Ίβηρες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι Ίβηρες και σπανιότερα Ίβηροι ήταν αρχαίος λαός που κατοικούσε αρχικά την Ιβηρική χερσόνησο (Ισπανία, Πορτογαλία) και που επεκτάθηκε αργότερα στη νοτιοδυτική Γαλλία μέχρι του Ροδανού και στις Βαλεαρίδες νήσους.

Περί της καταγωγής των πολλές θεωρίες έχουν αναπτυχθεί χωρίς όμως καμία να έχει επιβεβαιωθεί ιστορικά. Οι Ίβηρες διαιρούνται σε επιμέρους φυλές σημαντικότερη των οποίων ήταν οι Ιουρδητανοί τους οποίους αναφέρει ο Στράβων, οι Κανταυροί, που θεωρούνταν οι πολεμικώτεροι όλων κ.ά.

Πυρήνας των Ιβήρων αποτελούσε το πανάρχαιο βασίλειο που εκτείνονταν στη κοιλάδα του Ίβηρος ποταμού (αρχαίου Έβρου) εκ του οποίου και δόθηκε η ονομασία τους από τους αρχαίους Έλληνες, τότε ναυτικούς, που επισκέπτονταν την χώρα τους. Αργότερα αυτοί επεκτάθηκαν βαθμιαία σε μεγάλη έκταση έτσι ώστε στη 2η χιλιετία π.Χ. να φαίνεται πως έχουν καταλάβει την ΝΔ. Ευρώπη. Η δύναμή τους όμως, κατά την παράδοση, συντρίφθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. με την εισβολή των Λιγούρων στην Γαλατία και στη συνέχεια με την εισβολή των Κελτών με τους οποίους και φαίνεται να ενώθηκαν και να αποτέλεσαν τους Κελτίβηρες. Έτσι η μεν Ιταλία αποσπάσθηκε από την Ισπανία, ενώ η κυριαρχία των Ιβήρων στη Γαλλία περιορίστηκε στην Ακουϊτανία.

Άλλοι θεωρούν βεβαιότερο ότι οι Κέλτες προηγήθηκαν των Ιβήρων ως κάτοικοι της περιοχής, πλην όμως η θεωρία αυτή φαίνεται περισσότερο αυθαίρετη και απίθανη. Οι έρευνες που ξεκίνησαν μεθοδικά στις αρχές του 20ου αιώνα παρουσιάζουν τον εκπολιτισμό της χώρας να έχει συντελεστεί κυρίως από την ελληνική επίδραση. Πρώτος που φέρεται να στράτευσε εναντίον τους ήταν ο Ηρακλής με τους μυθολογούμενους άθλους του (στη πραγματικότητα πρώιμες εξερευνήσεις και δημιουργία αποικιών) όπως οι Ηράκλειες στήλες, η νήσος Εριθυία, τα Βόδια του Γηρυόνη, τα Μήλα των Εσπερίδων κλπ. Κατά τον Στράβωνα αργότερα οι Φοίνικες κατοίκησαν στα Γάδειρα. Τέλος μετά τον 7ο αιώνα, στην ιστορική πλέον περίοδο, οι Έλληνες της Μασσαλίας και της Φωκαίας ίδρυσαν στα βορειοανατολικά παράλια πλείστους εμπορικούς λιμένες. Επίσης κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. επέδραμαν στα Πυρηναία οι Κέλτες οι οποίοι σύντριψαν την γενναία αντίσταση των Ιβήρων, συγχωνεύτηκαν όμως μ΄ αυτούς λόγω του ανεπτυγμένου πολιτισμούς τους και αποτέλεσαν τους Κελτίβηρες.

Περί τα μέσα του 3ου αιώνα οι Καρχηδόνιοι έγιναν κύριοι του σημερινού Γιβραλτάρ μέχρι του ποταμού Ίβηρος τους οποίους μετά από πείσμωνα αγώνα κατέλαβαν στη συνέχεια οι Ρωμαίοι, σύμμαχοι προηγουμένως των Ιβήρων. Ακολούθησαν εισβολές των Γότθων των Μαυριτανών με αποτέλεσμα η φυλή των Ιβήρων να χάσει την αυθυπαρξία της.

Οι Ίβηρες από τους αρχαιότατους χρόνους ασχολούνταν με την γεωργία, την κτηνοτροφία και την μεταλλουργία την οποία μάλιστα είχαν αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό. Τους αποίκους φαίνεται πως προσέλκυσε προπάντων ο μεταλλευτικός πλούτος της χώρας (μεταλλεία σιδήρου, χαλκού και μολύβδου) αλλά και η ευφορία του εδάφους με ανάπτυξη της καλλιέργειας σε δημητριακά, ελιές, αμπέλια, αφθονία φρούτων ιδίως εσπεριδοειδή.

Σήμερα ως απόγονοι των Ιβήρων θεωρούνται οι Βάσκοι που όχι μόνο τον τύπο των αρχαίων κατοίκων της χώρας διατηρούν αλλά και πολλά αρχαία έθιμα.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]