Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°58′52″N 23°44′00″E / 37.9812°N 23.7332°E / 37.9812; 23.7332

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στην Αθήνα

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας. Το κτίριο που στεγάζεται σχεδιάστηκε από το Δανό αρχιτέκτονα Θεόφιλο Χάνσεν, ως μέρος της περίφημης του Αθηναϊκής Τριλογίας νεοκλασικών κτιρίων στα οποία συμπεριλαμβάνονται επίσης η Ακαδημία Αθηνών και το πρώτο κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η βιβλιοθήκη ιδρύθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια.

Ιστορική αναδρομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχική ιδέα για την εγκαθίδρυση μιας Εθνικής Βιβλιοθήκης ανήκε στον φιλέλληνα Ιωάννη Ιάκωβο Μάγερ (Johann Jakob Mayer), σε ένα άρθρο τον Αύγουστο του 1824 στην εφημερίδα του Ελληνικά Χρονικά, που εκδιδόταν στο Μεσολόγγι, από όπου Μάγερ και Λόρδος Βύρων προωθούσαν την Ελληνική ανεξαρτησία. Η ιδέα του Μάγιερ εφαρμόστηκε το 1829 από το νέο κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια,[1] ο οποίος ομαδοποίησε την Εθνική Βιβλιοθήκη μαζί με άλλα πνευματικά ιδρύματα όπως σχολεία, εθνικά μουσεία, και τυπογραφεία. Όλα αυτά βρισκόταν αρχικά σε ένα κτίριο (το οποίο στη συνέχεια έγινε ορφανοτροφείο) στην Αίγινα και επιμελούνταν από τον Ανδρέα Μουστοξύδη, ο οποίος έγινε πρόεδρος της επιτροπής του Ορφανοτροφείου, διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών και διευθυντής του Δημόσιου Εκπαιδευτηρίου.

Στο τέλος του 1830, η βιβλιοθήκη, την οποία ο Μουστοξύδης ονόμασε Εθνική Βιβλιοθήκη, διέθετε 1.018 τόμους εκτυπωμένων βιβλίων, τα οποία είχαν συλλεχθεί από Έλληνες και φιλέλληνες. Το 1834, η Βιβλιοθήκη μεταφέρθηκε στην Αθήνα, τη νέα πρωτεύουσα, και αρχικά στεγαζόταν προσωρινά στα δημόσια λουτρά στη Ρωμαϊκή Αγορά και αργότερα στην εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου, έπειτα στη Μητρόπολη και σε άλλα σημαντικά κτίρια.

Η συλλογή αυξήθηκε ραγδαία. Πέρα από την αγορά βιβλίων από ιδιωτικές βιβλιοθήκες που εποπτευόταν από τον Δημήτρη Ποστολάκα (1.995 τόμοι), η Βιβλιοθήκη αποδέχθηκε αρκετές μεγάλες δωρεές βιβλίων, όπως αυτές από τους Χριστόφορο και Κωνσταντίνο Σακελλάριο (5.400 τόμοι) και το Μάρκο Ρενιέρη (3.401 τόμοι).

Το 1842, η Εθνική Βιβλιοθήκη συγχωνεύθηκε με τη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αθηνών (15.000) τόμοι, και στεγαζόταν μαζί με την τρέχουσα συλλογή στο νέο κτίριο του Οθωνικού Πανεπιστημίου. Ο πρώτος διευθυντής (πλέον αποκαλούμενος «έφορος») του διευρυμένου ιδρύματος ήταν ο Γεώργιος Κοζάκης-Τυπάλδος,[2] ο οποίος κατείχε τη θέση μέχρο το 1863. Σε αυτή τη περίοδο, η Βιβλιοθήκη εμπλουτίστηκε χάρη σε σημαντικές δωρεές και σπάνια ξενόγλωσσα βιβλία από όλη την Ευρώπη. Με το βασιλικό διάταγμα του 1866, οι δύο βιβλιοθήκες συγχωνεύθηκαν, και πλέον διοικούνταν υπό την ονομασία «Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος». Τη περίοδο 1877-1910, διευθυντής ήταν ο Μιχαήλ Δέφνερ.

Στις 16 Μαρτίου 1888 τέθηκε η θεμέλια λίθος για ένα νέο μαρμάρινο νεοκλασικό κτίριο. Το κτίριο αυτό χρηματοδοτήθηκε από τρία αδέλφια με καταγωγή από την Κεφαλονιά αλλά διαμένοντες στη Διασπορά, τους Παναγή, Μαρίνο και Ανδρέα Βαλλιάνο. Σχεδιάστηκε από τον Βαρώνο Θεόφιλο Χάνσεν και η κατασκευή του επιβλεπόταν από τον Ερνέστο Τσίλλερ. Η βιβλιοθήκη παρέμεινε στο παλαιότερο κτίριο του Πανεπιστημίου μέχρι το 1903, όταν και μεταφέρθηκε στο νέο Βαλλιάνειο κτίριο, το οποίο ακόμη και σήμερα στεγάζει εν μέρει τη Βιβλιοθήκη, συμπληρωματικά με άλλα δύο κτίρια, σε Αγία Παρασκευή και Νέα Χαλκηδόνα.

Η βιβλιοθήκη σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η βιβλιοθήκη λειτουργεί ως εθνικό βιβλιογραφικό και πληροφοριακό κέντρο της Ελλάδας με κύρια αποστολή της να εκδίδει την αναδρομική και την τρέχουσα Ελληνική Βιβλιογραφία, στην οποία καταγράφεται επίσημα η Εκδοτική Παραγωγή της Ελλάδας και παράλληλα, να παρέχει στο κοινό πληροφορίες σχετικές με τις επιστήμες και τον πολιτισμό που συνδέονται με την χώρα, μέσα από τη συγκέντρωση και την οργάνωση αλλά και την σωστή διαφύλαξη αυτών των πολύτιμων και σπάνιων τεκμηρίων. Επιπρόσθετα, στοχεύει στην πληροφοριακή εξυπηρέτηση και στην ενημέρωση των χρηστών της, στην υποστήριξη των ερευνητικών τους διαδικασιών μέσα από υπηρεσίες και πηγές πληροφόρησης που παρέχει, στη συνεργασία της με άλλους οργανισμούς και ιδιώτες στο εσωτερικό και εξωτερικό καθώς και στην εκπροσώπηση της Ελλάδας στο εξωτερικό για ζητήματα που έχουν σχέση με τους στόχους της.

Στη συλλογή και στα αρχεία της φιλοξενεί διάφορες κατηγορίες από ιστορικά έγγραφα, Πανεπιστημιακές επετηρίδες, εφημερίδες, σπάνια βιβλία και μια μεγάλη συλλογή Ελληνικών Χειρογράφων Κωδίκων διεθνώς, τα οποία αποτελούν πολιτιστική κληρονομιά για την χώρα. Επιπλέον, έχει ψηφιοποιήσει μέρος της συλλογής της με στόχο την ηλεκτρονική περιήγηση των χρηστών μέσω του Διαδικτύου:

  • Οι χρήστες μπορούν να αναζητήσουν ηλεκτρονικά στις Επιστημονικές Επετηρίδες των Φιλοσοφικών Σχολών των Πανεπιστημίων Αθήνας και Θεσσαλονίκης για τα έτη 1925 – 1977.
  • Διατηρεί ψηφιοποιημένη συλλογή των εφημερίδων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος η οποία αποτελείται από 220.000 σελίδες εφημερίδων με αναζήτηση βάσει του τίτλου της εφημερίδας και την ημερομηνία έκδοσης.
  • Διατηρεί ψηφιοποιημένη συλλογή Χειρογράφων.

Συλλογή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη βιβλιοθήκη υπάρχουν 4.500 χειρόγραφα στα Ελληνικά, κάτι το οποίο αποτελεί την μεγαλύτερη συλλογή Ελληνικών γραπτών. Υπάρχουν επίσης χρυσόβουλα και αρχεία της Ελληνικής επανάστασης.

Στη συλλογή της βιβλιοθήκης υπάρχει κώδικας των τεσσάρων Ευαγγελίων τα οποία συνεισφέρουν στη περιγραφή του Ματθαίου. Επίσης, μεγαλογράμματος κώδικας μαζί με τμήμα του Ευαγγελίου του Ματθαίου από τον 6ο αιώνα. Ακόμη στη συλλογή, υπάρχουν τα Flora Graeca Sibthorpiana του Άγγλου βοτανολόγου Τζον Σίμπθορπ (John Simpthorp), η Χάρτα του Ρήγα του Ρήγα Βελεστινλή, το Μεγάλο Ετυμολογικό Λεξικό, ένα ιστορικό Βυζαντινό λεξικό και η αρχική έκδοση των επών και των ύμνων του Ομήρου.

Μετεγκατάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παρόν κτίριο έχει θεωρηθεί ως μη βολικό λόγω του περιορισμένου χώρου και των τεχνολογικών απαιτήσεων. Αν και το Βαλλιάνειο θα συνεχίσει να στεγάζει ορισμένες από τις λειτουργίες της βιβλιοθήκης, το μεγαλύτερο μέρος της θα μετεγκατασταθεί σε ένα νέο κτίριο εμβαδού 22.000 τ.μ. στο Πολιτιστικό Κέντρο του Ιδρύματος «Σταύρου Νιάρχου» στο Δέλτα Φαλήρου. Το 200 στρεμμάτων Δέλτα είναι μπροστά στη θάλασσα και χρησιμοποιούνταν για τη στέγαση του ιπποδρόμου στην Αθήνα, ο οποίος αντικαταστάθηκε από το Ολυμπιακό Κέντρο Ιππασίας στο Μαρκόπουλο για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Ο Ιταλός αρχιτέκτονας Ρέντσο Πιάνο (Renzo Piano) πρότεινε ένα ριζικό νέο σχέδιο για την Εθνική Βιβλιοθήκη και την Εθνική Λυρική Σκηνή, με το έργο να χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» και να παραχωρείται στη συνέχεια στο Ελληνικό κράτος. Τα δίδυμα κτίρια θα ενσωματωθούν σε ένα διαμορφωμένο πάρκο με ενδογενή Μεσογειακή πανίδα, και περιλαμβάνει εκτεταμένες υποδομές ανανεώσιμης ενέργειας και μια κεντρική πλατεία με ένα κανάλι θαλασσινού νερού πλάτους περίπου 30 μέτρων. Τα έργα ξεκίνησαν το 2012, με ημερομηνία ολοκλήρωσης το 2016.[3][4]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα