Αντιτορπιλικό

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Πάνθηρ, αντιτορπιλικό του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού

Σύμφωνα με τη ναυτική ορολογία, τα αντιτορπιλικά (Α/Τ, αγγλικά destroyer) είναι τύπος πολεμικών πλοίων, (συνήθως) ταχυκίνητων, ευέλικτων και (σχετικά) μεγάλης αντοχής, που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν με (κύριο) σκοπό τη συνοδία μεγαλύτερων σκαφών ενός πολεμικού στόλου, νηοπομπής ἠ μάχιμης ομάδας, με σκοπό την υπεράσπισή τους εναντίον μικρότερων, αλλά (σχετικά) ισχυρών επιτηθέμενων μονάδων μικρής ακτίνας δράσης. Αρχικά, αναπτύχθηκαν κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, με σκοπό την άμυνα εναντίον των τορπιλοβόλων. Μάλιστα, μέχρι την εποχή του Ρωσοϊαπωνικού Πολέμου του 1904, η πλήρης ονομασία του τύπου αυτού ήταν αρχικά «καταστροφείς τορπιλοβόλων» (Torpedo Boat Destroyers, TBDs), που αποδόθηκε (με ευστοχία και ακριβολογία) στα ελληνικά με τον (τότε) νεολογισμό ως «αντιτορπιλικά». Τα πρώτα αντιτορπιλικά ήταν και τα ίδια τορπιλοβόλα, αλλά (σχετικά) μεγαλύτερα, αρκετά γρήγορα (ώστε να είναι εφικτή η καταδίωξη) και ισχυρότερα οπλισμένων από το μέσο όρο των τότε τορπιλοβόλων, που ανέλαβαν το ρόλο της άμυνας του στόλου έναντι των εχθρικών τορπιλοβόλων. Ο όρος TBD εμφανίστηκε περίπου το 1892, αλλά συντομεύθηκε για μεγαλύτερη ευκολία σε σκέτο destroyer και μεταδόθηκε με παρόμοιας έννοιας όρους από όλα τα πολεμικά ναυτικά μέχρι την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.[1]

Πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα αντιτορπιλικά ήταν ελαφρά σκάφη με μικρή αντοχή για ωκεάνιες επιχειρήσεις. Τυπικά, ένας αριθμός αντιτορπιλικών και ένα σκάφος διοικητικής μέριμνας αντιτορπιλικών επιχειρούσαν μαζί.

Με την εμφάνιση των υποβρυχίων και των αεροσκαφών στα θέατρα του πολέμου, τα αντιτορπιλικά ανέλαβαν, επίσης, τον ανθυποβρυχιακό και τον αντιαεροπορικό ρόλο, τον τελευταίο κυρίως από τα μέσα του Β' ΠΠ. Εξελίχθηκαν δηλαδή σε πολεμικά πλοία μέσου μεγέθους και γενικών καθηκόντων. Επίσης, μεγάλωσαν σταδιακά σε μέγεθος και ισχύ. Χαρακτηρίζονταν γενικά από μεγάλη ευελιξία και ταχύτητα σε σχέση με άλλα πλοία του μεγέθους του. Έφεραν (αρκετά) βαρύ οπλισμό για την αντιμετώπιση τόσο θαλάσσιων, υποβρύχιων και εναέριων στόχων όπως πυροβόλα (4-5,5 ιντσών ως κύριο οπλισμό και έναν αριθμό από μικρότερα σε αντιαεροπορικό ρόλο), βόμβες βυθού, τορπιλοσωλήνες και ρουκέτες.

Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τα αντιτορπιλικά εξελίχθηκαν (σταδιακά) σε (ολοένα μεγαλύτερα) αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων βλημάτων, γεγονός που επέτρεψε στα (νέα) αντιτορπιλικά τη δυνατότητα να έχουν και ρόλο (κύριων) μαχητικών σκαφών επιφανείας, ενώ προηγουμένως αυτός ο ρόλος άνηκε στα θωρηκτά και στα καταδρομικά, επιτρέποντάς να είναι πιο ικανά για ανεξάρτητες επιχειρήσεις. Κάποια αρκετά μεγάλα αντιτορπιλικά ορισμένων χωρών μεταφέρουν και ελικόπτερα.

Στις αρχές του 21ου αιώνα, τα αντιτορπιλικά, με τα νέα παγκόσμια πρότυπα, αποτελούν τον κύριο τύπο πολεμικών πλοίων επιφανείας των σημαντικότερων ναυτικών δυνάμεων, ενώ πλέον μόνο οι ΗΠΑ και η Ρωσία διαθέτουν και καταδρομικά, τα οποία τυπικά θεωρούνται βαρύτερος τύπος πολεμικών πλοίων, ενώ έπαψαν να υπάρχουν ενεργοί εκπρόσωποι των ακόμη βαρύτερων τύπων των θωρηκτών και των (αληθινών) καταδρομικών μάχης έπαψαν να επιχειρούν.[2]

Τα σύγχρονα αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων βλημάτων έχουν ισοδύναμο εκτόπισμα με τα καταδρομικά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ έχουν σαφώς πολύ μεγαλύτερη δύναμη πυρός από τα τελευταία, εφόσον μπορούν να μεταφέρουν ακόμη και πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές. Μάλιστα η κλάση αντιτορπιλικών Arleigh Burke, με μήκος 160 μέτρα, εκτόπισμα 9.200 τόνων και συνολικό οπλισμό μεγαλύτερο από 90 πυραύλους,[3] είναι μεγαλύτερο και βαρύτερα οπλισμένο από κάποιες προηγούμενες κλάσεις πολεμικών που ταξινομούνταν στα καταδρομικά κατευθυνόμενων βλημάτων.

Σε κάποια Ευρωπαίκά ναυτικά, όπως το Γαλλικό, το Ισπανικό ή το Γερμανικό θεωρούν φρεγάτες τα αντιτορπιλικά τους, γεγονός που οδηγεί σε κάποια σύγχυση.

Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό έχει πάψει να χρησιμοποιεί αντιτορπιλικά. Τα αντιτορπιλικά του Πολεμικού Ναυτικού έχουν αντικατασταθεί από φρεγάτες τύπου Standard και MEKO 200HN, στον ίδιο ακριβώς ρόλο και με εκτόπισμα μεγαλύτερο από τις κλάσεις αντιτορπιλικών του Β΄ ΠΠ.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Αναφορές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Lyon p. 8, 9
  2. Σημείωση: Παρόλο που η Ρωσική κλάση Κίροβ μερικές φορές ταξινομείται από δυτικούς αναλυτές στα καταδρομικά μάχης, από την ίδια τη Ρωσία περιγράφεται ως βαρύ πυραυλοφόρο καταδρομικό. Μπορεί πάντως να θεωρηθούν ως η μοναδική «ζώσα» εξαίρεση της ανυπαρξίας βαρύτερων από τα καταδρομικά τύπων πολεμικών πλοίων στον παρόντα χρόνο. Σημειώστε ότι τα αεροπλανοφόρα δε θεωρούνται ως μαχητικά επιφανείας, γιατί ο κύριος ρόλος τους είναι να μεταφέρουν αεροσκάφη που εκείνα μάχονται και όχι άμεσα τα ίδια τα αεροπλανοφόρα.
  3. Northrop Grumman christened its 28th Aegis guided missile destroyer, William P. Lawrence (DDG 110) April 19, 2010. Retrieved August 29, 2014.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα destroyer της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).