Αλεξανδρούπολη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°51′10″N 25°52′12″E / 40.852883°N 25.870073°E / 40.852883; 25.870073

Για την αρχαία πόλη του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην θρακική ενδοχώρα, δείτε Αλεξανδρόπολις Θράκης.
Αλεξανδρούπολη
Ο Φάρος, σύμβολο της πόλης
Αλεξανδρούπολη βρίσκεται στο τόπο Greece
Αλεξανδρούπολη
Αλεξανδρούπολη
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΠεριφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
ΔήμοςΔήμος Αλεξανδρούπολης
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςΙωάννης Ζαμπούκης
Έκταση642,2 km2
Πληθυσμός57 812[1]
Ταχ. κωδ.68100 (68131-68132-68133)
Τηλ. κωδ.25510
ΠολιούχοςΆγιος Νικόλαος
Ιστοσελίδαhttp://www.alexpolis.gr

Η Αλεξανδρούπολη (ιστορικά γνωστή κι αναφερόμενη παλιότερα ως Δεδέαγατς, Δεδεαγάτς ή Δεδέ-Αγάτς·[2] τουρκικά: Dedeağaç· οθωμανικά τουρκικά: دده آغاج[3]) είναι πόλη της Θράκης και πρωτεύουσα του Νομού Έβρου. Έχει 57.812 κατοίκους[4] και είναι η μεγαλύτερη (σε έκταση και πληθυσμό) πόλη της Θράκης και της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Αποτελεί σημαντικό λιμάνι και εμπορικό κέντρο της βορειοανατολικής Ελλάδας. Κατέχει στρατηγική γεωγραφική θέση συνδέοντας την Ευρώπη με την Ασία.

Η Αλεξανδρούπολη είναι μία από τις νεότερες πόλεις στην Ελλάδα, δεδομένου ότι ιδρύθηκε ως ένα απλό ψαροχώρι στα μέσα του 19ου αιώνα. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο[5], στα αρχαία χρόνια στη θέση της υπήρχε η αρχαία πόλη Σάλη που ιδρύθηκε από αποίκους από το νησί της Σαμοθράκης[6] και αποτελούσε μέρος της τότε Σαμοθρακικής Περαίας. Η ζώνη της Αλεξανδρούπολης, όπως και όλη η έκταση από το Δέλτα του Έβρου μέχρι τη Βιστωνίδα λίμνη και τους πρόποδες της Ροδόπης, κατοικούνταν από τους Κίκονες. Οι Κίκονες ήταν ο θρακικός λαός, με τον οποίο συγκρούστηκε σύμφωνα με την μυθολογία ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του στην επιστροφή από την Τροία.[7]

Πίνακας περιεχομένων

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλεξανδρούπολη υπήρχε στην αρχαιότητα με το αρχαίο όνομα Σάλη, η οποία ιδρύθηκε από τους Μαρωνίτες. Η σύγχρονη πόλη ιδρύθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα από αλιείς από την Αίνο και τα χωριά Μάκρη και Μαρώνεια κάνοντάς την γνωστή ως Δεδέαγατς (τουρκικά: Dedeağaç). Η συγκεκριμένη ονομασία στα τουρκικά σημαίνει δέντρο του παππού (dede σημαίνει παππούς και ağaç σημαίνει δέντρο) και βασιζόταν σε τοπική παράδοση σχετικά με ένα σοφό δερβίση, που πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στη σκιά ενός τοπικού δέντρου και, τελικά, τάφηκε δίπλα σε αυτό. Μια άλλη εκδοχή είναι ότι πήρε το όνομα της από τις βελανιδιές που σκίαζαν την παραλία (ντεντέ-αγατσλάρ).

Από τις πρώτες ημέρες της απελευθέρωσης της πόλης (14 Μαΐου 1920) οι αρμόδιες τοπικές Αρχές καθώς και η Ιερά Μητρόπολη, ζητώντας τη γνώμη και του ιατρού Αχιλλέα Σαμοθράκη, που ως μελετητής της ιστορίας της Αρχαίας Θράκης οριζόταν πάντοτε ως πρόεδρος των εκάστοτε Επιτροπών Τοπωνυμιών, έλαβαν την απόφαση να μετονομάσουν την πόλη από Δεδέαγατς σε Νεάπολη, καθώς αποτελούσε ως τότε την νεότερη Ελληνική πόλη.[8]

Το 1920 όμως, ο βασιλιάς της Ελλάδας, Αλέξανδρος Α΄, επισκέφθηκε την πόλη και οι τοπικές αρχές αποφάσισαν να μετονομάσουν την πόλη σε Αλεξανδρούπολη, προς τιμήν του.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς Αλέξανδρος έδωσε το όνομα του στην πόλη.

Από τα νεολιθικά χρόνια έως τον 19ο αιώνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο νοτιοανατολικό άκρο της Δυτικής Θράκης παρουσιάζεται ανθρώπινη κατοίκηση από τα νεολιθικά χρόνια (4500-3000 π.Χ.). Στην Εποχή του Χαλκού (3000-1050 π.Χ.) δεν υπάρχουν έντονες ενδείξεις ενεργής συμμετοχής της πόλης. Κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (1050-650 π.Χ.) εμφανίζονται τα διάφορα θρακικά φύλα και εγκαθίστανται σε ορεινά και σπανιότερα σε πεδινά σημεία. Στη βυζαντινή περίοδο η Αλεξανδρούπολη παίζει πρωτεύοντα ρόλο, αφού συνορεύει με την Κωνσταντινούπολη και για αυτό φυλάσσεται από ισχυρές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.Τα επόμενα χρόνια όμως, έως και τον 19ο αιώνα η πόλη φαίνεται να ερημώνεται και να καλύπτεται από δάση και αγριόδεντρα.[9]

Η Αλεξανδρούπολη κατά τον 19ο αιώνα ήταν ένα μικρό ψαροχώρι με το όνομα Δεδέαγατς. Η ανάπτυξη του οικισμού ανάγεται στον 19ο αιώνα, όταν η περιοχή ήταν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Γνώρισε ανάπτυξη κατά τη διάρκεια κατασκευής της σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεε την Κωνσταντινούπολη με τις μεγάλες πόλεις της Μακεδονίας από το Πύθιο. Το συγκεκριμένο έργο αποτελούσε μέρος μιας προσπάθειας εκσυγχρονισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ανατέθηκε σε μηχανικούς από την Αυστροουγγαρία. Έτσι, φτάνουν στην πόλη Έλληνες, Αρμένιοι, Τούρκοι, Φραγκολεβαντίνοι, Εβραίοι, Βούλγαροι – έμποροι, τεχνίτες, ναυτικοί και δημιουργείται ένας οικισμός που σύντομα εξελίχθηκε σε ένα μεγάλο χωριό γνωστό ως Δεδέαγατς. Άρχισαν να μαζεύονται όλα τα εμπορεύματα της Θράκης στο λιμάνι της πόλης, για να προωθηθούν σε άλλες γειτονικές αγορές (μέχρι το 1912 στην πόλη υπήρχαν οκτώ προξενεία).

Ρωσοτουρκικός Πόλεμος (1877-1878)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1893: Σταθμός τρένων (στρατιωτικός) στην Αλεξανδρούπολη (τότε ονομάζονταν Δεδέαγατς - Οθωμανική Περίοδος).

Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου του 1877-1878, οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν το Δεδέαγατς και εγκαταστάθηκαν σε αυτό. Οι επικεφαλής αξιωματικοί σχεδίασαν το ρυμοτομικό σχέδιο της πόλης που βασίζονταν σε φαρδείς, παράλληλους δρόμους αποφεύγοντας τις αδιεξόδους, ώστε να διευκολύνεται η γρήγορη μετακίνηση στρατευμάτων. Το σχέδιο αυτό έρχονταν σε αντίθεση με χαρακτηριστικά Οθωμανικών πόλεων της περιόδου εκείνης όπως: στενά δαιδαλώδη σοκάκια, καλντερίμια και αδιεξόδους. Με το τέλος του πολέμου η πόλη βρέθηκε αρχικά στα χέρια των Βουλγάρων με τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου[10] κι έπειτα από 3 μήνες με νέα συνθήκη επέστρεψε στην κατοχή των Οθωμανών, αλλά η σύντομη παρουσία των Ρώσων είχε σημαντική συμβολή. Ορισμένοι Ρώσοι στρατιώτες πέθαναν στην πόλη το 1878 από επιδημία τύφου. Προς τιμήν των Ρώσων στρατιωτών ανεγέρθηκε μνημείο στον προαύλιο χώρο του μητροπολιτικού ναού του Αγίου Νικολάου. Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν την 28η Οκτωβρίου 2011 μετά από την κοινή παρέλαση Ελλήνων και Ρώσων στρατιωτών.

Βαλκανικοί Πόλεμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού στο Δεδέαγατς οδήγησε στην ανάπτυξη του χωριού σε μια πόλη, καθώς και σε ένα μικρό εμπορικό κέντρο μέχρι το τέλος του αιώνα. Η πόλη έγινε η έδρα του πασά ως πρωτεύουσα του σαντζακίου. Ο Οθωμανικός έλεγχος της πόλης διήρκεσε μέχρι και τους Βαλκανικούς πολέμους. Στις 8 Νοεμβρίου του 1912, το Δεδέαγατς και ο σταθμός του καταλήφθηκαν από τις βουλγαρικές δυνάμεις με τη συνδρομή του Πολεμικού Ναυτικού. Η Βουλγαρία και η Ελλάδα ήταν σύμμαχοι κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου, αλλά αντίπαλοι στον Β' Βαλκανικό Πόλεμο. Το Δεδέαγατς κατελήφθη αυτή τη φορά από τις ελληνικές δυνάμεις στις 11 Ιουλίου 1913. Ωστόσο, με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (10 Αυγούστου του 1913), το Δεδέαγατς ξαναπέρασε στα χέρια της Βουλγαρίας μαζί με την υπόλοιπη Δυτική Θράκη. Οι Βούλγαροι προέβησαν σε καταστροφές μνημείων και αρχείων στην πόλη, με συνέπεια αυτή να ερημωθεί.

Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ήττα της Βουλγαρίας από τις συμμαχικές δυνάμεις στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) εξασφάλισε μια αλλαγή χεριών για την πόλη. Μετά το τέλος του Α' Παγκόσμιου πολέμου υπογράφτηκε η Συνθήκη του Νεϊγύ σύμφωνα με την οποία η Βουλγαρία ως μεγάλη ηττημένη παραιτήθηκε όλων των κυριαρχικών της δικαιωμάτων επί της μεσημβρινής δυτικής Θράκης[11]. Το Δεδέαγατς κυβερνήθηκε προσωρινά από μια Διασυμμαχική Διοίκηση, με κυβερνητικό αντιπρόσωπο τον Χαρίσιο Βαμβακά, στενό συνεργάτη του Ελευθέριου Βενιζέλου, ο οποίος κατόρθωσε να ενσωματώσει την περιοχή στον Ελληνικό διοικητικό οργανισμό πριν ακόμη επιδικαστεί στην Ελλάδα. Κατά την 14η Μαΐου 1920 η 9η Μεραρχία Σερρών, με διοικητή τον Στρατηγό Επαμεινώνδα Ζυμβρακάκη κατέλαβε τις διαβάσεις προς τη Βουλγαρία και συγκεντρώθηκε στη Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή). Ακολούθησε η υποστολή της γαλλικής σημαίας και η έπαρση της ελληνικής από τον Κων/νο Μαζαράκη-Αινιάν[12]. Ο αστυνομικός διευθυντής Κ. Δανιήλ παρέδωσε την πόλη. Με την Συνθήκη των Σεβρών εκτός των άλλων η Οθωμανική Αυτοκρατορία παρέδωσε την κυριαρχία της Θράκης στην Ελλάδα.

Μικρασιατική Εκστρατεία και Μικρασιατική Καταστροφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την ήττα της Ελλάδας στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο (1919-1922), ο Ελληνικός Στρατός υπό τον στρατηγό Θεόδωρο Πάγκαλο υποχώρησε από την Ανατολική Θράκη στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Η Βουλγαρία εκμεταλλεύτηκε την ήττα των Ελλήνων για να απαιτήσει είτε την επιστροφή της Αλεξανδρούπολης υπό τον έλεγχό της ή την κήρυξη της σε ουδέτερη ζώνη υπό διεθνή έλεγχο. Και τα δύο αιτήματα απορρίφθηκαν από την ελληνική ηγεσία και την Κοινωνία των Εθνών.

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή η Αλεξανδρούπολη προσφέρει στέγη στους διωγμένους Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Ανταλλαγή Πληθυσμών 1923-1924[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Συνθήκη της Λωζάννης (24 Ιουλίου του 1923) επιβεβαίωσε ότι η Δυτική Θράκη και η Αλεξανδρούπολη θα συνεχίσουν να βρίσκονται υπό τον ελέγχο της Ελλάδας, υποχρεώνοντας όμως την άνευ όρων παραχώρηση της Ανατολικής Θράκης στους Τούρκους. Μετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης το 1923 και την Ανταλλαγή πληθυσμών καταφεύγουν στην περιοχή πολλοί πρόσφυγες από τη Βόρεια Θράκη (Ανατολική Ρωμυλία), την Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία.

Μετά την εγκατάσταση των προσφύγων αρχίζει μία πνευματική αναγέννηση, με ηγετικές φυσιογνωμίες τον παιδαγωγό Θεόδωρο Κάστανο, τον διδάσκαλο Αθανάσιο Σπανό και τον ιατροφιλόσοφο και ιστοριοδίφη Αχιλλέα Σαμοθράκη.[7]

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (δες Κατοχή της Ελλάδας 1941-1944), η Αλεξανδρούπολη παρέμεινε για 3 χρόνια υπό βουλγαρική κατοχή (1941-1944)[13]. Η πόλη υπέστη κάποιες καταστροφές κατά τη διάρκεια του πολέμου αλλά σε μεγάλο βαθμό γλύτωσε τις επιπτώσεις του Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949). Η επιστροφή της ειρήνης επέτρεψε στην Αλεξανδρούπολη να αυξηθεί από μια πόλη των 16.332 κατοίκων το 1951, σε μια πόλη των 57.812 κατοίκων, μέχρι το 2011.

Σύγχρονη ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλεξανδρούπολη ακολουθεί πλέον ταχείς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης με μοχλούς την Εγνατία Οδό, το αεροδρόμιο, το λιμάνι και το σιδηροδρομικό σταθμό. Αποτελεί μάλιστα σημαντικό κέντρο του διαμετακομιστικού εμπορίου. Η Αλεξανδρούπολη υπερβαίνει τους 70.000 κατοίκους και προσφέρει σήμερα υψηλή ποιότητα ζωής με περιβαλλοντική ισορροπία και έντονη πολιτιστική δραστηριότητα, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλίμα της Αλεξανδρούπολης είναι μεσογειακό - ηπειρωτικό.

Κλιματικά δεδομένα Αλεξανδρούπολης
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) 16.8 21.4 23.4 27.0 32.0 36.8 38.0 37.4 30.8 28.6 20.8 21.2 38,0
Μέγιστη Μηνιαία° C (°F) 7.4 8.6 12.3 17.3 22.4 27.1 30.1 30.2 26.4 20.2 13.1 9.7 17,1
Μέση Μηνιαία °C (°F) 3.8 4.8 7.5 13.2 18.3 23.0 25.6 25.2 21.0 15.5 11.0 6.0 13,9
Ελάχιστη Μηνιαία °C (°F) −1.1 1.0 2.7 7.1 11.1 14.8 17.4 17.2 14.0 10.1 6.7 1.3 7,0
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −18.2 −14 −13.6 −2.4 1.0 7.0 9.0 8.4 0.0 −2 −6.2 −9.8 −18,2
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 60,4 61,2 52,3 39,6 36,3 27,3 17,6 10,6 31 50,5 75,7 86,8 549.3
υγρασίας 74.9 73.6 73.0 71.3 68.6 60.6 54.4 53.3 59.7 67.6 75.2 76.7 67,4
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων (≥ 1.0 mm) 6.8 6.1 5.8 5.5 5.1 3.4 2.5 1.5 2.7 4.6 6.6 8.2 53,8
Πηγή: NOAA[14]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πορθμείο (φέρι μπωτ) για τη Σαμοθράκη

Η Αλεξανδρούπολη είναι μια πόλη σύγχρονη με προσεγμένο ρυμοτομικό σχέδιο και αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους συγκοινωνιακούς κόμβους, καθώς προσεγγίζεται με όλα τα μέσα, αεροπορικώς, σιδηροδρομικώς, οδικώς και ακτοπλοϊκώς. Αξιοσημείωτα έργα υποδομής είναι το σύγχρονο-διεθνές λιμάνι, η Εγνατία οδός καθώς και η σιδηροδρομική σύνδεση με σημαντικές πόλεις που την καθιστούν εμπορικό κόμβο και δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξή της στο μέλλον. Επίσης, λειτουργούν ποδηλατόδρομοι στο κέντρο της πόλης.

Οδικές μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Εγνατία Οδός είναι ο μεγαλύτερος κύριος δρόμος που περνά από την Αλεξανδρούπολη. Συνδέει την πόλη με την Ηγουμενίτσα, τα Ιωάννινα, την Θεσσαλονίκη και την Καβάλα προς τα δυτικά και τους Κήπους Έβρου προς τα ανατολικά. Υπάρχουν επίσης και δρομολόγια των υπεραστικών λεωφορείων ΚΤΕΛ που συνδέουν την Αλεξανδρούπολη με τις πόλεις της Κομοτηνής, Ξάνθης, Καβάλας και Θεσσαλονίκης. Υπάρχουν επίσης ορισμένα δρομολόγια υπεραστικών λεωφορείων που συνδέουν απευθείας την Αλεξανδρούπολη με την Αθήνα. Συχνή καθημερινή σύνδεση υπάρχει με τις υπόλοιπες περιοχές του Νομού Έβρου (Φέρες, Σουφλί, Διδυμότειχο, Ορεστιάδα κ.α.).

Το αεροδρόμιο "Δημόκριτος"
Ο σιδηροδρομικός σταθμός της Αλεξανδρούπολης

Σιδηροδρομικές, θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σιδηροδρομικός σταθμός Αλεξανδρούπολης έχει τρένα που συνδέουν την πόλη με τη Θεσσαλονίκη, διερχόμενα από Κομοτηνή, Ξάνθη, Δράμα, Σέρρες και Κιλκίς. Δρομολόγια υπάρχουν και με τις περιοχές του Βόρειου Έβρου, προς τις Φέρες, το Σουφλί, το Διδυμότειχο, την Ορεστιάδα και τα Δίκαια.

Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης διαθέτει ακτοπλοϊκά δρομολόγια από και προς τη Σαμοθράκη.

Η Αλεξανδρούπολη έχει διεθνές αεροδρόμιο (Διεθνές Αεροδρόμιο Δημόκριτος), το οποίο απέχει 6,3 χλμ. από το κέντρο της πόλης στην περιοχή του Απαλού. Εκτελούνται καθημερινές πτήσεις από και προς την Αθήνα. Ορισμένες μέρες της εβδομάδας υπάρχουν πτήσεις από και προς την Κρήτη (αεροδρόμιο Σητείας). Το αεροδρόμιο συνδέεται με την πόλη με λεωφορεία του αστικού ΚΤΕΛ και με ταξί.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κωνσταντίνος Αλτιναλμάζης, ο μακροβιότερος δήμαρχος της Αλεξανδρούπολης (1925-1941)
Αμφιθέατρο Οικοπάρκου Αλτιναλμάζη

Γιορτή Κρασιού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως τη δεκαετία του '80 στην πόλη γινόταν η Γιορτή Κρασιού, υπό την αιγίδα του ΕΟΤ. Η εν λόγω γιορτή αναβίωσε έπειτα από 25 χρόνια, το καλοκαίρι του 2013 με πρωτοβουλία του Δήμου Αλεξανδρούπολης.[15] Πολιτιστικοί σύλλογοι της πόλης αλλά και του Νομού Έβρου προσφέρουν κόκκινο και λευκό κρασί τοπικής παραγωγής μαζί με διάφορα κρέατα.

Οικοπάρκο Αλτιναλμάζη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το Μάιο του 2017 η Αλεξανδρούπολη διαθέτει ένα νέο κηποθέατρο, 1400 θέσεων, στο "Οικοπάρκο Αλτιναλμάζη", όπου και πραγματοποιούνται ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως: θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες. Έχει έκταση 80 στρεμμάτων, 135.597 τ.μ. και διαθέτει αναψυκτήριο, περιπατητικούς διαδρόμους, χώρους πρασίνου και κιόσκια[16]. Το συγκεκριμένο πάρκο οφείλει την ονομασία του στον Κωνσταντίνο Αλτιναλμάζη, τον μακροβιότερο δήμαρχο της πόλης (1925-29, 1929-33, 1933-37,1937-41).

Κάθε χρόνο, το καλοκαίρι διεξάγεται στην παραλιακή οδό Βασιλέως Αλεξάνδρου η έκθεση βιβλίου, ενώ κάθε δύο χρόνια διοργανώνεται στο λιμάνι η διεθνής εμπορική έκθεση Αlexpo.

Στις 14 Μαΐου κατ' έτος τιμάται με παρέλαση η απελευθέρωση της πόλης, αλλά και όλης της Θράκης. Πολιούχος της πόλης είναι ο Άγιος Νικόλαος, του οποίου τη χάρη η πόλη τιμάει στις 6 Δεκεμβρίου κάθε χρόνο.

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Αλεξανδρούπολη δραστηριοποιούνται διάφορα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σε έντυπη μορφή όπως: οι ημερήσιες εφημερίδες: "Ελεύθερη Θράκη" και "Η Γνώμη της Θράκης", αλλά και οι εβδομαδιαίες εφημερίδες: "Μαχητής του Έβρου", "Πολίτης της Θράκης" και "Θράκη Press", ενώ η τοπική ενημέρωση σε ηλεκτρονική μορφή γίνεται μέσα από τις σελίδες "e-evros", "Alexpolisonline", "evros24" και "evrosnews".

Στην πόλη λειτουργούν με έδρα την Αλεξανδρούπολη, 3 τοπικοί τηλεοπτικοί σταθμοί περιφερειακής εμβέλειας: Δέλτα TV (Τηλεόραση Θράκης), Θράκη ΝΕΤ (Τηλεοπτικό Δίκτυο Θράκης), ALFA TV.

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πανεπιστήμιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην πόλη λειτουργούν τέσσερα τμήματα του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης. Τα τμήματα αυτά είναι τα εξής:

  • Τμήμα Ιατρικής, το οποίο στεγάζεται σε ένα από τα μεγαλύτερα και πλέον σύγχρονα νοσοκομεία των Βαλκανίων και το μεγαλύτερο της χώρας
  • Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής, που αποτελεί το μοναδικό πανεπιστημιακό τμήμα στην Ελλάδα στον συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα.
  • Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης
  • Τμήμα Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φάρος Αλεξανδρούπολης, το σήμα κατατεθέν της πόλης

Φάρος Αλεξανδρούπολης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αξιοθέατο και σύμβολο της πόλης είναι ο Φάρος (αναγνωρίστηκε ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς με την απόφαση στο ΦΕΚ 322/12-9-2013[17]) που βρίσκεται στην παραλιακή οδό της πόλης, Μεγάλου Αλεξάνδρου. Κατασκευάστηκε το 1850 και άρχισε να λειτουργεί το 1880, χτισμένος στη δυτική πλευρά του λιμανιού της πόλης, για τη διευκόλυνση της ακτοπλοΐας των ντόπιων ναυτικών που ταξίδευαν στην περιοχή του Ελλησπόντου. Εδράζεται πάνω σε ένα κυλινδρικό βάθρο και απέχει 27 μέτρα από το θαλάσσιο πυθμένα και 18 μέτρα από το έδαφος, αποτελώντας έναν από τους ψηλότερους φάρους της Ελλάδας. Λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα και ξεχωριστό χαρακτηριστικό του είναι η φωτεινή του δέσμη που φτάνει σε ακτίνα 24 ναυτικών μιλίων (44 χλμ περίπου) και σημειώνει τρεις λευκές αναλαμπές κάθε 15 δευτερόλεπτα.

Το Δέλτα του Έβρου, ένας από τους σημαντικότερους βιότοπους της Ευρώπης

Δέλτα του Έβρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε απόσταση μόλις 22 χιλιομέτρων από την πόλη, στις εκβολές του ποταμού Έβρου βρίσκεται το Δέλτα του Έβρου, ένας από τους σημαντικότερους βιότοπους της Ευρώπης, έκτασης 200.000 στρεμμάτων, ο οποίος βρίσκεται στον κατάλογο των προστατευόμενων περιοχών της Διεθνούς Σύμβασης Ραμσάρ (1971) λόγω των σημαντικών και σπάνιων ειδών χλωρίδας (πάνω από 300 είδη φυτών), πανίδας (40 είδη θηλαστικών, 28 είδη ερπετών και 46 είδη ψαριών) και ιδιαίτερα ορνιθοπανίδας (320 είδη πουλιών), που φιλοξενεί. Ένα μέρος του Δέλτα έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας και προτείνεται ως Τόπος Κοινοτικού Ενδιαφέροντος στο Δίκτυο Natura 2000.

Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης, στην Αλεξανδρούπολη

Εθνολογικό Μουσείο Θράκης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στεγάζεται, σε ένα πέτρινο νεοκλασικό κτήριο του 1899 επί της οδού 14ης Μαΐου 63 και λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2002, με σκοπό να διατηρήσει την ιστορική μνήμη στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Θράκης. Περιλαμβάνει εκθέματα σχετικά με την παράδοση της Θράκης και καλύπτει τις παρακάτω θεματικές ενότητες: ενδυματολογία, μουσική και λατρεία, ζαχαροπλαστική, χάλκινα και πήλινα, υφάνσιμες ύλες, καλλιέργεια γης.

Σπηλιά του Κύκλωπα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βρίσκεται στη Μάκρη και είναι κατά την τοπική λαϊκή παράδοση γνωστό σπήλαιο του Κύκλωπα Πολύφημου. Έχει ίχνη χρήσης από τη Νεολιθική περίοδο (περίπου 4.500 π.Χ.) και σήμερα έχει αποκαλυφθεί ο νεολιθικός οικισμός, ένας από τους σημαντικότερους της Βαλκανικής.

Μεσημβρία-Ζώνη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι αρχαιολογικός χώρος, 20 χιλιόμετρα μακριά από την Αλεξανδρούπολη. Σε αυτόν βρίσκονται πλήθος νομισμάτων και ερείπια αρχαιοελληνικής πόλης της Θράκης που ταυτίζεται με τη Ζώνη, μία από τις αποικίες-φρούρια της Σαμοθράκης που ο Ηρόδοτος αναφέρει ως «Σαμοθρηΐκεα τείχεα» και γνώρισε ακμή τον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ. Τα κυριότερα κτίσματα είναι: το ιερό της Δήμητρας, ο ναός του Απόλλωνα, το οχυρωματικό τείχος, ο περιτειχισμένος οικισμός των ελληνιστικών χρόνων, το νεκροταφείο και οι Κατοικίες.

Μουσεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης (Λεωφ. Δημοκρατίας 335)
  • Εθνολογικό Μουσείο Θράκης (14ης Μαΐου 63)
  • Αρχαιολογικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης (Λεωφ. Μάκρης 44)
  • Εκκλησιαστικό Μουσείο Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρούπολης (Πλατεία Μητροπόλεως)
  • Λαογραφικό Μουσείο Συλλόγου Καππαδοκών Αλεξανδρούπολης (Μητροπούλου 1)
  • Μουσείο Λαογραφίας και Φυσικής Ιστορίας (Θερμοπυλών 8, Νέα Χηλή)
  • Μουσείο Φυσικής Ιστορίας (Πλατανότοπος Μαΐστρου)
  • Μουσείο Χλωρίδας και Πανίδας (Κέντρο Τέχνης & Πολιτισμού Δήμου Αλεξανδρούπολης «Γεώργιος Βιζυηνός»)

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βόλεϊ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τμήμα πετοσφαίρισης του Εθνικού Αλεξανδρούπολης έχει διαχρονική παρουσία στην A1 Εθνική Βόλευ με μεγάλη ιστορία στο άθλημα, αποτελώντας την πρώτη επαρχιακή ομάδα σε συμμετοχές στην Α1 κατηγορία (42 συμμετοχές) και 5η συνολικά. Έχει κάνει σημαντικές πορείες και στους τρεις εγχώριους τίτλους (Πρωτάθλημα, Κύπελλο, Λιγκ Καπ), φτάνοντας ως τον τελικό, αλλά και στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, φτάνοντας δύο φορές ως τα προημιτελικά του CEV Challenge Cup το 2015 και το 2016. Ακόμη, έχει αναδείξει πολύ μεγάλους αθλητές του ελληνικού και παγκόσμιου βόλεϊ όπως: ο Μάριος Γκιούρδας, ο Θεόδωρος Μπάεφ κι ο Ανδρέας Ανδρεάδης, ενώ την φανέλα του έχουν φορέσει επίσης οι Θανάσης Μουστακίδης, Αντρέι Κράβαρικ και Νίκος Σαμαράς. Επίσης, έχει κατακτήσει πολλά πανελλήνια πρωταθλήματα στα τμήματα υποδομής. Συνολικά έχει κατακτήσει 5 Πρωταθλήματα Ελλάδας εφήβων (1976, 1987, 2011, 2012, 2013), 2 Πρωταθλήματα Ελλάδας παίδων (2008, 2011), 3 Πρωταθλήματα Ελλάδας παμπαίδων (2007, 2008, 2009). Έδρα της ομάδας είναι το κλειστό γυμναστήριο της πόλης "Μιχάλης Παρασκευόπουλος", 1000 θέσεων, που βρίσκεται δίπλα στο αθλητικό στάδιο "Φώτης Κοσμάς".

Άλλες ομάδες βόλεϊ της πόλης:

Ποδόσφαιρο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γνωστές ομάδες ποδοσφαίρου της πόλης με έδρα το "Φώτης Κοσμάς" είναι οι εξής

Μπάσκετ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν δύο ομάδες μπάσκετ στην πόλη: ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης και η Ολυμπιάδα Αλεξανδρούπολης. Κάθε παιχνίδι μεταξύ τους αποτελεί ένα τοπικό ντέρμπι. Οι δύο αυτές ομάδες αγωνίζονται στο τοπικό περιφερειακό πρωτάθλημα της Ε.ΚΑ.Σ.Α.ΜΑ.Θ. Ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης έχει πανηγυρίσει δύο ανόδους και συμμετοχές στη Γ΄ Εθνική καλαθοσφαίρισης ανδρών (1995, 2014) μετρώντας ισάριθμους υποβιβασμούς. Η μεγαλύτερη επιτυχία των τμημάτων υποδομής του συλλόγου είναι η κατάκτηση της 3ης θέσης στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Παίδων την περίοδο 1983-84 [18].

Κολύμβηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τον Ιούνιο του 2013 εγκαινιάστηκε το νέο Δημοτικό Κολυμβητήριο Αλεξανδρούπολης «Δημοσθένης Μιχαλεντζάκης», το οποίο διαθέτει δύο πισίνες, μια μεγάλη ολυμπιακών προδιαγραφών, βάθους 3,5 μέτρων και μια μικρότερη - προθέρμανσης, αποδυτήρια, σάουνες, όργανα γυμναστικής και εξέδρα θεατών χωρητικότητας 1000 θέσεων. Είναι το πιο σύγχρονο κολυμβητήριο στην Ελλάδα από άποψη τεχνικού εξοπλισμού κι ένα από τα πιο σύγχρονα στην Ευρώπη. Έχει φιλοξενήσει μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις, όπως το διεθνές meeting συγχρονισμένης κολύμβησης Hellas Beetles Fina Artistic Swimming World Series, τον Απρίλιο του 2019. Είναι έδρα των κολυμβητικών συλλόγων: ΟΦΘΑ και ΝΟΑ, αλλά και της ομάδας πόλο του Εθνικού Αλεξανδρούπολης. Η ομάδα του ΟΦΘΑ κατέχει αρκετά χρόνια την πρώτη θέση στη Θράκη κι από τις πρώτες στην Ελλάδα, ενώ πολλοί αθλητές και αθλήτριες του έχουν πετύχει διακρίσεις σε πανελλήνια πρωταθλήματα.[19]

Χάντμπολ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο χάντμπολ υπάρχουν δύο ομάδες: οι Α.Σ. Κύκλωπες Αλεξανδρούπολης, με 5 Πανελλήνια πρωταθλήματα Beach Handball ανδρών (ο πολυνίκης του αθλήματος), τα 4 από αυτά συνεχόμενα (2016, 2017, 2018, 2019) [20] και με γυναικείο τμήμα που έχει συμμετάσχει (7 συμμετοχές) στην Α1 χάντμπολ γυναικών[21], έχοντας κορυφαία θέση την 3η, την περίοδο 1994-95, που της έδωσε το δικαίωμα συμμετοχής στο Τσάλεντζ Καπ της επόμενης περιόδου[22]. Το ανδρικό τμήμα συμμετάσχει στην Α2 Εθνική κατηγορία του χάντμπολ. Η δεύτερη ομάδα της πόλης είναι ο Αστέρας Αλεξανδρούπολης.

Στίβος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τμήμα στίβου του Εθνικού Αλεξανδρούπολης διαθέτει μεγάλη παράδοση, καθώς έχει βρεθεί στην πρώτη δεκάδα της κατάταξης του πανελληνίου πρωταθλήματος στίβου, τόσο στους άνδρες (1953, 1955, 1956, 1958), με καλύτερη θέση την 4η (1956), όσο και στις γυναίκες (1959, 1989, 1990, 1991), με καλύτερη θέση επίσης την 4η (1959). Έχει αναδείξει σπουδαίους αθλητές όπως: η Χρυσοπηγή Δεβετζή, ο Δημοσθένης Μαγγίνας, ο Φώτης Κοσμάς και ο Θωμάς Θωμά. Ακόμη, την τελευταία δεκαετία αθλητές και αθλήτριες του συλλόγου έχουν κατακτήσει πολλά πανελλήνια και βαλκανικά μετάλλια στις αναπτυξιακές κατηγορίες [23].

Πινγκ Πονγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τελευταία 10 χρόνια ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης βρίσκεται σταθερά στις 10 κορυφαίες ομάδες της Ελλάδας σύμφωνα με τους πίνακες αξιολόγησης σωματείων της Ελληνικής Φίλαθλης Ομοσπονδίας Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης. Η γυναικεία ομάδα συμμετέχει στο πρωτάθλημα της Α2 Εθνικής κατηγορίας για 5 συνεχόμενα χρόνια έχοντας ως βασικό κορμό αθλήτριες του συλλόγου, ενώ η Ανδρική ομάδα συμμετέχει στο πρωτάθλημα της Β' Εθνικής Βορείου Ελλάδος έχοντας τον μικρότερο μέσο όρο ηλικίας στο πρωτάθλημα.

Όσον αφορά τα τμήματα υποδομής, σε ομαδικό επίπεδο ο σύλλογος καταγράφει 4 συμμετοχές σε τελικούς του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Παμπαίδων (2016, 2017, 2018, 2019). Το 2017 κατακτά την 1η θέση και στέφεται Πρωταθλητής Ελλάδος στην κατηγορία αυτή, ενώ το 2016, 2017, 2019 κατέλαβε 3 φορές τη 2η θέση στην Ελλάδα και το ασημένιο μετάλλιο. Στην κατηγορία των παίδων, το 2017 και το 2018 η ομάδα του Εθνικού κατέλαβε την 3η θέση στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Παίδων, ενώ το 2019 είναι μια χρονιά ορόσημο για το τμήμα, καθώς η ομάδα των παίδων στέφεται πρωταθλήτρια και σκαρφαλώνει στην κορυφή της Ελλάδος. Στην Κατηγορία των Νεανίδων το 2019 ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης κατέλαβε την 2η θέση στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα.[24]

Σε ατομικό επίπεδο αθλητές και αθλήτριες του συλλόγου βρίσκονται στις πρώτες θέσεις του ranking list της ομοσπονδίας κατακτώντας κύπελλα και μετάλλια σε Πανελλήνια Ανοιχτά Πρωταθλήματα.

Μπάντμιντον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 2018 το τμήμα Μπάντμιντον του Εθνικού Αλεξανδρούπολης αγωνίζεται στην Α1 Πανελλήνια κατηγορία Αντιπτέρισης [25], ενώ αθλητές του συλλόγου έχουν κατακτήσει μετάλλια στα πανελλήνια αναπτυξιακά πρωταθλήματα.

Σκάκι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 2013 μέχρι το 2018, το τμήμα σκάκι του Εθνικού Αλεξανδρούπολης αγωνιζόταν για 5 χρόνια συνεχόμενα στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Α' Εθνικής κατηγορίας Σκάκι [26]. Το 2019 υποβιβάστηκε και θα αγωνιστεί την επόμενη χρονιά στον προκριματικό όμιλο για την άνοδο στην Α' Εθνική κατηγορία.

Ράγκμπι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2009, στο Δημοτικό Στάδιο Φώτης Κοσμάς φιλοξενήθηκε ένας διεθνής αγώνας ράγκμπι μεταξύ των εθνικών ομάδων της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Ήταν η πρώτη φορά που η Εθνική Ελλάδος έπαιξε έναν εντός έδρας αγώνα εκτός Αττικής.[27]

Run Greece Αλεξανδρούπολη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 2014 με τη βοήθεια του ανθρώπινου δυναμικού του τμήματος στίβου του Εθνικού Αλεξανδρούπολης πραγματοποιείται το Run Greece της Αλεξανδρούπολης, το οποίο συνεχίζεται ετήσια μέχρι και σήμερα, την τελευταία Κυριακή του Σεπτεμβρίου, σε συνδιοργάνωση, ΣΕΓΑΣ, Δήμου Αλεξανδρούπολης και Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και αποτελεί τη μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση της πόλης και του Νομού Έβρου. Περιλαμβάνει αγώνα 800 μέτρων για παιδιά, αλλά και αγώνες 5 χιλιομέτρων και 10 χιλιομέτρων.

Via Egnatia Run[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο διεθνής αγώνας δρόμου «VIA EGNATIA RUN» αποτελεί δράση της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου η οποία ξεκίνησε το 2016 και διεξάγεται κάθε Μάιο. Είναι ημιμαραθώνιος 21,1 χιλιομέτρων (21.097 μ.) επί της διαδρομής της Αρχαίας Εγνατίας Οδού, η οποία κάποτε ένωνε την Κωνσταντινούπολη με τη Ρώμη, πολιτισμικά, οικονομικά και εμπορικά και περνούσε από την αρχαία πόλη Σάλη (σημερινή Αλεξανδρούπολη), αλλά και από την Τραϊανούπολη. Επίσης, υπάρχει λαϊκός αγώνας-δυναμικού βαδίσματος 5 χιλιομέτρων, αλλά και ατόμων με αναπηρία και παιδιών, 800 μέτρων. Διεξάγεται επί της Εθνικής Οδού Αλεξανδρούπολης-Κήπων και οι δύο διαδρομές έχουν πιστοποιηθεί από τον Σύνδεσμο Διεθνών Μαραθωνίων και Αγώνων Μεγάλων Αποστάσεων (AIMS). Στόχος είναι μέσω του αθλητισμού η γνωριμία με τον πολιτισμό και την ιστορία της σημαντικής αυτής διαδρομής.[28]

Αλεξανδρουπολίτες αθλητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γνωστοί αθλητές και γνωστές αθλήτριες κατάγονται από την πόλη όπως οι εξής:

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξέλιξη του πληθυσμού της Αλεξανδρούπολης (11η μεγαλύτερη πόλη στην Ελλάδα) έχει ως εξής:

Εξέλιξη
πληθυσμού
της Αλεξανδρούπολης [29]
1940 19.384
1951 18.916
1961 21.209
1971 25.529
1981 35.799
1991 39.261
2001 50.017
2011 57.812

Διπλωματικές Σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην πόλη λειτουργεί επίτιμο προξενείο της Ρωσίας από το Σεπτέμβριο του 2019. [30]

Ο Δήμος Αλεξανδρούπολης έχει αδελφοποιηθεί με τις παρακάτω πόλεις:

Αλεξανδρουπολίτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αθλητές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τραγουδιστές-Μουσικοί-Στιχουργοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Καλλιτέχνες και Δημοσιογράφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ευεργέτες της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αθανάσιος Σπανός (1858-1951), συγγραφέας, δάσκαλος και ένας από τους στυλοβάτες και ιδρυτές της πνευματικής ζωής της Αλεξανδρούπολης
  • Αντώνιος Λεονταρίδης (1840-1912), τραπεζίτης, ευεργέτης της Αλεξανδρούπολης και ιδρυτής της Λεονταρίδειου Σχολής.
  • Άγγελος Ποιμενίδης (1904-1968), λογοτέχνης και δάσκαλος, εκδότης έργων για την ιστορία όλης της Θράκης, ερευνητής αρχαίων οικισμών όπως: η Ζώνη και η Μεσημβρία. Ανακάλυψε από αρχαία κτίσματα στους παραλιακούς δρόμους, ότι η Αλεξανδρούπολη κτίσθηκε πάνω από την αρχαία Σάλη.
  • Γεώργιος Μαμέλης (1898-1977), εκπαιδευτικός και συγγραφέας, πρωτοστάτης στα εκπαιδευτικά και πολιτιστικά δρώμενα της Αλεξανδρούπολης αλλά και της Θράκης

Λοιποί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011». (Ελληνικά) Ελληνική απογραφή 2011. Ελληνική Στατιστική Αρχή. 1  Μαΐου 2011.
  2. Βλ. χάρτη των νομών Ροδόπης και Έβρου της «Ελληνικής Δυτικής Θράκης», όπου αναγράφεται η πόλη μόνο με το όνομα «ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ»· Μεταξάς, Νικόλαος (1925). Γεωγραφία - Άτλας. (Βιβλίο «Προς χρήσιν των Ελληνικών Σχολείων, Γυμνασίων, Διδασκαλείων, Παρθεναγωγείων, Εμπορικών, Στρατιωτικών και Ναυτικών Σχολών») (5η έκδοση). Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της Εστίας. σελ. 168.  Στη σελ. 172 αναφέρεται, σχετικά με το Ν. Έβρου: «Πόλεις και κώμαι.— Αλεξανδρούπολις (Δεδεαγάτς 7000 κ[άτοικοι])».
    Βλ. και Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη. 1 (3η έκδοση). Αθήνα: Ν. Νίκας και Σία. 1965. σελ. 762.  «Αλεξανδρούπολις (τουρκιστί Δεδέ-Αγάτς, ήτοι δένδρον καλογήρου). Πρωτ. του Νομού Έβρου […]». Πρβ. στο ίδιο, τόμ. 4, σελ. 319: «Δεδεαγάτς. Βλ. Αλεξανδρούπολις». Ακόμα, βλ. Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία. 2. Αθήνα. 1929. σελ. 40.  «Αλεξανδρούπολις (Δεδέ-Αγάτς). Παράλιος πόλις της Δυτικής Θράκης […]».
    Επίσης, βλ. εικόνες των γραμματοσήμων με την επισήμανση «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ», στο: Περδίκης, Δημήτριος (Απρίλιος 2018). «1913 - Η ελληνική κατάληψη του Δεδέαγατς». Stamps-philatelic. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2019. 
    (σημείωση: σε όλα τα παραπάνω παραθέματα, οι εμφάσεις, πλάγιες ή κεφαλαιογράμματες γραφές και οι γραμματοσειρές μικρότερου μεγέθους είναι στα πρωτότυπα κείμενα).
  3. Βλ. καταχώριση αρ. 1626 στο «Ottoman-Gazetteer» του Will Hanley (καθηγ. ιστορίας του Florida State University), στον ιστότοπο github.com· ανακτήθηκε στις 2019-03-04.
  4. «Μόνιμος πληθυσμός κατά φύλο και ομάδες ηλικιών. Οικισμοί με πληθυσμό 50.000 και άνω». Ελληνική Στατιστική Αρχή. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Νοεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2016. 
  5. Θρακικός Ηλεκτρονικός Θησαυρός - Ιστορία
  6. Δ. Κ. Σαμσάρης, Ιστορική γεωγραφία της Δυτικής Θράκης κατά τη ρωμαϊκή αρχαιότητα, Θεσσαλονίκη 2005, σ. 126
  7. 7,0 7,1 Ιστορία της Αλεξανδρούπολης
  8. Δεδε - Αγάτς, Νεάπολη, Αλεξανδρούπολη (Το θέμα της ονοματοδοσίας της πόλης)
  9. «Ιστορία της Αλεξανδρούπολης « Πατρίδα μου». Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2019. 
  10. «Ιστορία – Δήμος Αλεξανδρούπολης». Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2019. 
  11. «Treaty of Neuilly, article 27 (3), 48». Lib.byu.edu. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2015. 
  12. «Grafiki Palia Alexandroupoli». Oldalexandroupoli.gr. 14 Μαΐου 1920. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2015. 
  13. K.Svolopoulos, Greek Foreign Policy 1945-1981
  14. «ALEXANDROUPOLIS Climate Normals 1961-1990». National Oceanic and Atmospheric Administration. Ανακτήθηκε στις 15 Μαΐου 2015. [νεκρός σύνδεσμος]
  15. Αναβίωσε η «Γιορτή Κρασιού» στην Αλεξανδρούπολη, enet.gr, 5-8-2013.
  16. e-evros.gr. «Οικοπάρκο «Αλτιναλμάζη» - Αλεξανδρούπολη». e-evros.gr (στα GREEK). Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2019. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  17. Αναγνωρίστηκε ο Φάρος ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, 19-9-2013 (με πληροφορίες από Θράκη Νετ)]
  18. «Μ.Γ.Σ. Εθνικός Αλεξανδρούπολης > Ακαδημίες > Μπάσκετ». mgs-ethnikos.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2019. 
  19. «Ο καθρέφτης κάθε συλλόγου οι επιτυχίες του !!!!!!!!». Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2019. 
  20. Μπαλτζής, Ζαχαρίας (10 Αυγούστου 2019). «Πρωταθλητές Ελλάδος για τέταρτη σερί φορά οι Κύκλωπες Αλεξανδρούπολης». Thrakisports. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2019. 
  21. E-Handball. gr (27 Αυγούστου 2018). «Το πρόγραμμα της Α1 Γυναικών 2018-2019». e-HandBall.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2019. 
  22. «Η σύγχρονη αθλητική ιστορία της Αλεξανδρούπολης» (PDF). 
  23. «Εθνικός Αλεξανδρούπολης Τμήμα Στίβου». mgs-ethnikos.gr. Ανακτήθηκε στις 15 Αυγούστου 2019. 
  24. «Μ.Γ.Σ. Εθνικός Αλεξανδρούπολης > Ακαδημίες > Πινγκ Πονγκ». mgs-ethnikos.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2019. 
  25. Πανταζής, Δημοσιεύτηκε από: Κοσμάς (22 Ιανουαρίου 2018). «Στην Α1 κατηγορία το badminton του Εθνικού Αλεξανδρούπολης!». SportsAddict.gr - Αθλητικά νέα της Θράκης. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2019. 
  26. «Σκάκι: Στην Α΄ Εθνική παρέμεινε ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης για 5η συνεχή χρονιά!!!». evros24.gr. 17 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2019. 
  27. «Greece v Bulgaria». ESPN scrum. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2019. 
  28. «Via Egnatia Run παρουσίαση». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Αυγούστου 2019. 
  29. http://dlib.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/categoryyears?p_cat=10007862&p_topic=10007862
  30. Voria.gr. «Ρωσικό προξενείο στην Αλεξανδρούπολη μετά από έναν αιώνα». Ρωσικό προξενείο στην Αλεξανδρούπολη μετά από έναν αιώνα. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2019. 
  31. «Το ελληνορωσικό success story «Αλεξανδρούπολη – Αγία Πετρούπολη»». δημοκρατία. 9 Δεκεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2019. 
  32. «Lakatamia Municipality». www.lakatamia.org.cy. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2019. 
  33. thrakisports (13 Αυγούστου 2019). «Επέτειος: Οι 21 Θρακιώτες που πριν ακριβώς 15 χρόνια παρέλασαν στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων «Αθήνα 2004»». Thrakisports. Ανακτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2019. 
  34. «Sotiris Mavromatis - Player Profile». www.transfermarkt.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2019. 
  35. Marouhlidou, Efie (29 Μαρτίου 2014). «Ο Εβρίτης που τιμήθηκε από την ΚΑΕ ΠΑΟΚ για τα 20 χρόνια από το Κόρατς». Ελεύθερη Θράκη. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2019. 
  36. «Παρουσιάζεται το βιβλίο του Εβρίτη κορυφαίου Έλληνα στιχουργού Λευτέρη Χαψιάδη». EVROS NEWS. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2019. 
  37. «Ελένη Χατζίδου: Μεγάλωσα στα Λουτρά Έβρου. Μέσα στη φύση. Πιάναμε φίδια στα βουνά». EVROS NEWS. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2019. 
  38. «Σοφία Κουρτίδου βιογραφία, βιογραφικό - iShow.gr». m.ishow.gr. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2019. 
  39. «Αρετή Κοσμίδου: Το αηδόνι της Αλεξανδρούπολης». ProtoThema. 5 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2019. 
  40. «Ο συντοπίτης μας ηθοποιός Ιωσήφ Πολυζωίδης μιλάει για τον Έβρο». EVROS NEWS. Ανακτήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2019. 
  41. «Ρετσίνα Μαλαματίνα: Πως ξεκίνησε το 1895 απ' την Αλεξανδρούπολη η παραγωγή της». EVROS NEWS. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2019. 

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]