Γαλλική Ιστορία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τμήμα της σειράς για την
Ιστορία της Γαλλίας
Εθνόσημο
Portal icon Πύλη Γαλλία

Η Γαλλία ως γεωγραφικός χώρος είναι μία από τις περιοχές της που κατοικήθηκαν από τον άνθρωπο πάρα πολύ νωρίς.

Προϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλαιότερη και Μέση Παλαιολιθική εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή αυτή παρουσιάζονται έντονες κλιματολογικές αλλαγές, με μία διαδοχή παγετωδών και μεσοπαγετωδών περιόδων. Ο άνθρωπος που εξελίσσεται από τον πιθηκάνθρωπο (500.000 χρόνια πριν) στον Άνθρωπο του Νεάντερταλ, είναι κυνηγός και ψαράς και ήδη από την Μουστιαία Περίοδο χρησιμοποιεί την φωτιά. Τα εργαλεία του είναι λίθινα, από πυριτόλιθο. Στην Αμπεβίλεια Εποχή τα εργαλεία είναι εξελιγμένα και οι αμφίστομοι χειροπελέκεις κατασκευάζονται με άμεση, κατευθείαν κρούση, ενώ στην Αχελαία χρησιμοποιούνταν για την κρούση μαλακότερα υλικά (ξύλο, οστέινα εργαλεία). Από την Αχελαία Περίοδο είναι γνωστές πολυάριθμες θέσεις εγκαταστάσεων [στις κοιλάδες των ποταμών Σομ (Somme) και Ντορντόν (Dordogne) και των παραποτάμων τους], οι οποίες ήταν πλούσιες σε πανίδα και απέδωσαν πλούτο εργαλείων. Ο άνθρωπος της περιόδου αυτής κυκλοφορεί στις ανοικτές πεδιάδες του βορρά, όπου οι ποταμοί και οι ακτές πλούσιες σε πυριτόλιθο.

Λίθινα εργαλεία ανακαλύφθηκαν στο Λεζινιάν λα Σεμπ το 2009, δείχνουν ότι οι πρώιμοι άνθρωποι εμφανίστηκαν  στη Γαλλία τουλάχιστον 1.570.000 χρόνια πριν.[1]

Νεότερη Παλαιολιθική εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή αυτή αναπτύσσονται, στην αρχή παράλληλα, η Περιγόρδεια και η Ωρινιάκεια Περίοδος μέχρι περίπου το 19.000 π.Χ. και ακολουθούν η Σολουτραία, μέχρι περίπου το 15.000 π.Χ. Και η Μαγδαληναία μέχρι περίπου το 10.000 π.Χ. Κατά την διάρκεια αυτών των 20.000 ετών, η μόνη περιοχή της Γαλλίας που κατοικείται αδιάκοπα είναι εκείνη που βρίσκεται ανάμεσα στους ποταμούς Λίγηρα και Γαρούνα, με μέγιστη πυκνότητα στην περιοχή του Περιγκόρ, στις κοιλάδες του Ντορντόν και του Κορέζ. Ο πληθυσμός του όλου χώρου είναι βέβαια μικρός και η κατοίκηση, σε πολλές περιοχές, είναι ασυνεχής, ενώ το όριο ζωής του ανθρώπου δεν ξεπερνά τα σαράντα χρόνια.

Στην Νεότερη Παλαιολιθική Εποχή εμφανίζεται ο Βραχυκέφαλος Homo sapiens και παράλληλα σημειώνεται μεγάλη πρόοδος στην τεχνική. Στην Μαγδαληναία Εποχή τα εργαλεία είναι ποικίλα (ξύστρες, μαχαίρια, σμίλες, σκαρπέλα, σουβλιά, καμάκια κ.λπ.) και η τεχνική της κατασκευής τους φτάνει σε βαθμό τελειότητας. στην Ωρινιάκεια Περίοδο εμφανίζονται επίσης και εργαλεία οστέινα, καθώς και εργαλεία από ελεφαντόδοντο ή ελαφοκέρατο (Μαγδαληναία Περίοδος).

Από την Μέση Παλαιολιθική Εποχή οι άνθρωποι παύουν να είναι νομάδες και δημιουργούν ημιμόνιμες εγκαταστάσεις σε σπηλαιόμορφα καταφύγια (abris) ή σε σπήλαια, τα οποία διακοσμούν με αξιοθαύμαστα καλλιτεχνήματα [διάκοσμα σπήλαια των Πυρηναίων, της Ντορντόν (Dordogne) και της περιοχής του Κάτω Ροδανού].

Στην νεότερη Μαγδαληναία Περίοδο παρατηρείται μία δημογραφική έκρηξη, με επακόλουθο την δημιουργία περισσοτέρων εγκαταστάσεων. Από τις 400 όμως γνωστές Μαγδαληναίες εγκαταστάσεις, οι 300 βρίσκονται στις νοτιοδυτικές περιοχές της Γαλλίας, και από αυτές πάνω από το ένα τέταρτο στο Περιγκόρ.

Μεσολιθική Εποχή (από 9.000 ως 5.500 περίπου π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή αυτή έχουν ήδη τελειώσει οι παγετώδεις περίοδοι και το κλίμα είναι εύκρατο, στην αρχή υγρό και αργότερα ξηρότερο, ενώ οι άνθρωποι, από άποψη τόσο τεχνικής όσο και πολιτισμού είναι υπανάπτυκτοι. Ασχολούνται με το κυνήγι και το ψάρεμα και αρχίζουν να εξημερώνουν τα ζώα. Κατοικούν σε καταυλισμούς μάλλον παρά σε χωρία· και σ' αυτούς η λατρεία των νεκρών είναι πολύ ανεπτυγμένη. Τα εργαλεία τους είναι μικρολιθικά και εμφανίζονται τα πρώτα βέλη, που εκτοξεύονται με τόξα. Η τέχνη τους, τέλος, είναι πολύ φτωχή σε σύγκριση με τα μεγάλα καλλιτεχνικά επιτεύγματα της Νεότερης Παλαιολιθικής.

Νεολιθική Εποχή (από την 5η π.Χ. χιλιετία)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η «νεολιθική επανάσταση» φαίνεται ότι πραγματοποιήθηκε κάτω από την επίδραση δύο πολιτιστικών ρευμάτων. Από αυτά, το ένα ξεκινούσε από την ανατολική Μεσόγειο και από τις ακτές απλωνόταν στην Προβηγκία και στο Λανγκντόκ (5η χιλιετία), ενώ το άλλο ξεκινούσε από την κοιλάδα του Δούναβη και απλωνόταν στην Αλσατία και στα ανατολικά της χώρας (4η χιλιετία).

Αρχαία Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνικές αποικίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ασημένιο νόμισμα της Μασσαλίας με Ελληνικό θρύλο, μία μαρτυρία των Ελλήνων στην προρωμαϊκή Γαλατία, 5ος–1ος αιώνας π.Χ.

Το 600 π.Χ., Ίωνες Έλληνες από τη Φώκαια ίδρυσαν την αποικία της Μασσαλίας, στις ακτές της Μεσογείου, καθιστώντας την την αρχαιότερη πόλη της Γαλλίας. Την ίδια στιγμή, μερικές κελτικές φυλές διεισέδυσαν στο ανατολικό τμήμα (Άνω Γερμανία) του σημερινού κράτους της Γαλλίας, αλλά αυτή η κατοχή εξαπλώθηκε στην υπόλοιπη Γαλλία μόνο μεταξύ του 5ου και του 3ου αιώνα π.Χ.

Γαλατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Γαλατία

Το μεγαλύτερο μέρος της Γαλατίας, που περιλάμβανε ολόκληρη τη σημερινή Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, είχε καταληφθεί το 51 π.Χ. από τον Ιούλιο Καίσαρα, ο οποίος με τη νίκη του αυτή εξασφάλισε τον έλεγχο της χώρας από τους Ρωμαίους. Κατά τη διάρκεια της Ρωμαιοκρατίας, ιδρύθηκαν διάφορες πόλεις και κατασκευάστηκαν δρόμοι, γέφυρες και υδραγωγεία. Σήμερα χρησιμοποιούνται ακόμα μερικές ρωμαϊκές γέφυρες, ενώ πολλοί σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι έχουν κατασκευαστεί πάνω σε παλιούς ρωμαϊκούς. Μετά την κατάκτηση, διαδόθηκε στη Γαλατία ο ρωμαϊκός πολιτισμός και με το πέρασμα του χρόνου μεταβλήθηκε σε λατινική χώρα από πολιτιστική και γλωσσική άποψη.

Τον 3ο αιώνα μ.Χ. η Γαλατία δέχτηκε, για πρώτη φορά, τις εισβολές διάφορων γερμανικών φυλών, οι οποίες πολλαπλασιάστηκαν κατά τους δυο επόμενους αιώνες. Οι εισβολείς ήταν κυρίως Φράγκοι, Βουργουνδοί και Βησιγότθοι και πέτυχαν, πολλές φορές, να επιβάλουν την κυριαρχία τους σε ορισμένες περιοχές της Γαλατίας, εξαιτίας της εξασθενημένης αντίστασης των Ρωμαίων. Έτσι, κατά τα τέλη του 5ου αιώνα μ.Χ., οι Φράγκοι έθεσαν κάτω από τον έλεγχό τους το μεγαλύτερο μέρος της Γαλατίας, ενώ το 500 εκχριστιανίστηκε ένα φραγκικό βασίλειο με επικεφαλής τον Κλοβί (γαλ. Clovis Ier, γερμ. Chlodwig I., παλαιότ. ελλ. Χλωδοβίκος Α'). Οι διάδοχοι του Κλοβί δέχτηκαν επιθέσεις από νέους εισβολείς και για να αντιμετωπίσουν έκαναν πολλές πολεμικές επιχειρήσεις. Το 732, ένας μουσουλμανικός στρατός ξεκίνησε από την Ισπανία και διαμέσου των Πυρηναίων άρχισε να προσβάλει τη Γαλατία χωρίς επιτυχία όμως, γιατί καταδιώχθηκε από τους Φράγκους. Το 800, τα σύνορα της χώρας είχαν επεκταθεί πολύ και περιλάμβαναν τμήματα τη σημερινή Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία και Γιουγκοσλαβία. Τότε στέφθηκε αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ο Καρλομάγνος, που πέτυχε να επεκτείνει τη χώρα ακόμα περισσότερο.

Ανάπτυξη Γαλλικού Κράτους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία της Γαλλίας ως αυτόνομου κράτους αρχίζει το 843 μ.Χ με τον χωρισμό της αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου με την συνθήκη του Βερντέν. Οι εγγονοί του διαχώρισαν το τεράστιο κράτος σε ένα ανατολικό, ένα κεντρικό και ένα δυτικό τμήμα. Το δυτικό τμήμα αποτέλεσε τον πυρήνα του σημερινού γαλλικού κράτους. Κατά τον 9ο και 10ο αιώνα επικράτησε το φεουδαρχικό καθεστώς που χαρακτηρίστηκε από τον σκληρό ανταγωνισμό των διαφόρων αρχόντων για την επικράτηση τους και τις αλλεπάλληλες επιδρομές Σαρακηνών και Νορμανδών.

Το 987 στέφεται βασιλιάς ο Ούγκο και έτσι αρχίζει η δυναστεία των Καπετιδών στη Γαλλία. Η δυναστεία αυτή υποστηρίχτηκε από την εμπορική και την αστική τάξη των πόλεων, με αποτέλεσμα την ισχυροποίηση της μοναρχίας. Από το 13ο αιώνα μ.Χ. ο βασιλιάς της Γαλλίας εξελίχτηκε στον ισχυρότερο μονάρχη της Ευρώπης. Η γεωργία της χώρας σημείωσε μεγάλη ανάπτυξη, άκμασε το εξωτερικό εμπόριο και στις συντεχνίες των πόλεων παράγονταν εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα. Μεγάλη άνθιση παρουσίασαν τα γαλλικά πανεπιστήμια, που αποτέλεσαν τα σπουδαιότερα πνευματικά κέντρα της Ευρώπης.

Εκατονταετής Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τα τέλη των μεσαιωνικών χρόνων άρχισε μία σοβαρή φιλονικία ανάμεσα στο βασιλιά της Γαλλίας Δ΄ και την Εκκλησία. Όταν το 1305, εκλέχτηκε πάπας ένας Γάλλος, που έλαβε το όνομα Κλήμης Ε΄, μεταφέρθηκε η έδρα του παπισμού στην πόλη Αβινιόν της Νότιας Γαλλίας. Κατά τα 70 επόμενα χρόνια οι πάπες αποτέλεσαν τυφλά όργανα των Γάλλων βασιλέων. Η έδρα του παπισμού μεταφέρθηκε και πάλι στη Ρώμη το 1378. Από το 1066, που εκλέχτηκε βασιλιάς της Αγγλίας ο δούκας της Νορμανδίας, Γουλιέλμος, ένα μεγάλο μέρος της Γαλλίας άρχισε να κυριαρχείται και να ελέγχεται από Άγγλους βασιλείς. Η Νορμανδία αποτελούσε μια μεγάλη περιοχή της Βόρειας Γαλλίας. Μετά την πάροδο 300 περίπου χρόνων από την κατάληψη του αγγλικού θρόνου από το Γουλιέλμο, ο βασιλιάς Ριχάρδος ο Γ΄ πρόβαλε απαιτήσεις πάνω από το γαλλικό θρόνο. Το 1337 έκανε εισβολή στη Γαλλία και άρχισαν εχθροπραξίες που κράτησαν περισσότερο από ένα αιώνα. Ο πόλεμος αυτός έμεινε γνωστός στην ιστορία ως «Εκατονταετής πόλεμος» και κατά τη διάρκεια του οι Άγγλοι κέρδισαν πολλές μάχες. Δεν πέτυχαν όμως τον αντικειμενικό τους σκοπό, την κάλυψη του Γαλλικού θρόνου. Κατά την περίοδο 1420-30 μία νεαρή χωριατοπούλα, η Ζαν ντ’ Αρκ, εμφανίστηκε στη γαλλική αυλή, λέγοντας πως πήρε από το Θεό τη διαταγή να μπει επικεφαλής του γαλλικού στρατού και να στεφτεί ο Κάρολος, ο νόμιμος κληρονόμος του θρόνου στη Ρενς. Η Ζαν ντ’ Αρκ ανέλαβε πράγματι την ηγεσία του στρατού, με αποτέλεσμα να εμψυχωθούν οι Γάλλοι και να διώξουν τους Άγγλους εισβολείς. Η ίδια όμως προδόθηκε και βρήκε τραγικό θάνατο. Ο Κάρολος στέφτηκε βασιλιάς ως Κάρολος Ζ΄. Οι Γάλλοι ως το 1450 πέτυχαν την επανάκτηση του μεγαλύτερου μέρους της χώρας και το τέλος του πολέμου βρήκε ισχυροποιημένο το γαλλικό θρόνο και τη χώρα ενωμένη.

Θρησκευτική μεταρρύθμιση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια της θρησκευτικής μεταρρύθμισης στην Γαλλία σημειώθηκαν πολλές εσωτερικές διαταραχές και κλονίστηκε η δύναμη της βασιλείας. Καθολικοί και προτεστάντες διαμάχονταν για την μεγαλύτερη επιρροή στην κυβέρνηση. Από το 1562 ως το 1598 έγιναν μαζικές εκδιώξεις και σφαγές Ουγενότων, όπως ονόμαζαν τους Γάλλους προτεστάντες. Η κορύφωση ήρθε την νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου στις 23/24 Αυγούστου 1572 στο Παρίσι, όπου δολοφονήθηκαν χιλιάδες Ουγενότοι, οι περισσότεροι σημαντικά πρόσωπα. Τελικά το 1598 υπογράφηκε το Έδικτο της Νάντης σύμφωνα με το οποίο αναγνωριζόταν ανεξιθρησκεία στους προτεστάντες.

Συνέπειες της μετανάστευσης των Ουγενότων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δεκάδες χιλιάδες των Ουγενότων που αναγκάστηκαν να φύγουν από την Γαλλία κατέφυγαν στην Ολλανδία, την Ελβετία, την Γερμανία, την Αγγλία αλλά και στην Βόρεια Αμερική. Η οικονομία αυτών των χωρών, οι οποίες δέχτηκαν τους Ουγενότους, αναπτύχθηκε. Εντάχθηκαν στις εκεί κοινωνίες και ονομάστηκαν Καλβινιστές και Διαμαρτυρόμενοι. Επιπλέον βοήθησαν στην διάδοση του γαλλικού πολιτισμού και της γαλλικής γλώσσας.

Εποχή της απολυταρχίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την στέψη του βασιλιά Ερρίκου Ε΄ αρχίζει η πιο σημαντική περίοδος στην ιστορία της Γαλλίας. Ο βασιλικός θεσμός άρχισε και πάλι να ενισχύεται και η Γαλλία παίρνει πρωταρχική θέση ως μεγάλη δύναμη στην Ευρώπη. Ο γιος του Ερρίκου Λουδοβίκος ΙΓ΄ ήταν στην αρχή υπό την αντιβασιλεία της μητέρας του. Ακολούθησε μία εποχή στην οποία οι καρδινάλιοι Ρισελιέ και Μαζαρέν (Μαζαρίνος) έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο. Παραμέρισαν τον προτεσταντισμό και έθεσαν σε πρώτη θέση τη βασιλική εξουσία. Υπό τον Ρισελιέ ο βασιλικός θεσμός κερδίζει πολλή δύναμη και οι εσωτερικές διαταραχές εξαλείφονται.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]