Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιωάννης H΄
Palaio.jpg
Ο Αυτοκράτωρ Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος σε τοιχογραφία του B. Gozzoli στο Παλάτι των Μεδίκων στη Φλωρεντία
αυτοκράτωρ των Ρωμαίων
Περίοδος
εξουσίας
21 Ιουλίου 1425 – 31 Οκτωβρίου 1448
Προκάτοχος Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος
Διάδοχος Κωνσταντίνος ΙΑ´ (ΙΒ') Παλαιολόγος
Σύζυγος Άννα Ρουρικιδών Μόσχας
Σοφία Παλαιολογίνα του Montferrat
Μαρία Μεγάλη Κομνηνή
Οίκος Παλαιολόγων
Πατέρας Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος
Μητέρα Ελένη Δραγάση
Γέννηση 18 Δεκεμβρίου 1392
Κωνσταντινούπολη
Θάνατος 31 Οκτωβρίου 1448
Κωνσταντινούπολη
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος (18 Δεκεμβρίου 1392 - 31 Οκτωβρίου 1448) ήταν Βυζαντινός Αυτοκράτορας που βασίλεψε από το 1425 μέχρι το θάνατό του το 1448 αν και συμμετείχε ενεργά στη διακυβέρνηση από το 1422, μετά από την επιδείνωση της υγείας του πατέρα του Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιωάννης πραγματοποίησε από το 1424 διπλωματικές εκστρατείες στην Ουγγαρία και τη Βενετία, χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Το 1425 παρέδωσε οικειοθελώς τη Θεσσαλονίκη στους Βενετούς, ελπίζοντας ότι έτσι θα προστατεύσει την πόλη από τον επερχόμενο κίνδυνο. Την ύστατη ώρα οι Βενετοί την εγκατέλειψαν και ο Μουράτ Β΄ την κατέλαβε το 1430, με επακόλουθο σφαγές και λεηλασίες.

Ο Ιωάννης δεν σταμάτησε ποτέ να αγωνίζεται για τη διοργάνωση νέας Σταυροφορίας, ενώ συνέχισε και τη σταθερή Παλαιολόγεια πολιτική ενίσχυσης του Μυστρά. Ο Ιωάννης κατάφερε να πείσει τη Ρωμαϊκή Εκκλησία για τη σύγκληση ενός συμβουλίου για την ένωση των Εκκλησιών. Το Συμβούλιο πράγματι ξεκίνησε το 1438 στη Φερράρα, για να συνεχίσει από το 1439 τις εργασίες του στη Φλωρεντία, στην Ιταλία. Πλήθος απεσταλμένων έφτασαν από την Ανατολική Εκκλησία με επικεφαλής τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωσήφ Β΄. Ανάμεσά τους ο επίσκοπος Εφέσου Μάρκος Ευγενικός, ο Πλήθων (Γεώργιος Γεμιστός), ο Γεώργιος (αργότερα Γεννάδιος) Σχολάριος, ο επίσκοπος Νικαίας Βησσαρίων και ο επίσκοπος Κιέβου Ισίδωρος, καθώς και οι πατριάρχες Αντιοχείας, Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων.

Μετά από μακρές και βασανιστικές διαβουλεύσεις, επιδημίες αλλά και διαμαρτυρίες των Ορθοδόξων για περιφρόνηση και κάκιστες συνθήκες σίτισης και διαβίωσης, το συμβούλιο έληξε με τη διακήρυξη του Latenteur Coeli («Ας αγαλλιάσουν οι ουρανοί»). Οι αποφάσεις του συμβουλίου της Φερράρας-Φλωρεντίας ήταν ουσιαστικά οι θέσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, παρουσιασμένες σε ένα ενωτικό πλαίσιο υποταγής της Ανατολικής Εκκλησίας. Όπως θα ήταν αναμενόμενο, βάσει της προηγούμενης εμπειρίας από τέτοιες συμφωνίες σε υψηλό επίπεδο, ο λαός και ο ευρύτερος κλήρος δεν έκαναν ποτέ αποδεκτή τη συμφωνία, παρά την επίσημη υιοθέτησή της από τον Αυτοκράτορα. Συντετριμμένος ο Ιωάννης γρήγορα κατάλαβε ότι οι προσπάθειές του για ένωση ήταν μάταιες.

Παράλληλα, οι σταυροφορικές εκστρατείες που οργανώθηκαν από τον πάπα με επικεφαλής τους Ούγγρους Λαδισλάο και Ουνιάδη, καθώς και το Σέρβο Μπράνκοβιτς, μετά από κάποιες αρχικές επιτυχίες κατά των Τούρκων, κατέληξαν σε διαδοχικές τραγικές ήττες στη Βάρνα (1444) και στο Κόσοβο (1448). Ο Ιωάννης βαθιά απογοητευμένος από την ύστατη ελπίδα του, πέθανε το 1448.

Ο Ιωάννης δεν είχε ίσως την εμβέλεια ή την προσωπικότητα του πατέρα του, έκανε όμως κάθε ειλικρινή προσπάθεια. Υπό τις συνθήκες στις οποίες βρέθηκε, λίγα ήταν δυνατά. Το συμβούλιο της Φερράρας-Φλωρεντίας ήταν η μεγαλύτερη ελπίδα του, όμως ο Ελληνικός λαός ήταν αποφασισμένος να μην υποκύψει στον πάπα, ακόμα και αν το τίμημα ήταν η διαφαινόμενη τουρκική κατοχή.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετάλλιο του Ιωάννου Η' που φιλοτεχνήθηκε, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Φλωρεντία, από τον Πιζανέλλο το 1438. Επιγραφή ΙΩΑΝΝΗC BACΙΛΕVC ΚΑΙ ΑVΤΟΚΡΑΤΩΡ ΡΩΜΑΙΩΝ Ο ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟC.

Ο Ιωάννης Η' νυμφεύτηκε το 1414 την Άννα των Ρουρικιδών, κόρη του Βασιλείου Α' μεγάλου πρίγκιπα της Μόσχας και της Σοφίας Γενιμιδών της Λιθουανίας. Η Άννα ήταν 12η απόγονος του Κωνσταντίνου Θ' Μονομάχου Aυτοκράτορα των Ρωμαίων.[1] Απεβίωσε από επιδημία το 1417.

Το 1421 νυμφεύτηκε σε δεύτερο γάμο τη Σοφία Παλαιολογίνα, κόρη του Θεοδώρου Β' Παλαιολόγου μαρκήσιου του Μομφερράτου και της Ιωάννας Μπαρ-Μονμπελιάρ· η Σοφία ήταν 4η απόγονος του Ανδρονίκου Β' Παλαιολόγου.[2]

Το 1427 ο Ιωάννης Η' νυμφεύτηκε σε τρίτο γάμο την Μαρία Μεγάλη-Κομνηνή, κόρη του Αλεξίου Δ' αυτοκράτορα της Τραπεζούντας και της Θεοδώρας Καντακουζηνής, που ήταν 7η απόγονος του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου[3] και απεβίωσε το 1439 από επιδημία.

Νομίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιωάννης Ε' έκοψε αργυρά νομίσματα 1/2 υπερπύρου, 1/4 υπερπύρου, 1/16 υπερπύρου και χάλκινα φόλλαρα.

Στο 1/2 υπερπύρου εικονίζεται η προτομή του με γύρω τις επιγραφές IΩΑΝΝΗC ΔΕCΠΟΤΗC Ο ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟC / ΘV ΧΑΡΙΤΙ ΑVΤΟΚΡΑΤΩΡ ενώ στην άλλη όψη η προτομή του Χριστού. Το ότι δεν έκοψε χρυσά (ολόκληρα) υπέρπυρα φανερώνει τη δύσκολη οικονομική κατάσταση.[4]

Πρόγονοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενεαλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενεαλογία Ρωμαίων Αυτοκρατόρων 717 - 1453

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κωνσταντίνος Θ' Μονομάχος > Αναστασία Μονομαχίνα > Βλαντίμιρ Β' > Γιούρι Α' > Βσέβολοντ Γ' > Γιαροσλάβ Β' > Αλέξανδρος Νέβσκι > Δανιήλ Α' > Ιβάν Α' > Ιβάν Β' > Ντμίτρι > Βασίλειος Α' > Άννα
  2. Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος > Θεόδωρος Α' μαρκήσιος του Μομφερράτου > Ιωάννης Β' μαρκήσιος του Μομφερράτου > Θεόδωρος Β' μαρκήσιος του Μομφερράτου > Σοφία Παλαιολογίνα
  3. Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος > Ευδοκία Παλαιολογίνα > Αλέξιος Β' Μεγαλο-Κομνηνός > Βασίλειος > Αλέξιος Γ' > Μανουήλ Γ' > Αλέξιος Δ' > Μαρία
  4. David R. Sear, Byzantine coins & their values, Seaby Ltd., 2nd edition 1996

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • A.Papadopulos, Versuch einer Genealogie der Palaiologen 1259-1453 (Μόναχο, 1938).
  • Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. III-The Decline and Fall
  • Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"
  • Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Προηγούμενος
Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου
Επόμενος
Κωνσταντίνος ΙΑ΄ (ΙΒ') Παλαιολόγος