Ελέφαντας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ελέφαντας
Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων:
Πρότυπο:Fossil range
Αφρικανικός ελέφαντας (Loxodonta africana - Λοξόδους ο αφρικανός)
Αφρικανικός ελέφαντας (Loxodonta africana - Λοξόδους ο αφρικανός)
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata)
Υποσυνομοταξία: Σπονδυλωτά (Vertebrata)
Ομοταξία: Θηλαστικά (Mammalia)
Τάξη: Προβοσκιδωτά (Proboscidea)
Οικογένεια: Ελεφαντίδες (Elephantidae)
Gray, 1821
Γένη

Λοξόδους, Λοξόδοντος (Loxodonta)
Ελέφας (Elephas)

Ελέφαντας

Ο ελέφαντας είναι το μεγαλύτερο χορτοφάγο θηλαστικό που ζει σήμερα στη Γη[1] και ζει στην Ασία και την Αφρική. Ο Αφρικανικός ελέφαντας (Loxodonta africana - Λοξόδοντος ο αφρικανός)[2][3][4] είναι ο μεγαλύτερος με ύψος που φτάνει τα 3,9 μέτρα και βάρος τους 7,5 τόνους ενώ ο Ασιατικός (Elephas maximus - Ελέφας ο μέγιστος) τα 3 μέτρα και βάρος τους 5 τόνους. Ο πρόγονος του σημερινού ελέφαντα είναι το μαμούθ, που έζησε στην τεταρτογενή περίοδο.

Το πιο χρήσιμο εργαλείο στον ελέφαντα είναι η προβοσκίδα, που είναι πιο ευέλικτη ακόμα και από τα ανθρώπινα χέρια. Είναι πολύ δυνατή και χρήσιμη για τη συλλογή τροφής και νερού και με αυτή μπορεί να ξεριζώνει θάμνους και μικρά δέντρα και να κόβει κλαδιά. Η άκρη της δε είναι τόσο επιδέξια που μπορεί να μαζεύει και τα πιο μικροσκοπικά αντικείμενα από το έδαφος. Επίσης η προβοσκίδα απορροφά σκόνη και λάσπη, ψεκάζοντάς τη στο σώμα του ελέφαντα και προστατεύοντάς τον από τη ζέστη και τον καυτό ήλιο, ενώ αποτελεί και ένα ισχυρό αμυντικό όπλο αφού λειτουργεί σαν πανίσχυρο ρόπαλο εναντίον των εχθρών του.

Χαρακτηριστικό στον ελέφαντα εκτός από την προβοσκίδα, είναι και οι χαυλιόδοντές του. Μεγάλοι κοπτήρες που φυτρώνουν στην άνω γνάθο και χρησιμοποιούνται ως όπλο και βοηθητικό εργαλείο. Κάθε χαυλιόδοντας στα ενήλικα αρσενικά φθάνει το μήκος των 3 μέτρων και βάρος από 25-50 κιλά, ενώ στα θηλυκά δεν ξεπερνά τα 10 κιλά. Στο παρελθόν το κυνήγι του ελέφαντα για τους πολύτιμους χαυλιόδοντες του, το ονομαστό ελεφαντόδοντο, γινόταν σε τέτοιο μεγάλο βαθμό που ήταν αιτία το είδος να απειληθεί με εξαφάνιση και χρειάστηκε την επέμβαση των αρχών για την προστασία του, με την δημιουργία μεγάλων πάρκων. Σήμερα πάντως και με την παρέμβαση πολλών οικολογικών οργανώσεων, το κυνήγι του ελέφαντα έχει σχεδόν σταματήσει. Σε μερικούς ελέφαντες στις περιοχές της Ζάμπια και της Μοζαμβίκης οι χαυλιόδοντες απουσιάζουν εντελώς και κάποιοι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτό έγινε από την φύση ώστε να προστατευτεί το είδος από τους κυνηγούς. Ο ελέφαντας έχει μικρά μάτια, η όραση του δεν είναι καλή και δύσκολα μπορεί να διακρίνει ένα αντικείμενο σε απόσταση 50 μέτρων, όμως η όσφρηση του είναι πολύ ανεπτυγμένη. Παρά το τεράστιο κεφάλι που διαθέτει, ο εγκέφαλός του είναι πολύ μικρός, 4 μόνο φορές βαρύτερος από αυτόν του ανθρώπου. Είναι πανέξυπνο και συναισθηματικό ζώο, με πολύ καλή μνήμη, που την χρησιμοποιεί κυρίως για τον προσανατολισμό του, ενώ η ευφυΐα του θεωρείται πως είναι αντίστοιχη των δελφινιών[5][6][7][8].

Εκπαιδεύεται σχετικά εύκολα και εξημερώνεται, οι πρώτοι δε εξημερωμένοι ελέφαντες θεωρούνται αυτοί στην Ινδία στους προ Χριστού αιώνες που χρησιμοποιήθηκαν στις μάχες. Ακόμη και σήμερα οι ελέφαντες στις περιοχές της Ινδίας και της Μαλαισίας χρησιμοποιούνται για την μεταφορά βαριών αντικειμένων, στις παρελάσεις και τις μεγάλες γιορτές και παγκοσμίως σε διάφορα τσίρκα για επιδείξεις.

Οι ελέφαντες ζουν σε κοπάδια των 15-30 ατόμων και μετακινούνται συνεχώς μέρα και νύχτα για την αναζήτηση τροφής και νερού. Είναι ιδιαίτερα κοινωνικά ζώα και η αγέλη τους συνήθως αποτελείται από ένα ηλικιωμένο θηλυκό, από τη νεώτερη ώριμη κόρη και από διάφορες ηλικίες και των 2 φύλων. Το γηραιότερο θηλυκό εποπτεύει τις διάφορες δραστηριότητες.

Παρά το τεράστιο μέγεθος τους και το μεγάλο βάρος τους διανύουν συνήθως 10 χιλιόμετρα σε 1 ώρα, ενώ όταν βρεθούν σε κατάσταση πανικού φτάνουν και τα 40 χιλιόμετρα την ώρα.

Ο ελέφαντας δεν μπορεί να αναπαραχθεί πριν από την συμπλήρωση των 15 χρόνων και η κυοφορία του θηλυκού κρατάει 22-23 μήνες Το ύψος του νεογνού φτάνει τα 90 εκατοστά και το βάρος τα 120 κιλά. Η διάρκεια ζωής του φτάνει κατά μέσον όρο τα 70 χρόνια[9].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. «African Elephant». National Geographic. http://www3.nationalgeographic.com/animals/mammals/african-elephant.html. Ανακτήθηκε στις 2007-06-16. 
  2. «μυλόδοντος» (στα ελληνικά). LexiGram. http://www.lexigram.gr/lex/arch/%CE%BC%CF%85%CE%BB%E1%BD%B9%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%82. Ανακτήθηκε στις 2013-08-13. 
  3. «πτερανόδους» (στα ελληνικά). Υγεία online. http://www.ygeiaonline.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=45387:pteranodoys. Ανακτήθηκε στις 2013-08-13. 
  4. http://en.wiktionary.org/wiki/Loxodonta Wiktionary: Loxodonta
  5. Jennifer Viegas (2011). «Elephants smart as chimps, dolphins». ABC Science. http://www.abc.net.au/science/articles/2011/03/08/3158077.htm. Ανακτήθηκε στις 2011-03-08. 
  6. Jennifer Viegas (2011). «Elephants Outwit Humans During Intelligence Test». Discovery News. http://news.discovery.com/animals/elephants-intelligence-test-110307.html. Ανακτήθηκε στις 2011-03-19. 
  7. «What Makes Dolphins So Smart?». The Ultimate Guide: Dolphins. 1999. http://tursiops.org/dolfin/guide/smart.html. Ανακτήθηκε στις 2007-10-30. 
  8. «Mind, memory and feelings». Friends Of The Elephant. http://www.elephantfriends.org/mind.html. Ανακτήθηκε στις 2007-12-20. 
  9. Elephants – Animal Corner