Πόλεμος της Αλγερίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πόλεμος της Αλγερίας
Algerian war collage wikipedia.jpg
Ημερομηνία 1 Νοεμβρίου 19549 Σεπτεμβρίου 1962
Τόπος Αλγερία
Γαλλία
Τυνησία
Αίτια Αποαποικιοποίηση
Έκβαση

Γαλλική στρατιωτική νίκη[1][2]
Πολιτική νίκη του FLN
Σύναψη συμφωνίας στο Εβιάν

  • Ανεξαρτησία της Αλγερίας
  • Έξοδος των Πιε-νουάρ
Εμπλεκόμενες πλευρές
Flag of Algeria.svg Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (FLN)
Flag of France.svg Μέτωπο Γαλλικής Αλγερίας (FAF)
Oas logo public.svg Μυστική στρατιωτική οργάνωση (OAS)
Ηγετικά πρόσωπα
Σαρλ ντε Γκωλ
Ζακ Μασί
Ραούλ Σαλάν
Δυνάμεις
300.000
460.000[3]
3.000 (OAS)
Απώλειες
  • 300.000-460.000 νεκροί (σε πολύ μεγάλο βαθμό άμαχοι), 1.500.000 σύμφωνα με το αλγερινό κράτος.
  • 28.500 νεκροί
  • 65.000 τραυματίες
  • 30.000-90.000 νεκροί Αλγερινοί που πολέμησαν στο πλευρό των Γάλλων
  • 4.000-6.000 νεκροί Ευρωπαίοι πολίτες
  • 100 νεκροί (OAS)
  • 2.000 αιχμάλωτοι (OAS)
400.000 - 1.500.000 σύνολο νεκρών[4]

Ο Πόλεμος της Αλγερίας (Guerre d'Algérie) ήταν ένας πόλεμος μεταξύ της Γαλλίας και των αλγερινών κινημάτων ανεξαρτησίας από το 1954 έως το 1962, ο οποίος οδήγησε στην ανεξαρτησία της Αλγερίας από τη Γαλλία.

Ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου ήταν κυρίως ανταρτοπόλεμος κατά του Γαλλικού στρατού, τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον πολιτών και αντιτρομοκρατικές ενέργειες από τον Γαλλικό Στρατό.

Ο πόλεμος αυτός, από τους σκληρότερους αντιαποικιακούς αγώνες της σύγχρονης εποχής, άρχισε την 1η Νοεμβρίου του 1954 με τη μορφή της εξέγερσης και με επίσημο αίτημα τη συμμετοχή των Αλγερινών στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας τους.

Η εξέγερση της "Ημέρας των Αγίων Πάντων" -από τον ομώνυμο εορτασμό στη Γαλλία- με τους 800 άνδρες και τον υποτυπώδη εξοπλισμό, εξελίχθηκε στο ισχυρό ανταρτικό κίνημα του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (FLN - Front de Libération Nationale, στα αραβικά: جبهة التحرير الوطني: Jabhat al-Taḩrīr al-Waţanī), το οποίο, με την υποστήριξη αρχικά του Γκαμάλ Άμπντελ Νάσερ και στη συνέχεια άλλων αφρικανικών ριζοσπαστικών καθεστώτων και της Ε.Σ.Δ.Δ., επεκτάθηκε δια πυρός και σιδήρου στην Καβυλία και την Κωνσταντίνη και από το 1956 άρχισε τις βομβιστικές επιθέσεις στο Αλγέρι. Η κρίση στην Αλγερία συμπαρέσυρε στη δίνη της τη μητροπολιτική Γαλλία, όπου τα πρώτα χρόνια οι σοσιαλιστικές κυβερνητικές κρίσεις διαδέχονταν η μία την άλλη.

Ο στρατηγός Ζακ Μασί

Καθοριστικός παράγοντας στην εξέλιξη του πολέμου ήταν η κοινότητα των Γάλλων αποίκων της Αλγερίας, ακμάζουσα, αριθμητικά ισχυρή και με συνείδηση αυτόχθονα ύστερα από 130 χρόνια συνεχούς παρουσίας (επομένως αδιάλλακτη ως προς την εκχώρηση προνομίων), η οποία εξεγέρθηκε πρώτη φορά το 1958. Η εξέγερση, την οποία υποστήριξαν ο διοικητής των επίλεκτων μονάδων αλεξιπτωτιστών και αρχηγός της αστυνομίας, στρατηγός Ζακ Μασί, καθώς και ο στρατιωτικός διοικητής της Αλγερίας στρατηγός Ραούλ Σαλάν, προκάλεσε την κατάρρευση της Τέταρτης Δημοκρατίας, έφερε, όμως, στην εξουσία τον Σαρλ ντε Γκωλ.

Οι οργανώσεις των αποίκων, πιστές στην αρχή της "Γαλλικής Αλγερίας", χαιρέτισαν το γεγονός με ενθουσιασμό, σύντομα, όμως, διαπίστωσαν ότι ο στρατηγός δεν είχε την πρόθεση να συνταχθεί στο πλευρό τους. Η μήνι των αποίκων ξέσπασε όταν ο Ντε Γκωλ πρότεινε στο λαό της Αλγερίας να αποφασίσει ο ίδιος για την τύχη του με δημοψήφισμα, αφού όμως θα έχει προηγηθεί κατάπαυση των εχθροπραξιών και μία ειρηνική τετραετία. Οι οργανώσεις των λευκών, επιρρεπείς σε ακραίες θέσεις, συσπειρώθηκαν σχηματίζοντας την "Επιτροπή Συνεργασίας των Εθνικών Κινημάτων". Η κρίση ξέσπασε με αφορμή την καθαίρεση στις 22 Ιανουαρίου του 1960 του Μασί, επιφορτισμένου από το 1957 με την καταστολή της δράσης του FLN στην ευρύτερη περιοχή του Αλγερίου. Ο Μασί με τους αλεξιπτωτιστές του κατόρθωσαν να ελέγξουν ως ένα βαθμό την κατάσταση, διεξάγοντας με αδίστακτα αιματηρές μεθόδους ένα είδος εκκαθαριστικής εκστρατείας, η οποία συχνά έπαιρνε απάνθρωπες διαστάσεις. Χρίστηκε, πάντως, "νικητής" και μετατράπηκε σε ίνδαλμα των αποίκων. Επίσημη αιτία της καθαίρεσης ήταν η αρνητική κριτική που άσκησε στην πολιτική Ντε Γκωλ, σε συνέντευξη που δημοσίευσε η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung. Παρά τις διαψεύσεις, η καθαίρεση δεν ανακλήθηκε, ενώ στο μεταξύ η επιθετικότητα των αποίκων έφτασε σε παροξυσμό. Στις 24 Ιανουαρίου, ημέρα Κυριακή, άρχισε στάση στο κέντρο του Αλγερίου. Οι στασιαστές έστησαν οδοφράγματα και μερικές εκατοντάδες μέλη της εθνοφυλακής δημιούργησαν δύο πρόχειρα οχυρά, τα οποία αποκλείστηκαν μεν από μονάδες αλεξιπτωτιστών και χωροφυλακής, χωρίς αυτό όμως να εμποδίσει την προσχώρηση χιλιάδων πολιτών. Στις συγκρούσεις της πρώτης ημέρας σκοτώθηκαν 14 χωροφύλακες και 6 στασιαστές και τραυματίστηκαν 132 άτομα. Κηρύχθηκε γενική απεργία, η οποία επεκτάθηκε στο Οράν και σε άλλες πόλεις.

Στο Παρίσι οι συσκέψεις διαδέχονταν η μία την άλλη, ενώ απειλήθηκε κυβερνητική κρίση όταν υπουργοί του Ντε Γκωλ αντέδρασαν στην πρόταση για βίαιη καταστολή της ανταρσίας. Ανησυχίες γεννούσε και η στάση που θα υιοθετούσε ο στρατός, ενώ έγινε λόγος και για διάσπαση μεταξύ μητροπολιτικής Γαλλίας και Αλγερίας. "Ο στρατός δεν θα κινηθεί. Κανείς δεν εξεγείρεται εναντίον του Ντε Γκωλ", επέμεινε ο στρατηγός.

Τελικώς, ο Ντε Γκωλ δεν διέταξε επίθεση εναντίον των στασιαστών. Στις 29 Ιανουαρίου απηύθυνε το περίφημο ραδιοφωνικό και τηλεοπτικό μήνυμά του προς το έθνος, στο οποίο επιτέθηκε εναντίον του FLN αλλά και των οργανώσεων των αποίκων.

Την 1η Φεβρουαρίου έληξε η "εβδομάδα των οδοφραγμάτων", όχι όμως και η αναμέτρηση. Η κυβέρνηση Ντε Γκωλ έλαβε ειδικές εξουσίες για ένα χρόνο από το Κοινοβούλιο.

Στις 8 Ιανουαρίου του 1961, πραγματοποιήθηκε γενικό δημοψήφισμα για τη μελλοντική σχέση της Αλγερίας με τη Γαλλία. Στη Γαλλία, το 75% των ψηφοφόρων τάχθηκε υπέρ της πολιτικής Ντε Γκωλ για ανεξαρτησία της αποικίας. Ωστόσο, στην ίδια την Αλγερία -όπου το δημοψήφισμα είχε αρχίσει δύο ημέρες νωρίτερα- μόνο το 39% ψήφισε υπέρ της ανεξαρτησίας. Προκειμένου να προληφθούν ταραχές, ισχυρότατες γαλλικές δυνάμεις μεταφέρθηκαν στην Αλγερία. Την ίδια χρονιά (1961), το αποτυχημένο πραξικόπημα των στρατηγών της Αλγερίας άνοιξε στον Ντε Γκωλ το δρόμο για εκτεταμένες εκκαθαρίσεις στο στράτευμα, επισπεύδοντας την ανεξαρτησία και την έξοδο των Γάλλων από την Αλγερία.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. The Victory Without Laurels: The French Military Tragedy in Algeria (1954-1962) University of North Carolina at Asheville
  2. Irwin M. Wall, France, the United States, and the Algerian War, σελ. 68-69.
  3. Martin Windrow, The Algerian War 1954–62, σελ. 17
  4. France remembers the Algerian War, 50 years on France24