Βόλος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°22′09″N 22°56′27″E / 39.3692°N 22.9408°E / 39.3692; 22.9408

Βόλος
Πόλη
Άποψη του λιμανιού του Βόλου

Έμβλημα
Βόλος στον χάρτη: Ελλάδα
Βόλος
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Γεωγραφικό διαμέρισμα Θεσσαλία
Περιφέρεια Θεσσαλίας
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Πάνος Σκοτινιώτης
Υψόμετρο 0–300 μ
Πληθυσμός 86.046(2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 38x xx
Τηλεφωνικός κωδικός 2421
Ιστοσελίδα dimosvolos.gr

Ο Βόλος είναι πόλη της Θεσσαλίας, χτισμένη στον μυχό του Παγασητικού κόλπου, κοντά στην θέση της αρχαίας Ιωλκού στους πρόποδες του Πηλίου. Είναι επίσης μία από τις πιο μεγάλες πόλεις και ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Ελλάδας. Ο μόνιμος πληθυσμός του διευρυμένου Δήμου Βόλου, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 144.449 κατοίκους, του πολεοδομικού συγκροτήματος Βόλου σε 125.248, ενώ η πόλη του Βόλου έχει πληθυσμό 86.046 μόνιμους κατοίκους (2011).[1]

Πίνακας περιεχομένων

Δήμοι Πολεοδομικού Συγκροτήματος Βόλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη μέχρι το 1946 αποτελούσε μετά των πέριξ αυτής συνοικισμών ενιαίο δήμο, τον Δήμο Παγασών. Το 1946, μετά τον διαχωρισμό της Νέας Ιωνίας, αναγνωρίστηκε ιδιαίτερος δήμος, ο Δήμος Βόλου (ακόμη μέχρι και το 1950 αναφέρεται ως Δήμος Παγασών) με πληθυσμό τότε 13.950 κατοίκους. Η ονομασία Βόλος μπορεί να αναφέρεται στο Δήμο Βόλου είτε στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα που περιλαμβάνει τους Δήμους Βόλου, Νέα Ιωνίας, Αισωνίας και Ιωλκού. Σύμφωνα με το σχέδιο διοικητικής αναδιάρθρωσης "Καλλικράτης" το πολεοδομικό συγκρότημα, καθώς και άλλοι γειτονικοί δήμοι και κοινότητες συνενώθηκαν στο νέο διευρυμένο δήμο Βόλου.

Πληθυσμιακά και Γεωγραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Δήμος Βόλου, έχοντας μόνιμο πληθυσμό 144.420 κατοίκους[2], ανήκει στους επτά μεγαλύτερους δήμους του ελληνικού χώρου (έβδομος στη σειρά), μετά από το Δήμο Αθηναίων (655.780 κ.), το Δήμο Θεσσαλονίκης (322.240 κ.), το Δήμο Πατρέων (214.580 κ.), το Δήμο Ηρακλείου Κρήτης (173.450 κ.), το Δήμο Πειραιώς (163.910 κ.) και το Δήμο Λαρισαίων (163.380 κ.). Αποτελεί την πρωτεύουσα του Νομού Μαγνησίας και τοποθετείται γεωγραφικά στην περιοχή της κεντρικής Ελλάδας, και ειδικότερα στο πεδινό τμήμα του νομού. Χαρακτηρίζεται από έντονες αστικές λειτουργίες, μια σημαντική παρουσία της βιομηχανίας και του τουρισμού αλλά και από ένα αξιοσημείωτο αριθμό νέων ανθρώπων, κυρίως λόγω της ύπαρξης της πλειονότητας των τμημάτων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά γνωρίσματα διαμορφώνουν την ταυτότητα της πόλης, το κάθε ένα με το δικό του ξεχωριστό τρόπο, ενώ με τον κατάλληλο σχεδιασμό και πολιτικές, μπορούν να συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη και ευημερία της πόλης. Σε τοπικό επίπεδο, το Π.Σ. Βόλου βρίσκεται στο μυχό του Παγασητικού κόλπου, σε μικρή απόσταση από τον κύριο οδικό άξονα της χώρας (ΠΑΘΕ) με τον οποίο συνδέεται σε δύο σημεία, στις Μικροθήβες και στο Βελεστίνο και σε απόσταση 330 χλμ. από την πρωτεύουσα Αθήνα και 214 χλμ. από τη συμπρωτεύουσα Θεσσαλονίκη. Η περιοχή που καταλαμβάνει ο οικιστικός ιστός περιβάλλεται βορειοανατολικά από τον ορεινό όγκο του Πηλίου, νότια από το υγρό στοιχείο της θάλασσας και δυτικά από τις πεδινές εκτάσεις της Θεσσαλίας. Είναι κτισμένη με μέτωπο κυρίως στον Παγασητικό κόλπο και εκτείνεται ως τις παρυφές του Πηλίου. Η σχέση της πόλης με το βουνό και τη θάλασσα έχει επιδράσει διαχρονικά δραστικά στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή των κατοίκων και έχει διαμορφώσει καθοριστικά την εξέλιξη του επιπέδου οικονομικής ανάπτυξης του Βόλου. Όσον αφορά στην ηλικιακή κατανομή του πληθυσμού του Π.Σ. Βόλου και των Δήμων στους οποίους συνίσταται, διαπιστώνεται ότι το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται μεταξύ 0 και 24 είναι το 31% του πληθυσμού της πόλης, μεταξύ 25 και 54 το 43% και μεταξύ 55 και πάνω από 85 το 26%. Δηλαδή, τα νέα άτομα που βρίσκονται περίπου στις δύο πρώτες δεκαετίες της ζωής τους υπολείπονται των ατόμων που αποτελούν το παραγωγικότερο δυναμικό της περιοχής (25 έως 54) κατά 12%. Διαφαίνεται, κατά συνέπεια, ένας κίνδυνος γήρανσης του πληθυσμού και υστέρησης στο ανθρώπινο δυναμικό.

Ιστορικός Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(Οι πληθυσμιακές συγκρίσεις με τα προηγούμενα έτη γίνονται σε επίπεδα "καλλικρατικών" δήμων).

Έτος Δήμος Βόλου Σύγκριση με το Δήμο Λαρισαίων
1991 132.917 129.429
2001 141.275 139.339
2011 144.449 163.380

Το όνομα του Βόλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η προέλευση του ονόματος Βόλος δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένη. Κατά ορισμένους, η λέξη Βόλος αποδίδεται σε παραφθορά του αρχαίου ονόματος Ιωλκός (Ιωλκός > Γιωλκός > Γώλος > Βώλος ή Βόλος). Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι η ονομασία Βόλος προήλθε από το όνομα Φόλος, που κατά την μυθολογία ήταν πλούσιος γαιοκτήμονας της περιοχής. Κατά μία τρίτη εκδοχή (βλ. "Η επανάσταση της Θετταλομαγνησίας, του Γ. Κορδάτου), η λέξη Βώλος ή Βόλος προέρχεται από την σλαβική θεότητα "Βόλος" ή "Βέλες" και είναι αντίστοιχη της ελληνικής αρχαίας θεότητας Δήμητρα, όπως και λεγόταν η πόλη παλιότερα - "Δημητριάδα". Τέλος, κατά μία τέταρτη εκδοχή, η ονομασία Βόλος είναι παραφθορά της ιταλικής λέξης golfo, που σημαίνει κόλπος. Γεγονός πάντως είναι ότι το τοπωνύμιο Βόλος εμφανίστηκε γύρω στον 14ο αι. και χρησιμοποιήθηκε πρώτα για το χωριό που είναι χτισμένο στους πρόποδες του Πηλίου και που σήμερα αποκαλείται Άνω Βόλος.

Μυθολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κ. Βολανάκης, Η επιστροφή των Αργοναυτών (αχρονολόγητο;). 35 εκ. x 65 εκ. Λάδι σε καμβά. Ιδιωτική συλλογή.

Η περιοχή της Μαγνησίας αναφέρεται σε μερικούς από τους πιο σημαντικούς ελληνικούς μύθους.

Γενάρχης της περιοχής υπήρξε ο Μάγνης, του Άργου ή του Δία ή γιος του Αιόλου, ο οποίος εγκαταστάθηκε στο Πήλιο. Στο Πήλιο κατοικούσαν οι Κένταυροι, ιππόμορφα όντα που προήλθαν από την ένωση του Ιξίωνα και της Νεφέλης. Γνωστός Κένταυρος της μυθολογίας ήταν ο Χείρων, ο οποίος μεσολάβησε για τον γάμο του Πηλέα με την Θέτιδα, που έγινε στο Πήλιο. Στην διάρκεια του γάμου και εξαιτίας του μήλου της Έριδος, προκλήθηκε ο Τρωικός πόλεμος.

Κοντά στον σοφό Κένταυρο Χείρωνα μαθήτευσε ο Ασκληπιός, πατέρας της ιατρικής, καθώς και ο Αχιλλέας. Από την Μαγνησία, επίσης, ξεκίνησε η Αργοναυτική εκστρατεία, που σχετίζεται ιστορικά με την απαρχή της τεχνικής επεξεργασίας του χρυσού στον ελλαδικό χώρο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή του Βόλου, η αρχαία Μαγνησία, συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πρώτες περιοχές που κατοικήθηκαν στον ελλαδικό χώρο. Οι οικισμοί που ανακαλύφθηκαν στα κοντινά χωριά Σέσκλο και Διμήνι χρονολογούνται από την 7η χιλιετία π.Χ., ενώ η πολιτισμική παρουσία στον χώρο συνεχίζεται αδιάκοπη μέχρι σήμερα.

Στα αρχαία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ευρύτερη περιοχή του Βόλου συγκεντρώνει μερικές από τις σημαντικότερες νεολιθικές θέσεις ολόκληρης της Βαλκανικής χερσονήσου. Οι αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή έχουν φέρει στο φως σαράντα περίπου νεολιθικούς οικισμούς (7η–8η χιλιετία π.Χ.), αρκετοί από τους οποίους εξακολούθησαν τις δραστηριότητές τους και κατά την διάρκεια της εποχής του χαλκού (3000–1500 π.Χ.). Οι σημαντικότεροι νεολιθικοί οικισμοί ανακαλύφθηκαν από τον αρχαιολόγο Χρήστο Τσούντα στις αρχές του 20ου αι. στο Σέσκλο και το Διμήνι. Στους χώρους αυτούς, οι έρευνες ανέδειξαν χαρακτηριστικά γραπτά κεραμικά, κοκάλινα και λίθινα εργαλεία, καθώς και αντικείμενα από οψιδιανό που προερχόταν από την Μήλο.

Σημαντικές μυκηναϊκές θέσεις έχουν ανακαλυφθεί στον λόφο των Αγίων Θεοδώρων, στην σημερινή συνοικία του Βόλου Παλιά, και στα Πευκάκια. Στην μυκηναϊκή περίοδο χρονολογείται η ίδρυση της Ιωλκού, σημαντικού οικονομικού και πνευματικού κέντρου της περιοχής, που συνδέεται άμεσα με τον ξακουστό μύθο της Αργοναυτικής εκστρατείας. Παλαιότεροι ερευνητές εκτιμούσαν ότι η θέση της Ιωλκού ήταν στα Παλιά. Ωστόσο, νεότερα αρχαιολογικά ευρήματα τεκμηριώνουν την άποψη ότι η έδρα των βασιλιάδων της Ιωλκού δεν ήταν στα Παλιά, αλλά στο Διμήνι. Εκεί βρισκόταν το κέντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων που βασίζονταν στην γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ οι εμπορικές δραστηριότητες γίνονταν από το λιμάνι στα Πευκάκια. Στην κλασική περίοδο (6ος αι. π.Χ.) ήκμασαν οι Παγασές, οι οποίες υπήρξαν επίνειο των Φερών.

Το 293/292 π.Χ. ο βασιλιάς της Μακεδονίας Δημήτριος ο Πολιορκητής ίδρυσε στην χερσόνησο που σήμερα αποκαλείται Πευκάκια την πόλη Δημητριάδα, συνενώνοντας τις Παγασές με διάφορες γειτονικές κώμες. Η Δημητριάδα αποτέλεσε ισχυρό στρατιωτικό σταθμό και ορμητήριο των Μακεδόνων. Παράλληλα εξελίχτηκε σε σημαντικό εμπορικό κέντρο κατά την περίοδο από το 217 έως το 168 π.Χ. Η πόλη ήταν χτισμένη σύμφωνα με το ιπποδάμειο σύστημα και περιβαλλόταν από ισχυρό τείχος. Στο ανατολικό τμήμα της πόλης βρίσκονταν το ανάκτορο, νότια η αγορά και δυτικά το θέατρο. Στην περιοχή έχουν βρεθεί πολλές επιτύμβιες στήλες που δίνουν ενδιαφέροντα στοιχεία για την οικονομία, την κοινωνία και την τέχνη της εποχής. Το 197 π.Χ. η Δημητριάδα έπεσε στα χέρια των Ρωμαίων.

Από τα πρωτοχριστιανικά έως τα μεταβυζαντινά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δημητριάδα εξακολούθησε να ακμάζει και κατά την διάρκεια της ρωμαϊκής κατάκτησης. Μαζί με τις Φθιώτιδες Θήβες, που βρίσκονταν στην σημερινή Νέα Αγχίαλο, ήταν τα σημαντικότερα κέντρα της παλαιοχριστιανικής και βυζαντινής Θεσσαλίας, αποτελώντας την διέξοδο της ενδοχώρας προς την θάλασσα. Μάλιστα, από τον 5ο αι. μ.Χ., η Δημητριάδα έγινε έδρα επισκόπου.

Στα τέλη του 6ου αιώνα, εξαιτίας των σλαβικών επιδρομών, οι Φθιώτιδες Θήβες εγκαταλείφθηκαν, ενώ οι κάτοικοι της Δημητριάδας κατέφυγαν για προστασία στο λόφο των Αγίων Θεοδώρων στα Παλιά, όπου προϋπήρχε οικισμός οχυρωμένος από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό (551 μ.Χ.). Τους επόμενους αιώνες η πόλη έχασε την σημασία της, καθώς ήταν επισφαλής στις επιθέσεις Σαρακηνών πειρατών.

Το 1204, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, η Δημητριάδα δόθηκε στους Μελισσηνούς, ονομαστή βυζαντινή οικογένεια. Τον 14ο αι., συναντάται για πρώτη φορά το τοπωνύμιο Βόλος. Το 1423 το κάστρο των Παλαιών έπεσε στα χέρια των Οθωμανών. Τότε οι χριστιανοί κάτοικοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τις παραλιακές περιοχές και να μεταναστεύουν στα υψώματα του Πηλίου. Προς το τέλος του 16ου αι., η έδρα του επισκόπου Δημητριάδος μεταφέρθηκε στον Άνω Βόλο.

Η Τουρκοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το οθωμανικό κάστρο του Βόλου σε ιταλική χαλκογραφία του 17ου αι.
Κ. Βολανάκης, Το λιμάνι του Βόλου (1875;). 32,5 εκ. x 48 εκ. Λάδι σε μουσαμά. Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Ο Βολανάκης έχει αποθανατίσει το λιμάνι του Βόλου και τις κοντινές ακρογιαλιές σε πολλούς πίνακές του.
Βόλος: Η οδός Δημητριάδος το 1905. Φωτογραφία: Στ. Στουρνάρας

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, η οικονομική και πνευματική δραστηριότητα της περιοχής μεταφέρθηκε στο Πήλιο, το οποίο ευνοήθηκε από το καθεστώς προνομίων που του είχαν παραχωρήσει οι Οθωμανοί κατακτητές. Από τον 17ο αι. και μέχρι την Επανάσταση του 1821, το Πήλιο εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα πρωτοβιομηχανικά και πνευματικά κέντρα του ελλαδικού χώρου. Κατά την ίδια περίοδο, το κάστρο του Βόλου ήταν αποκλειστικός χώρος των Οθωμανών, όπου απαγορεύονταν ή αποφεύγονταν η εγκατάσταση χριστιανών.

Κατά το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης του 1821, τα χωριά του Πηλίου πήραν το μέρος των επαναστατών, αλλά οι Τούρκοι κατόρθωσαν, με την βία, να καταστείλουν την εξέγερση μέσα σε έναν χρόνο (1822). Το κάστρο του Βόλου πολιορκήθηκε από σπετσιώτικα καράβια χωρίς επιτυχία.

Η σημερινή πόλη του Βόλου άρχισε να κτίζεται έξω από το παλιό κάστρο λίγο μετά το 1830. Η ευνοϊκή γεωγραφική της θέση, λόγω του λιμανιού, συνέβαλε στην εξέλιξή της σε οικονομικό κέντρο της Θεσσαλίας. Μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877 και την διάσκεψη της Κωνσταντινούπολης (1881), η Θεσσαλία παραχωρήθηκε στο νεοελληνικό κράτος, και στις 2 Νοεμβρίου του 1881, ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε στην πόλη του Βόλου.

Κατά τον «άτυχο» Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, ο Βόλος έπεσε ξανά στα χέρια των Τούρκων. Οι κάτοικοι της περιοχής αναγκάστηκαν να ζητήσουν καταφύγιο σε γειτονικά νησιά, αλλά μετά από λίγους μήνες οι Τούρκοι αποχώρησαν και έτσι Βολιώτες και Πηλιορείτες επέστρεψαν στα σπίτια τους.

Στα νεότερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δύο χρόνια μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, με βασιλικό διάταγμα της 31ης Μαρτίου 1883 (ΦΕΚ 126), ιδρύθηκε ο Δήμος Παγασών, ο προκάτοχος του σημερινού Δήμου Βόλου. Η ανάπτυξη της νέας πόλης ήταν ραγδαία. Η βιοτεχνική και γεωργική παράδοση του Πηλίου, το λιμάνι του καθώς και τα παροικιακά κεφάλαια που εισέρρευσαν στην περιοχή ήταν μερικοί από τους παράγοντες που ευνόησαν την οικονομική εξέλιξη της πόλης με κύριες κατευθύνσεις το εμπόριο και την βιομηχανία. Η ευνοϊκή θέση και η αλματώδης οικονομική εξέλιξη της πόλης προσέλκυσαν κατοίκους και επενδυτές από άλλες περιοχές. Η σύντομη κατάληψη του Βόλου κατά την διάρκεια του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897 δεν είχε μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανάπτυξή του.

Το 1886, ολοκληρώθηκε η σιδηροδρομική σύνδεση του Βόλου με τη Λάρισα και την Καλαμπάκα. Το 1895 επίσης, άρχισε την λειτουργία της η σιδηροδρομική γραμμή Βόλου–Λεχωνίων, που επεκτάθηκε έως τις Μηλιές το 1904. Παράλληλα, το 1892, ξεκίνησαν τα έργα διαμόρφωσης του λιμανιού που συνεχίστηκαν και μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, για να καλυφθούν οι ολοένα αυξανόμενες ανάγκες διακίνησης εμπορευμάτων. Ας σημειωθεί ότι το 1919, το λιμάνι του Βόλου ήταν το πρώτο σε εξαγωγές καπνών στην Ελλάδα, με ποσοστό εξαγωγών 30%.

Συγκεντρώνοντας όλες τις προϋποθέσεις — κεφάλαια, εργατική δύναμη, διευρυμένη εσωτερική αγορά, πρόσβαση στις πρώτες ύλες — ο Βόλος εξελίχθηκε προπολεμικά σε σημαντικό βιομηχανικό κέντρο. Οι κυριότεροι κλάδοι της βιομηχανίας ήταν τα τρόφιμα, το μέταλλο, ο καπνός, η υφαντουργία και η βυρσοδεψία.

Το νεοκλασικό κτίριο της Τραπέζης Αθηνών (γνωστή στον κόσμο και ως «τράπεζα Κοσμαδόπουλου») στον Βόλο σε φωτογραφία του 1925 (φωτο. Κ. Ζημέρης). Είναι ένα από τα λιγοστά μεγαλοπρεπή κτίρια της πόλης που δεν καταστάφηκαν από τους σεισμούς του 1955 και την μετέπειτα λαίλαπα της αντιπαροχής. Για μεγάλο διάστημα χρησιμοποιήθηκε ως εμπορική αποθήκη και ως σταθμός των υπεραστικών λεωφορείων. Σήμερα στεγάζει την Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παράλληλα με την οικονομική άνθηση, αναπτύχθηκε σημαντική πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα. Το 1894 θεμελιώθηκε το Δημοτικό Θέατρο, ενώ το 1896 ιδρύθηκε ο Γυμναστικός Σύλλογος Βόλου. Το 1908, άρχισε να λειτουργεί το Ανώτερο Δημοτικό Παρθεναγωγείο, το οποίο διηύθυνε ο πρωτοπόρος παιδαγωγός Αλέξανδρος Δελμούζος και που έμελλε να κλείσει βιαίως μόνον τρία χρόνια αργότερα. Το 1908 επίσης ιδρύθηκε το[Εργατικό Κέντρο Βόλου, το πρώτο στην Ελλάδα. Η οικονομική άνθιση της νέας πόλης του Βόλου προσέλκυσε και άτομα άλλων εθνικών ή θρησκευτικών ομάδων. Δεν είναι τυχαίο ότι στον Βόλο υπάρχει εβραϊκή συναγωγή και καθολική εκκλησία, οι οποίες φτιάχτηκαν στις αρχές του 20ού αι. Στον Βόλο γεννήθηκε και ο διάσημος Ιταλός ζωγράφος Τζόρτζιο ντε Κίρικο, γιος του μηχανικού Εβαρίστο ντε Κίρικο, που σχεδίασε την σιδηροδρομική γραμμή Βόλου–Μηλεών.

Η Μικρασιατική Καταστροφή έφερε νέο αίμα στην αναπτυσσόμενη πόλη του Βόλου, την περίοδο που είχε μεγάλη ανάγκη από εργατικά χέρια. Οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία αρχικά εγκαταστάθηκαν στους άδειους χώρους της πόλης. Γύρω από την Πλατεία Ρήγα Φεραίου, έστησαν ολόκληρη παραγκούπολη, η οποία καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1930. Σιγά-σιγά, οι νέοι κάτοικοι του Βόλου μετακινήθηκαν προς τα ΒΔ προάστια της πόλης, στα «Προσφυγικά», που αργότερα αποτέλεσαν τον πυρήνα της Νέας Ιωνίας Βόλου.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ανέκοψε προσωρινά την εξέλιξη της πόλης. Την περίοδο 19411944 ο Βόλος δοκιμάστηκε σκληρά από την Ιταλική και αργότερα τη γερμανική κατοχή. Η περίοδος αυτή είναι η μόνη κατά την οποία, ο πληθυσμός της πόλης παρουσίασε μείωση. Πολλά μέλη των αντιστασιακών οργανώσεων, αλλά και απλοί άμαχοι πολίτες βρήκαν τραγικό θάνατο στους δρόμους της πόλης (ιδιαίτερα από τους δωσίλογους της ΕΑΣΑΔ), στους χώρους εκτέλεσης (όπως η πλατεία Ελευθερίας) και στη διαβόητη «Κίτρινη Αποθήκη», που οι Γερμανοί και οι ντόπιοι συνεργάτες τους χρησιμοποιούσαν ως φυλακή. Η εβραϊκή κοινότητα του Βόλου, μία από τις αρχαιότερες της Ελλάδας είχε τις λιγότερες απώλειες από κάθε άλλη εβραϊκή κοινότητα στην Ελλάδα, χάρη στην έγκαιρη και δυναμική παρέμβαση και κινητοποίηση του ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, αλλά και την επιτυχή συνεννόηση του Μητροπολίτη Δημητριάδος Ιωακείμ και του Αρχιραββίνου Βόλου Μωϋσή Πέσαχ για την εκκένωση του Βόλου από τους εβραϊκής καταγωγής πολίτες, έπειτα και από τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης (εκτοπισμός των εβραίων της πόλης στα στρατόπεδα συγκέντρωσης). (Σήμερα, η εβραϊκή παροικία του Βόλου αριθμεί μόνον εκατό περίπου ψυχές, επειδή οι περισσότεροι Εβραίοι εγκατέλειψαν τον Βόλο μετά τον πόλεμο για να εγκατασταθούν στο Ισραήλ ή αλλού.)

Νεοκλασικό κτίριο του Βόλου μετά τους σεισμούς του 1955

Μεταπολεμικά ο Βόλος εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα πολεοδομικά συγκροτήματα της Ελλάδας, από οικονομική και δημογραφική άποψη. Τον Μάιο του 1947, με βασιλικό διάταγμα ιδρύθηκε ο Δήμος Νέας Ιωνίας Βόλου. Στις 26 Φεβρουαρίου του 1954, το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Παγασών, αποφάσισε την μετονομασία της δημοτικής Αρχής σε «Δήμος Βόλου». Την επόμενη χρονιά, δύο σεισμοί, στις 19 Απριλίου και στις 21 Απριλίου 1955, κατέστρεψαν σχεδόν το ένα τέταρτο των κτισμάτων και η πόλη άλλαξε φυσιογνωμία. Ορισμένα από τα νεοκλασικά κτίρια του προπολεμικού Βόλου χάθηκαν για πάντα και στην θέση τους εμφανίστηκαν τα μικρά μετασεισμικά σπίτια. Αυτές οι όμορφες μετασεισμικές μονοκατοικίες αντικατάστάθηκαν στην εποχή της αντιπαροχής (19702000) από πολυκατοικίες.

Ο σημερινός Βόλος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πληθυσμιακή έκρηξη του πολεοδομικού συγκροτήματος του Βόλου (σημερινοί δήμοι Βόλου, Νέας Ιωνίας και Ιωλκού) από το 1881 έως το 2001. Αξιοσημείωτη είναι η σημαντική αύξηση του πληθυσμού μετά την Μικρασιατική καταστροφή.

Η βιομηχανική ανάπτυξη που γνώρισε ο Βόλος έως τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια δεν είχε ανάλογη συνέχεια κατά το δεύτερο μισό του 20ού αι. Μεγάλα εργοστάσια όπως η καπνοβιομηχανία Ματσάγγου, οι σιδηρουργίες Γκλαβάνη και Σταματελόπουλου, και η υφαντουργία Παπαγεωργίου έπαψαν να λειτουργούν. Η λειτουργία της Βιομηχανικής Ζώνης από το 1969 οδήγησε σε μία προσωρινή βιομηχανική άνθιση με την εγκατάσταση νέων βιομηχανιών. Όμως στα μέσα της δεκαετίας του 1980, η αποβιομηχάνιση του Βόλου άρχισε να γίνεται πλέον γεγονός.

Άποψη του Παγασητικού από το λιμάνι του Βόλου

.

Σήμερα, στην περιοχή εξακολουθούν να λειτουργούν ορισμένες μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, όπως το εργοστάσιο «Όλυμπος» της ΑΓΕΤ «Ηρακλής», η «Χαλυβουργία Ελλάδος» (πρώην Χαλυβουργία Θεσσαλίας), το εργοστάσιο ρητίνης PET της VPI, το εργοστάσιο χαλυβδόφυλλων της Κόντι,η COCA COLA 3E, το εμφιαλωτήριο της ΕΨΑ, η ΕΥΡΗΚΑ με τα απορυπαντικα, το εργοστάσιο βαριάς συντήρησης-ανακατασκευής του Ο.Σ.Ε., τα μπισκοτα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ κ.ά. Ωστόσο, η οικονομία του Βόλου στηρίζεται πλέον κατά κύριο λόγο στο εμπόριο, τις υπηρεσίες και τον τουρισμό, και κατά δεύτερο λόγο στην βιοτεχνία και την βιομηχανία.

Το 1984 ιδρύθηκε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με έδρα τον Βόλο και σχολές ή τμήματα σε όλες τις θεσσαλικές πόλεις. Το Πανεπιστήμιο, το οποίο δέχτηκε τους πρώτους φοιτητές το 1989, έδωσε μία νέα πνοή στην πνευματική ζωή του Βόλου, πνοή που η πόλη την είχε απολύτως ανάγκη. Στα καλλιτεχνικά του Βόλου αξίζουν να σημειωθούν το Δημοτικό Θέατρο, το Ωδείο, καθώς και η Συμφωνική Ορχήστρα της πόλης.

Το 2004, ο Βόλος έγινε «ολυμπιακή πόλη», αφού φιλοξένησε ορισμένους αγώνες ποδοσφαίρου στα πλαίσια των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι αγώνες έγιναν στο νέο υπερσύγχρονο Πανθεσσαλικό Στάδιο, το οποίο κατασκευάστηκε για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων.

Αξιοποιώντας την παράδοση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ο Βόλος διοργάνωσε το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Γυμναστικής και τμήμα του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Μπιλιάρδου το 2006.

Πολεοδομικό Συγκρότημα Βόλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η "Πόλη του Βόλου" αποτελείται από τέσσερις Δημοτικές Ενότητες (πρώην Δήμοι), εκ των οποίων η μία είναι το κέντρο του Δήμου Βόλου, που αποτελούν το Πολεοδομικό Συγκρότημα του Βόλου (Π.Σ.Β.) με πληθυσμό 125.248 κατοίκους σύμφωνα με στοιχεία τις απογραφής του 2011. Οι δημοτικές ενότητες είναι οι εξής:

Δημοτική Ενότητα Έδρα Δημοτικές Υποενότητες Πληθυσμός
1 Δημοτική Ενότητα Βόλου Βόλος Βόλος 86.046
2 Δημοτική Ενότητα Νέας Ιωνίας Νέα Ιωνία Νέα Ιωνία, Μελισσάτικα 33.467
3 Δημοτική Ενότητα Αισωνίας Διμήνι Διμήνι 2.109
4 Δημοτική Ενότητα Ιωλκού Ανακασιά Ανακασιά, Άνω Βόλος, Σταγιάτες, Άγιος Ονούφριος, Άλλη Μεριά, Κατωχώρι 3.626

Προάστια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προάστια θεωρούνται οι παρακάτω Δημοτικές Ενότητες και πρώην Δήμοι:

Δημοτικές Ενότητες Έδρα Δημοτικές Υποενότητες Πληθυσμός
1 Δημοτική Ενότητα Νέας Αγχιάλου Ν. Αγχίαλος Ν. Αγχίαλος, Αϊδίνι, Μικροθήβες 7.992
2 Δημοτική Ενότητα Αγριάς Αγριά Αγριά, Δράκεια 6.693
3 Δημοτική Ενότητα Αρτέμιδας Άνω Λεχώνια Άνω Λεχώνια, Άγιος Λαυρέντιος, Άγιος Βλάσιος, Κάτω Λεχώνια 4.583
4 Δημοτική Ενότητα Πορταριάς Πορταριά Πορταριά 1.389
5 Δημοτική Ενότητα Μακρινίτσας Μακρινίτσα Μακρινίτσα 898

Διεθνή Φεστιβάλ-Εκθέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Διεθνές Φεστιβάλ μουσικού θεάτρου
Το συγκεκριμένο φεστιβάλ κλείνει πάνω από δέκα χρόνια ζωής. Πρόκειται για ένα Φεστιβάλ Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών που περιλαμβάνει συνδυαστικά θεάματα, πολύτεχνες εκδηλώσεις και κάθε είδους «performance». Πραγματοποιείται κάθε χρόνο την περίοδο Δεκεμβρίου-Ιανουαρίου.
  • Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής
Περιλαμβάνει δημιουργίες κλασσικής μουσικής από σύνολα, ορχήστρες, χορωδίες και σολίστ.
  • Επιχειρηματικό Πανόραμα
Πρόκειται για ετήσια έκθεση παραγωγικής φυσιογνωμίας του Νομού Μαγνησίας, στο οποίο συμμετέχουν επιχειρήσεις από τη Μαγνησία, τη Θεσσαλία και όλη την Ελλάδα. Πραγματοποιείται συνήθως το μήνα Σεπτέμβριο τα τελευταία 8 χρόνια.

Δημόσιες μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπεραστικό Κ.Τ.Ε.Λ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βόλος συνδέεται καθημερινά με Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Τρίκαλα, Καρδίτσα, Ιωάννινα, Κοζάνη, Πάτρα, Λαμία.

Αστικό Κ.Τ.Ε.Λ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πολεοδομικό συγκρότημα εξυπηρετείται από 15 λεωφορειακές γραμμές.

ΓΡΑΜΜΕΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΒΟΛΟΥ

  • 1 Άναυρος-Νέα Ιωνία
  • 2 Αμπελόκηποι
  • 3 Άναυρος-Νέα Δημητριάδα-Νέα Ιωνία
  • 4 Άνω Βόλος, Κατηχώρι, Σταγιάτες, Άγιος Ονούφριος
  • 5 Αγριά, Τέρμα Λεχώνια, Πλατανίδια
  • 6 Αλυκές, Άγιος Στέφανος
  • 7 Άλλη Μεριά
  • 8 Διμήνι
  • 9 Χιλιαδού
  • 10 Μελισσάτικα
  • 11 Κοιμητήριο
  • 15 Άναυρος - Γιάννη Δήμου-Παλαιά

Σιδηροδρομικός Σταθμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O σιδηροδρομικός σταθμός του Βόλου

Ο Βόλος συνδέεται με το σιδηροδρομικό δίκτυο του ΟΣΕ. Ο σταθμός του Εβαρίστο Ντε Κίρικο παραμένει ίδιος από το 1882, όταν η κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου από την Εταιρεία Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων έδωσε την πρώτη ώθηση στη ραγδαία ανάπτυξη της πόλης. Στον όροφο του κτιρίου του σταθμού στεγάζεται το Σιδηροδρομικό Μουσείο Θεσσαλίας, που φιλοξενεί πλούσιο σιδηροδρομικό, κειμηλιακό και τεκμηριωτικό υλικό.

Λιμάνι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βόλος συνδέεται καθημερινά με πλοία και υδροπτέρυγα με τις Σποράδες. Το λιμάνι του Βόλου είναι το τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι στην Ελλάδα.

Αεροδρόμιο Νέας Αγχιάλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βόλος διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας καθώς ο νέος αεροσταθμός του Διεθνή Αερολιμένα Κεντρικής Ελλάδας είναι σε λειτουργία από τον Σεπτέμβριο του 2010. Το αεροδρόμιο βρίσκεται 26 χλμ. από το κέντρο της πόλης ανάμεσα από Νέα Αγχίαλο και Αλμυρό.

Υγεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πολεοδομικό συγκρότημα του Βόλου εξυπηρετείται από το Γενικό Νομαρχιακό Αχιλλοπούλειο Νοσοκομείο Βόλου. Το Νοσοκομείο βρίσκεται στην οδό Πολυμέρη 134, στα ανατολικά του κέντρου της πόλης.

  • ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ:
    • Ακτινολογικό
    • Αιματολογικό
    • Αξονικός Τομογράφος
    • Βιοϊατρικό
    • Μικροβιολογικό
  • ΜΟΝΑΔΕΣ:
    • Αιμοδοσίας
    • Εντατικής Θεραπείας
    • Μεσογειακής Αναιμίας
    • Μεταγγίσεων
    • Στεφανιαίας
    • Τεχνητού Νεφρού
  • ΤΜΗΜΑΤΑ-ΚΛΙΝΙΚΕΣ:
    • Αγγειολογικό
    • Ακτινολογικό
    • Αναισθησιολογικό
    • Γαστρεντερολογικό
    • Γυναικολογικό
    • Δερματολογικό
    • Διαβητολογικό
    • Διαιτολογικό
    • Ενδοκρινολογικό
    • Καρδιολογικό
    • Κυτταρολογικό
    • Λιπιδιολογικό
    • Μαιευτικό
    • Νευρολογικό
    • Νεφρολογικό
    • Ογκολογικό
    • Οδοντιατρικό
    • Ορθοπεδικό
    • Ουρολογικό
    • Οφθαλμολογικό Α'
    • Οφθαλμολογικό Β'
    • Παθολογικό Α'
    • Παθολογικό Β'
    • Παιδιατρικό
    • Πνευμονολογικό
    • Υπερύχων
    • Χειρουργικό
    • Ψυχιατρικό
    • Ω.Ρ.Λ.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλίμα της περιοχής του Βόλου έχει τα χαρακτηριστικά του μεσογειακού κλίματος των παραθαλασσίων περιοχών της Θεσσαλίας με ετήσιες διαφορές μεταξύ μεγίστης και ελαχίστης θερμοκρασίας άνω των 20 βαθμών Κελσίου. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 16,4 βαθμοί Κελσίου. Ο μέσος όρος υψηλής θερμοκρασίας ετησίως είναι 21,2 βαθμοί Κελσίου, ενώ ο μέσος όρος χαμηλής θερμοκρασίας ετησίως είναι 11,9 βαθμοί Κελσίου.

Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μάι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ
Μέγιστη θερμοκρασία (°C) 12 10 15 19 26 30 34 33 28 25 19 13
Ελάχιστη θερμοκρασίας (°C) 2 3 6 10 13 18 20 19 17 15 8 4
Βροχόπτωση (mm) 36.9 40.3 45.7 36.1 44 31.6 25.6 20.8 26.2 40.6 57.7 52.9
Ρεκόρ θερμοκρασίας (°C) 20 22 25 31 36 39 42 39 36 32 27 26

Προξενεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1878 ο Βόλος φιλοξενεί προξενεία διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών. Σήμερα λειτουργούν στη πόλη τα προξενεία των ακολούθων κρατών:

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην πόλη του Βόλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι καπναποθήκες Παπαστράτου στην παραλία του Βόλου, σε φωτογραφία του Κ. Στουρνάρα περί το 1950. Σήμερα το μπροστινό κτίριο με τον χαρακτηριστικό τρούλο έχει ανακαινιστεί και φιλοξενεί το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
Η σημερινή παραλία του Βόλου φωτογραφημένη από το δυτικό της άκρο. Προς τα αριστερά φαίνεται το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (κτίριο Παπαστράτου) και στο βάθος ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου, αρχιτεκτονικό δημιούργημα του Αριστοτέλη Ζάχου.
  • Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου, όπου φυλάσσονται μερικά εξαιρετικά προϊστορικά ευρήματα από την περιοχή.
  • Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βόλου βρίσκεται στην οδό Μικρασιατών 1 με Ζάχου και φιλοξενεί πετρώματα, ορυκτά και απολιθώματα από τη Θεσσαλία και την Ελλάδα γενικότερα.
  • Το Κέντρο Τέχνης «Τζόρτζιο ντε Κίρικο», με συχνές θεματικές εκθέσεις και μόνιμη συλλογή.
  • Ο Ναός της Αγίας Τριάδας, κοντά στο Νοσοκομείο Βόλου, με τις μοναδικές αγιογραφίες που φιλοτέχνησε ο Γιώργος Γουναρόπουλος.
  • Το Μουσείο Βιομηχανικής Ιστορίας στο συγκρότημα Τσαλαπατά το οποίο περιλαμβάνει 20 χειροτεχνικά εργαστήρια, εκθετήρια και μικρά εμπορικά καταστήματα για παραδοσιακά προϊόντα της περιοχής, χώρους εκθέσεων και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, βιβλιοθήκη, αίθουσα video-wall και κινηματογράφο καθώς και χώρους αναψυχής (καφέ, εστιατόριο, ουζερί)
  • Ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Νικολάου, δημιούργημα του αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζάχου με αγιογραφίες του Αγήνορα Αστεριάδη.
  • Το Σπίτι με το Τριαντάφυλλο, στην γωνία των δρόμων Ανθίμου Γαζή και Βλαχάβα, όπου έζησε η ζωγράφος Χρυσούλα Ζώγια.
  • Το Λαογραφικό Κέντρο Κίτσου Μακρή στεγάζεται στο σπίτι του λαογράφου, στην οδό Κίτσου Μακρή 38 και ανήκει στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Περιλαμβάνει τη λαογραφική συλλογή του σημαντικού ερευνητή με μοναδικά στο είδος τους εκθέματα, τη βιβλιοθήκη του που αποτελείται από 4.000 τόμους βιβλίων και το αρχείο του, με 2.500 διαφάνειες και 4.000 φωτογραφίες, σε πολλές από τις οποίες απεικονίζονται θησαυροί της λαϊκής μας παράδοσης που δε σώζονται σήμερα.
  • Το εντομολογικό μουσείο στο Βόλο, είναι μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα και ένα από τα καλύτερα των Βαλκανίων. Περιλαμβάνει 35.000 έντομα διαφόρων τάξεων, κυρίως λεπιδόπτερων, που ανήκουν σε περισσότερα από 10.000 είδη, υποείδη και φυλές.
  • Tο τυπογραφικό μουσείο της εφημερίδας Η Θεσσαλία, αδιάλειπτη έκδοση από το 1898 - δεν μπορεί παρά να είναι ένα ξεχωριστό τυπογραφικό μουσείο. Σε μια αίθουσα 350 τετραγωνικών στις εγκαταστάσεις της εφημερίδας στη Βιομηχανική Περιοχή του Βόλου φιλοξενούνται εκατό χρόνια καθημερινής ιστορίας και εκατό χρόνια τεχνολογίας.
  • Η αρχαία πόλη της Δημητριάδας, μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της αρχαιότητας, καταλαμβάνει την ευρύχωρη περιοχή στα νότια του κόλπου του Βόλου, απέναντι από τη σύγχρονη πόλη. Ιδρύθηκε από τον Δημήτριο Πολιορκητή το 294 π.Χ. και για κάποιο διάστημα υπήρξε πρωτεύουσα του Μακεδονικού κράτους.
  • Το κάστρο του Βόλου, στη σημερινή συνοικία Παλαιά στο δυτικό τομέα τα πόλης, χτίστηκε στα μέσα του 6ου μ.Χ. αιώνα. Στην συνοικία των Παλαιών και στο υπόγειο γκαράζ του πολυχώρου Village μπορεί κανείς να θαυμάσει τα εντυπωσιακά αναδεδειγμένα από την αρχαιολογική Υπηρεσία Ρωμαϊκά Λουτρά.
  • Τo Σιδηροδρομικό Μουσείο Θεσσαλίας.
  • Ο Ναός Γέννησης της Θεοτόκου (Παναγία Τρύπα Γορίτσα)είναι αφιερωμένος στα γενέθλια της Θεοτόκου. Η εκκλησία αυτή που είναι μέσα σε σπήλαιο βρίσκεται στους πρόποδες της Γορίτσας και είναι από τις γραφικότερες της πόλης
  • Το πάρκο του Αναύρου, απέναντι από το Μουσείο, με αντιπροσωπευτικά δείγματα μοντέρνας γλυπτικής. Το 1988 έγινε στην πόλη συμπόσιο Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών-γλυπτών. Οι παρευρισκόμενοι δώρισαν στην πόλη όσα έργα δημιούργησαν τη χρονική περίοδο του συμποσίου, τα οποία και κοσμούν το πάρκο.
  • Το υπερσύγχρονο Πανθεσσαλικό Στάδιο, όπου έγιναν μερικοί αγώνες ποδοσφαίρου στα πλαίσια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
  • Τα τσιπουράδικα σε απόμερους δρόμους της πόλης, αλλά και στα προσφυγικά της Νέας Ιωνίας.

Στην τριγύρω περιοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θαλάσσιοι προορισμοί γύρω από το Βόλο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αλυκές: Η παραλία των Aλυκών βρίσκεται μέσα στο Βόλο στα ΝΑ της πόλης, 9 περίπου km από το κέντρο. Εκεί υπάρχει οργανωμένη δημοτική πλαζ, αλλά και χώροι με ελεύθερη πρόσβαση κατά μήκος της παραλίας των Αλυκών, η οποία εκτείνεται κατά 5 km. Υπάρχουν πολλές καφετέριες, εστιατόρια, ξενοδοχεία και ελεύθεροι χώροι. Έχει αρκετές φορές βραβευθεί με γαλάζια σημαία.
  • Άναυρος: Βρίσκεται στη προέκταση του πάρκου του Αγίου Κωσταντίνου. Έχει αρκετές φορές βραβευθεί με γαλάζια σημαία.
  • Παραλία Ξενία: Βρίσκεται ακριβώς μπροστά από το ομώνυμο ξενοδοχείο και έχει ελεύθερη πρόσβαση.
  • Πλάκες: Βρίσκεται στην έξοδο της πόλης προς Αγριά. Είναι γνωστές για τα απότομα και κρύα νερά τους.
  • Γατζέα-Rivera: Λειτουργεί τα τελευταία χρόνια καθώς ένας ολόκληρος βράχος έχει μετατραπεί σε πολυεπίπεδο beach bar με εστιατόριο. Είναι σε απόσταση 16 km από το Βόλο
  • Παραλια Κορώπης: Βρίσκεται 21 km από το Βόλο κι έχει μεγάλη αμμουδερή παραλία
  • Άφησσος: Κοσμοπολίτικος προορισμός με μεγάλη κίνηση στις παραλίες Aμπoβός και Kαλλιφτέρη.
  • Aγιοι Σαράντα: 49 km από το Βόλο με αμμουδερή παραλία.
  • Ξυνόβρυση: 46 km από το Βόλο στο νότιο Πήλιο.

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχολικές Μονάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πολεοδομικό συγκρότημα Βόλου διαθέτει 56 Νηπιαγωγεία, 51 Δημοτικά Σχολεία, 18 Γυμνάσια, 13 Λύκεια και 7 ΕΠΑΛ.

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βόλος είναι η έδρα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στη πόλη φοιτούν περί τους 7.000 φοιτητές στις εξής σχολές:

  • Σχολή Επιστημών του Ανθρώπου, στην οποία ανήκουν και λειτουργούν τέσσερα τμήματα:
  1. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης
  2. Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης
  3. Τμήμα Παιδαγωγικό Ειδικής Αγωγής
  4. Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας-Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Πανεπιστήμιο Βόλου
  • Πολυτεχνική Σχολή, στην οποία ανήκουν και λειτουργούν πέντε τμήματα:
  1. Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης
  2. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών
  3. Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών
  4. Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών
  5. Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων
  • Σχολή Γεωπονικών Επιστημών, στην οποία ανήκουν και λειτουργούν τα τμήματα:
  1. Τμήμα Γεωπονίας, Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος
  2. Τμήμα Γεωπονίας, Ζωικής Παραγωγής και Υδάτινου Περιβάλλοντος
  • Σχολή Οικονομικών Επιστημών
  • ΠΣΕ Μουσειοπαιδαγωγικής Εκπαίδευσης
  • ΠΣΕ Διαχείρισης Αγροτικού Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Βόλο, λειτουργεί η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. - Παράρτημα Βόλου.

Ανώτερη Σχολή Δραματικής Τέχνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λειτουργεί στο Βόλο υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού [3].

Μέσα Ενημέρωσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εφημερίδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Τα ΝΕΑ της Θεσσαλίας (εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα)
  2. Marconi Press (εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα)
  3. Νέος Τύπος (καθημερινή πολιτική εφημερίδα)
  4. Η Θεσσαλία (καθημερινή πολιτική εφημερίδα)
  5. Μαγνησία (καθημερινή πολιτική εφημερίδα)
  6. Ταχυδρόμος (καθημερινή πολιτική εφημερίδα)

Περιοδικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. ΕΝΤΟΣ (Το μακροβιότερο περιοδικό του Βόλου με παρουσίαση των δρώμενων στην πόλη και των ανθρώπων της)
  2. Dance Life Magazine είναι ηλεκτρονικό περιοδικό του Βόλου με αποκλειστικό θέμα το χορό.
  3. Ουρανός (Εταιρία Αστρονομίας & Διαστήματος Βόλου)
  4. Ρόπτρο του Βόλου (ιστορικού περιεχομένου)
  5. Βόλος η πόλη μας (γενικού περιεχομένου)
  6. Ἐν Βόλῳ (περιοδικό του Δήμου Βόλου)
  7. Wish (life style περιεχομένου)

Τηλεοπτικοί σταθμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. TRT TV. Με έδρα το Βόλο, εκπέμπει σε όλη την κεντρική Ελλάδα.
  2. ASTRA TV. Με έδρα το Βόλο, εκπέμπει σε όλη την κεντρική Ελλάδα.
  3. ΘΕΣΣΑΛΙΑ TV. Διαθέτει στούντιο στην Καρδίτσα, στο Βόλο και τη Λάρισα.
  4. Δημοτική Τηλεόραση Βόλου. Με έδρα το Βόλο, εκπέμπει στον νομό Μαγνησίας.

Ιστοσελίδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Volos 247 News
  2. Ο Ταχυδρόμος
  3. This is Volos
  4. Βολιωτάκι
  5. Μαγνησία

Ραδιοφωνικοί Σταθμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Blue Star FM 105.1 (διαθέτει στούντιο σε Νέα Ιωνία και Βόλο)
  2. Σφαίρα Βόλου 90.7
  3. Ελληνικός FM / Λάμψη 88.6 MHz
  4. Ράδιο Ακρόαμα 99.8
  5. KISS 98 Μαγνησίας
  6. Marconi Radio 96.1
  7. Ράδιο ΒΕΡΑ 91.8
  8. Ράδιο ΕΝΑ 102.5
  9. Perfect FM 103.3
  10. Power FM 100.2
  11. ΣΠΟΡ FM 89.5
  12. Βόλος 98.6 FM
  13. Metro FM 88.2
  14. OK Radio 94.5
  15. TOP FM 106.4
  16. STAR FM 95.3
  17. NOVA 106 FM
  18. Astra FM 97.3

Πρόσωπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεοτέρων χρόνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αθλητικοί σύλλογοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη του Βόλου έχει μεγάλη παράδοση στο άθλημα της ποδηλασίας με μεγάλες επιτυχίες και σπουδαίους αθλητές. Σημερινοί σημαντικοί ποδηλάτες είναι οι: Χρήστος Βολικάκης, Ζαφείρης Βολικάκης και Σωτήριος Μπρέτας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 οι σύλλογοι του Γ.Σ Βόλου και του Γ.Σ Νίκης Βόλου υπήρξαν από τους δυνατότερους στην Ελλάδα με μεγάλες επιτυχίες στο άθλημα και με πολλούς βολιώτες αθλητές να επανδρώνουν τις εθνικές ομάδες. Από τον Γ.Σ. Βόλου ξεχώρισαν οι: Δημήτριος Χίος και Στέργιος Σαλπαδήμος οι οποίοι στη συνέχεια έχουνε υπάρξει ομοσπονδιακοί προπονητές- τεχνικοί σύμβουλοι. Από τον Γ.Σ. Νίκης Βόλου ξεχώρισαν με τα χρώματα του συλλόγου και με συμμετοχές στην εθνική ομάδα οι: Στέργιος Τζήμος και Ευάγγελος Μπερμπέρης.

Πολιτιστικές οργανώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίας Παρασκευής Βόλου

Αθλητικές Εγκαταστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πανθεσσαλικό Στάδιο
  • Ε.Α.Κ. Βόλου
  • Κλειστό Αδαμόπουλου
  • Γυμναστήριο Βαρέων Αθλημάτων Καραγατσιου
  • Κλειστό Γυμναστήριο Νέας Ιωνίας
  • Εκθεσιακό-Αθλητικό Κέντρο Βόλου
  • Γήπεδο Νίκης Βόλου "Παντελής Μαγουλας"
  • Κολυμβητήριο Νέας Ιωνίας
  • Κέντρο Αντισφαίρισης Νέας Ιωνίας
  • Κέντρο Αντισφαίρισης Βόλου
  • Κέντρο Αντισφαίρισης Ιωλκού

Αδελφοποιημένες πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμος Βόλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δρόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Λεωφόρος Αθηνών. Αφετηρία της η οδός Λαρίσης. Συνδέει το Βόλο με την Πρωτεύουσα.
  • Λεωφόρος Δημητριάδος. Αφετηρία της η οδός Ξενοφώντος και τέρμα της η οδός Περραιβού. Διασχίζει το κέντρο της πόλης.
  • Λεωφόρος Ιάσονος. Αφετηρία της η οδός Λαμπράκη και τέρμα της η οδός Φιλελλήνων. Διασχίζει το κέντρο της πόλης.
  • Λεωφόρος Ειρήνης. Αφετηρία της ο Κραυσίδωνας ποταμός και τέρμα της το Στρατόπεδο Γεωργούλα. Είναι ο κεντρικότερος δρόμος της συνοικίας Νέα Ιωνία Βόλου.
  • Λεωφόρος 2ας Νοεμβρίου. Αφετηρία της το τέρμα της οδού Δημητριάδος και τέρμα της ο Κραυσίδωνας ποταμός.
  • Ιωλκού. Αφετηρία της νότια η οδός Αργοναυτών και συνδέει το Βόλο με την Πορταριά.
  • Κ. Καρτάλη. Αφετηρία της νότια η οδός Αργοναυτών και τέρμα της η οδός Λ. Μαβίλη.
  • Αναλήψεως. Αφετηρία της δυτικά ο Κραυσίδωνας ποταμός και τέρμα της ο Άναυρος ποταμός.
  • Πολυμέρη. Αφετηρία της το τέρμα της οδού Ερμού ανατολικά και συνδέει το Βόλο με την ΝΑ Μαγνησία. Στην οδό αυτή βρίσκεται το Γενικό Νοσοκομείο Βόλου.
  • Λαρίσης. Αφετηρία της ο Κραυσίδωνας ποταμός και συνδέει το Βόλο με τη Λάρισα.
  • Παγασών. Αφετηρία της η οδός Αναλήψεως και τέρμα της η οδός Αρ. Ζάχου.
  • Γιάννη Δήμου. Αφετηρία της ο Κραυσίδωνας ποταμός και τέρμα της ο Άναυρος ποταμός.
  • Ελ. Βενιζέλου. Αφετηρία της η οδός Καραμπατζάκη και συνδέει τη συνοικία Νέα Ιωνία Βόλου με τη συνοικία Μελισσάτικα. Είναι από τους πιο κεντρικούς δρόμους της συνοικίας Νέα Ιωνία Βόλου.
  • Μαιάνδρου. Αφετηρία της η οδός Τήνου και τέρμα της το Δημοτικό Νεκροταφείο Βόλου.
  • Ηρώων Πολυτεχνείου. Αφετηρία της η Λεωφόρος Αθηνών και τέρμα της η οδός Προφήτου Ηλία.
  • Σέκερη. Αφετηρία της η οδός Αθηνών και τέρμα της η οδός Λαμπράκη.
  • Μπότσαρη. Αφετηρία της η οδός Λαρίσης και τέρμα της η οδός Βυζαντίου.
  • Παπαρήγα. Αφετηρία της η οδός Βυζαντίου και τέρμα της η οδός Μαιάνδρου.
  • Κασσαβέτη. Αφετηρία της νότια η οδός Δημητριάδος και συνδέει το Βόλο με τα χωριά του Πηλίου.
  • Κύπρου. Αφετηρία της η οδός Αναλήψεως και τέρμα της η Περιφερειακή Οδός Βόλου.
  • Περραιβού. Αφετηρία της η οδός Σαράτση και τέρμα της η οδός Γιάννη Δήμου.
  • Αγίου Δημητρίου. Αφετηρία της ο Άναυρος ποταμός και τέρμα της το Εθνικό Στάδιο Βόλου.
  • Σταδίου. Αφετηρία της η οδός Μανδηλαρά και τέρμα της η Περιφερειακή Οδός Βόλου.
  • Παρασκευοπούλου. Αφετηρία της ο Κραυσίδωνας ποταμός και τέρμα της η οδός Φυτόκου.
  • Φυτόκου. Αφετηρία της η οδός Ε.Μ. Πολυτεχνείου και συνδέει τη συνοικία Νέα Ιωνία Βόλου με το Φυτόκο.
  • Ορμινίου. Αφετηρία της ο Άναυρος ποταμός και τέρμα της η οδός Απόλλωνος.
  • Κωνσταντά. Αφετηρία της ανατολικά η οδός Φιλιππίδη και τέρμα της η οδός Επτά Πλατανιών.
  • Ανθ. Γαζή. Αφετηρία της ανατολικά η οδός Φιλιππίδη και τέρμα της η οδός Παγασών.
  • Γαλλίας. Αφετηρία της ανατολικά η οδός Φιλιππίδη και τέρμα της η οδός Ιωλκού.
  • Αλεξάνδρας. Αφετηρία της ανατολικά η οδός Φιλιππίδη και τέρμα της η οδός Γ. Καρτάλη.
  • Επτά Πλατανιών. Αφετηρία της η οδός Παγασών και τέρμα της ο Κραυσίδωνας ποταμός.
  • Αναπαύσεως. Αφετηρία της ο Κραυσίδωνας ποταμός και τέρμα της το Δημοτικό Νεκροταφείο Βόλου.
  • Γ. Καρτάλη. Αφετηρία της ανατολικά η οδός Ιωλκού και τέρμα της η οδός Γάτσου.
  • Απόλλωνος. Αφετηρία της η οδός Ροστώβ και τέρμα της η Περιφερειακή Οδός Βόλου.
  • Δερβενακίων. Αφετηρία της η οδός Λαρίσης και συνδέει το Βόλο με το Διμήνι.
  • Πευκακίων. Αφετηρία της η Λεωφόρος Αθηνών και τέρμα της ο Λόφος Πευκακίων.
  • Παπαδάκου. Αφετηρία της η οδός Προφήτου Ηλία. Διασχίζει βόρεια τη συνοικία Αλυκές Βόλου.
  • Φιλελλήνων. Στο μικρότερό της μήκος αποτελεί κεντρική οδό. Αφετηρία του κεντρικού σημείου της οδού Φιλελλήνων είναι το τέρμα της οδού Πολυμέρη δυτικά και τέρμα της το τέρμα της οδού Ιάσονος.

Πλατείες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Νεολαίας
  • Παλαιών
  • Πολιτισμού
  • Ρήγα Φεραίου
  • Ελευθερίας
  • Τεχνών
  • Επισκοπής
  • Δημοκρατίας
  • Λογοτεχνών
  • Ολυμπιακών Αγώνων
  • Αναύρου
  • Ειρήνης
  • Αγωνιστών
  • Φιλίας
  • Ανθέων
  • Συντριβανιού
  • Πανεπιστημίου
  • Καλλιπάτειρας
  • Γερμανικών
  • Κασίδη
  • Οξυγόνου
  • Χιλιαδούς
  • Αναπήρων-Θυμάτων Πολέμου
  • Οικολογίας
  • Αγίου Κωνσταντίνου

Πάρκα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αγίου Κωνσταντίνου
  • Πεδίου Άρεως
  • Ασύλου
  • Νέας Ιωνίας
  • Νεάπολης
  • Άγιου Σπυρίδωνα

Εκκλησίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Άγ. Θεόδωροι
  • Άγ. Παντελεήμων
  • Άγ. Νικόλαος
  • Άγ. Κωνσταντίνος
  • Άγ. Απόστολος ο Νέος
  • Άγ. Νεκτάριος
  • Άγ. Βασίλειος
  • Άγ. Γεράσιμος
  • Άγ. Γεώργιος
  • Αγ. Παρασκευή
  • Άγ. Αντώνιος
  • Άγ. Δημήτριος
  • Άγ. Ανάργυροι
  • Άγ. Τρύφων
  • Αγ. Βαρβάρα
  • Άγ. Πέτρος & Παύλος Νέας Ιωνίας
  • Άγ. Σπυρίδων
  • Άγ. Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη
  • Άγ. Κοσμάς ο Αιτωλός και Άγ. Αρτέμιος
  • Αγ. Κυριακή
  • Αγ. Μαρίνα
  • Αγ. Παρασκευή Παλαιών
  • Άγ. Εφραίμ, Παΐσιος, Πορφύρος
  • Άγ. Ελευθέριος
  • Άγ. Πέτρος & Παύλος Νέας Δημητριάδας
  • Παναγία Γορίτσα
  • Κοιμήσεως της Θεοτόκου
  • Ανάληψη
  • Μεταμόρφωση
  • Ευαγγελίστρια
  • Προφήτης Ηλίας
  • Παναγία Τρύπα Γορίτσα

Συνοικίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Δ.Δ. ΒΟΛΟΥ
    • Παλιά
    • Άγιοι Ανάργυροι
    • Νεάπολη
    • Πεδίον Άρεως
    • Παγασές
    • Αρχαία Δημητριάδα
    • Αλυκές
    • Άγιος Παντελεήμων
    • Ιλίσια
    • Επτά Πλατάνια
    • Μεταμόρφωση
    • Οξυγόνο
    • Χιλιαδού
    • Άγιος Γεράσιμος
    • Καλλιθέα
    • Άγιος Βασίλειος
    • Ανάληψη
    • Άγιος Νικόλαος
    • Θύλακας
    • Καραγάτση
    • Μοσχάτο
    • Αγία Αικατερίνη
    • Πανταζόπουλου
    • Άγιος Γεώργιος
    • Άγιος Κωνσταντίνος
    • Άναυρος
    • Νέα Δημητριάδα
    • Αμπελόκηποι
  • Δ.Δ. ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ
    • Νέο Δέλτα
    • Άγιοι Πέτρος & Παύλος
    • Προσφυγικά
    • Ευαγγελίστρια
    • Αγία Βαρβάρα
    • Αγία Σοφία
    • Χαρμοβέικα
    • Ξηρόκαμπος
    • Άγιος Νεκτάριος
    • Άνω Ιωνία
    • Άγιοι Ταξιάρχες
    • Άγιος Σπυρίδων
    • Αερόκαμπος

Προάστια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αγία Κυριακή
  • Αγία Παρασκευή
  • Αγριά
  • Αηδονοφωλιές
  • Γορίτσα
  • Νέα Αγχίαλος
  • Διμήνι
  • Ανακασιά
  • Πορταριά
  • Άλλη Μεριά
  • Μακρινίτσα
  • Μελισσάτικα
  • Άγιος Ονούφριος
  • Κατωχώρι
  • Σταγιάτες
  • Λεχώνια

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. [1]
  2. Ελληνική Απογραφή 2011, Ελληνική Απογραφή 2011 - Μόνιμος Πληθυσμός, ΕΛΣΤΑΤ
  3. Κ.Ο.Δ.Β.: Δραματική Σχολή
  4. [2],έδρα του Α.Σ. ΕΡΜΗΣ.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γ. Κορδάτος, Ιστορία της επαρχίας Βόλου και Αγιάς, Εκδόσεις 20ός αιώνας, Αθήνα 1960.
  2. Γ. Χουρμουζιάδης, Π. Ασημακοπούλου-Ατζακά και Κ. Γ. Μακρής, Μαγνησία, το χρονικό ενός πολιτισμού, Εκδόσεις Καπόν, Αθήνα 1982.
  3. Βόλος 1881-1955, Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας και Τεκμηρίωσης Βόλου, Βόλος 2004. ISBN 960-85703-3-6.
  4. Ο Βόλος και η περιοχή του στην ιστορική τους διαδρομή από την Εταιρεία Θεσσαλικών Ερευνών.έκδοση 2004
  5. "Πήλιο - Βόλος, απ' άκρη σ' άκρη". 270 σελίδες, ISBN 978-960-99966-0-0. www.issuu.com/pelion

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
voyage logo
Στα Βικιταξίδια υπάρχουν ταξιδιωτικές οδηγίες για τoν προορισμό