Γλυφάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°52′48″N 23°45′12″E / 37.88°N 23.7533°E / 37.88; 23.7533

Γλυφάδα
Πόλη
εικόνες από τη Γλυφάδα

Έμβλημα
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
2011 Dimos Glyfadas.png
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Αττικής
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Γιώργος Παπανικολάου (2014)
Έκταση 25,37 τ.χλμ
Υψόμετρο 5μ (κέντρο) έως 180μ μ
Πληθυσμός 87.305 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 165 xx, 166 xx
Τηλεφωνικός κωδικός 210
Ιστοσελίδα http://www.glyfada.gr

Η Γλυφάδα είναι παραθαλάσσιο προάστιο και δήμος στα νότια του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας. Αποτελεί το μεγαλύτερο από τα παραδοσιακά νότια προάστια, και εκτείνεται από την θάλασσα του Σαρωνικού μέχρι τις ρίζες του Υμηττού. Από την Αθήνα απέχει περίπου 14 χιλιόμετρα και από το Φάληρο περίπου 7,5. Διοικητικά ανήκει στην περιφέρεια Αττικής και στη νομαρχία Αθηνών. Σήμερα θεωρείται κοσμοπολίτικο προάστιο της Αθήνας, με πολλά καταστήματα, χώρους εστίασης και διασκέδασης, και ακριβές κατοικίες δίπλα στη θάλασσα.

Ο δήμος της Γλυφάδας κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν Αιξωνή και ήταν γνωστός για την αιξωνική τρίγλη (μπαρμπούνι). Η ονομασία Γλυφάδα είναι σχετικά πρόσφατη και προέρχεται από τα πηγάδια της περιοχής, που το νερό τους είναι υφάλμυρο, δηλαδή γλυφό.

Ιστορία της Γλυφάδας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη Γλυφάδα, μόνο σε επτά θέσεις αποκαλύφθηκαν θεμέλια αρχαίων κτιρίων, ενώ στη Βούλα ο αριθμός τους ξεπερνά τις εβδομήντα. Από τις ανασκαφές που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα και από τα ευρήματα που έχουν έρθει στο φως, έχουμε τη δυνατότητα να αντλήσουμε πολλές πληροφορίες για την οικιστική οργάνωση του αρχαίου δήμου, την οικονομική και παραγωγική ανάπτυξή του, τη θρησκευτική ζωή, την αμυντική του θωράκιση, την πολιτική ζωή, την κοινωνική σύνθεση τον πληθυσμού και άλλα.[1]

Γύρω στο 1900 όλη η παραλιακή περιοχή ήταν πευκόφυτη και εντελώς ακατοίκητη. Στην περιοχή υπήρχε μόνο ένα ξωκκλήσι μέσα στο δάσος προς τιμήν του Αγίου Κωνσταντίνου και ένα μικρό πανδοχείο, καταφύγιο κυνηγών.

Με την αύξηση των κατοίκων της Αθήνας και των παραθεριστών του Φαλήρου, η περιοχή άρχισε να αναπτύσσεται με παραθεριστικά οικήματα και κατασκηνώσεις. Κατά τους θερινούς μήνες τακτικά επισκέπτονταν την περιοχή μέλη της βασιλικής οικογένειας και πολιτικοί σε ημερήσιες εκδρομές.

Ήδη από το 1920 είχε σχηματιστεί μικρό προάστιο της Αθήνας με 173 μόνιμους κατοίκους. Από το πρώτο πηγάδι που ανοίχτηκε τότε για τις ανάγκες της ύδρευσης βρέθηκε το νερό της περιοχής να είναι γλυφό. Από αυτό το γεγονός ονομάστηκε η περιοχή Γλυφάδα.

Κατά τον μεσοπόλεμο η Γλυφάδα σαν οικισμός υπαγόταν στην κοινότητα Μπραχαμίου. Το 1926 αποσχίστηκε διοικητικά και ανακηρύχθηκε κοινότητα. Την ίδια εποχή άρχισε να σχηματίζεται και ο οικισμός του Ελληνικού.

Στην απογραφή του 1928 η Γλυφάδα αριθμούσε 1691 μόνιμους κατοίκους και πλέον ήταν γοργά αναπτυσσόμενη περιοχή με κατοικίες, ξενοδοχεία, λουτρά και κοσμικά κέντρα που εξυπηρετούσαν περισσότερο τους θερινούς παραθεριστές που έφθαναν τους 10.000. Τότε άρχισαν επιμέρους να διαμορφώνονται και οι πρώτοι συνοικισμοί, με βορειότερα τα «Δικηγορικά», ακολουθούσε νοτιότερα πευκοδάσος και, πέρα από αυτό, τα «Ιατρικά» που εκτείνονταν βορειοανατολικά. Στην παραλία βρισκόταν ο συνοικισμός των Αιξωνέων και ανατολικότερα άρχιζε ο συνοικισμός των Παραθεριστών. Πέρα και από αυτόν στα ανατολικά ήταν ο συνοικισμός «Σμύρνης» που έφθανε μέχρι τη σημερινή λεωφόρο Βουλιαγμένης. Νότια των τριών οικισμών, προς την παραλία δημιουργήθηκε μια πλαζ και ανατολικά της οι δύο συνεχόμενοι συνοικισμοί του «Αγίου Νικολάου» και ο «Πυρνάρης».

Τα χρόνια της δεκαετίας του 1930 ξεκίνησε ο ρυμοτομικός σχεδιασμός της περιοχής της Άνω Γλυφάδας με πρωτοβουλία του εκδότη Κωνσταντίνου Αθανάτου,της εφημερίδας «Ελέυθερος Άνθρωπος». Μεγάλο κομμάτι της περιοχής βρέθηκε στην κατοχή της εφημερίδας και τα οικόπεδα δόθηκαν σε αναγνώστες με βάση συλλογή αποκομμάτων φύλλων της. Σήμερα δύο κεντρικοί δρόμοι της περιοχής φέρουν τα ονόματα του εκδότη και της εφημερίδας.

Το 1940 αρχίζει η ανέγερση του Ιερού Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης ο οποίος υπάρχει και λειτουργεί μέχρι σήμερα ως μητροπολιτικός.

Το 1943 η κοινότητα Γλυφάδας, με σχετικό νόμο, συνδέθηκε με την κοινότητα Ελληνικού αποτελώντας το νέο δήμο Ευρυάλης, με έδρα τον οικισμό της Γλυφάδας. Μετά την απελευθέρωση, το 1944, με νεότερο νόμο ανακηρύσσεται δήμος Γλυφάδας, όπως ισχύει σήμερα, με ταυτόχρονη ανασύσταση της κοινότητας του Ελληνικού.

Το 1943 ιδρύεται και λειτουργεί Γυμνάσιο ενώ κατά τη διάρκεια της κατοχής η περιοχή της Γλυφάδας υπήρξε χώρος στρατωνισμού γερμανικών στρατευμάτων που υποστήριζαν τη λειτουργία του αεροδρομίου,με συνέπεια να γίνει και στόχος συμμαχικών βομβαρδιστικών.

Η Λεωφόρος Ποσειδώνος στη Γλυφάδα

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 ο δήμος υπέστη σημαντικές αλλαγές εξαιτίας της επικείμενης εγκατάστασης του διεθνούς αεροδρομίου στο Ελληνικό. Ο πληθυσμός της στη δεκαετία 1951-1961 αυξήθηκε κατά 50% και στην επόμενη κατά 90%.

Τα χρόνια μετά το 1960 άρχισαν έργα στο παραλιακό μέτωπο, αλλάζοντας τη μορφή του. Δημιουργήθηκαν μαρίνες σκαφών και αναψυκτήρια. Από τη δεκαετία του 1960 έχει ιδρυθεί και λειτουργεί, με βάση σχέδια Βρετανών ειδικών, το Γκολφ της Γλυφάδας, σε έκταση άνω των 400 στρεμμάτων. Στην περιοχή λειτουργούσε ο ραδιοφωνικός σταθμός ΓΛΥΦΑΔΑ FM, από το 1977 μέχρι και το 2004.

Γλυφάδα και Αμερικανική Βάση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990, στα πλαίσια του Ψυχρού Πολέμου, στη Γλυφάδα υπήρχε μεγάλη βάση της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας. Οι Αμερικανοί επέδρασαν καταλυτικά στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής Γλυφάδας σε όλα τα επίπεδα, από την κουζίνα μέχρι τη διασκέδαση. Από την Γλυφάδα ξεκίνησε, μεταξύ άλλων, η μαζική κατανάλωση της κόκα κόλα στην Ελλάδα, η διάδοση των ταχυφαγείων (φαστ-φουντ), τα νυχτερινά κλαμπ κ.α.

Διοικητική ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διατελέσαντες δήμαρχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Γλυφάδας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1926 συστάθηκε η Κοινότητα Γλυφάδος, με έδρα τον ομώνυμο οικισμό, μετά την απόσπασή του από την Κοινότητα Αγίου Δημητρίου.[2] Πρώτος κοινοτάρχης το 1929 ήταν ο Γιώργος Γιαννιτσόπουλος.[3]

Διάρκεια θητείας Όνομα Σημειώσεις
Σεπτ. 1929-Αύγ. 1930 Γιώργος Γιαννιτσόπουλος Ο πρώτος Πρόεδρος της Κοινότητας Γλυφάδας.
Αύγουστος 1930 - Μάρτιος 1935 Δημήτριος Μαραγκός (1η φορά)
Απρίλιος 1935 - Ιούνιος 1936 Γιώργος Μπάλτσας
Ιούνιος 1936- Αύγουστος 1939 Δημήτριος Μαραγκός (2η φορά)

Διοικούσα Επιτροπή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάρκεια θητείας Όνομα
Σεπτ. 1939 - 17 Απρ. 1941 Ευγένιος Ευγενίδης
12 Μαΐου 1941 - 17 Απρ. 1942 Μιχαήλ Χαμπούρης
25 Απρ. 1942 - 30 Απρ. 1943 Ανδρέας Λαζαράκης

Δήμος Ευρυάλης (από το 1945 και μετά, Γλυφάδας)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμαρχοι Γλυφάδας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Διάρκεια θητείας Όνομα Ποσοστό % του νικητή Σημειώσεις
1η Οκτ. 1943 - Δεκ. 1944 Ανδρέας Λαζαράκης Δήμαρχος Ευρυάλης
16 Φεβρ. 1945 - Δεκ. 1948 Άγγελος Μεταξάς (1η φορά) πρώτος δήμαρχος του δήμου Γλύφαδας
2 Ιαν. 1949 - 26 Ιαν. 1951 Γιώργος Γιαννιτσόπουλος (δημαρχεύων)
27 Μαΐου 1951 - Μάρτιος 1959 Άγγελος Μεταξάς (2η φορά)
30 Απρ. 1958 - Μάιος 1959 Π. Σιμόπουλος (δημαρχεύων)
21 Ιουν. 1959-16 Ιουν. 1964 Άγγελος Μεταξάς (3η φορά)
13 Σεπτ. 1964 - 2 Σεπτ. 1974 Σάββας Λαζαρίδης (1η φορά)
4 Νοεμ. 1974 - Μάρτιος 1975 Ευστάθιος Καραδημήτρης (δημαρχεύων)
28 Απρ. 1975 - Μάιος 1975 Παν. Δημόπουλος (δημαρχεύων)
8 Ιουν. 1975 - 31 Δεκ. 1982 Σάββας Λαζαρίδης (2η φορά) 53,4% (1975) / 50,96% (1978, από τον πρώτο γύρο)
1η Ιαν. 1983 - 31 Δεκ. 1986 Θεόδωρος Σπονδυλίδης (1943-2009) (1η φορά) 60,89% (1982) Γεννήθηκε στην Ασβεστόπετρα Κοζάνης. Αρχιτέκτονας και εκδότης της εφημερίδας "Ανανεωτική Κίνηση Γλυφάδας.[4] Υπήρξε αθλητής του Ηρακλή Θεσσαλονίκης. Εξελέγη με το ΠΑΣΟΚ. Απεβίωσε στις 4 Νοεμβρίου 2009.[5]
1η Ιαν. 1987 - 31 Δεκ. 1990 Ανδρέας Σούφης 50,82% (1986) Γιατρός.
1η Ιαν. 1991 - 31 Δεκ. 1998 Θεόδωρος Σπονδυλίδης (1943-2009) (2η φορά) 51,94% (1990) / 56,69% (1994) Ο μακροβιότερος δήμαρχος μετά τη Μεταπολίτευση.
1η Ιαν. 1999 - 31 Δεκ. 2002 Στέλιος Λανδράκης 58,92% (1998)
1η Ιαν. 2003-31 Δεκ. 2006 Στέλιος Σφακιανάκης 51,98% (2002)
1η Ιαν. 2007- 31 Δεκ. 2010 Ιωάννης Θεοδωρόπουλος 54,79% (2006)
1η Ιαν. 2011-31 Αυγ. 2014 Κωνσταντίνος Κόκκορης (γ. 1961) 50,12% (2010) Γεννήθηκε στους Αραχαμίτες Αρκαδίας. Γενικός διευθυντής της ΠΑΕ Παναθηναϊκός (2006). Δημοτικός σύμβουλος το 1990-94.[6]
1η Σεπτ. 2014 - σήμερα Γιώργος Παπανικολάου (γ. 15 Αυγ. 1977) 62,93% (2014) Πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ (2004-09) ως την παραίτησή του, στις 28 Νοεμβρίου 2009.[7] Ευρωβουλευτής το 2009-14 με το ΕΛΚ.[8]

Η Γλυφάδα σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σήμερα ο δήμος Γλυφάδας είναι ένας από τους πλουσιότερους οικονομικά δήμους της Αττικής, έδρα πολλών δημόσιων υπήρεσιών (εφορία, πολεοδομία, ΚΕΠ, ΙΚΑ, ΔΕΚΟ, Επιθεώρηση Εργασίας, ΟΑΕΔ, ασφαλιστικά ταμεία, αστυνομία) καθώς και της ομώνυμης Ιεράς Μητρόπολης. Ακόμη, υπάρχουν δύο μαρίνες, πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο, αθλητικά κέντρα, δέκα αθλητικοί σύλλογοι εκτός των πολλών άλλων, καθώς και διάφορα πολιτιστικά ιδρύματα. Στη Γλυφάδα έχουν ανεγερθεί σημαντικά μνημεία όπως ο μαρμάρινος ανδριάντας του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης στην πλατεία της Αγίας Τριάδας καθώς και το μνημείο των Γ. Σεφέρη και Οδ. Ελύτη στην οδό Λαμπράκη.[9]

Η Γλυφάδα διασχίζεται σε όλο το μήκος της, από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά, από τη λεωφόρο Βουλιαγμένης, με την σχεδόν παράλληλη προς αυτήν παραλιακή λεωφόρο Ποσειδώνος και τοπικά στην 'Aνω Γλυφάδα από την οδό Δ. Γούναρη. Ο δήμος χωρίζεται σε δύο βασικά τμήματα: την Άνω Γλυφάδα, που περιλαμβάνει την Τερψιθέα, την Άνω Γλυφάδα, το Πυρνάρι, την Ευρυάλη, την Αίγλη, την Αιξωνή, τα Δικηγορικά, και την Κάτω Γλυφάδα που περιλαμβάνει το κέντρο της πόλης και τον Άγιο Νικόλαο και γειτνιάζει με τους δήμους Ελληνικού, Αργυρούπολης και Βούλας. Η Τερψιθέα αποτελεί το βορειότερο και πυκνότερα δομημένο τμήμα του δήμου και περικλείεται από τα Μαυροβούνια (τμήμα του Υμηττού), την Άνω Γλυφάδα και το Δήμο Αργυρούπολης.

Στην περιοχή λειτουργεί μετεωρολογικός σταθμός που, για τα χρόνια 1991-2006, έδωσε τα παρακάτω για την θερμοκρασία και τις ημέρες βροχόπτωσης:[10]

Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Mαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ
Μέση μέγιστη (°C) 12,1 13,2 15,0 19,1 26,1 30,9 33,4 33,0 27,5 22,4 17,7 13,8
Μέση ελάχιστη (°C) 6,4 6,4 8,1 10,8 16,4 20,9 23,7 23,4 19,4 15,2 11,5 8,4
Υετός (ημέρες) 12,2 10,3 10,3 8,0 5,4 2,4 2,4 2,2 4,6 5,1 9,4 12,4

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα