Καβάλα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°56′00″N 24°24′00″E / 40.9333°N 24.4°E / 40.9333; 24.4

Αυτό το λήμμα αφορά την πόλη της Καβάλας. Για το Δήμο Καβάλας, δείτε: Δήμος Καβάλας.
Καβάλα
Πόλη
Το παλαιό λιμάνι και το κάστρο.
Καβάλα στον χάρτη: Ελλάδα
Καβάλα
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Γεωγραφικό διαμέρισμα Flag of Greek Macedonia.svg Μακεδονία
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Δήμος Καβάλας
Δημοτικά διαμερίσματα 5
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Κωστής Σιμιτσής
Υψόμετρο 10 μ
Πληθυσμός Πόλη: 54.027,
Δημοτική κοινότητα: 56.371
Δήμος: 70.501(2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 65x xx
Τηλεφωνικός κωδικός 251
Ιστοσελίδα kavala.gov.gr

H Καβάλα είναι πρωτεύουσα της περιφερειακής ενότητας Καβάλας και γεωγραφικά βρίσκεται στην Ανατολική Μακεδονία. Η πόλη της Καβάλας είναι χτισμένη στους πρόποδες του όρους Σύμβολο και είναι η δεύτερη μεγάλη πόλη της Μακεδονίας. Απέχει 680 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 165 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Ο μόνιμος πληθυσμός της πόλης φτάνει τους 54.027 κάτοικους σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ενώ ο συνολικός πληθυσμός του δήμου Καβάλας είναι περίπου 70.501 κάτοικοι.

Η ιστορία της Καβάλας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία της Καβάλας ξεκινά από τους Προϊστορικούς χρόνους και εκτείνεται μέχρι σήμερα. Οι αναφορές για αυτήν από την μία χάνονται στις ομηρικές αφηγήσεις και από την άλλη καταγράφονται στα αρχεία της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Από την μία η πόλη έγινε παγκοσμίως γνωστή για την άφιξη των δημοκρατικών στρατευμάτων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ενόψει της ιστορικής μάχης των Φιλίππων και από την άλλη για την άφιξη του Αποστόλου Παύλου, κάνοντας την Νεάπολη (σημερινή Καβάλα) πρώτη ευρωπαϊκή πόλη που δέχτηκε το χριστιανισμό. Είναι διάσημη για τα μεγαλοπρεπή έργα Βυζαντινών και Τούρκων (όπως το Κάστρο και οι Καμάρες) όσο και για το ότι αποτέλεσε γενέτειρα του Μεχμέτ Αλί, αντιβασιλέα της Αιγύπτου. Παράλληλα η νεότερη ιστορία της πόλης παρουσιάζει εξίσου ενδιαφέρον, τόσο για την καπνεργασία και τις πρώτες απεργίες στα Βαλκάνια (1896) όσο και για την πλούσια βιομηχανική δραστηριότητα με κυρίαρχη αυτή του μαύρου χρυσού.

Προϊστορικοί χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα παλαιότερα ευρήματα που βρέθηκαν στο νομό Καβάλας, ήρθαν στο φως τη δεκαετία του '50 στην περιοχή «Τζίνες» της Θάσου (ορεινή περιοχή κοντά στα Λιμενάρια) και αφορούν εργαλεία εξόρυξης ώχρας της Νεοτέρης Παλαιολιθικής, περίπου 20.300 χρόνων π.Χ. Εκείνη την περίοδο η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ χαμηλότερα από την σημερινή, με αποτέλεσμα η νήσος της Θάσου να συνδέεται μέσω χερσονήσου με την ενδοχώρα. Όμως κατά την Μεσολιθική εποχή που η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αυξήθηκε και έλιωσαν οι παγετώνες, τα νερά της θάλασσας πλημμύρισαν την μέχρι πρότινος πεδιάδα. Η μετάβαση στην Νεολιθική εποχή χαρακτηρίστηκε από την μόνιμη εγκατάσταση με την ίδρυση των πρώτων οικισμών, την εξημέρωση των ζώων και την καλλιέργεια της γης. Οι πρώτες οργανωμένες κοινωνίες εμφανίζονται στην Πεδιάδα των Φιλίππων γύρω στα 5.600 π.Χ. Πιο γνωστές θέσεις γενικότερα στον νομό Καβάλας για την περίοδο της Νεολιθικής είναι στη θέση Ντιλικι Τας (=Όρθια Πέτρα στα τούρκικα), που παρουσιάζει κατοίκηση από την Μέση Νεολιθική, η θέση που βρίσκεται κοντά στο χωριό Ακροπόταμος, η θέση που βρίσκεται κοντά στον Παράδεισο και ο προϊστορικός οικισμός των Λιμεναρίων Θάσου. Πολλοί οικισμοί παρουσιάζουν συνεχή κατοίκηση και την εποχή του Χαλκού, με σημαντικότερα ευρήματα, αυτά από το προϊστορικό νεκροταφείο του οικισμού Καστρί Θάσου και της Σκάλας Σωτήρα Θάσου. Η θέση μάλιστα στο Καστρί αποτελεί τον μοναδικό οικισμό στα Βαλκάνια που ήταν περιτοιχισμένος. Η τελική φάση της Εποχής του Χαλκού σφραγίζεται με τη μυκηναϊκή διείσδυση. Αγγεία μυκηναϊκά ή τοπικές μιμήσεις τους, χάλκινα μαχαίρια μυκηναϊκού τύπου καθώς και άλλα αντικείμενα είναι μάρτυρες των εμπορικών επαφών της νότιας Θάσου με Νοτιοελλαδίτες θαλασσοπόρους. Αν και μη χρονολογημένες, πιο γνωστές είναι οι θαυμάσιες βραχογραφίες κοντά στο σημερινό χωριό Φίλιπποι. Η σημερινή πόλη της Καβάλας χτίστηκε επάνω σε δύο προϊστορικές θέσεις, την Αντισσάρα, τη σημερινή Καλαμίτσα, καθώς και του οικισμού της εποχής του Σιδήρου που εντοπίστηκε ανατολικά της πόλης, στην περιοχή Περιγιαλίου. Λόγω της ανεξέλεγκτης οικοδόμησης κυρίως στα μέσα του 20ου αιώνα, διασώζεται μόνο είναι ένα τμήμα του τείχους της Αντισσάρας, ανάμεσα στις πολυκατοικίες της σύγχρονης πόλης. Αρκετά ευρήματα της προϊστορικής περιόδου υπάρχουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας (κυρίως της θέση του Ντικιλί Τας) καθώς και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θάσου στο Λιμένα.

Αρχαίοι χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αργυρή δραχμή Νεαπόλεως που κυκλοφόρησε από το 411-350 π.Χ. Έμπροσθεν κεφαλή Γοργόνας. Όπισθεν κεφαλή Αφροδίτης με στεφάνι και η επιγραφή με τα Ελληνικά γράμματα Ν-Ε-Π-Ο

Μετά από μακροχρόνιους πολέμους (που σύμφωνα με την ιστορία έλαβε μέρος και ο ποιητής Αρχίλοχος) με τα θρακικά φύλα που διέμεναν στη περιοχή, οι Θάσιοι για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τις θρακικές επιδρομές, γύρω στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ., ιδρύουν την Νεάπολη. Εκτός της στρατηγική της θέση, στο δρόμο που συνέδεε την Ανατολή με την Δύση, καθώς και το φυσικό της λιμένα, η Νεάπολη βρισκόταν ανάμεσα στην εύφορη και πλούσια σε μεταλλεύματα Θάσο, κοντά στο χρυσοφόρο Παγγαίο όρος και ακριβώς δίπλα στις εύφορες πεδιάδες των Φιλίππων και του Νέστου.

Υπήρξε μέλος της Α’ Αθηναϊκής Συμμαχίας και της Β’ Αθηναϊκής Συμμαχίας η οποία και μνημονεύεται στους φορολογικούς καταλόγους. Τα τιμητικά ψηφίσματα του αθηναϊκού δήμου, εγκωμιάζουν την Νεάπολη, για την συμπαράστασή της στην Αθήνα, κατά την ταραχώδη περίοδο του Πελοποννησιακού πολέμου. Πρωταρχική λατρεία στην πόλη αυτήν την περίοδο ήταν η πολιούχος Θεά της Παρθένου. Η αυτονομία της Νεάπολης φαίνεται και από τα αργυρά νομίσματα (στατήρες), που αρχίζουν να χρησιμοποιούνται λίγο πριν το 500 π.Χ. με την απεικόνιση της γοργούς πάντα στην μια τους όψη (που είχε ως σημασία, να διώχνει την κακοτυχία). Η Νεάπολη έμεινε σύμμαχος της Αθήνας μέχρι το 340 π.Χ., όταν την κατέλαβε ο Φίλιππος ο Β' προσαρτώντας την στο Μακεδονικό βασίλειο. Η θέση της Νεάπολης σήμερα τοποθετείται στη χερσόνησο της Παναγίας χωρίς να γίνει σαφές το ακριβές της σημείο (τεκμηριώθηκε μονάχα η θέση του ιερού της παρθένου). Τα ευρήματα της Νεαπόλεως εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας.

Ελληνιστικοί και Ρωμαϊκοί χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Για να σιγοντάρει το έργο του ευνοημένου βεζίρη του, ο Σουλεΐμάν Χαν έφερε στην πόλη Άμπου-Χαγιάτ (ζωογόνο νερό) κουβαλώντας το από μία βουνίσια πηγή, σε απόσταση ενός κονάκ δρόμο. Η υδροδότηση της πόλης γίνεται από ένα πανύψηλο υδραγωγείο -πάνω από ογδόντα πήχεις- που στηρίζεται σε εξήντα αψίδες. Το υδραυλικό αυτό έργο του Σουλεϊμάν Χαν -ο Θεός ας τον ελεήσει!- είναι αδύνατο να περιγραφεί με λόγια. Και μπορεί να συγκριθεί μόνο με το οικοδομικό έργο του Φίλικου, που 'χτισε το φρούριο της Καβάλας.

Τσελεμπή Εβλιγιά (Evliyâ Çelebi), Ταξίδι στην Ελλάδα (σελ. 67)

Βυζαντινή περίοδος και Φραγκοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Οθωμανική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνική επανάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Καβαλιώτες συμμετείχαν στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες των Ελλήνων. Γνωστός Καβαλιώτης αγωνιστής ήταν ο οπλαρχηγός Ιλαρίων Καρατζόγλου.[1] Επίσης, ο Κωνσταντίνος Σερδάρογλου, που κρεμάστηκε από τους Οθωμανούς κατά το ξέσπασμα της επανάστασης του 1821.[2] Σημαντικός Καβαλιώτης αγωνιστής του 1821 ήταν και ο πυροβολητής του Ναυτικού Νικόλαος Καγιάσας.[3] Το 1864, μετά από άδεια που δόθηκε από τον σουλτάνο, η Καβάλα επεκτάθηκε οικοδομικά εκτός των τειχών της παλαιάς πόλης. Το γεγονός αυτό καθώς και το ότι εκείνη την εποχή τα καπνά της Μακεδονίας ήταν γνωστά σε ολόκληρο τον κόσμο μετέτρεψαν την πόλη σε κέντρο επεξεργασίας και εμπορίας καπνού. Σε αυτό βοήθησε και η θέση της με το φυσικό λιμάνι της. Στην Καβάλα αξίζει να σημειωθεί πως έλαβε χώρα η πρώτη και η μεγαλύτερη εργατική απεργία (5000 εργάτες) σε ολόκληρα τα Βαλκάνια, το έτος 1896. Ενώ ήταν ακόμη τουρκοκρατούμενη σε αυτήν κυκλοφορούσαν τρεις ελληνικές εφημερίδες που την κατατάσσουν δεύτερη πόλη μετά την Θεσσαλονίκη, σε ελληνικές εκδόσεις εφημερίδων, του Ερμή, της Σημαίας και του Κύματος. Με την ίδρυση του τουρκικού συντάγματος το 1908 στην Καβάλα ιδρύεται και το πρώτο επίσημο καπνεργατικό σωματείο στα Βαλκάνια, η Ευδαιμονία, , που υπήρχε ήδη από το 1905 με μορφή συλλόγου με την ονομασία Εγκράτεια. Από την Καβάλα ήταν οι Μακεδονομάχοι οπλαρχηγοί Πέτρος Ιωαννίδης και Περικλής Δράκος.[4]

Σημερινή Καβάλα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναψυχή και περιβάλλον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καβάλα αν και σύγχρονο αστικό κέντρο, διαθέτει πολυάριθμες παραλίες, χώρους για ανάπαυση και πεζοπορικές διαδρομές. Είναι μια από τις λίγες πόλεις της Ελλάδας που μέσα στον πολεοδομικό της ιστό διαθέτει 4 οργανωμένες παραλίες. Δυτικά, την παραλία της Ραψάνης, την δημοτική πλαζ της Καλαμίτσας και τον πολυχώρο του Μπάτη. Στη συνέχεια του Μπάτη αν ακολουθήσετε την οδό αυτή θα βρείτε τις υπέροχες οργανωμένες μη οργανωμένες μεγάλες μικρές παραλίες του Παληού και στην συνέχεια της Ηρακλείτσας και της Περάμου. Παράλληλα από την άλλη πλευρά της πόλης αν κινηθείτε ανατολικά μπορείτε να επισκεφθείτε την μεγάλη παραλία Περιγιάλι την οποία αρκετοί κάτοικοι της περιοχής επιλέγουν, ενώ στην συνέχεια στο χωριό Νέα Καρβάλη υπάρχει επίσης πλαζ.

Το Υδραγωγείο Καβάλας είναι κτισμένο πάνω σε παλαιότερο, μάλλον της Ρωμαϊκής περιόδου, έπαψε να λειτουργεί το 14ο αιώνα και ανακατασκευάστηκε στην Οθωμανική περίοδο (1520-1530) από τον Μέγα Βεζίρη Ιμπραήμ πασά.[5][6] [7]

Διαθέτει επίσης τρία άλση, με χώρους άθλησης που ενδείκνυνται παράλληλα για μια ημερήσια εκδρομή. Πρόκειται για το άλσος της Παναγούδας στην συνοικία της Αγίας Παρασκευής, το περιαστικό δάσος της Καβάλας στη Χωράφα και το άλσος των Πεντακοσίων στον ομώνυμο συνοικισμό. Επιπλέον, κεντρικά θα βρείτε το Δημοτικό Κήπο και το πάρκο του Φαλήρου στην Παραλία (με γήπεδο μπάσκετ, τένις, παιδική χαρά και ειδικά διαμορφωμένο χώρο για σκέιτμπορντ). Υπάρχουν αρκετές πεζοπορικές διαδρομές οι οποίες ξεκινούν μέσα από την πόλη.[εκκρεμεί παραπομπή] Πρόκειται για το τμήμα της αρχαίας Εγνατίας Οδού στα δυτικά,[εκκρεμεί παραπομπή] για το μονοπάτι που ξεκινάει από την περιμετρική στο ύψος του Αγίου Παντελεήμονα και καταλήγει στο Σταυρό, το ιστορικό μονοπάτι που ακολουθεί το δρόμο του νερού από το οποίο υδρεύονταν η Καβάλα στο παρελθόν (ξεκινά από την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου) και τέλος το μονοπάτι που ακολουθεί το ρέμα της Παλαιάς Καβάλας, το οποίο αναδείχτηκε και διαμορφώθηκε από τον τότε δήμο Φιλίππων (απέχει 15 λεπτά με αυτοκίνητο από την Καβάλα).[8][9]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη της Καβάλας άρχισε να μετατρέπεται σε ένα σύγχρονο αστικό κέντρο από την δεκαετία κιόλας του 1920, όταν αυξήθηκε ραγδαία ο πληθυσμός της, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού προσφύγων έπειτα από την Μικρασιατική καταστροφή που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην πόλη. Σήμερα κατέχει την δεύτερη θέση σε πληθυσμό στη Μακεδονία και Θράκη, μετά από την Θεσσαλονίκη. Η αύξηση του πληθυσμού οδήγησε από πολύ νωρίς και στην ανάπτυξη του βιομηχανικού τομέα. Το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων της πόλης απασχολείται στον τριτογενή τομέα παραγωγής. Εδώ λειτουργεί η Kavala Oil, η μοναδική μονάδα της χώρας, που εξορύσσει και αποθειώνει πετρέλαιο από το κοίτασμα του Πρίνου. Επίσης στην Καβάλα λειτουργεί και η μόνη Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων της χώρας. Δεκάδες άλλες μονάδες, στην βιομηχανική περιοχή της πόλης, με σημαντικότερες τις μονάδες επεξεργασίας μαρμάρου και γυαλιού, προσφέρουν χιλιάδες θέσεις εργασίας.(Πιο γνωστές είναι η ASCO Α.Ε., η ΚΡΕ.ΚΑ. Α.Ε. και η ΒΙΕΜΕΚ ΑΒΕΕ).

Η ανάπτυξη του εμπορίου κατέστησε αναγκαία την κατασκευή νέου λιμανιού στην βιομηχανική περιοχή της πόλης. Οι εργασίες κατασκευής του νέου λιμένα της Καβάλας "Φίλιππος Β" ξεκίνησαν το 1990 και έχει ήδη ολοκληρωθεί το δυτικό κρηπίδωμα. Από τον Οκτώβριο του 2002 έχει μεταφερθεί όλος ο μηχανολογικός εξοπλισμός και η εμπορική κίνηση εξυπηρετείται πλέον από αυτό.

Τέλος, η Καβάλα είναι διάσημη για την αλιεία της. Στην πόλη λειτουργεί μια από τις μεγαλύτερες ιχθυόσκαλες της Μεσογείου, από όπου διακινούνται εμπορεύματα τόσο στις εσωτερικές όσο και στις διεθνείς αγορές. Η ανάπτυξη της αλιείας, κατέστησε επιτακτική την ανάγκη να δημιουργηθεί στην Καβάλα, ένα από τα τρία Ινστιτούτα Αλιευτικών Ερευνών (ΙΝΑΛΕ) που λειτουργούν σήμερα στην Ελλάδα.

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρακάτω παρουσιάζεται η εξέλιξη του πληθυσμού, με τις τρεις τελευταίες να καταγράφουν τον μόνιμο πληθυσμό και οι υπόλοιπες τον πραγματικό πληθυσμό.

Απογραφή [2] Πληθυσμός
1940 49.667
1951 42.261
1961 44.978
1971 46.887
1981 57.248
1991 57.461
2001 59.222
2011 54.027

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αστικές συγκοινωνίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη της Καβάλας

Οι βασικές γραμμές του Αστικού ΚΤΕΛ Καβάλας είναι: 1. Βύρωνας – Καλλιθέα 2. Δεξαμενή – Στρατώνες(πλέον Δεξαμενή απο Τσολάκη) 3. Νεκροταφεία 4. Κηπούπολη – Τ.Ε.Ι. 5. Άγιος Λουκάς 6. Προφήτης Ηλίας 7. Στάδιο 8. Καλαμίτσα- Μπάτης 9. Άγιος Κωνσταντίνος 10. Νεάπολη- Δέπος 11. Περιγιάλι – Νέο Νοσοκομείο. Επίσης λειτουργεί για τουριστικούς κυρίως λόγους όλο το χρόνο τραινάκι με το οποίο εξυπηρετούνται οι κάτοικοι της Παναγίας.

Οδικές Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καβάλα βρίσκεται επάνω στον αυτοκινητόδρομο της Α2 Εγνατίας Οδού. Η πόλη εξυπηρετείται εκτός του Νομού Καβάλας με τα υπεραστικά λεωφορεία του ΚΤΕΛ από τον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης. Συνδέεται καθημερινά με τακτά δρομολόγια με όλες τις πόλεις της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα. Με την γραμμή των Αθηνών εξυπηρετούνται όσων ο προορισμός είναι μια εκ των πόλεων που βρίσκεται επάνω στο εθνικό άξονα Αθήνας Θεσσαλονίκης. Επίσης τελούνται δρομολόγια εβδομαδιαία με Ιωάννινα.

Αεροπορικές μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καβάλα συνδέεται αεροπορικά καθημερινά με την Αθήνα και εβδομαδιαία με άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς. Ο Κρατικός Αερολιμένας Καβάλας «Μέγας Αλέξανδρος» βρίσκεται στη Χρυσούπολη και εξυπηρετεί τους νομούς Καβάλας, Δράμας και Ξάνθης.

Σιδηροδρομικές και ακτοπλοϊκές μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καβάλα δεν συνδέεται με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας λόγω της μορφολογίας του εδάφους. Εξυπηρετείται από τον σιδηροδρομικό σταθμό της Δράμας. Υπάρχει σχεδιασμός για ένταξη της Καβάλας στον προαστιακό Θεσσαλονίκης και για σύνδεση με τους Τοξότες μέσω Νέας Καρβάλης. Παρέχονται ακτοπλοϊκές συνδέσεις με τη Θάσο, νησιά του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου, και το Λαύριο.

Συνοικίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πανοραμική άποψη της πόλης

Ανατολικές Συνοικίες:

  1. Άγιος Αθανάσιος
  2. Άγιος Τρίφωνας (ή Εργατικές Κατοικίες)
  3. Περιγιάλι (ή Καρά ορμάν)
  4. Τίμιος Σταυρός (ή Σούγελο)
  5. Νέα Καρβάλη
  6. Χαλκερό
  7. Λεύκη

Νοτιοανατολικές Συνοικίες:

  1. Αγία Βαρβάρα
  2. Πεντακόσια
  3. Παναγία (Παλαιά Πόλη)

Δυτικές Συνοικίες:

  1. Άγιος Λουκάς
  2. Αγία Παρασκευή
  3. Βύρωνας
  4. Νεάπολη (ΔΕΠΟΣ)
  5. Δεξαμενή
  6. Χίλια

Νοτιοδυτικές Συνοικίες:

  1. Κηπούπολη
  2. Καλαμίτσα
  3. Παληό

Βόρειες Συνοικίες:

  1. Άγιος Παύλος
  2. Ποταμούδια
  3. Προφήτης Ηλίας
  4. Χωράφα
  5. Σταυρός

Νότιες / Κεντρικές Συνοικίες:

  1. Κέντρο
  2. Άγιος Γεώργιος
  3. Άγιος Ιωάννης

Μουσεία και Ιδρύματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H παλιά πόλη της Καβάλας
  • Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας
  • Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο (Δημοτικό Μουσείο Καβάλας)
  • Δημοτικό Μουσείο Καπνού
  • Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων
  • Μουσείο Μεχμέτ-Αλή
  • Ιστορικό - Εθνολογικό Μουσείο Νέας Καρβάλης Καβάλας
  • Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας
  • Ιστορικό και Λογοτεχνικό Αρχείο Καβάλας
  • Ίδρυμα Αγία Μαρίνα
  • Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Καβάλας

Πολιτιστικά Δρώμενα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Φεστιβάλ Φιλίππων (Ιούλιος - Αύγουστος) που λειτουργεί από την δεκαετία του '50
  • Ελευθέρια (Ιούνιος)
  • Ήλιος και πέτρα
  • Cosmopolis (Ιούλιος)
  • Δρώμενα τέχνης και πολιτισμού Τέχνης Φλόγα
  • Φεστιβάλ Εικαστικών Τεχνών Τέχνης Φλόγα
  • Λαϊκές γιορτές - πανηγύρια
  • Έκθεση Βιομηχανίας - Βιοτεχνίας - Χειροτεχνίας (Σεπτέμβριος - Οκτώβριος)
  • Διάφορες Εμπορικές εκθέσεις
  • Εκθέσεις φωτογραφίας, ζωγραφικής (σε όλη τη διάρκεια του έτους)
  • Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρό της (ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.) από το 1993.

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σπίτι του Μωχάμετ Άλη στην Καβάλα

Ιστορικές προσωπικότητες:

  1. Θεόδωρος Καβαλιώτης, διδάσκαλος του γένους
  2. Ιμπραήμ Μεχμέτ Αλί (αντιβασιλέας της Αιγύπτου)
  3. Ιλαρίων Καρατζόγλου, οπλαρχηγός της επανάστασης του 1821
  4. Μεχμέτ Αλή Πασάς (αντιβασιλέας της Αιγύπτου)
  5. Πέτρος Ιωαννίδης (μακεδονομάχος οπλαρχηγός)
  6. Περικλής Δράκος (μακεδονομάχος οπλαρχηγός)

Συγγραφείς - Ποιητές:

  1. Διαμαντής Αξιώτης (ποιητής - πεζογράφος)
  2. Δημήτρης Λέντζης (ποιητής πεζογράφος)
  3. Γιούλη Αποκατανίδου (θεατρική συγγραφέας)
  4. Κώστας Καναβούρης (ποιητής, συγγραφέας, δημοσιογράφος)
  5. Χρήστος Κεραμίδης (ποιητής)
  6. Αντώνης Κούφαλης (θεατρικός συγγραφέας-κριτικός θεάτρου,κινηματογράφου)
  7. Κωνσταντίνος Κούφαλης(θεατρικός συγγραφέας)
  8. Χρόνης Μίσσιος (συγγραφέας)
  9. Δημήτρης Κεραμεύς-Ντουμπουρίδης(συγγραφέας-θεατρικός συγγραφέας)
  10. Λεόντιος Πετμεζάς (ιστορικός τέχνης-συγγραφέας)
  11. Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη (συγγραφέας)
  12. Κοσμάς Χαρπαντίδης (συγγραφέας)
  13. Γιώργος Χειμωνάς (λογοτέχνης)

Ζωγράφοι - Γλύπτες:

  1. Ουμβέρτος Αργυρός (ζωγράφος -καθηγητής Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών το 1929, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1959)
  2. Γιάννης Ζαχαρόπουλος (ζωγράφος)
  3. Θέμης Κελέκης (ζωγράφος και συγγραφέας)

Μουσικοί - τραγουδιστές:

  1. Φώτης Αλεξάνδρου (μουσικοσυνθέτης)
  2. Κορίνα Βουγιούκα (κιθαρίστρια με διεθνείς διακρίσεις)
  3. Αλεξία Βουλγαρίδου (υψίφωνος - σοπράνο)
  4. Νίκος Κουρκούλης (τραγουδιστής)
  5. Γιάννης Α. Παπαϊωάννου (μουσικοσυνθέτης)
  6. Γρηγόρης Χρηστίδης(μουσικός,συνθετης,ερμηνευτής)

Αθλητές:

  1. Άννα Βερούλη (ολυμπιονίκης στο στίβο)
  2. Γιώργος Γεωργιάδης (ποδοσφαιριστής)
  3. Παύλος Δερμιτζάκης (ποδοσφαιριστής και προπονητής)
  4. Αλεξάνδρα Δημόγλου (παραολυμπιονίκης αθλήτρια)
  5. Ανδρέας Θεοδωρίδης (διεθνής βολεϊμπολίστας)
  6. Γιάννης Κανάκης (ποδοσφαιριστής)
  7. Ανθή Καραγιάννη (αργυρή παραολυμπιονίκης)
  8. Τάσος Μάτσος (ποδοσφαιριστής)
  9. Γιώργος Στρατηλάτης (βετεράνος ποδοσφαιριστής του Αρη Θεσσαλονίκης)
  10. Κώστας Χριστοφιδέλης (βολεϊμπολίστας)

Ηθοποιοί:

  1. Βούλα Αβραμίδου (ηθοποιός)
  2. Αντιγόνη Βαλάκου (ηθοποιός)
  3. Αλεξάνδρα Λαδικού (ηθοποιός)
  4. Αντρέας Νάτσιος (ηθοποιός)
  5. Στέργιος Νένες (ηθοποιός)
  6. Βέτα Προέδρου (ηθοποιός)

Δημοσιογράφοι:

  1. Γεώργιος Παγιωτέλης (δημοσιογράφος)
  2. Βαγγέλης Παπαδόπουλος(δημοσιογράφος)

Λοιπές προσωπικότητες:

  1. Μιχάλης Γκατζούλης (καθηγητής Καρδιολογίας του Imperial College)
  2. Δημήτρης Λαζαρίδης (αρχαιολόγος)
  3. Χάιδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη (αρχαιολόγος)
  4. Στράτος Καλαφάτης (φωτογράφος)
  5. Κλέων Κραντονέλλης (αρχιτέκτων)
  6. Κωνσταντίνος Δημάδης (καθηγητής)

Αθλητικές Εγκαταστάσεις & Αθλητικά Σωματεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καβάλα διαθέτει δυο μεγάλα στάδια άθλησης: Το Δημοτικό Στάδιο «Ανθή Καραγιάννη» στο Περιγιάλι και το Δημοτικό Στάδιο Καβάλας "Άννα Βερούλη" στο Βύρωνα (Στο στάδιο αυτό στις 16-07-2009 ξεκίνησαν εργασίες. Κατεδαφίστηκε τμήμα της κερκίδας λόγω επικινδυνότητας και κατασκευάστηκαν καινούργια αποδυτήρια. Η ανακατασκευή ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2010). Επίσης διαθέτει: ανοιχτό κολυμβητήριο στο κέντρο της πόλης και κλειστό κολυμβητήριο στην περιοχή του Περιγιαλίου, το κλειστό Αθλητικό Κέντρο των Ποταμουδίων καθώς και το κλειστό Αθλητικό Κέντρο της Καλαμίτσας. Σε πολλές περιοχές υπάρχουν μικρά γήπεδα μπάσκετ και τένις, γήπεδα 5Χ5 ποδοσφαίρου κ.ά.

Οι ποδοσφαιρικές ομάδες του δήμου της Καβάλας είναι: Α.Ο.Καβάλας, Α.Ο.ΚΑΒΑΛΑ '86 (γυναικεία ποδοσφαιρική ομάδα), Α.Ε. Καβάλας, Βύρων Καβάλας, Ηρακλής Καβάλας, Γαλαξίας Καβάλας, ΠΑΟΚ Καβάλας, Πήγασος Καβάλας, Ακαδημία Αστέρας, Ολυμπιακός Καβάλας, Ποσειδών Καβάλας, Καβάλα 2004, Ακαδημία Ελπίδες, Κεραυνός Κρηνίδων, Δόξα Λυδίας, Δόξα Αμυγδαλεώνα, Ναζιανζός Νέας Καρβάλης, Ατρόμητος Χαλκερού, Σ.Α.Κ. Αστέρας κ.α.

Οι καβαλιώτικες ομάδες μπάσκετ έχουν ενωθεί και δημιούργησαν την "Ένωση Καβάλας", η οποία από την αγωνιστική περίοδο 2009-2010 αγωνίζετε στην Α1 Εθνική κατηγορία. Οι ομάδες κολύμβησης είναι ο Ν.Ο.Κ.(Ναυτικός Όμιλος Καβάλας), ο Ο.Θ.Α.Κ(Όμιλος Θαλάσσιων Αθλημάτων Καβάλας).

Στην πόλη της Καβάλας το σκάκι είναι ένα από τα πιο δημοφιλή αθλήματα. Διοργανώνονται σκακιστικοί αγώνες (πρωταθλήματα και OPEN)με συμμετοχή διεθνών maitres (IM) και grandmaitres (GM). To 2010 έγινε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκάκι στο Αμφιθέατρο της πόλης. Επίσης, η πόλη διαθέτει και μια ομάδα ράγκμπι, με την επωνυμία Τιτάνες Καβάλας

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Καβάλα: Της αγάπης γειτονιά". Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο τεύχος 82 σ. 20-25 (Νοέμ. 2001)
  • Κωνσταντίνος Χιόνης, Η Ιστορία της Καβάλας
  • Παπαθανασόπουλος, Γ.Α. (εκδ.), Nεολιθικός Πολιτισμός στην Ελλάδα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης-Ίδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή, Αθήνα 1996.
  • Κουκούλη-Χρυσανθάκη, Χ. και Weisgerber, G., Προϊστορικά ορυχεία ώχρας στη Θάσο, στο: Το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και Θράκη 6, 1992, Θεσσαλονίκη 1995, 541-558.
  • Κουκούλη-Χρυσανθάκη, Χ. και Weisgerber, G., Παλαιολιθικό ορυχείο ώχρας στη Θάσο, Αρχαιολογία και Τέχνες 60, 1996, 82-89
  • Γραμμένος, Δ.Β., Νεολιθική Μακεδονία, Υπουργείο Πολιτισμού, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων, Αθήνα 1997.
  • Θεοχάρης, Δ.P., Νεολιθικός πολιτισμός, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Αθήνα 1981.
  • Το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και Θράκη 1-11, Υπουργείο Πολιτισμού & Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 1987-1997.
  • Treuil, R. (εκδ.), Dikili Tash I. Fouillesde Jean Deshayes 1961-1975, BCH Suppl. 24, 1992
  • Στρατής Παπαδόπουλος, Ο Προϊστορικός Οικισμός Σκάλας Σωτήρα Θάσου

(περαιτέρω βιβλιογραφία όσον αφορά την Προϊστορική Περίοδο παρατίθεται εντός των εργασιών της κα.Κουκούλη)

  • Καραγιαννακίδης Νίκος - Λυκουρίνος Κυριάκος, Νεάπολις - Χριστούπολις - Καβάλα. Οδοιπορικό στο χώρο και το χρόνο της παλιάς πόλης, έκδοση Δήμου Καβάλας, Καβάλα 2009.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βασικά χαρακτηριστικά των αγώνων των Ελλήνων της Μακεδονίας από τη μεγάλη Ελληνική επανάσταση του 1821 έως την απελευθέρωσή της, Εισήγηση Στεφάνου Ι. Παπαδόπουλου, Α' Διεθνές Συνέδριο Μακεδόνικων Σπουδών, Μελβούρνη, 4-12 Φεβρουαρίου 1988, Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μακεδονικών Σπουδών
  2. Καβάλα: Η γαλάζια πολιτεία, Ιστορία της Καβάλας
  3. Οι εις τα μητρώα των αγωνιστών του '21 αναγραφόμενοι Mακεδόνες
  4. "Αφανείς γηγενείς Μακεδονομάχοι", επιστημονική επιμέλεια Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, ΕΜΣ, εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2008
  5. Δρόμος Νερού, Η ιστορία του Υδραγωγείου
  6. Δαδάκη, Σταυρούλα. «Μεσαιωνικό υδραγωγείο». ΟΔΔΥΣΕΥΣ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5882. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2014. 
  7. «Καβάλα: Ανοίγει o «Δρόμος του Νερού»». archaiologia.gr. http://www.archaiologia.gr/blog/2011/07/22/%CE%BA%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%B1-%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%AF%CE%B3%CE%B5%CE%B9-o-%C2%AB%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%BF%CF%8D%C2%BB/. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2014. 
  8. [1]
  9. http://www.eoskavalas.gr/2009-04-17-16-53-33/2009-06-01-22-08-19/2009-06-01-22-17-45/2009-06-01-22-21-20.html

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Επίσημες ιστοσελίδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οπτικοακουστικό υλικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]