Πρέβεζα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°57′33″N 20°45′02″E / 38.9592°N 20.7506°E / 38.9592; 20.7506

Πρέβεζα
Πόλη
Το λιμάνι της Πρέβεζας.
Πρέβεζα βρίσκεται στο τόπο Greece
Πρέβεζα
Πρέβεζα
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Ηπείρου
Δήμος Πρέβεζας
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Χρήστος Μπαΐλης
Έκταση 66.8 τ.χλμ
Υψόμετρο 10 μ
Πληθυσμός 19042[1][2]
Ταχυδρομικός κώδικας 481 00
Τηλεφωνικός κωδικός (+30) 26820
Ιστοσελίδα Δήμος Πρέβεζας

Η Πρέβεζα είναι η πρωτεύουσα του Νομού Πρέβεζας, πόλη και λιμένας της Ηπείρου. Κατά την απογραφή του 2001 στην πόλη της Πρέβεζας κατοικούσαν 16.321 κάτοικοι, ενώ ο συνολικός πληθυσμός του Δήμου Πρέβεζας ήταν 19.605 κάτοικοι. Από το έτος 2010 με τον Νόμο 3852/2010 "Καλλικράτης" ο Δήμος Πρέβεζας περιλαμβάνει πλέον τους τέως Δήμους Πρέβεζας, Λούρου και Ζαλόγγου. Άρα, στον κάθετο άξονα εκτείνεται νότια από το λιμάνι Πρέβεζας, βόρεια μέχρι την Χαράδρα του Αχέροντα (Τρίκαστρο) και στον οριζόντιο άξονα δυτικά από το Ιόνιο πέλαγος, ακτή Μονολίθι, μέχρι ανατολικά τη Στεφάνη και το άκρο της χερσονήσου της Λασκάρας[3]. Η Πρέβεζα συνδέεται από το έτος 2002 με το Άκτιο της Αιτωλοακαρνανίας, με την υψηλής τεχνολογίας Υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου[3].

Πανόραμα Λιμένος Πρέβεζας
Ανατολή στο Άκτιο. Φωτογραφία από το λιμάνι Πρέβεζας
Ο Εφηβος της Πρέβεζας ή Γελαστός Έφηβος, ορειχάλκινο άγαλμα του 4ου αιώνα π.Χ., Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ΑθηνώνΦωτο: Ricardo André Frantz
Η Πρέβεζα σε χαρακτικό του 19ου αιώνα
Η Ναυμαχία του Ακτίου, ελαιογραφία Lorenzo Castro, 1672
«H Ναυμαχία της Πρέβεζας» του ζωγράφου Ohannes Umed Behzad (1866), Ναυτικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης
Εθνική Τράπεζα Πρέβεζας (1931).
Ο Ενετικός Πύργος του Ρολογιού της Πρέβεζας (1752)
Η συνάντηση του Ιησού με τους Ραβίνους.
Ελαιογραφία του Σπ. Γαζή, 1884, ναός Αγ. Χαραλάμπους
Το ξυλόγλυπτο, επιχρυσωμένο, τέμπλο του ναού του Αγ. Χαραλάμπους, το οποίο σκαλίστηκε το 1827
Η παραλία Μονολίθι, Β.Δ. της Πρέβεζας
Ο Μονόλιθος το 1939.
Η Παραλία Μονολίθι από τον λόφο Κούκος
Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης.

Πίνακας περιεχομένων

Ετυμολογία του ονόματος Πρέβεζα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρά τις τρεις διαφορετικές απόψεις που έχουν διατυπωθεί σχετικά με την ετυμολογία του ονόματος Πρέβεζα, η ευρύτερα αποδεκτή άποψη των ερευνητών είναι ότι Πρέβεζα σημαίνει Πέρασμα και ότι η λέξη έφτασε στη μορφή αυτή από τη σλαβική γλώσσα, μέσω της αλβανικής.[4]

  • Η πρώτη άποψη υποστηρίζει ότι το όνομα Πρέβεζα προέρχεται από τη σλαβική λέξη prěvozъ που σημαίνει πέρασμα. (Την άποψη αυτή ασπάζονται κυρίως οι: Max Vasmer, Διογένης Χαρίτων, Fiodor Uspenski, Ιωάννης Φ. Δημάρατος, Peter Soustal & Johannes Koder, Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης, Ηλίας Β. Βασιλάς, Νίκος Δ. Καράμπελας, Δημοσθένης Αρ. Δόνος, κλπ.)[5]
  • Η δεύτερη άποψη υποστηρίζει ότι προέρχεται από την παλιά αλβανική λέξη prevëzë -za, που σημαίνει πέρασμα, διάβαση, μεταφορά, διαμετακόμιση. (Την άποψη αυτή ασπάζονται κυρίως οι: Πέτρος Α. Φουρίκης, Κωνσταντίνος Άμαντος, Max Vasmer, Peter Soustal & Johannes Koder, Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης, Νίκος Δ. Καράμπελας, Δημοσθένης Αρ. Δόνος, κλπ.)[6]
  • Η τρίτη άποψη υποστηρίζει ότι προέρχεται από την ιταλική λέξη prevesione, που σημαίνει προμήθεια. (Την άποψη αυτή υποστήριξε κυρίως ο Παναγιώτης Αραβαντινός).[7]

Φήμη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (1) Η Πρέβεζα έγινε γνωστή στο πανελλήνιο στην πρόσφατη ιστορία λόγω της αυτοκτονίας του Κώστα Καρυωτάκη το 1928 αλλά και του ερωτικού σκανδάλου του τότε μητροπολίτη Στυλιανού Κορνάρου το έτος 1976. Όμως, συμβαίνει το παράδοξο, αρκετοί Έλληνες να γνωρίζουν περισσότερο την Πάργα του Νομού Πρέβεζας παρά την πρωτεύουσα του Νομού, Πρέβεζα.[3]
  • (2) Για τους Ιταλούς η Πρέβεζα αποτελεί (σιωπηλά) μια από τις χαμένες πατρίδες όπως η Μικρά Ασία για τους Έλληνες και είναι χαρακτηριστική η φωτογραφία της επιγραφής "MARE NOSTRUM" (=Δική μας Θάλασσα) που έγραψαν στην Ιταλογερμανική κατοχή 1941-1944 πάνω στο τείχος του Προμαχώνα στη Βρυσούλα.[8]. Σχεδόν όλοι οι Ιταλοί γνωρίζουν την Πρέβεζα και το Άκτιο λόγω της Ναυμαχίας του Ακτίου αλλά και λόγω της ναυτικής βάσης υδροπλάνων που είχαν στή θέση Βαθύ κατά τα έτη 1941-1944.[3]
  • (3) Το ίδιο συμβαίνει με τους Τούρκους: Ολοι οι Τούρκοι γνωρίζουν από το Σχολείο την Πρέβεζα γιατί είναι η πόλη όπου έγινε η διάσημη Ναυμαχία της Πρέβεζας μεταξύ Οθωμανικών δυνάμεων του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, υπό τον ναύαρχο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, εναντίον των συνασπισμένων ναυτικών δυνάμεων επτά δυτικών Χριστιανικών κρατών υπό τον Γενοβέζο ναύαρχο Andrea Doria. Τη ναυμαχία αυτή κέρδισαν οι Τούρκοι και γι' αυτό η ημερομηνία της ναυμαχίας αποτελεί εθνική γιορτή ιδίως του Ναυτικού στην Τουρκία, ενώ τα νεότερα υποβρύχιά της φέρουν τα ονόματα Preveza 1, Preveza 2, Preveza 3 κλπ.[3]
  • (4) Η Πρέβεζα κάποτε ήταν πιο γνωστή λόγω των γαρίδων της περιοχής Αμβρακικού. Είναι χαρακτηριστικό ότι αναφορά σε αυτές γίνεται στην ταινία James Bond του 1981 "Για τα μάτια σου μόνο" (For your eyes only) με τον Roger Moore.[3]
  • (5) Τελευταία η Πρέβεζα έγινε γνωστή από την Υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου αλλά και από το ορειχάλκινο άγαλμα Ο έφηβος της Πρέβεζας που βρέθηκε από αρχαιοκάπηλους στα ύδατα του Ιονίου κοντά στην Πρέβεζα και το οποίο διά της Ιnterpol περιήλθε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών όπου και εκτίθεται από το έτος 2008.[3]

Επισκεψιμότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οδική πρόσβαση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τελευταία χρόνια με τη δημιουργία της γέφυρας του Ρίου - Αντίριου (2004), της υποθαλάσσιας Σήραγγας Πρέβεζας - Ακτίου (2002), και της Εγνατίας Οδού (2009), έχει διευκολυνθεί η πρόσβαση τουριστών στην Πρέβεζα. Υπολογίζεται ότι ετησίως επισκέπτονται το Δήμο Πρέβεζας τουλάχιστον 500 τουριστικά λεωφορεία και άλλοι τόσοι επισκέπτες με ΙΧΕ.[9]. Η σταδιακή τουριστική ανάπτυξη κλινών στην Ιόνια θαλάσσια περιοχή και η πρόσφατη ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων συνέβαλε τα μέγιστα σε αυτό.

Αεροπορική πρόσβαση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επίσης σε απόσταση 3 χιλιομέτρων από την πόλη της Πρέβεζας βρίσκεται το αεροδρόμιο του Ακτίου το οποίο διοικητικά ανήκει στην Αιτωλοακαρνανία εξυπηρετώντας και τους Πρεβεζιάνους αλλά και τους Αιτωλοακαρνανίτες.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωγραφικά, η πόλη Πρέβεζα βρίσκεται σε στρατηγική θέση στο κέντρο της παράλιας βορειοδυτικής Ελλάδας και είναι γνωστή για την αρχαία Νικόπολη, το ποτάμι του Αχέροντα και το νεκρομαντείο αλλά και για τις παραλίες της Παντοκράτορας, Αλωνάκι, Μονολίθι κ.λπ. Βρίσκεται στο νότιο άκρο του νομού που έχει σφηνοειδή μορφή και καταλήγει σε μια χερσόνησο με δύο σκέλη που φράζει την είσοδο του Αμβρακικού Κόλπου. Στον όρμο που σχηματίζεται από τα δύο σκέλη εισχωρεί το ακρωτήριο Ακρί του Ακτίου της Αιτωλοακαρνανίας που απέχει από την προβλήτα του λιμανιού της Πρέβεζας μόνο 600 μέτρα. Στο ανατολικό σκέλος (χερσόνησος του Αγίου Θωμά) βρίσκονται οι παραδοσιακοί μικροί παραθεριστικοί οικισμοί των κατοίκων της πόλης, χαρακτηριστικό που μπορεί να αναδειχθεί και να αξιοποιηθεί κατάλληλα στις σημερινές συνθήκες. Η πόλη παρέχει πρόσβαση στις ακτές του Ιονίου αμμώδεις εκτάσεις και παραλίες συνολικής έκτασης πάνω από 50 χιλιομέτρων, σε ελάχιστη απόσταση από τον οδικό άξονα Πρέβεζας-Ηγουμενίτσας, οι οποίες δεν έχουν μέχρι στιγμής τύχει εκμετάλλευσης. Επίσης, παρέχεται πρόσβαση στον Αμβρακικό Κόλπο, με τις πολυάριθμες λιμνοθάλασσες στη βόρεια πλευρά του. Επίσης, οι κοντινές εκβολές των ποταμών Λούρου και Αράχθου παρουσιάζουν οικολογικό ενδιαφέρον. Νοτίως της Πρέβεζας βρίσκεται η Αιτωλοακαρνανία και το νησιωτικό συγκρότημα της Λευκάδας. Στα βορειοδυτικά, μικροί παραθαλάσσιοι ημιορεινοί οικισμοί. Επίσης, η Πάργα, παραδοσιακό θέρετρο βρίσκεται σε απόσταση μίας ώρας οδικώς. Η ίδια η πόλη φέρει έντονα τα ίχνη της ιστορικής της διαδρομής: Στην πόλη υπάρχουν τρία κάστρα και οχυρωματική τάφρος του Αλή Πασά (έχει μπαζωθεί το 1992, δεν υφίσταται πλέον), διατηρητέα κτίσματα, ενώ σε μικρή απόσταση βρίσκεται το Φρούριο του Ακτίου και το Κάστρο του Παντοκράτορα. Άλλα κοντινά αξιοθέατα είναι η Ρωμαϊκή Νικόπολη, η αρχαία Κασσώπη στη νότια πλευρά του Ζαλόγγου και το Νεκρομαντείο στις εκβολές του Αχέροντα. Υλικά από τη Νικόπολη χρησιμοποιήθηκαν για οικοδομικές δραστηριότητες στην πόλη αρκετά από τα οποία σώζονται στο Φρούριο του Παντοκράτορα και στο επιθαλάσσιο τείχος από τα Παλιοσάραγγα ως τον Αη-Γιώργη, ενώ το άλλο τμήμα του τείχους αυτού καταστράφηκε από την κατασκευή της σημερινής προκυμαίας. Από τα σημαντικότερα ιστορικά ίχνη είναι τα τρία φρούρια (του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Ανδρέα και της Λασκάρας), τα Παλιοσάραγα που δεν διατηρούνται παρά μόνο γεωμετρικά (είναι στρατόπεδο όπως και τα δύο Φρούρια, ο Ανατολικός Προμαχώνας στη Βρυσούλα και άλλα μικρότερα. Η Ρωμαϊκή Νικόπολη (δίπλα στην Πρέβεζα) από την οποία διασώζονται σημαντικά ευρήματα, στα 1000 περίπου χρόνια της ζωής της, ήταν μια από τις πιο λαμπρές μεγαλουπόλεις της περιοχής. Με θέατρα, ωδεία, στάδια, λουτρά, γυμνάσια, υδραγωγεία και κάθε είδους υποδομή στην ακμή της είχε πληθυσμό περίπου 150.000 κατοίκους με τις μετρήσεις της ΙΒ Εφορείας Αρχαιοτήτων μέσω Google Earth.

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα στοιχεία που περιέχονται στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται στη Δημοτική κοινότητα Πρέβεζας, η οποία έχει έκταση 31,5 τ.χλμ. και περιλαμβάνει την πόλη της Πρέβεζας και τους οικισμούς: Παντοκράτορας, Άγιος Θωμάς, Καλαμίτσι, Νεοχώρι και Ψαθάκι. Τα διοικητικά όρια του Δήμου Πρέβεζας διευρύνθηκαν με τα σχέδια αναρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Καποδίστριας (το έτος 1998) και Καλλικράτης (το έτος 2010). Οι απογραφές των ετών 1940 έως και 1981 αναφέρονται σε πραγματικό πληθυσμό, ενώ οι επόμενες σε μόνιμο πληθυσμό.

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού της Πρέβεζας[10]
Έτος Πληθυσμός  %±
1940 10.056 _
1951 12.296 22,3
1961 12.865 4,6
1971 12.973 0,8
1981 13.624 5,0
1991 15.829 16,2
2001 18.289 15,5
2011 [11] 20.795 13,7

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορική Περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σημερινός Καλλικρατικός Δήμος Πρέβεζας περιέχει γεωγραφική περιοχή των τέως Δήμων Πρέβεζας, Ζαλόγγου και Λούρου. Στη θέση Νεοχώρι Πρέβεζας ομάδα Τσέχων τουριστών και ερευνητών υπό τον καθηγητή Rostislav Moravek ανακάλυψε το έτος 1995 ένα μηριαίο οστό από μαμούθ θαμμένο. Οι ανασκαφές ουδέποτε συνεχίστηκαν. Αυτό το μηριαίο οστό φυλάσσεται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Νεοχωρίου Πρέβεζας.[12] Από την άλλη πλευρά τα πολλαπλά ευρήματα της Βραχοσκεπής Ασπροχάλικο Πρέβεζας δείχνουν κατοίκηση της περιοχής Φιλιππιάδας την περίοδο 100.000 πΧ [13]

Αρχαία Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στους αρχαίους χρόνους η περιοχή της σημερινής πόλης Πρέβεζας δεν εκατοικείτο. Η γεωγραφία της μάλλον ήταν αρκετά διαφορετική από ό,τι σήμερα, λόγω των πολλών προσχώσεων που επήλθαν. Υπάρχουν, όμως, δεδομένα ότι αποτελούσε λιμάνι του Βασιλιά Πύρρου Α΄, κατά τα Ελληνιστικά χρόνια.[εκκρεμεί παραπομπή] Πλησίον της περιοχής της Πρέβεζας - που ΔΕΝ υπήρχε στην αρχαιότητα - στα Κλασσικά χρόνια και στην Ελληνιστική εποχή είχαμε αρκετές πόλεις. Τέσσερις εξ αυτών είναι οι γνωστές αποικίες των Ηλείων, μία είναι η έδρα των Κασσωπαίων και οι υπόλοιπες αποτελούν πόλεις του Βασιλείου των Μολοσσών. Ειδικότερα οι αρχαίες πόλεις του Νομού Πρέβεζας είναι:

  • 1. Αρχαία Κασσώπη. Δίπλα στο χωριό Καμαρίνα. Πόλη Κασσωπαίων Θεσπρωτών. Ιδρύθηκε πριν το 400 πΧ (απόσταση 25Km από Πρέβεζα), επισκέψιμη.
  • 2. Αρχαία Βερενίκη. Λόφοι Μιχαλιτσίου,[εκκρεμεί παραπομπή] απόσταση 10Km από Πρέβεζα. Πόλη Μολοσσών. Ιδρύθηκε το 290 πΧ. Μη επισκέψιμη πόλη.
  • 3. Αρχαία Πανδοσία. Χωριό Καστρί Φαναρίου. Πλησίον Καναλακίου. Έδρα των Ηλείων εποίκων.[εκκρεμεί παραπομπή] Επισκέψιμη πόλη. ΔΕΝ έχει ανασκαφεί.
  • 4. Αρχαίο Βουχέτιον, πλησίον χωριού Νέα Κερασούντα (απόσταση 25Km). Αποικία των Ηλείων. Επισκέψιμη πόλη.
  • 5. Αρχαία Ελάτρεια, στο χωριό Παλαιορόφορο (Ωρωπός). Αποικία των Ηλείων. Μη επισκέψιμη πόλη. ΔΕΝ έχει ανασκαφεί.
  • 6. Αρχαίες Βατίες, στο Καστρί Ριζοβουνίου. Αποικία των Ηλείων. Δήμος Ζηρού. Επισκέψιμη πόλη. ΔΕΝ έχει ανασκαφεί.
  • 7. Αρχαία Ακρόπολη Τρίκαστρον. Πιθανολογείται ότι είναι το Αρχαίο Ομφάλιον, πόλη Μολοσσών. Ορεινή έδρα. Επισκέψιμη.
  • 8. Αρχαίο Όρραον. Χωριό Γυμνότοπος Πρέβεζας. Δήμος Ζηρού. Πόλη των Μολοσσών. Ανασκάφηκε το 1996-2003. Επισκέψιμη πόλη.
  • 9. Αρχαία Νικόπολη. Κτίσθηκε μετά το 31 π.Χ. Βρίσκεται υπό ανασκαφή και συντήρηση. Επισκέψιμη σε ορισμένα τμήματά της. Ωδείο, Θέρμες, Θέατρο, Μνημείο Αυγούστου, Τείχη, Βασιλικές, κλπ
  • 10.Αρχαία Εφύρα Μυκηναϊκή πόλη. Βρίσκεται στον Μεσοπόταμο Φαναρίου Ν. Πρέβεζας δίπλα στο Νεκρομαντείο. Υπό ανασκαφή. Μη Επισκέψιμη πόλη.

Ρωμαϊκή Κατοχή - Νικόπολις - Βυζάντιο (168 π.Χ. - 1292)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ήπειρος κατελήφθη από τους Ρωμαίους το 168 πΧ. Στις 2 Σεπτεμβρίου του έτους 31 π.Χ., έγινε στην περιοχή της Πρέβεζας η διάσημη Ναυμαχία του Ακτίου μεταξύ του ναυτικού των συνασπισμένων Μάρκου Αντώνιου και Κλεοπάτρας εναντίον του Οκταβιανού. Ο μοναδικός πίνακας ζωγραφικής παγκοσμίως που αναπαριστά τη Ναυμαχία του Ακτίου είναι η ελαιογραφία του Lonenzo Castro που φυλάσσεται στο προσωπικό γραφείο του Διευθυντή του Ναυτικού Μουσείου του Greenwich 30 km από το Λονδίνο. Μετά τη νίκη του Οκταβιανού στο Άκτιο, η περιοχή άλλαξε άρδην με την ίδρυση της Αρχαίας Νικόπολης. Κατά τη διάρκεια της ζωής της Αρχαίας Νικόπολης, είναι βέβαιο ότι υπήρχαν στο σημερινό χώρο της Πρέβεζας δύο Ρωμαϊκά λιμάνια και εμπορικοί σταθμοί όπως και εργαστήριο αγγειοπλαστικής (βρέθηκε σε ανασκαφή το έτος 2008). Εξ άλλου δύο από τις έξι Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές βρίσκονται εντός της πόλης Πρέβεζας, η μία δίπλα στο Ξενοδοχείο Margarona Royal, και η άλλη (Άγιος Μηνάς) στο Ψαθάκι.

Ίδρυση της Πρέβεζας (1292)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημερινή Πρέβεζα ιδρύθηκε μετά την οριστική παρακμή της Νικόπολης, σιωπηλά ως ψαροχώρι, πιθανόν τον 11ο αιώνα από Έλληνες και Βενετούς ψαράδες από το νησί Burano όταν παραχωρήθηκε από τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα στους Βενετούς ως «εμπορείο».[εκκρεμεί παραπομπή] Η πρώτη γραπτή αναφορά του ονόματος Πρέβεζα γίνεται στο Χρονικόν του Μορέως, όταν περιγράφεται η επιδρομή συμμαχικών προς τον βυζαντινό αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β΄ τον Παλαιολόγο γενουάτικων πολεμικών πλοίων εναντίον του δεσπότη του Δεσποτάτου της Ηπείρου Νικηφόρο Α΄ Άγγελο Κομνηνό, που πραγματοποιήθηκε πιθανότατα το 1292 μ.Χ.[14] Η περιγραφή έχει ως εξής: "Επέζεψαν την Πρέβεζαν, κουρσεύουν τα χωρία, και έχω φόβον αμέτρητον μη φτάσωσι στην Άρταν".[εκκρεμεί παραπομπή] Στην πρώτη αυτή περίοδο και καθ’ όλο το Μεσαίωνα η Πρέβεζα ακολούθησε τις τύχες του Δεσποτάτου της Ηπείρου του οποίου υπήρξε τμήμα. Απειλήθηκε επανειλημμένα από Νορμανδούς,[εκκρεμεί παραπομπή] Βενετούς, Αλβανούς, Φράγκους και Τούρκους που τελικά την κατέλαβαν το 1449,[εκκρεμεί παραπομπή] οπότε ο Σουλτάνος Βαγιαζήτ ο Β΄ κατασκεύασε στην Πρέβεζα Ναύσταθμο με νεώριο.[εκκρεμεί παραπομπή]

Η A´ Οθωμανική Περίοδος (15ος - αρχές 18ου αιώνα)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακολουθεί μια περίοδος τρεισήμισι αιώνων κατά τη διάρκεια της οποίας η Πρέβεζα γνώρισε την εναλλασσόμενη κυριαρχία της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η βυζαντινολόγος Θέμις Χατζηγεωργίου γράφει, ότι η κατάληψη της Πρέβεζας έγινε το έτος 1452 μΧ ως εξής «…το έτος 1452 μΧ ο Οθωμανός στρατηγός Χατζήμπεης καταλαμβάνει ύστερα από σκληρό αγώνα τα οχυρά της Πάργας, της Ρηνιάσας, της Στροβίλλης, της Θεσπρωτίας, και του Βουθρωτού» στην σημερινή Αλβανία [15]). Το χρονικό «Άνθος» του Ιωαννίκιου Καρτάνου (εκδόσεις Hopf) περιέχει πληροφορίες, που είναι κατά λέξιν αντιγραμμένες στο «Βραχύ Χρονικό αριθμός 36/30» για τις επιχειρήσεις του Σουλτάνου Βαγιαζίτ ΙΙ (1481-1512) στη διάρκεια του Τουρκο - Βενετσιάνικου Πολέμου του 1449-1502/3[εκκρεμεί παραπομπή][16]. Εκεί αναγράφεται, ότι η Μεθώνη έπεσε μετά από πολιορκία ενός μηνός, και λίγο πριν ο Βαγιαζίτ II είχε περάσει από το ακρωτήριο Δουκάτο της Λευκάδας, όπου ενίσχυσε το στόλο του με 28 Πρεβεζάνικα πλοία. Επί λέξει το χρονικό αυτό γράφει: «…εξέβη η αρμάτα και υπήγε εις το Κάβω δε Δουκάτω, και εκεί εσμίχθησαν τα κάτεργα της Πρέβεντζας, άρμενα είκοσι οκτώ, και μετά ταύτα εδιάβησαν εις την Μοθώνην» [17]. Το συμπέρασμα είναι βέβαιο, ότι ήδη το έτος 1449 μΧ η Πρέβεζα βρισκόταν υπό Οθωμανική κατοχή.[18],[19],[20],[21],[3]. Το έτος 1538 έγινε στο θαλάσσιο χώρο της πόλης η διάσημη Ναυμαχία της Πρέβεζας. Η Ναυμαχία της Πρέβεζας (The Naval Battle of Preveza) έλαβε χώρα στις 28 Σεπτεμβρίου 1538 στην Πρέβεζα μεταξύ του Οθωμανικού στόλου υπό τον Hayredin Barbarossa και του ενωμένου στόλου της Χριστιανικής Συμμαχίας (Holy League) υπό τον Andrea Doria, η οποία συστήθηκε από τον Πάπα Παύλο τον Τρίτο. Λόγω της νίκης των Οθωμανών στη Ναυμαχία αυτή, παρά το ότι οι Δυτικοί είχαν ναυτική υπεροπλία, η σημερινή Τουρκία θεωρεί εθνική γιορτή του Ναυτικού την ημέρα της Ναυμαχίας της Πρέβεζας, και η πόλη Πρέβεζα (Preveze) είναι διάσημη στον Τουρκικό λαό, επειδή το γεγονός προβάλλεται ευρέως στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας. Είναι τέτοια η ιστορική σημασία της Ναυμαχίας της Πρέβεζας για τον Τουρκικό λαό, ώστε τα πλέον σύγχρονα Τουρκικά υποβρύχια σήμερα αποτελούν σειρά με το όνομα Turkish Navy Submarines “Preveze”. Ο ναύαρχος Hayreddin Barbarossa (Μπαρμπαρόσα) θεωρείται εθνικός ήρωας, και το Μαυσωλείο του βρίσκεται στο Ναυτικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης (Turkish Naval Museum, Istanbul). Εκεί επίσης βρίσκεται ο διάσημος πίνακας ζωγραφικής «H Ναυμαχία της Πρέβεζας» του ζωγράφου Ohannes Umed Behzad (1866).[3] Έτσι με μία Τουρκοβενετική συνθήκη η Πρέβεζα για ένα ολόκληρο αιώνα παραμένει υπό οθωμανική κυριαρχία.[εκκρεμεί παραπομπή] Το 1684 κυριεύεται για λίγο καιρό από τον επιδρομέα Μοροζίνη και καταστρέφεται.[εκκρεμεί παραπομπή] Το έτος 1701, μετά τη Συνθήκη του Κάρλοβιτς του 1699, οι Βενετσιάνοι υποχρεώθηκαν να κατεδαφίσουν το κάστρο της Πρέβεζας.

Δεύτερη Ενετοκρατία (1718-1797)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:

Μετά τη Συνθήκη του Πασάροβιτς (Treaty of Passarowitz ή Treaty of Požarevac) μεταξύ Αψβούργων, Βενετών και Οθωμανών, της 21ης Ιουλίου 1718 μ.Χ., η Πρέβεζα και η Βόνιτσα παραχωρούνται, μεταξύ άλλων, de jure στους Ενετούς, οι οποίοι είχαν ήδη καταλάβει de facto τις δύο πόλεις από τον Οκτώβριο 1717 μ.Χ. με τις δυνάμεις του ναύαρχου Andrea Pisani και του Ενετού Φρούραρχου της Κέρκυρας Schullemburg. Έτσι, με τη συγκατάθεση των Βενετών οι πρώτοι έποικοι έρχονται από την Ακαρνανία στην Πρέβεζα. Μεταξύ αυτών είναι οι οικογένειες των οπλαρχηγών Τσαβαλά (σήμερα συνοικία Τσαβαλοχώρι), Διγώνη, Γερογιάννη, Τσουμάνη, Χάιδα ή Τριανταφύλλη, Παπαδόπουλου, κλπ. Η Πρέβεζα, ως πρωτεύουσα των Ηπειρωτικών κτήσεων (Continente) της Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου, διαιρείται σε οκτώ «κλήρους», με αντίστοιχη ανάπτυξη ενοριών και ναών. Κάθε οπλαρχηγός ιδρύει μία χριστιανική Εκκλησία ως «Κτήτωρ». Εφαρμόζεται το βενετικό σύστημα διοίκησης από Βενετούς προνοητές (προβλεπτές) (provveditori) που παραχωρούσαν συνήθως μια σχετική αυτονομία. Επίσης οι Ενετοί καθορίζουν νέα εκκλησιαστική διοίκηση με κατάργηση της Ορθόδοξης μητρόπολης. Πολύτιμα στοιχεία για τα ανωτέρω παρέχει ο επίσημος ενετικός καταστατικός χάρτης της Πρέβεζας, τα Capitola ή Capitolo. Όπως παρατηρούμε από τις χρονολογίες κτίσης, η περίοδος της Ενετοκρατίας στο Νομό Πρέβεζας συμβαδίζει με την ανέγερση πολλών ναών και μοναστηριών. Στις αρχές της περιόδου αυτής, οι Βενετοί επισκευάζουν το Φρούριο του Αγίου Ανδρέα, το οποίο είχε ανεγερθεί από τους Οθωμανούς το 1702, ως το νέο οχυρό της πόλης,[22] μετά την κατεδάφιση του κάστρου της Μπούκας. Επίσης, επισκευάζουν το Φρούριο της Ρηνιάσας (σημερινά Ριζά, εθνική οδός) το οποίο είχε κτισθεί επί Δεσποτάτου της Ηπείρου περί το 1280 μ.Χ. Σημαντικό έργο των Βενετών στην Πρέβεζα είναι ο λεγόμενος Ενετικός Ελαιώνας Πρέβεζας και το Ενετικό Ρολόι σε πύργο (έτος 1752 μ.Χ.). Οι Βενετοί ήταν τυπολάτρες και αρκετά αυστηροί με τους Πρεβεζάνους. Συμβόλαια χειρόγραφα από Βενετούς νοτάριους (συμβολαιογράφους) που έχουν διασωθεί είναι χαρακτηριστικά του κλίματος που επικρατούσε. Σε ένα τέτοιο έντυπο αναγράφεται η καταμέτρηση ακόμα και των κουταλοπήρουνων που κατάσχονται από τριμελή επιτροπή από κάποια οικία. Οι Βενετοί έμειναν στην Πρέβεζα για 79 χρόνια, μέχρι το έτος 1797 μ.Χ., όταν κατέρρευσε η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας.[23],[24],[25]. Το έτος 1718 την κατακτούν ξανά οι Βενετοί και τότε πρωτοκατοικούν στην Πρέβεζα πολλοί Επτανήσιοι ναυτικοί και Ιταλοί ψαράδες από το νησί Burano και Buranello πλησίον της Βενετίας.

Γαλλοκρατία ενός έτους (1797-1798)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Πρέβεζα και οι υπόλοιπες Βενετικές κτήσεις θα περιέλθουν αυτοδικαίως στους Γάλλους, το 1797, μετά την κατάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας από τον Ναπολέοντα και κατά τα οριζόμενα στη Συνθήκη του Campo Formio. Η βραχύβια Γαλλική κατοχή της Πρέβεζας θα σφραγιστεί το επόμενο έτος, 1798, με την άνιση και αιματηρή Μάχη της Νικοπόλεως και τον ακολουθούμενο Χαλασμό της Πρέβεζας από τον Αλή Πασά Τεπελενλή.[26] [27] Ο Μέγας Ναπολέων έστειλε στην Πρέβεζα ως πολιτικούς εκπροσώπους τους επιφανείς Έλληνες της Κορσικής αδελφούς Stefanopoli. Τον έναν από τους αδελφούς αυτούς τον είχε δηλώσει ως «κηδεμόνα» στη Στρατιωτική Σχολή όπου σπούδασε. Ο στρατηγός La Salchette με 280 Γάλλους Γρεναδιέρους στρατιώτες (κατ΄ άλλη άποψη 700) φτάνει στην Πρέβεζα με πλοία και μία μικρή δύναμη Γαλλικού στρατού καταφθάνει ειρηνικά επίσης στην πόλη της Πάργας.[28] Οι Πρεβεζάνοι υποδέχονται με χαρά τους Γάλλους. Γράφουν στα έγγραφά τους «ΠΕΑ (= «Πρώτο ‘Ετος Απελευθέρωσης»).[εκκρεμεί παραπομπή] Ο ιστορικός Κάδμιος γράφει για την άφιξη των Γάλλων στην Πρέβεζα: «Τω 1798, ότε υψώθη η Γαλλική σημαία επί των δήθεν επάλξεων του ερειπωμένου φρουρίου της Πρεβέζης, δεν υπήρχον επ' αυτού ή τρία σιδηρά τηλεβόλα, η δε Γαλλική Δημοκρατία από πολλών μεριμνών περισπωμένη, ελάχιστον εφρόντιζε περί της σπουδαίας ταύτης θέσεως. Η άμυνα αυτής, μετά περιοχής της Νικοπόλεως είχεν εμπιστευθή εις διακοσίους ογδοήκοντα Γρεναδιέρους, υπό την διοίκησιν του Στρατηγού La Salcette (ή La Salchette). Μόλις ούτος ώπλισεν και ωργάνωσε την Εθνοφυλακήν της Πρεβέζης και απέστειλε πολεμοφόδια εις τους Σουλιώτας, τους προσφερθέντας να ταχθώσιν υπό την Γαλλικήν σημαίαν και συμπράξωσι προς απόκρουσιν του Αλή Πασά, εσκέφθη διά την άμυναν της προκεχωρημένης θέσεως Νικοπόλεως»[29] Τελικά στις 12 Οκτωβρίου 1798 δυνάμεις 7000 έφιππων και πεζών Τουρκαλβανών επιτέθηκαν στις δυνάμεις της Φρουράς Πρέβεζας που είχαν οχυρωθεί στην αρχαία Νικόπολη. Ήταν 280 Γάλλοι γρεναδιέροι, 60 Σουλιώτες πολεμιστές υπό τον καπετάν Χριστάκη και 200 Πρεβεζάνοι πολιτοφύλακες.[30] Η μάχη διήρκεσε μιά ολόκληρη μέρα και περιγράφεται στο λήμμα Χαλασμός της Πρέβεζας. Μετά τη σφαγή της φρουράς ακολούθησε η σφαγή των αμάχων της Πρέβεζας και στη συνέχεια το επόμενο διήμερο η σφαγή της Σαλαώρας.[31] Για τη σφαγή αυτή αναφέρεται σχετικά ο Γάλλος Πρόξενος στα Ιωάννινα Pouqueville.[32], [33], [34], [35], [36]

Η Συμπολιτεία του Ακρωτηρίου (αρχές του 19ου αιώνα)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάρτιο του 1800 και μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρώσσων και Οθωμανών, η Πρέβεζα, η Βόνιτσα, η Πάργα και το Βουθρωτό σχημάτισαν τη "Συμπολιτεία του Ακρωτηρίου" με αρκετά προνόμια και σχετική αυτονομία. Εκπρόσωπος του Σουλτάνου στη "Συμπολιτεία του Ακρωτηρίου" διορίσθηκε ο βοεβόδας Αβδουλάχ Μπέης (Abdulah bey) με έδρα το Μιχαλίτσι, ένα χωριό περίπου 8 km βόρεια της Πρέβεζας. Πρωτεύουσα της Συμπολιτείας ορίσθηκε η Πρέβεζα. Η διώροφη λιθόκτιστη οικία του Αβδουλάχ μπέη στο Μιχαλίτσι, διασώζεται και αποτελεί σήμερα ιδιωτική οικία. Δυστυχώς η ήρεμη περίοδος 1800-1807[εκκρεμεί παραπομπή] της Συμπολιτείας του Ακρωτηρίου διεκόπη όταν η Ρωσσία το 1807 κήρυξε τον Πόλεμο στην Τουρκία και ο Αλή πασάς βρήκε την ευκαιρία να γίνει ξανά κάτοχος της Πρέβεζας.[37]

Β΄ Οθωμανική περίοδος - Αλή Πασάς Τεπελενλής (πρώτο τέταρτο του 19ου αιώνα, μετά το 1807)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H Μάχη της Νικόπολης και ο Χαλασμός της Πρέβεζας (1798) είναι η δεύτερη μεγάλη καταστροφή στην ιστορία της πόλης.[εκκρεμεί παραπομπή] Αυτή είναι η τελευταία τουρκική κατοχή που κράτησε μέχρι την απελευθέρωση του 1912 και κατά την οποία η Πρέβεζα γνώρισε περιόδους μεγάλης εξέλιξης και αύξησης του πληθυσμού της. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από έντονη οικοδομική δραστηριότητα οχυρωματικών και άλλων έργων από τον Αλή Πασά Τεπελενλή και το γιο του Βελή. Με την επανακατάληψη της Πρέβεζας το 1807, ο Αλή Πασάς, με έδρα τα Ιωάννινα, διόρισε Διοικητή τον Μπεκίρ Αγά, και αναφέρονται γι αυτόν εκτεταμένες δημεύσεις περιουσιών Χριστιανών Πρεβεζάνων και πολλές τρομοκρατικές ενέργειες[37]. Πάντως τα κυριότερα οχυρωματικά και άλλα έργα που έγιναν επί Αλή Πασά στήν πόλη της Πρέβεζας είναι τα εξής:

  • Κάστρο Αγίου Γεωργίου. Βελτιώσεις και ολοκλήρωσή του. Έναρξη εργασιών το 1807.
  • Κάστρο Αγίου Ανδρέα, βελτιώσεις και ολοκλήρωσή του.
  • Κάστρο Παντοκράτορα
  • Θερινό Σεράι Πρέβεζας (Παλιοσάραγα). Κάηκε από τον Βελή Πασά το 1822[εκκρεμεί παραπομπή]
  • Οθωμανικά Λουτρά Αλή πασά. Διασώζονται μερικώς
  • Προμαχώνας Βρυσούλα

Γ´ Οθωμανική περίοδος (1822-1912)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περίοδος μετά το θάνατο του Αλή Πασά το 1822 μέχρι την απελευθέρωση του 1912 ονομάζεται Γ´ Οθωμανική περίοδος. Το έτος 1897 η Πρέβεζα αποτέλεσε θέατρο πολλών επιχειρήσεων του αποτυχημένου πολέμου του 1897 που έληξε άδοξα.[38],[3]

Απελευθέρωση και Μεσοπόλεμος (1912-1940)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 21 Οκτωβρίου 1912 η πόλη παραδίνεται De jure στον ελληνικό στρατό μετά από τη μάχη στη Νικόπολη, την προηγούμενη ημέρα. Ο Συνταγματάρχης του Ιππικού[εκκρεμεί παραπομπή] Παναγιώτης Σπηλιάδης εισέρχεται έφιππος στην Πρέβεζα το μεσημέρι της 21ης Οκτωβρίου 1912 ενώ οι Τούρκοι στρατιώτες είναι παρατεταγμένοι στην παραλία με τα όπλα στο έδαφος, και ο λαός ζητωκραυγάζει.[3] Ο ιστορικός πυρήνας (Ιστορικό Κέντρο) της πόλης, διαμορφώθηκε το 19ο αιώνα και διασώζει τα πολεοδομικά χαρακτηριστικά της περιόδου εκείνης (πυκνός οικιστικός ιστός με στενούς δρόμους-καλντερίμια, Σεϊτάν Παζάρ, περιορισμένους κοινόχρηστους χώρους κλπ). Το υπόλοιπο πολεοδομικό συγκρότημα της πόλης είναι αποτέλεσμα διαδοχικών επεκτάσεων μετά το 1920. Η μεσοπολεμική περίοδος σφραγίσθηκε από την παρουσία του γνωστού ποιητή Κώστα Καρυωτάκη στην Πρέβεζα, και την αυτοκτονία του στη θέση Βαθύ Μαργαρώνας με πιστόλι το 1929. Ο Κώστας Καρυωτάκης έζησε στην Πρέβεζα μόλις 33 μέρες. Εργαζόταν στη Νομαρχία, σε κτίριο που δεν σώζεται (σημερινή οδός Σπηλιάδη 10), ενώ διέμενε σε οικία της οδού Δαρδανελίων στο Σεϊτάν Παζάρ, η οποία σώζεται.

Δεύτερος παγκόσμιος Πόλεμος και Εμφύλιος Πόλεμος (1940-1949)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 η Πρέβεζα δέχθηκε ανελέητους βομβαρδισμούς από Ιταλικά αεροπλάνα με σκοπό να εμποδίσουν τη μεταφορά εφοδίων από το λιμάνι προς τα Ελληνοαλβανικά σύνορα. Υπολογίζεται ότι έγιναν 92 περίπου αεροπορικές επιδρομές με πολλές καταρρεύσεις κτιρίων και αρκετούς νεκρούς. Το έτος 2016 έγιναν τα αποκαλυπτήρια μαρμάρινης επιγραφής με όλα τα ονόματα των φονευθέντων, έμπροσθεν του Φρουρίου Αγίου Ανδρέα.[εκκρεμεί παραπομπή] Ένα από τα κτίρια που κατέρρευσαν μερικώς είναι το Οθωμανικό Τζαμί Ιτς Καλέ, που λειτουργούσε ως Αρχαιολογικό Μουσείο Πρέβεζας. Μετά την αποχώρηση των Γερμανών ναζί από την Πρέβεζα, τον Σεπτέμβριο 1944, οι αντίπαλες ανταρτικές δυνάμεις του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ κατέλαβαν ταυτόχρονα την Πρέβεζα. Στα τέλη του μήνα ξέσπασε «πολυαίμακτη [σύγκρουση] [που] επισφραγίσθηκε με μαζικές εκτελέσεις μελών του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ από το εδεσίτικο τμήμα του Δ. Γαλάνη. Η κατάσταση σταθεροποιήθηκε μετά την αποχώρηση των ελασίτικων τμημάτων».[39]

Η μεταπολεμική Πρέβεζα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μεταπολεμική Πρέβεζα χαρακτηρίζεται από σταδιακή παρακμή αφ' ενός μεν γιατί η αστική τάξη έφυγε στην Αθήνα ή στο εξωτερικό, και αφ' ετέρου γιατί το λιμάνι έπεσε σε παρακμή λόγω της κατασκευής οδικού δικτύου. Η ανάκαμψη ήρθε επί Δικτατορίας των Συνταγματαρχών οπότε έγιναν σημαντικότατα έργα ανάπτυξης όπως επαρχιακή οδός Πρέβεζας-Ηγουμενίτσας, Ναυτικές Σχολές Πρέβεζας, Νοσοκομείο Πρέβεζας, Λιμάνι Πρέβεζας, Κλωστήρια Πρέβεζας, Γυμνάσια, Λύκεια, Σχολεία, κλπ. Η Μεταπολίτευση βρήκε την Πρέβεζα πάνω σε ένα ερωτικό σκάνδαλο του τότε Μητροπολίτη Στυλιανού Κορνάρου, που χάρις στη δημοσιότητα που έλαβε μέσω δημοσιεύσεων, κινηματογραφικών έργων και θεατρικών παραστάσεων, έκανε αρνητική αλλά αποτελεσματική διαφήμιση στην Πρέβεζα. Μετά το 1983 η Πρέβεζα εντάχθηκε στον ενιαίο πολεοδομικό σχεδιασμό (Ε.Π.Α.). Σήμερα η πόλη διαθέτει πλήρη κοινωνική και τεχνική υποδομή και λειτουργίες Νομαρχιακού και Περιφερειακού επιπέδου: Διοίκηση, Νοσοκομείο, Εκπαίδευση και λοιπή κοινωνική υποδομή, αθλητικές εγκαταστάσεις, κεντρικές λειτουργίες πόλης, Λιμεναρχείο, Τελωνείο κλπ. Σε επίπεδο παραγωγικής υποδομής αναφέρουμε τη Βιομηχανική Ζώνη Πρέβεζας, περιοχή στην περιφέρεια της πόλης, καθώς και τις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας και ιχθυογένεσης στον Αμβρακικό. Σημαντικός παράγων οικονομίας της πόλης είναι τα Θερμοκήπια Πρέβεζας, με κύριο προϊόν τη ντομάτα και άλλα οπωροκηπευτικά. Στη μεταφορική υποδομή σημαντική είναι η ύπαρξη του Λιμανιού και της Μαρίνας, το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ακτίου σε απόσταση 8 χιλιομέτρων περίπου και της έδρας ΚΤΕΛ για τα λεωφορεία του Νομού. Μεγάλο άλμα για τη σύνδεση της Πρέβεζας με την υπόλοιπη Ελλάδα έγινε αφ' ενός μεν με την Υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου (2003) και αργότερα με την αποπεράτωση της Εγνατίας Οδού.[3]

Τα Μουσεία της Πρέβεζας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κρατικό Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης, Λ.Ιωαννίνων, Πρέβεζα (λειτουργεί από το 2009)
  • Δημοτικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Νεοχωρίου Πρέβεζας. Είναι κλειστό. Χρειάζεται ραντεβού με το Δήμο.
  • Δημοτικό Υπαίθριο Εθνογραφικό Μουσείο Φλάμπουρων (Open Air Ethnographic Museum). Στάνες Σαρακατσαναίων. Λειτουργεί από 2008
  • Δημοτική Πινακοθήκη "Ιωάννης Μόραλης", Αρχοντικό Αθανασιάση, Ιστορικό κέντρο Πρέβεζας. Λειτουργεί από το 2012
  • Ιδιωτική Πινακοθήκη Λέανδρος Σπαρτιώτης, Αγιος Θωμάς Πρέβεζας. Με ραντεβού. Λειτουργεί από το 2009
  • Δημοτικό Ναυτικό Μουσείο Πρέβεζας, Λεωφόρος Μαργαρώνας. Ανακατασκευάσθηκε το 2006. Μακέτα αναπαράστασης Ναυμαχίας Ακτίου. Με ραντεβού.
  • Δημοτικό Λαογραφικό Μουσείο κοινότητας Καμαρίνας (Ζάλογγο). Με ραντεβού.

Αξιοθέατα του Δήμου Πρέβεζας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως προαναφέρθηκε, ο Νέος Δήμος Πρέβεζας βάσει του Νόμου 3852/2010 "Καλλικράτης" περιλαμβάνει τους παλαιούς Δήμους Πρέβεζας, Ζαλόγγου και Λούρου.

Αξιοθέατα Δήμου Πρέβεζας (αλφαβητικά)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικές προσωπικότητες που γεννήθηκαν ή έζησαν στην Πρέβεζα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. ΜΟΝΙΜΟΣ Πληθυσμός». (ελληνική γλώσσα) Ελληνική Στατιστική Αρχή. . Ανακτήθηκε στις .
  2. «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011». (ελληνική γλώσσα) Ελληνική απογραφή 2011. Ελληνική Στατιστική Αρχή. .
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 Χαράλαμπος Γκούβας: Η Ιστορία του Νομού Πρέβεζας, έκδοση 2009, ISBN 978-960-87328-2-7
  4. Την άποψη περί ιταλικής προέλευσης του ονόματος υποστήριξε μόνο ο Παναγιώτης Αραβαντινός, το 1857, ενώ οι περισσότεροι μεταγενέστεροι ερευνητές αποδέχονται την άποψη των Max Vasmer, Peter Soustal και Johannes Koder περί σλαβικής προέλευσης του ονόματος που κατέληξε στη σημερινή του μορφή μέσω της αλβανικής γλώσσας, βλ. Max Vasmer, Die Slaven in Griechenland, Βερολίνο 1941, σελ. 64, λήμμα Πρέβεζα.
  5. Ιωάννης Φ. Δημάρατος, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Πυρσού, Αθήνα 1932, τόμ. 20, σελ. 654-659, λήμμα Πρέβεζα.
    Max Vasmer, Die Slaven in Griechenland, Βερολίνο 1941, σελ. 64, λήμμα Πρέβεζα.
    Ηλίας Β. Βασιλάς, Η Πρέβεζα και η ετυμολογία της λέξεως, εφημερίδα Βήμα Πρεβέζης, φ. 594/28.6.1954, σελ. 1 και φ. 595/5.7.1954, σελ. 1 & 2.
    Αναδημοσιεύεται στα Άπαντά του, Πρέβεζα 2012, σελ. 47-52.
    Peter Soustal & Johannes Koder, Nikopolis und Kephallēnia, Βιέννη 1981, (Tabula Imperii Byzantini 3), σελ. 242.
    Αλέξης Γ. Κ. Σαββίδης, Η Τουρκική κατάληψη της Πρέβεζας από τα Βραχέα Χρονικά, στα Πρακτικά Α΄ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου "Η Ιστορία της Πρέβεζας", Πρέβεζα 1993, σελ. 25-39.
    Νίκος Δ. Καράμπελας, Η κατάκτηση της "Πρέβεζας" από τον Μωάμεθ β΄, Ιωάννινα 2015, σελ. 105, υποσημ. 7.
    Δημοσθένης Α. Δόνος, Σκέψεις για την ιστοριογραφία της Πρέβεζας, Πρεβεζάνικα Χρονικά, τχ. 49-50, σελ. 383-430.
  6. Πέτρος Α. Φουρίκης, Η Πρέβεζα. Θέσις - Κτίσις - Όνομα, Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, Αθήνα 1924, σελ. 283-293
    Max Vasmer, Die Slaven in Griechenland, Βερολίνο 1941, σελ. 64, λήμμα Πρέβεζα.
  7. Παναγιώτης Αραβαντινός, Χρονογραφία της Ηπείρου, Αθήνα 1857, τόμ. Β΄, σελ. 133, λήμμα Πρέβεζα.
  8. Σύλλογος "Πρέβεζα", Ιστορικό Φωτογραφικό Λεύκωμα, έκδοση 2009
  9. Σύλλογος Ξενοδόχων και Τουριστικών Γραφείων Πρέβεζας, Στατιστικά έτους 2011
  10. http://dlib.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/categoryyears?p_cat=10007862&p_topic=10007862
  11. http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/FEK_Monimos.pdf
  12. Rostislav Moravek, Ιστοσελίδα Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και φωτογραφία.
  13. Eric Higgs και Σωτήριος Δάκαρης: Ευρήματα προϊστορικής εποχής στη Βραχοσκεπή Ασπροχάλικο Πρέβεζας, Aρχαιολογικά χρονικά, 1965.
  14. Πέτρος Α. Φουρίκης, Η Πρέβεζα. Θέσις - Κτίσις - Όνομα, Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, Αθήνα 1924, σελ. 283-293
  15. Θέμις Χατζηγεωργίου, Βυζαντινολόγος, "To Δεσποτάτο της Ηπείρου",έκδοση 1962, Αθήνα, σελίδα 143
  16. G.Logo: The Turkish Venetian War of 1449-1502,Venice 1900
  17. Schneider A, 295, αρ. 36/30
  18. Θέμις Χατζηγεωργίου, Βυζαντινολόγος: «Το Δεσποτάτον της Ηπείρου», Αθήνα 1962, σελίδα 143
  19. Αλέξης Σαββίδης: «Το Χρονικό της Πρέβεζας», λεύκωμα «Λεύκωμα Νικόπολις Πρέβεζα», έκδοση 1991 και δεύτερη έκδοση Έργον 1994
  20. Αλέξης Σαββίδης: «Η Τουρκική Κατάληψη της Πρέβεζας από τα Βραχέα Χρονικά», Άμφισσα 1991, σελίδες 3061-3062
  21. G.Logo: «La Guerra di Venezia contro I Turki», έκδοση 1900
  22. Βλ. Σχετικά στοιχεία στο λήμμα του κάστρου στην Ελληνική Βικιπαίδεια.
  23. Αλέξης Σαββίδης: «Το Χρονικό της Πρέβεζας» στο λεύκωμα Πρέβεζα, έκδοση Δήμου Πρέβεζας και Νίκου Καράμπελα, 1991
  24. Κάδμιος: «Πολεμικαί επιχειρήσεις παρά την Πρέβεζαν», εκδόσεις Σαλίβερος, Εν Αθήναις, έκδοση 1900, σελίδα 12
  25. P. Daru: «Histoire de Venise». Encyclopedia Britannica: «The Treaty of Passarowitz»
  26. Εκδοτική Αθηνών: «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών
  27. Αλέξανδρος Δουμάς: «Αλή Πασάς», Ελληνική μετάφραση, Αθήνα
  28. Μελάς Σπύρος: «Αλή Πασάς, Το λιοντάρι της Ηπείρου». Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών
  29. Κάδμιος: Πολεμικαί Επιχειρήσεις παράτην Πρέβεζαν, σελίδα 14), εκδόσεις Σαλίβερου, εν Αθήναις, 1900
  30. Στρατηγός Camus: «Απομνημονεύματα», Παρίσι, 1815
  31. Μάνος Δημήτριος: «Αλή Πασάς Τεπελενλής», Εκδόσεις Άλφα, Αθήνα
  32. Μιχαήλ Ντασκαγιάννης: «Ο Χαλασμός της Πρέβεζας», Περιοδικό Ιστορικά Θέματα, Απρίλιος 2005
  33. Cronin, Vincent: «Napoleon», εκδόσεις Harper Collins Publishers, Λονδίνο 1994; Pp. 141-143
  34. Herold J. Christopher: «The Age of Napoleon», εκδόσεις Houghton Mifflin Company, Boston, 1987; Pp. 58-59.
  35. Markham, Felix: «Napoleon» εκδόσεις A Mentor, New York, 1966; Pp. 53-54
  36. Chandler, David G: «Dictionary of the Napoleonic Wars», editions Simon & Schuster, New York, 1993
  37. 37,0 37,1 Τζαβέλλα Βίκυ και Τσενικλόγλου Αναστασία: Σύντομη Ιστορία της Πρέβεζας, που αποτελεί ακριβή αντιγραφή του κειμένου με τίτλο Πρέβεζα, από το λεύκωμα Νικόπολις-Πρέβεζα, επιμέλεια Νίκου Δ. Καράμπελα, εκδόσεις Έργον, Πρέβεζα 1994.
  38. Kάδμιος: Πολεμικαί Επιχειρήσεις παρά την Πρέβεζαν, εκδόσεις Σαλίβερος, Αθήναι 1900, ΓΕΣ
  39. Τζούκας, Ευάγγελος (2003). Οι οπλαργηγοί του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο: τοπικότητα και πολιτική ένταξη. Διδακτορική διατριβή. Αθήνα: Πάντειο Πανεπιστήμιο, σελ. 39. http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/15774#page/40/mode/2up. Ανακτήθηκε στις 25-11-2016. 

Προτεινόμενη βιβλιογραφία για την Πρέβεζα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κώστας Κόμης, Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της Πρέβεζας (18ος αι.), Μνήμων 19 (1997), σελ. 143-160
  • Βαγγέλης Γρ. Αυδίκος, Η ιστορία της Πρέβεζας. Πρακτικά Α΄ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου (Πρέβεζα 22-24 Σεπτεμβρίου 1989), έκδ. Δήμου Πρέβεζας, Πρέβεζα, 1993
  • Ιωάννης Δ. Ψαράς, Ένα περιστατικό στη βενετοκρατούμενη Πρέβεζα του 1787, Θησαυρίσματα/Thesaurismata, τόμ. 21 (1991), σελ. 400-411
  • Γιώργος Ροδολάκης, Στα καρνάγια της Πρέβεζας (2ο μισό του 18ου αιώνα), Επετηρίς του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου 43 (2011), σελ. 193-205

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα