Πολύγυρος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°22′37″N 23°26′32″E / 40.3769°N 23.4422°E / 40.3769; 23.4422

Πολύγυρος
Πόλη

Έμβλημα
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Πολύγυρος (Ελλάδα)
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Περιφέρεια Κεντρική Μακεδονία
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Αστέριος Ζωγράφος
Γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονία
Νομός Χαλκιδικής (πρωτεύουσα)
Υψόμετρο 550 μ
Πληθυσμός 6.121 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 63 100
Τηλεφωνικός κωδικός 23710
Ιστοσελίδα http://www.polygyros.gr/

Ο Πολύγυρος είναι πόλη της Κεντρικής Μακεδονίας, πρωτεύουσα του νομού Χαλκιδικής και του ομώνυμου δήμου. Βρίσκεται 70 χλμ. ΝΑ της Θεσσαλονίκης και είναι χτισμένος στους πρόποδες του όρους Χολομώντα. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, του 2001, το πολεοδομικό συγκρότημα του Πολυγύρου έχει 6.232 κατοίκους, ενώ ο καποδιστριακός δήμος 10.721.

Δήμος Πολυγύρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος Πολυγύρου έχει εγγεγραμμένους(πραγματικό) πληθυσμό 10.721 κατοίκους.

Το Δημοτικό διαμέρισμα Πολυγύρου (Δ.δ. Πολυγύρου) έχει 6.232 κατοίκους. Εδώ ανήκει και ο οικισμός Γερακινή[1], ο οποίος είναι τουριστικά αναπτυγμένος και έχει πολιτιστικό σύλλογο. Στη Γερακινή, που έχει νηπιαγωγείο, γίνεται πανηγύρι των Αγίων Θεοδώρων [2]

Το Δ.δ. Πολυγύρου συναποτελούν οι οικισμοί:

Στο δήμο συμπεριλαμβάνονται επίσης τα εξής δημοτικά διαμερίσματα:

Δ.δ. Αγίου Προδρόμου -- ο Άγιος Πρόδρομος [ 452 ]
Δ.δ. Βραστάμων [ 1.148 ]
Δ.δ. Ολύνθου -- η Όλυνθος [ 1.131 ]
Δ.δ. Παλαιοκάστρου [ 351 ]
Δ.δ. Σανών -- τα Σανά [ 337 ]
Δ.δ. Ταξιάρχου -- ο Ταξιάρχης [ 1.070 ]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχετικά με την προέλευση του ονόματος Πολύγυρος υπάρχουν διάφορες εικασίες. Πιθανόν ο συνδυασμός των λέξεων πολύ και ιερός να έδωσε τη σημερινή ονομασία, εξαιτίας ενός ιερού που υπήρχε στην ευρύτερη περιοχή. Μια άλλη παρόμοια εκδοχή αντικαθιστά το ιερός με τη λέξη γερός, λόγω του υγιεινού κλίματος της περιοχής ή τη λέξη γέρος, λόγω του μεγάλου ποσοστού γερόντων στην περιοχή. Έχει, επίσης, προταθεί και η ετυμολόγηση από το όνομα ενός μεγαλογαιοκτήμονα της περιοχής, του Πολύαρου. Μια πέμπτη θεωρία αποδίδει την ονομασία στις κλιτύες (πλαγιές) των αλλεπάλληλων λόφων, πάνω στους οποίους είναι χτισμένος ο Πολύγυρος.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή του Πολυγύρου, ή κατ' άλλους στο χώρο του σημερινού οικισμού, εντοπίζεται η αρχαία Απολλωνία, η οποία ήταν μια από τις 32 πόλεις του, ιδρυμένου το 432 π.Χ., Κοινού των Χαλκιδέων. Το Κοινό των Χαλκιδέων, με πρωτεύουσα πόλη την Όλυνθο, υποτάχθηκε το 379 π.Χ. στους Σπαρτιάτες· δεκαετίες αργότερα, το 348 π.Χ., ο Φίλιππος ο Μακεδών υπέταξε την περιοχή της Χαλκιδικής στο Μακεδονικό βασίλειο. Το 168 π.Χ. η Χαλκιδική ακολούθησε τη μοίρα ολόκληρου του ελλαδικού χώρου και υποτάχθηκε στους Ρωμαίους.[3] Το 43 π.Χ. ιδρύθηκε στη Χαλκιδική η ρωμαϊκή αποικία της Κασσάνδρειας, που η επικράτειά της (territorium) εκτεινόταν βορειοανατολικά ως τους νότιους πρόποδες του Υψίζωνου (Χολομώντα) και συνόρευε με την επικράτεια της αρχαίας Απολλωνίας (υπολογίζεται ότι τα όριά τους θα βρίσκονταν περίπου έξι (6) χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Πολύγυρου).[4]

Βυζαντινοί και νεότεροι χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη γραπτή μνεία στον Πολύγυρο εντοπίζεται σε ένα χρυσόβουλλο του αυτοκράτορα Νικηφόρου Γ' Βοτανειάτη απευθυνόμενο στη μοναστική κοινότητα του Αγίου Όρους, το 1080 μ.Χ.. Το 1430 ο Πολύγυρος κατακτάται από τους Οθωμανούς Τούρκους και υπάγεται στην περιφέρεια (σαντζάκ) της Θεσσαλονίκης, στο ναχιγιέ του Παζαργκιάχ και φορολογικά ανήκει στο χάσι του Λόγγου [5].[Οι κάτοικοι του Πολυγύρου συμμετέχουν στη μεγάλη επαναστατική κίνηση του 1821 και στις 17 Μαΐου του ίδιου χρόνου εκδιώκουν, προσωρινά, την τοπική τουρκική φρουρά. Σ' αυτές τις επιχειρήσεις διακρίθηκε ο Πολυγυρινός Μαυρουδής Παπαγεωργάκης και ο Ιωάννης Σταστάρης από τα χασικοχώρια, οι οποίοι συνέχισαν το αγώνα στη Νότια Ελλάδα[6][Σημ. 1][7][Σημ. 1], καθώς και ο οπλαρχηγός Ιωάννης Ν. Στυλούδης. Σημαντικές προσωπικότητες της επανάστασης από τον Πολύγυρο ήταν ο Γεώργιος Χρυσηίδης, οι υπαξιωματικοί Χρήστος Μαυρουδής και Γεώργιος Παντούδης[8] και ο ιατροχειρούργος Χρήστος Νικολαΐδης[9][10]. Ανάλογη δραστηριότητα επέδειξαν οι Πολυγυρινοί και κατά την επανάσταση του 1854 υπό τον Τσάμη Καρατάσο. Τελικά, έπειτα από 482 χρόνια οθωμανικής κατοχής, ο Πολύγυρος απελευθερώνεται στις 2 Νοεμβρίου του 1912 από τον ελληνικό στρατό και άμεσα ενσωματώνεται στο ελληνικό κράτος.

Κάτοικοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Δημαρχείο του Πολύγυρου.

Οι κάτοικοι του Πολυγύρου ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Βασικότερα γεωργικά προϊόντα είναι το ελαιόλαδο και η χονδροελιά Χαλκιδικής, ενώ κυριαρχεί η εκτροφή αιγοπροβάτων. Αξιοσημείωτος είναι και ο αριθμός των δημόσιων υπαλλήλων, καθώς ο Πολύγυρος, ως πρωτεύουσα νομού, φιλοξενεί τις νομαρχιακές υπηρεσίες, τις δικαστικές και αστυνομικές αρχές, το νοσοκομείο Χαλκιδικής και τα τοπικά ασφαλιστικά ταμεία. Στον Πολύγυρο, επίσης, λειτουργούν νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσιο, λύκειο, ΕΠΑΛ/ΕΠΑΣ και ΣΕΚ.

Πολιτιστική δραστηριότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πολυγύρου περιλαμβάνει εκθέματα προερχόμενα από ολόκληρη τη χερσόνησο της Χαλκιδικής, που καλύπτουν τόσο τα προϊστορικά χρόνια, όσο και τη γεωμετρική, την αρχαϊκή, την κλασική, την ελληνιστική και τη ρωμαϊκή περίοδο. Εκεί εκτίθενται και τα ευρήματα από τις ανασκαφές στο χώρο της αρχαίας Ολύνθου.

Στην πόλη υπάρχει επίσης Λαογραφικό Μουσείο, που στεγάζεται στην οικία Καραγκάνη και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων παραδοσιακές φορεσιές, αγροτικά εργαλεία και την αναπαράσταση του αστικού σπιτιού των αρχών του εικοστού αιώνα (στον πρώτο όροφο του μουσείου).

Στον Πολύγυρο δραστηριοποιείται λαογραφικός σύλλογος, που εκδίδει διμηνιαίο περιοδικό, πολιτιστικός σύλλογος καθώς και ποντιακός. Ο εορτασμός της Αποκριάς προσελκύει επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή. Λειτουργεί, επίσης, δημοτικός ραδιοφωνικός σταθμός (90.8 )

Από το 2009 διεξάγεται το θερινο Φεστιβαλ Πολυγύρου . Περιλαμβάνει εκδηλώσεις με θεατρικές παραστάσεις , συναυλίες ,teenwave και beach volley .

Αθλητική δραστηριότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έμβλημα της Νίκης Πολυγύρου
Ο θυρεός του σκοπευτικού ομίλου

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. e-city.gr, Πληροφορίες για τη Γερακινή
  2. Πανηγύρια στο Δήμο Πολυγύρου
  3. [1] Δημήτρης Κ. Σαμσάρης, Oι Ρωμαίοι και η Χαλκιδική, Μακεδονικά 25 (1985-86) 33-46 =[2] Πρώτο Πανελλήνιο Συμπόσιο "Ιστορία και Αρχαιολογία της Χαλκιδικής", Πολύγυρος, 7-9 Δεκεμβρίου 1984, σ.113
  4. Δ. Κ. Σαμσάρης, Η ρωμαϊκή αποικία της Κασσάνδρειας (Colonia Iulia Augusta Cassandrensis), Δωδώνη 16(1), 1987, σ. 364-365
  5. http://doumbia-istoria.blogspot.com/2010/12/18.html
  6. Γενικά Αρχεία του Κράτους, Φάκελοι Αγωνιστών του 1821
  7. Γενικά Αρχεία του Κράτους, Αριστεία Αγωνιστών του 1821
  8. Πολύγυρος, Περιοδική Έκδοση Λαογραφικού Ομίλου Πολυγύρου, τεύχος 63, Μάιος - Ιούνιος 2011
  9. Οι εις τα μητρώα των αγωνιστών του '21 αναγραφόμενοι Mακεδόνες
  10. Γορτύνιοι εμπειρικοί γιατροί του 1821, Ν. Σχίζα, καθηγητή παθολογίας, ταξιάρχου ε.α.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 doumbia-istoria.blogspot.com

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα