Γρηγόριος Γ΄ Μαμμής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Γρηγόριος Γ΄ Μάμμας)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γρηγόριος Γ΄ Μαμμής
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 15ος αιώνας
Κρήτη
Θάνατος 1459
Ρώμη
Χώρα πολιτογράφησης Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Θρησκεία Καθολική Εκκλησία
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα ιερέας
Οικογένεια
Οικογένεια Οικογένεια Μελισσηνών
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Ο Γρηγόριος Γ΄, ο επονομαζόμενος Μαμμής ή Μάμμας Μελισσηνός, διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης κατά τα έτη 1443-1450.

Βίος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λίγα πράγματα είναι γνωστά για τη ζωή και την Πατριαρχία του. Το πραγματικό του επώνυμο ήταν Μελισσηνός. Μαμμής ή Μάμμας αποκαλούνταν μάλλον σκωπτικά ή επωνομάσθηκε έτσι από το επάγγελμα της μητέρας του[1]. Κατά το Χρονικὸ Majus, ένα μη αξιόπιστο ιστορικό έργο του Φραντζή, αναφέρεται ότι καταγόταν από την Κρήτη και το πραγματικό του όνομα ήταν Μελισσηνός. Και σε άλλα έργα αναφέρεται ως Μελισσηνός-Στρατηγόπουλος[1].

Γύρω στο 1420 εκάρη μοναχός. Φέρεται ως ο πνευματικός του Αυτοκράτορα Ιωάννη Η΄ Παλαιολόγου[2]. Ήταν ενωτικός και συμμετείχε στη Σύνοδο της Φεράρας – Φλωρεντίας. Εξελέγη Πατριάρχης τον Αύγουστο του 1443 μετά το θάνατο του επίσης ενωτικού Πατριάρχη Μητροφάνη Β΄.

Το 1448 πέθανε ο υποστηρικτής του αυτοκράτορας Ιωάννης κι ο διάδοχος Κωνσταντίνος ΙΑ Παλαιολόγος δεν είχε, τουλάχιστον αρχικά, το κύρος και τη δύναμη να τον υπερασπιστεί, γι αυτό κι υπο το φόβο αντιδράσεων δεν κλήθηκε να χρίσει τελέσει θρησκευτική τελετή στέψης στην Αγια Σοφιά[3]. Έτσι ο Κωνσταντίνος ορκίστηκε χωρίς την παρουσία του, στις 6 Ιανουαρίου 1449 στο Μυστρά.

Το 1450 υπό το βάρος των αντιδράσεων των ανθενωτικών όπως ο Ιωάννης Ευγενικός, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τον Πατριαρχικό Θρόνο[4] και να καταφύγει, τον Αύγουστο του 1451, στη Ρώμη. Έγινε εγκάρδια δεκτός από τον Πάπα Νικόλαο Ε΄, ο οποίος τον ενίσχυσε και οικονομικά και προσπάθησε να επιτύχει την επιστροφή του στον Πατριαρχικό Θρόνο, πιέζοντας προς αυτή την κατεύθυνση τον Βυζαντινό Αυτοκράτορα. Στήριγμά του υπήρξαν οι επίσης Έλληνες που χαν ασπαστεί τον καθολικισμό Βησσαρίων ο Τραπεζούντιος και Ισίδωρος του Κιέβου.

Οι ενωτικοί δεν έπαψαν να τον θεωρούν νόμιμο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως στις λατινοκρατούμενες περιοχές της Ελλάδας όπως η Μεθώνη κι η Έυβοια, παρότι στο μεταξύ είχε εκλεγεί ο ανθενωτικός Αθανάσιος Β΄.

Πέθανε το 1459 στη Ρώμη. Από την Καθολική Εκκλησία τιμήθηκε ως άγιος και θαυματουργός. Έγραψε δύο πραγματείες για την ανασκευή έργων του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού, καθώς και μία περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος. Σώθηκαν μερικές επιστολές του, ενώ παραμένουν ανέκδοτες οι θεολογικές του πραγματείες Περί αζύμων, Περί του Πρωτείου του Πάπα, και Περί ουρανίου μακαριότητος.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Κωνσταντίνος Σάθας, Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων από της καταλύσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι της Ελληνικής Εθνεγερσίας 1453-1821, εκδ. Κουλτούρα, σελ. 58, υποσ. 1
  2. Προκόπιος Τσιμάνης (1981). Από υψηλή σκοπιά οι Πατριάρχαι Κωνσταντινουπόλεως, τόμ. Α΄, σελ. 55. 
  3. Nicol, Donald M. (2002-05-09). The Immortal Emperor: The Life and Legend of Constantine Palaiologos, Last Emperor of the Romans. Cambridge University Press. ISBN 9780521894098. https://books.google.at/books?id=lnSmnmL984YC&pg=PA31&lpg=PA31&dq=george+chalkokondyles&source=bl&ots=WXNfpyLZzq&sig=ACfU3U2e8VdpG9ISYXaWJ4y5wZVq88imvQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj8zrq4-ZDiAhUxxcQBHXWDAW4Q6AEwBnoECAoQAQ#v=onepage&q&f=false. 
  4. Αριστείδης Πανώτης (2008). Το Συνοδικόν της εν Ελλάδι Εκκλησίας. A. Εκδόσεις Σταμούλη, σελ. 340. ISBN 978-960-8116-17-7. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Οικουμενικό Πατριαρχείο
  • Κωνσταντίνος Σάθας, Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων από της καταλύσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι της Ελληνικής Εθνεγερσίας 1453-1821, εκδ. Κουλτούρα, σελ.58-60
  • Gustave Schlumberger, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος-Πολιορκία και ΄Αλωσις της Κωνσταντινουπόλεως, Παρίσι 1914, Μτφρ. στη Καθαρεύουσα Ελληνική: Σπυρ.Π Λάμπρου (Αθήνα 1914), Απόδοση στη Νέα Ελληνική: Ιωάννης Α. Μελισσείδης & Πουλχερία (Ρίτα) Ζαβολέα Μελισσείδου (Αθήνα 1997), σελ. 16-21 κ.ά., έκδ. 2η (Αθήνα 2002), Εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 1997/2002, Ελληνική Εθνική Βιβλιογραφία 1999, Βιβλιονέτ. ISBN 960717190X, ISBN 9789607171900
  • Jacques Paul Migne, Patrologia Graeca (Patrologiae Graecae Cursus)- Ελληνική Πατρολογία, 15ος αιώνας - Τομ. 160. Πανεπιστήμιο Λογιόλα Η.Π.Α., el.wikipedia.org/wiki/Patrologia Graeca κ.ά.
  • Αριστείδης Πανώτης (2008). Το Συνοδικόν της εν Ελλάδι Εκκλησίας. A. Εκδόσεις Σταμούλη. ISBN 978-960-8116-17-7. 


τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Μητροφάνης Β΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1443-1450
Διάδοχος
Αθανάσιος Β΄