της Βαρκελώνης
Royal arms of Aragon.svgCoat of Arms of the Kingdom of Majorca and the Balearic Islands (14th-20th Centuries).svgFormer Coat of Arms of Valencia (Party with the Royal Arms of Aragon).svgGranada Arms.svgEscudo de Aragón-Sicilia.svgArms of Charles I of Spain (Navarre).svgArms of the Aragonese Kings of Sicily(Crowned).svgGreater Coat of Arms of Charles I of Spain, Charles V as Holy Roman Emperor (1530-1556).svgRoyal Coat of Arms of Spain (1580-1668) - Sardinia Variant.svg
1516-1556
Με τη μητέρα του: Ιωάννα (1516 - 1555)
βασιλιάς της Καστίλης, του Λεόν
Coat of Arms of Castile with the Royal Crest.svgCoat of Arms of Leon with the Royal Crest.svg
1516-1556
Με τη μητέρα του: Ιωάννα (1516 - 1555)
Προκάτοχος
Φίλιππος Α΄
δούκας της Βραβάντης, του Λουξεμβούργου· μαρκήσιος του Ναμύρ· κόμης της Βουργουνδίας, της Φλάνδρας, του Αινώ, του Αρτουά
Armoiries Brabant.svgArms of the Count of Luxembourg.svgArms of Namur.svgBlason comte fr Nevers.svgBlason Comte-de-Flandre.svgBlason fr Hainaut ancien.svgArtois Arms.svg

1506-1555
Προκάτοχος
Γουλιέλμος
δούκας του Γκέλντερς· κόμης του Ζύτφεν
1543-1555
Προκάτοχος
Μαξιμιλιανός Α΄
Αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Charles V Arms-imperial.svg

1530-1556
Διάδοχος
Φερδινάνδος Α΄
βασιλιάς της Γερμανίας
Coat of Arms of Charles V as King of the Romans.svg

1519-1556
αρχιδούκας της Αυστρίας· δούκας της Στυρίας, Καρινθίας, Καρνιόλης· κόμης του Τυρόλου
Steiermark Wappen.svg

1519-1521
βασιλιάς της Ιταλίας
Counts of Habsburg Arms.svg

1530-1556
Κενό
Τελευταίος που έφερε τον τίτλο ήταν
Κάρολος Ε΄
Με την Συνθήκη της Βεστφαλίας το 1648 τερματίστηκε και επίσημα η επιρροή της αυτοκρατορίας στην Ιταλία
Ισπανική βασιλική μοναρχία
Προκάτοχος
Ιωάννα
πρίγκιπας των Αστουριών
1504-1516
Διάδοχος
Φίλιππος (Β΄)
πρίγκιπας της Χερόνα
1516