Ερρίκος Δ΄ της Γαλλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ερρίκος Δ΄
HenriIV.jpg
Περίοδος εξουσίας
2 Αυγούστου 1589 - 14 Μαΐου 1610
Στέψη 27 Φεβρουαρίου 1594
Καθεδρικός Ναός της Σαρτρ
Προκάτοχος Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας
Διάδοχος Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας
Βασιλιάς της Ναβάρρας
Περίοδος εξουσίας
9 Ιουνίου 157214 Μαΐου 1610
Προκάτοχος Ιωάννα του Αλμπρέ
Διάδοχος Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας
Βασιλικός Οίκος Οίκος των Βουρβόνων
Γέννηση 13 Δεκεμβρίου 1553
Πο, Μπεάρν, Βασίλειο της Ναβάρρας
Θάνατος 14 Μαΐου 1610 (56 ετών)
Παρίσι, Γαλλία
Τόπος ταφής Βασιλική Σαιν-Ντενί, Γαλλία
Πατέρας Αντώνιος της Ναβάρρας
Μητέρα Ιωάννα του Αλμπρέ
Σύζυγος Μαργαρίτα της Γαλλίας (1572-1599)
Μαρία των Μεδίκων (1600-1610)
Επίγονοι Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας
Ελισάβετ, βασίλισσα της Ισπανίας
Χριστίνα, Δούκισσα της Σαβοΐας
Νικόλαος Ερρίκος, δούκας της Ορλεάνης
Γκαστόν της Ορλεάνης
Ενριέττα Μαρία, βασίλισσα της Αγγλίας και της Σκωτίας

Ο Ερρίκος Δ΄ (Henri IV, 13 Δεκεμβρίου 1553 - 14 Μαΐου 1610) ήταν βασιλιάς της Γαλλίας από το 1589 έως το 1610 και της Ναβάρρας (ως Ερρίκος Γ') από το 1572 έως το 1610. Ήταν ο πρώτος βασιλιάς της δυναστείας των Βουρβόνων. Δολοφονήθηκε το 1610 στο Παρίσι.

Βασιλιάς τη Ναβάρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1562 ανέβηκε στον θρόνο της Ναβάρρας σε ηλικία εννέα ετών αντικαθιστώντας τον πατέρα του Αντώνιο βασιλιά της Ναβάρρας. Αν και βαπτίστηκε Ρωμαιοκαθολικός, ανατράφηκε ως προτεστάντης από τη μητέρα του, τη Ζαν ντ' Αλμπέρτ. Η μητέρα του Ερρίκου, ως Αντιβασίλισσα, είχε κηρύξει τον Καλβινισμό ως την επίσημη θρησκεία της Ναβάρρας. Ως έφηβος κατατάχτηκε στις δυνάμεις των Ουγενότων στους Γαλλικούς Πολέμους για τη Θρησκεία. Το 1572 με το θάνατο της μητέρας του, και την ενηλικίωσή του, ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντα του Βασιλιά της Ναβάρρας.

Στις 18 Αυγούστου 1572 παντρεύεται τη Μαργαρίτα των Βαλουά (Βασίλισσα Μαργκό), αδελφή του βασιλιά της Γαλλίας και αποκτά δικαιώματα στον γαλλικό θρόνο. Θεωρήθηκε από τους περισσότερους μια προσπάθεια να επικρατήσει η θρησκευτική ειρήνη στο βασίλειο. Εντούτοις, οι ηγετικοί Καθολικοί παράγοντες, κρυφά, προγραμμάτισαν μια σφαγή των προτεσταντών που μαζεύτηκαν στο Παρίσι για το γάμο. Στις 24 Αυγούστου, αρκετές χιλιάδες προτεσταντών σκοτώθηκαν στο Παρίσι και χιλιάδες περισσότεροι στην επαρχία και η σφαγή έμεινε στην ιστορία ως η Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου Ο Ερρίκος διέφυγε το θάνατο προσποιούμενος ότι θα γίνει ρωμαιοκαθολικός. Κρατήθηκε σε περιορισμό, αλλά δραπέτευσε στις αρχές του 1576. Στις 5 Φεβρουαρίου εκείνου του έτους, αποκήρυξε τον καθολικισμό και συστρατεύτηκε ξανά με τις προτεσταντικές δυνάμεις, στη στρατιωτική σύγκρουση.

Ο Ερρίκος της Ναβάρρας έγινε ο νόμιμος κληρονόμος του γαλλικού θρόνου με τον θάνατο 1584 του Φραγκίσκου, δούκα του Αλενσόν και αδελφό και διάδοχο του καθολικού βασιλιά Ερρίκου του Γ΄. Δεδομένου ότι ο Ερρίκος της Ναβάρρας ήταν απόγονος του βασιλιά Λουδοβίκου Θ΄, ο βασιλιάς Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας δεν είχε καμία άλλη επιλογή παρά να τον αναγνωρίσει ως νόμιμο διάδοχο. Ο σαλικός νόμος απέκλειε τις αδελφές του βασιλιά.

Βασιλιάς της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αγώνας για το Θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον θάνατο του Ερρίκου Γ΄ το 1589, ο Ερρίκος της Ναβάρρας έγινε ονομαστικά ο βασιλιάς της Γαλλίας, η Καθολική λίγκα υποστήριζε τον αιχμάλωτο θείο του Κάρολο που τελικά παραιτήθηκε υπέρ του. Αλλά η Καθολική Λίγκα, που ενισχύθηκε από την υποστήριξη που είχε από το εξωτερικό, ειδικά από την Ισπανία, ήταν αρκετά ισχυρή να τον αναγκάσει να περιορίσει την εξουσία του, στο νότο.Ο Ερρίκος έπρεπε με στρατιωτικά μέσα να πάρει το βασίλειό του. Βοηθήθηκε από τα χρήματα και τα στρατεύματα που παραχωρήθηκαν από την Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας. Η Καθολική Λίγκα ανακήρυξε τον καθολικό θείο του Ερρίκου, Κάρολο, Καρδινάλιο των Βουρβόνων ως Βασιλιά της Γαλλίας.Ο καρδινάλιος ήταν φυλακισμένος του Ερρίκου και μετά το θάνατό του, το 1590, η Καθολική Λίγκα δεν μπορούσε να συμφωνήσει σχετικά με έναν νέο υποψήφιο.

Ενώ μερικοί υποστήριζαν τους Γκιζ, ο ισχυρότερος υποψήφιος ήταν η Πριγκίπισσα Ισαβέλλα, κόρη του Φιλίππου Β΄ της Ισπανίας, της οποίας η μητέρα Ελισάβετ ήταν κόρη του Ερρίκου Β΄ της Γαλλίας. Η προεξοχή της υποψηφιότητάς της έβλαψε την Καθολική Λίγκα, η οποία έγινε έτσι ύποπτη ως πράκτορας των Ισπανών. Παρ΄ όλα αυτά, ο Ερρίκος αδυνατούσε να πάρει τον έλεγχο του Παρισιού. Με την ενθάρρυνση της μεγάλης αγάπης της ζωής του, Γαβριέλλας ντ' Εστρέ (Gabrielle d'Estrées), στις 25 Ιουλίου 1593 ο Ερρίκος αποκήρυξε τον προτεσταντισμό, κερδίζοντας τους καθολικούς και προκαλώντας δυσαρέσκεια στον προηγούμενο σύμμαχό του, τη Βασίλισσα Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας. Εντούτοις, η είσοδός του στο Ρωμαιοκαθολικό Δόγμα εξασφάλισε την υποταγή της μεγάλης πλειοψηφίας των υπηκόων του. Στέφθηκε Βασιλιάς της Γαλλίας στον καθεδρικό ναό της Σαρτρ στις 27 Φεβρουαρίου 1594. Με τη στέψη του ξεκινά η βασιλεία της δυναστείας των Βουρβόνων. Στις 13 Απριλίου 1598, εξέδωσε το Έδικτο της Νάντης, το οποίο έδωσε αρκετά δικαιώματα και προστασία στους Ουγενότους.

Γάμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρώτος γάμος του Ερρίκου, με την Μαργαρίτα των Βαλουά δεν ήταν ευτυχής, και το ζεύγος παρέμεινε άτεκνο. Οι δύο είχαν χωρίσει, προτού να ανέβει ο Ερρίκος στο θρόνο, τον Αύγουστο του 1589. Αφότου ο Ερρίκος είχε γίνει βασιλιάς, έπρεπε να αποκτήσει διαδόχους, προκειμένου να αποφευχθεί ένα πρόβλημα διαδοχής. Ο Ερρίκος είχε την ιδέα της ακύρωσης του πρώτου γάμου του, και να παντρευτεί την Γαβριέλλα ντ' Εστρέ (Gabrielle d'Estrées), με την οποία είχε ήδη τρία παιδιά, μη νόμιμα. Οι σύμβουλοι του αντέδρασαν έντονα σ' αυτήν την ιδέα, αλλά το θέμα επιλύθηκε απροσδόκητα από τον ξαφνικό θάνατο της Γαβριέλλας στις 10 Απριλίου του 1599, που πέθανε πάνω σε έναν πρόωρο τοκετό[1]. Ο γάμος του Ερρίκου με την Μαργαρίτα ακυρώθηκε το 1599, και παντρεύτηκε την Μαρία των Μεδίκων το 1600[2]. .

Παιδιά τους ήταν:

Ο Ερρίκος και η ερωμένη του Ερριέτα Ντ' Αντράγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τον πρόωρο θάνατο της Γαβριέλλας ντ' Εστρέ, ο Ερρίκος γνωρίζει την Ερριέτα Ντ' Αντράγκ. Μεταβαίνοντας στη Νότιο Γαλλία με σκοπό να αντιμετωπίσει μια εξέγερση που είχε εκδηλωθεί, φιλοξενείται προσωρινά στο σπίτι του Φραγκίσκου ντε Μπαλζάκ ντ' Αντράγκ, ο οποίος είχε δύο κόρες. Η μία από αυτές ήταν η εικοσάχρονη Ερριέτα. Την 1η Οκτωβρίου 1599 υπόσχεται στον πατέρα της και στην ίδια πως αν πρόκειται να γεννήσει αγόρι εντός των επομένων έξι μηνών θα την παντρευτεί. Την εγκαθιστά στο Μέγαρο Λαρσάν και στα τέλη του 1599 μένει έγκυος. Όμως όταν πληροφορείται τον επικείμενο γάμο του με την Μαρία των Μεδίκων, τον εγκαταλείπει. Τελικά μεταπείθεται και επιστρέφει. Την 1η Ιουλίου 1600 γεννά ένα αγοράκι το οποίο πεθαίνει. Τον Ιανουάριο του 1601 κι ενώ είναι παντρεμένος με τη νέα σύζυγό του συναντιέται με την ερωμένη του. Η Ερριέτα αξιώνει πως αυτή είναι η νόμιμη σύζυγος του Ερρίκου αφού εκπλήρωσε την βασική της υπόσχεση που ήταν η απόκτηση άρρενα απογόνου. [3]

Το τέλος της βασιλείας του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ερρίκος Δ΄ αποδείχθηκε διορατικός και με θάρρος. Αντί να διεξαγάγει δαπανηρούς πολέμους για να χρηματοδοτούνται οι ευγενείς, ο Ερρίκος απλά τους πλήρωνε. Σαν βασιλιάς, υιοθέτησε πολιτικές και προγράμματα για να βελτιώσει τις ζωές όλων των υπηκόων του, με αποτέλεσμα να γίνει ένας από τους δημοφιλέστερους βασιλιάδες που κυβέρνησαν ποτέ τη χώρα.

Αν και ήταν άτομο της ευγένειας, του οίκτου, και του καλού χιούμορ, που αγαπήθηκε πολύ, αποτέλεσε στόχο πολλών προσπαθειών δολοφονίας. Στις 14 Μαΐου 1610, ο βασιλιάς Ερρίκος Δ΄ δολοφονήθηκε, στο Παρίσι, από τον Φραγκίσκο Ραβαγιάκ, που σκαρφάλωσε στη βασιλική άμαξα και του κατάφερε τρεις μαχαιριές. Η χήρα του Ερρίκου, Μαρία των Μεδίκων, ανέλαβε καθήκοντα Αντιβασίλισσας, (μιας και ο γιος τους, Λουδοβίκος, ήταν μόλις εννέα χρονών), μέχρι το 1617.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Jean Portefaix, «Ερριέτα ντ' Αντράγκ. Η επίσημη ευνοουμένη του βασιλέως της Γαλλίας Ερρίκου Δ'»,Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.74 (Αύγουστος 1974), σελ.44
  2. Jean Portefaix, «Ερριέτα ντ' Αντράγκ. Η επίσημη ευνοουμένη του βασιλέως της Γαλλίας Ερρίκου Δ'»,Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.74 (Αύγουστος 1974), σελ.47
  3. Jean Portefaix, «Ερριέτα ντ' Αντράγκ. Η επίσημη ευνοουμένη του βασιλέως της Γαλλίας Ερρίκου Δ'»,Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.74 (Αύγουστος 1974), σελ.45, 47-49

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Jean Portefaix, «Ερριέτα ντ' Αντράγκ. Η επίσημη ευνοουμένη του βασιλέως της Γαλλίας Ερρίκου Δ'»,Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.74 (Αύγουστος 1974), σελ.44-51
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Προκάτοχος:
Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας
Βασιλιάς της Γαλλίας
2 Αυγούστου 158914 Μαΐου 1610
Διάδοχος:
Λουδοβίκος ΙΓ΄