Ιστορία της Κύπρου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Γεωγραφικά η Κύπρος ανήκει στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. [1]Γεωλογικά το νησί ήταν τμήμα της Μικράς Ασίας και συνδεδεμένη με τη συριακή ακτή.[2] Η Κύπρος λόγω της γεωγραφικής της θέσης θα γίνει τόπος συγκερασμού ανατολικών και δυτικών στοιχείων από την όψιμη Προϊστορία.[3]

Πίνακας περιεχομένων

Νεολιθική εποχή (7000 - 3900 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Κύπριοι εμφανίζονται στον ιστορικό στίβο την Νεολιθική εποχή. Είναι οργανωμένοι σε αγροτικές κοινότητες.[4] Ο αρχαιότερος νεολιθικός πολιτισμός,ονομαζόμενος Πολιτισμός της Χοιροκοιτιάς (6.020-5.850 ή 5800 π.Χ.) ήταν ένας οικισμός 5.000 κατοίκων της ακεραμικής περιόδου με τα λίθινα αγγεία να παραμένουν το χαρακτηριστικότερο γνώρισμα του παλιότερου νεολιθικού πολιτισμού της Κύπρου.[5] Το τέλος της Ακεραμεικής και η αρχή της είναι άγνωστα ως προς την προέλευση και τις ρίζες τους: στο συνοικισμό Τρουλλί στη Β.Κύπρο, έχουμε την χρήση πηλού με κόκκινα αγγεία. Χίλια έτη μετά από τον Πολιτισμό της Χοιροκοιτιάς ανήκει ο κεραμεικός πολιτισμός της Σωτήρας με ερυθρά στιλβωμένα αγγεία και οικήματα από πηλό. [6]

Χαλκολιθική εποχή (3900 - 2500 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κύπρος την περίοδο αυτή αρχίζει να δικτυώνεται με τους λαούς της Μέσης Ανατολής[7]Ταυτόχρονα σχετίζεται και με τον Αιγαιακό πολιτισμό. Η επαφή κυρίως με τους Κρήτες συμβάλει στην διαμόρφωση της Κυπρο-Μινωϊκής γραφής.[8] Στα τέλη της 4ης χιλιετίας εμφανίζεται ο Πολιτισμός της Ερήμης: εδώ έχουμε επικράτηση της μονόχρωμης κεραμεικής και πρώτη φορά του χαλκού.[9]

Πρώιμη εποχή του χαλκού (2500 - 1900 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εμφάνιση νέων οικισμών στην περίοδο αυτή μαρτυρεί την αύξηση του πληθυσμού του νησιού εξ' αιτίας και της οικονομικής ευημερίας που διέρχεται λόγω της εκμετάλλευσης των μεγάλων κοιτασμάτων χαλκού. Η εξαγωγή του σε Μ.Ασία, Συρία, Παλαιστίνη φέρνει σε επαφή την Κύπρο με άλλους παραμεσόγειους Πολιτισμούς.[10],όπως και στην Κρήτη, η οποία υπερέχει ως προς τις εισαγωγές από την Κύπρο.[11] Οι οικίες της περιόδου είναι ορθογώνιες με λίθινες κρηπίδες και ανωδομίες από πλίνθους, (Αλάμπρα, Αμπελικού). Τα νεκροταφεία είναι λαξευμένα σε πλαγιές και σπηλιές (Αγ.Παρασκευή, Βουνούς). Η αγγειοπλαστική της περιόδου είναι πιο σύνθετη με χαρακτά διακοσμητικά μοτίβα, ζωγραφιστά κύπελλα με ζωικές και ανθρώπινες μορφές. Οι θρησκευτικές αντιλήψεις εξελίσσονται κι αυτές:ομοιώματα ιερών (Κοτσιάτης, Καλοψίδα), λατρεία ταύρου.[12]

Μέση εποχή του χαλκού (1900 - 1550 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περίοδος έχει χαρακτήρα μεταβατικό:αντικείμενα από την Κρήτη εντοπίζονται λόγω του ό,τι είναι ενδιάμεσος σταθμός τους για τη Συρία.Ορθογώνιες οικίες εξακολουθούν να κτίζονται (Καλοψίδα) ενώ οχυρώσεις πρωτοεμφανίζονται λόγω εξωτερικών απειλών: (Κρηνί, Νικολήδες, Νιτοβίκλα).Η ταφική αρχιτεκτονική της περιόδου γίνεται πιο σύνθετη (θάλαμοι γύρω από διάδρομο) και δέχεται επιδράσεις από την Αίγυπτο των Υκσώς (η πρώτη επιτύμβια στήλη του νησιού ανήκει σε αυτήν την περίοδο (Παλαιοσκούτελλα)[13] Οι επαφές με Κιλικία και συροπαλαιστινιακή περιοχή είναι αμφίδρομη.[14]

Ύστερη εποχή του χαλκού (1550 - 1050 π.Χ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την περίοδο αυτή εγκαθίστανται ειρηνικά οι Έλληνες σε τρεις διαδοχικές φάσεις στο νησί: τους ΙΔ' και ΙΓ΄ ως έμποροι και τεχνίτες, στα τέλη του ΙΓ ως άποικοι και στα μέσα του ΙΒ΄. Οι επιδράσεις εντοπίζονται σε θρησκευτικό και γλωσσικό επίπεδο, [15]αλλά και από τα ταφικά έθιμα και τον κεραμεικό ρυθμό που έφεραν οι Αχαιοί.[16]Αρκάδες από την Τριφυλία και την Πισάτιδα εγκαθίσταται στο Μαρόνι και στην Εγκώμη κομίζοντας το τοπωνύμιο Αλασία που έγινε δηλωτικό όλου του νησιού.[17] Οι σχέσεις μεταξύ των γηγενών Ετεοκυπρίων και Ελλήνων μεταναστών είναι ομαλές.[18]

Κυπρογεωμετρική εποχή (1050 - 725 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον 9ο αι. Φοίνικες εγκαθίστανται στην νότια Κύπρο (Κίτιο) και το νησί καθίσταται χωνευτήρι ανάμεσα στον Ελληνικό και Ανατολικό πολιτισμό. Στο Κίτιο έκτισαν τον επιβλητικώτερο ναό του φοινικικού κόσμου αφιερωμένο στη θεά Αστάρτη. Στις αρχές του 7ου αι. και έως το 650 π.Χ κατακτούν το νησί οι Ασσύριοι [19]

Κυπροαρχαϊκή εποχή (725 - 475 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Κύπριοι αφού εξασφαλίζουν ανεξαρτησία από το 650 π.Χ και μετά περιορίζονται στην καταβολή φόρου υποτέλειας στους Ασσυρίους. Την περίοδο αυτή το νησί διέρχεται περίοδο ακμής: σημαντικό κέντρο, ήδη από παλαιότερες περιόδους, αποτελεί η Σαλαμίνα που είναι κέντρο επικοινωνίας ανάμεσα στον Αιγαιακό χώρο και την ηπειρωτική Ελλάδα από την μια και την Κύπρο και δια μέσου αυτής με την Ανατολή[20]. Στα 560 οι Αιγύπτιοι καταλαμβάνουν το νησί και αν και το εξουσιάζουν συντομώτερο χρονικό διάστημα (560-545) είναι πιο πιεστικοί από τους προκατόχους τους Ασσύριους. Η Αμαθούς και η Ναυκρατίδα είναι σημαντικά λιμάνια του νησιού. Το 545 ακολουθεί η Περσία και πλέον οι Κύπριοι εκτός του φόρου υποτέλειας υποχρεώνονται να παρέχουν και στρατιωτικές υπηρεσίες σε αυτήν. Οι βασιλείς του νησιού ήταν διχασμένοι ως προς τη στάση τους απέναντι στον κατακτητή: άλλοι τηρούν στάση φιλοπερσική και άλλοι,όπως ο Ευέλθων της Σαλαμίνος έχουν μια σχετική αυτονομία: ο Ευέλθων κόβει δικό του νόμισμα και χαράσσει δική του εξωτερική πολιτική.[21] Ο Σαλαμίνιος βασιλίας Ονήσιλος ηγείται αντιπερσικής επανάστασης (499/8 π.Χ.) και συμμαχεί με τους Ίωνες. Η αποφασιστική μάχη δόθηκε στην πεδιάδα της Σαλαμίνας αλλά κρίθηκε από τη προδοτική στάση μερίδας Κυπρίων και του βασιλιά του Κουρίου Στησήνωρα. Οι Πέρσες κατίσχυσαν των αντιπάλων τους, αντικατέστησαν με φιλοπερσικά στοιχεία όλους τους βασιλείς και σαν επιστέγασμα υποχρέωσαν να βοηθήσουν τον Ξέρξη στην κατά της Ελλάδος εκστρατεία του το 480 με 150 πλοία.[22]

Κυπροκλασσική εποχή (475 - 325 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

475-325 π.Χ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνιστική περίοδος (325 - 50 π.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρωμαϊκή περίοδος (50 π.Χ. - 330 μ.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 58 π.Χ το νησί περιέρχεται στην κατοχή των Ρωμαίων μετά από μια ασήμαντη αφορμή: ο υπασπιστής του Καίσαρα αιχμαλωτίζεται από πειρατές αλλά ο Πτολεμαίος αρνείται να καταβάλει λίτρα. Η πραγματική αιτία όμως είναι η κατάληψη του νησιού και η αξιοποίηση του εύφορου εδάφους και πλούσιου υπεδάφους του νησιού. [23] Σημαντικός σταθμός της περιόδου είναι και η διάδοση του Χριστιανισμού: ο Απόστολος Παύλος με τον Σαλαμίνιο Βαρνάβα, τον ιδρυτή της αυτοκέφαλης εκκλησίας της Κύπρου, περιέρχονται τις Κυπριακές πόλεις και κηρύττουν τη νέα θρησκεία. Στην Πάφο ασπάζεται τη νέα πίστη ο ανθύπατος Σέργιος Παύλος,παρά την αντίδραση του εβραίου μάγου Ελίμα.[24]

Βυζαντινή εποχή (330 - 1191 μ.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρωτοβυζαντινή περίοδος (324-642 μ.Χ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές του 4ου αι. η Κύπρος ευημερεί αλλά οι σεισμοί του 332 μ.Χ. και του 342 μ.Χ. ισοπεδώνουν μεγάλα αστικά κέντρα (Σαλαμίνα,Πάφος) και κατ'εξοχήν νήσος γεωργική λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας επλήγη από λιμό.[25]. Ο Κωνστάντιος ανοικοδομεί την Σαλαμίνα όχι όμως και την Πάφο-μέχρι τότε πρωτεύουσα του νησιού- επειδή η δεύτερη ήταν πόλη ειδωλολατρική. Στο β μισό του 4ου αι.η Κύπρος ξαναβρίσκει την ευημερία της όπως φαίνεται από την ανέγερση μεγαλόπρεπων βασιλικών (Πάφος,Κούριο, Σαλαμίνα, Σόλους), αλλά και από τα πλήρη δραστηριότητας ναυπηγεία του νησιού.[26] Το πέρασμα της Αγίας Ελένης από το νησί τόνωσε τον Χριστιανισμό στο νησί αλλά και τον πληθυσμό του:[27]Η Σαλαμίς-Κωνσταντία έγινε η νέα πρωτεύουσα του νησιού και έδρα του αρχιεπισκόπου.[28]. Η μετάβαση από την ειδωλολατρεία στον Χριστιανισμό είναι ομαλή και παρουσιάζεται οργανωμένος τον 4ο αι.: αντιπροσωπεύεται η τοπική Εκκλησία στην Πρώτη Σύνοδος της Νίκαιας,[29]και στη Σύνοδο της Σερδικής.[30] Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος έστειλε κυβερνήτη του νησιού τον Καλόκαιρο για να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση του νησιού μετά τον σεισμό του 332, εκείνος στασίασε και αυτοανακηρύχθηκε ανεξάρτητος κυβερνήτης της Κύπρου αλλά η εξέγερσή του κατεστάλη.[31]. Κατά την αναδιοργάνωση των επαρχιών από τον Ιουστιανό το 535 η Κύπρος αποσπάται από τη δικαιοδοσία του κόμητος της Ανατολής και περιήλθε με άλλες επαρχίες στη διοικητική αρμοδιότητα του quaestoris iustiniani exercitus , που είχε έδρα την Οδυσσό.[32] Η Κύπρος απέκτησε εκκλησιαστική αυτοκεφαλία, όταν η Γ Οικουμενική Σύνοδος απέρριψε την αξίωση του Πατριαρχείου Αντιοχείας να υποτάξει την Εκκλησία της Κύπρου. [33]- και δικαστικά υπήχθη απευθείας στην Βυζαντινή πρωτεύουσα. Πλήρωνε στρατιωτικούς φόρους ίσους με άλλες μεγάλες περιοχές της αυτοκρατορίας κάτι που μαρτυρεί την οικονομική ακμή του νησιού.[34]

Μεσοβυζαντινή περίοδος (642-1071 μ.Χ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον 7ο αι.σημειώνονται Αραβικές επιδρομές, με πρώτη εκείνη του 649 μ.Χ., οπότε λεηλατήθηκε η πρωτεύουσα του νησιού αλλά οι Άραβες αποσύρθηκαν μετά την άφιξη των Βυζαντινών. Ακολούθησε εκείνη του 654 με εγκατάσταση 12.000 ανδρών στο νησί.Η πολύ περιορισμένη εγκατάσταση Αράβων εποίκων δεν μετέβαλε τον εθνολογικό χαρακτήρα του νησιού.[35] Το 659 αποσύρονται για να επανέλθουν το 670-680. Το 688 συνθήκη ανάμεσα στους Βυζαντινούς και τους Άραβες μεταβάλει το νησί σε αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη και οι δύο πλευρές μοιράζονται τα έσοδα του νησιού. Τρία χρόνια μετά ο Ιουστινιανός Β' αιχμαλώτισε τους Άραβες του νησιού. Έτσι το νησί δεχόταν περιοδικά επιδρομές από τους Άραβες κάθε φορά που υπήρχε η υποψία της παραβίασης της ουδετερότητας των Κυπρίων απέναντι σε Βυζαντινούς και Άραβες,όπως το 743μ.Χ. [36] Ο Βασίλειος Α΄ έκανε την Κύπρο θέμα. Η προθυμία των Κυπρίων να δεχθούν τη βυζαντινή κυριαρχία εξαρτιόταν στην περίοδο 726 -843 περισσότερο από τη στάση των εκάστοτε αυτοκρατόρων απέναντι στις εικόνες αν κρίνουμε τη αδιάπτωτη εικονολατρία τους. Το 911 πραγματοποιείται νέα Αραβική επιδρομή.[37] Οι εκάστοτε βυζαντινοί αυτοκράτορες της περιόδου αυτής επιχειρούν να μειώσουν την εξουσία του αρχιεπισκόπου Κύπρου διά της Προχειρήσεως ,όμως στις φάσεις της ουδετεροποίησης που διέρχεται το νησί ασκούν κοσμική εξουσία δυνάμει και των προνομίων του αυτοκράτορα Ζήνωνα (488 μ.Χ).[38] Η γεωργία και η κτηνοτροφία συνιστούν βασικό κορμό της τοπικής οικονομίας, μαζί με ναυτιλία και εμπόριο αλλά και ορυχεία χαλκού και αργύρου. [39]

Υστεροβυζαντινή περίοδος (1071-1192 μ.Χ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1092 ο διοικητής της Κύπρου Ραψομάτης συνεννοούμενος με το διοικητή της Κρήτης Καρύκη, επαναστατεί ταυτόχρονα και ανακηρύσσεται ανεξάρτητος δεσπότης του νησιού. Ο Αλέξιος Α΄ Κομνηνός έστειλε τον Ιωάννη Δούκα και κατέπνιξε την εξέγερση.[40]

Μεσαιωνική εποχή, Φραγκοκρατία (1192 - 1489 μ.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κατάληψη της Κύπρου από τον βασιλιά της Αγγλίας Ριχάρδο Α΄τον Λεοντόκαρδο το 1191 κατά την Γ' Σταυροφορία, επέφερε τη μετατροπή της Κύπρου από μια απομακρυσμένη επαρχία της φθίνουσας Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σε λατινικό βασίλειο. Οργανώθηκε σε φεουδαρχικά πρότυπα του βασιλείου της Ιερουσαλήμ από τον Γκυ των Λουζινιάν και η νέα λατινική αριστοκρατία αντικατέστησε την ντόπια βυζαντινή αποτελώντας μια «στρατευμένη ευρωπαϊκή παροικία στην Ανατολή»[41]Η κοινωνία χωρίστηκε στους προνομιούχους Λατίνους αποίκους και στους αυτόχθονες Έλληνες, δύο διακριτές και ανταγωνιστικές κοινωνικά,οικονομικά και θρησκευτικά μεταξύ τους ομάδες.[42]

Βενετοκρατία (1489 - 1571 μ.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οθωμανική αυτοκρατορία, Τουρκοκρατία (1571 - 1878 μ.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κύπρος από το 1833-1878[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κὐπρος θα αποτελέσει αντικείμενο διεθνούς ενδιαφέροντος στα πλαίσια του Ανατολικού Ζητήματος:οι Αιγύπτιοι του Μεχμέτ Αλή, οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και οι Άγγλοι εκδηλώνουν ενδιαφέρον στα μέσα του 19ου αι, για το νησί, ενώ ανάλογες τάσεις διαμορφώνονται και στα πλαίσια του νεοελληνικού εθνικισμού. Το 1833 λόγω του δυσβάστακτου φορολογικού συστήματος εκδηλώνονται εξεγέρσεις κοινωνικού χαρακτήρα στην Λάρνακα και τη Λευκωσία, στην Χρυσοχού Πάφου και στην Καρπασία.[43] Στα χρόνια της Επανάστασης το 1/3 του πληθυσμού του νησιού εγκαταλλείπει την Κύπρο, αλλά μετά τα μέσα του 19ου αι. σημειωνεται ανάκαμψη με το Ελληνικό στοιχείο να πλειοψηφεί έναντι των μουσουλμάνων. Το μεγαλύτερο μέρος του ήταν αγροτικό και οι πιο πολλοί μωαμεθανοί ζούσαν σε αστικά κέντρα.[44] Διοικητικά το 1849 βγήκε από την αρμοδιότητα του καπουδάν πασά και εντάχθηκε ως σαντζάκι του πασαλικίου Ρόδου στην επαρχία Νήσων του Αρχιπελάγους. Το 1861 αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο μουτεσαριφλίκι και από το 1868 αποτέλεσε λιβά του βιλαετίου του Αρχιπελάγους. Εσωτερικά διαιρείτο σε 15 καζάδες. Δεν έλλειψαν απόπειρες διοικητικής εκπρόσωπησης των χριστιανών υπηκόων στα 1830 και 1838 που δεν υπερέβαιναν το επίπεδο διαχείρισης πρακτικών διοικητικών θεμάτων.[45] Οι δομές της αγροτικής οικονομίας της περιόδου παραμένουν παραδοσιακές από την εποχή της Φραγκοκρατίας. Η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Κύπρου διοικούσε (νομιμοφροσύνη έναντι Οθωμανών, είσπραξη φόρων) τους χριστιανούς βάσει οθωμανικών βερατίων. Οι εκλογές των ιεραρχών γίνονταν με τη συμμετοχή του λαϊκού στοιχείου αλλά δεν έλειψαν και οι οθωμανικές παρεμβάσεις. Οι εκπαιδευτικές προσπάθειες της Κυπριακής Εκκλησίας συνίστανται στην ίδρυση Ελληνικών Σχολών και αλληλοδιδακτικών σχολείων στοιχειώδους εκπαίδευσης.[46]

Αγγλοκρατία (1878 - 1960 μ.Χ.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1878-1914[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H Αγγλία επιδιώκοντας να ενισχύσει τη στρατηγική της παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο ενσωμάτωσε την Κύπρο: με μυστική Σύμβαση ανάμεσα σε Αγγλία και Υψηλή Πύλη τον Ιούνιο του 1878 η Κύπρος δινόταν ως εκμίσθωση για τη βοήθεια των Άγγλων στους Οθωμανούς σε περίπτωση ρωσικής καθόδου. De jure ανήκε στον Σουλτάνο το νησί μέχρι το 1914 οπότε και προσαρτήθηκε στην Βρετανική Αυτοκρατορία. Ανώτατος διοικητής του νησιού ήταν ο Ύπατος Αρμοστής υπαγόμενος στο Υπουργείο Αποικιών. Οι κάτοικοι, Οθωμανοί υπήκοοι, είχαν μια πρώτη εμπειρία αντιπροσωπευτικής διακυβέρνησης δια του Νομοθετικού Συμβουλίου στο οποίο συμμετείχαν και αιρετοί αντιπρόσωποι του λαού. Η αγγλοκρατία έθεσε τέρμα στις αυθαιρεσίες της Οθωμανικής δικαιοσύνης. Η Κύπρος αν και υπό αγγλική διοίκηση πλήρωνε φόρο υποτέλειας στην Πύλη κάτι που απομυζούσε το πενιχρό ήδη κυπριακό δημόσιο εισόδημα και εκκόλαπτε κάθε πολιτική διεκδίκησή των ντόπιων έναντι των κυριάρχων τους.[47] Ο πληθυσμός του νησιού αυξάνει κατά 47,66 % και το ελληνικό στοιχείο αποτελεί τα 4/5 του συνολικού πληθυσμού ενώ αυξάνει σταδιακά και ο αστικός πληθυσμός.[48] Στην περίοδο της αγγλοκρατίας τίθενται οι βάσεις των κοινωνικοοικονομικών μετασχηματισμών της Κυπριακής κοινωνίας: περνώντας αρχικά από μια οικονομική δυσπραγία λόγω και της φορολογίας, δημιουργούσε σταδιακά τις συνθήκες για την τόνωσή της από τη βελτίωση του φυσικού πλαισίου της οικονομίας και την αξιοποίηση φυσικών πόρων. Επικουρικά έρχεται και η αύξηση της εμπορικής δραστηριότητας που δημιούργησε την ανάγκη για νέα πιστωτικά ιδρύματα (Τράπεζα Κύπρου-1912). Μια μικρή τάξη μεγαλοαστικών οικογενειών η οποία επιδίδεται στο εμπόριο μονοπωλεί την πολιτική δραστηριότητα και καλλιεργεί ένα modus vivendi με τους Άγγλους. [49]Το σύστημα διοικήσεως που οι Άγγλοι είχαν επιβάλει δεν ενθάρρυνε την προώθηση των συλλογικών αναγκών και αιτημάτων, τα οποία βρήκαν έκφραση μέσα από υπομνήματα από την Εθναρχούσα Εκκλησία (1879, 1881, 1887-88, 1895,1903,1911). Ο αλυτρωτικός εθνικισμός των Κυπρίων-πολιτική έκφραση του οποίου ήταν το αίτημα της Ένωσης με την Ελλάδα- εκκολάφθηκε από την αδιαφορία των Άγγλων να επιλύσουν τα προβλήματά τους, από την ανεκτικότητά τους και από τις ιδεολογικές επιδράσεις από το ελεύθερο ελληνικό κράτος: Κύπριοι εθελοντές συμμετείχαν στις αλυτρωτικές διεκδικήσεις του Ελλαδικού κράτους κατά το β μισό του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου, ενώ ενωτικά διαβήματα διατυπώθηκαν στα 1904, 1907, 1911-1912. Η αγγλοκρατία ενθάρρυνε τους διαχωρισμούς μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων για να υπονομεύσει κάθε Ενωτική προσπάθεια.[50] Με την αντικατάσταση της οθωμανικής διοικήσεως από την αγγλική έλλειψε το ιδεολογικό και οργανωτικό πλαίσιο που προσδιόριζε τις εθναρχικές αρμοδιότητες της Εκκλησίας, όμως παρέμεινε δραστήρια στη πολιτική ζωή συμμετέχοντας στην προώθηση του αιτήματος της Ένωσης (διάβημα Σωφρόνιου σε Λονδίνο 1889). Το Αρχιεπισκοπικό ζήτημα κατέδειξε την διαπλοκή του προβλήματος της απουσίας θεσπισμένου τρόπου διαδοχής και του Ενωτικού Ζητήματος.[51]

1914-1940[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αγώνας για Ένωση (1954-1959)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυπριακή Δημοκρατία, ανεξαρτησία (1960 κ.ε.)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πραξικοπημα (15 Ιουλίου 1974)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημερα(1974-2015)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βάσος Καραγιώργης, «Ο Κυπριακός πολιτισμός της Μυκηναϊκής περιόδου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.338
  2. Δημήτρης Θεοχάρης, «Νεολιθική εποχή στην Κύπρο», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.74
  3. Δημήτρης Θεοχάρης, «Η Ελλάς στον μεσογειακό χώρο και στην εγγύς Ανατολή», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.21
  4. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος στην αρχαιότητα», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.17
  5. Δημήτρης Θεοχάρχης, «Νεολιθική εποχή στην Κύπρο», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.77
  6. Δημήτρης Θεοχάρης, «Νεολιθική εποχή στην Κύπρο», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.78
  7. Συρία, Παλαιστίνη,Αίγυπτος, Μ.Ασία
  8. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος στην αρχαιότητα», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.18
  9. Δημήτρης Θεοχάρης, «Νεολιθική εποχή στην Κύπρο», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.78
  10. Βάσος Καραγιώργης, «Ο Κυπριακός πολιτισμός της Μυκηναϊκής περιόδου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.338
  11. Παρουσία προανακτορικών μινωικών αγγείων και εγχειριδίων στην Κύπρο δείχνει πως γίνονταν ανταλλαγές προϊόντωνΝικόλαος Πλάτων, «Ο προανακτορικός Μινωϊκός πολιτισμός», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.112, 120 Μιχαήλ Σακελλαρίου, «Εξελίξεις και μετασχηματισμοί κατά τον Η' αιώνα π.Χ», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Β (1971), σελ.43
  12. Βάσος Καραγιώργης, «Ο Κυπριακός πολιτισμός της Μυκηναϊκής περιόδου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.338-339
  13. Ανθρώπινη μορφή αρκετά χονδροειδής λαξευμένη σε τοίχο διαδρόμου τάφου.
  14. Βάσος Καραγιώργης, «Ο Κυπριακός πολιτισμός της Μυκηναϊκής περιόδου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.339-340
  15. Επιλογές από Αρκαδική διάλεκτο που έφεραν οι Αχαιοί.
  16. Βάσος Καραγιώργης, «Ο Κυπριακός πολιτισμός της Μυκηναϊκής περιόδου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.350-352 Μύθοι που αναφέρονται στον αποικισμό της Κύπρου από τους Αχαιούς: Τεύκρος ιδρυτής Σαλαμίνας, το Κούριο αποικία των Αργείων, οι Αρκάδες ιδρυτές της Πάφου.
  17. Σπύρος Ιακωβίδης, «Οι αιώνες της αχαϊκής κυριαρχίας»,Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.261 Μιχαήλ Σακελλαρίου, «Μεταναστεύσεις Αχαιών της Πελοποννήσου και Αρκαδών»,Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Β (1971), σελ.26
  18. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος της Αρχαϊκής εποχής», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ.Β (1971), σελ.358
  19. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος της Αρχαϊκής εποχής», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ.Β (1971), σελ.359-360
  20. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος της Αρχαϊκής εποχής», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ.Β (1971), σελ.360
  21. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος της Αρχαϊκής εποχής», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ.Β (1971), σελ.362-363
  22. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος της Αρχαϊκής εποχής», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ.Β (1971), σελ. 363-364
  23. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος στην αρχαιότητα», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.28-29
  24. Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος στην αρχαιότητα», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.29
  25. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.449
  26. Αθανάσιος Παπαγεωργίου, «Η Κύπρος κατά τους Βυζαντινούς χρόνους»,Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.33-34
  27. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.449
  28. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.449
  29. Αθανάσιος Παπαγεωργίου, «Η Κύπρος κατά τους Βυζαντινούς χρόνους»,Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.35
  30. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.449
  31. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.449
  32. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.450
  33. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.450
  34. Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.450
  35. Ανδρέας Δικηγορόπουλος, «Η Κύπρος από το 642 ως το 965», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Η (1979), σελ.360
  36. Ανδρέας Δικηγορόπουλος, «Η Κύπρος από το 642 ως το 965», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Η (1979), σελ.354-355
  37. Ανδρέας Δικηγορόπουλος, «Η Κύπρος από το 642 ως το 965», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Η (1979), σελ.357-358
  38. Ανδρέας Δικηγορόπουλος, «Η Κύπρος από το 642 ως το 965», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Η (1979), σελ.358-359
  39. Ανδρέας Δικηγορόπουλος, «Η Κύπρος από το 642 ως το 965», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Η (1979), σελ.361
  40. Δημήτρης Κουρμπέτης, «Η στάση του Ραψομάτη στην Κύπρο επί Αλέξιου Α΄Κομνηνού (περ. 1091-1093)», Βυζαντιακά, τομ.20 (2000), σελ.153-195
  41. Παναγιώτης Σάββα, «Η κοινωνική διαμόρφωση της Κύπρου κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας», Βυζαντιακά, τομ.29 (2010),σελ.209
  42. Παναγιώτης Σάββα, «Η κοινωνική διαμόρφωση της Κύπρου κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας», Βυζαντιακά, τομ.29 (2010),σελ.211
  43. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΓ΄(1977), σελ.437
  44. Αγγλική απογραφή 1881:συνολικός πληθυσμός 185.630, Έλληνες:137.631 ή 73% και Μουσουλμάνοι: 45.458 ή 24,4% , μ΄'ελη άλλων θρησκευτικών ομάδων (Λατίνοι, Αρμένιοι, Μαρωνίτες):2.541 ή 1,7%Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΓ΄(1977), σελ.437-438
  45. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΓ΄(1977), σελ.439
  46. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΓ΄(1977), σελ.442-444
  47. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΔ΄(1977), σελ.387-389
  48. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΔ΄(1977), σελ.389-390
  49. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΔ΄(1977), σελ.390-391
  50. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΔ΄(1977), σελ.391-393
  51. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΔ΄(1977), σελ.393-394

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος στην αρχαιότητα», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.17-30
  • Αθανάσιος Παπαγεωργίου, «Η Κύπρος κατά τους Βυζαντινούς χρόνους»,Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.33-75
  • Μιχαήλ Σακελλαρίου, «Μεταναστεύσεις Αχαιών της Πελοποννήσου και Αρκαδών»,Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Β (1971), σελ.25-26
  • Δημήτρης Θεοχάρης, «Η Ελλάς στον μεσογειακό χώρο και στην εγγύς Ανατολή», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.18-21
  • Δημήτρης Θεοχάρης, «Νεολιθική εποχή στην Κύπρο», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.74-79
  • Ανδρέας Στυλιανού, «Η Κύπρος κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο (324-642)», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Ζ (1978), σελ.449-452
  • Ανδρέας Δικηγορόπουλος, «Η Κύπρος από το 642 ως το 965», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Η (1979), σελ.354-361
  • Βάσος Καραγιώργης, «Ο Κυπριακός πολιτισμός της Μυκηναϊκής περιόδου», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.338-352
  • Βάσος Καραγιώργης, «Η Κύπρος της Αρχαϊκής εποχής», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ.Β (1971), σελ.358-365
  • Νικόλαος Πλάτων, «Ο προανακτορικός Μινωϊκός πολιτισμός», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.108-113
  • Σπύρος Ιακωβίδης, «Οι αιώνες της αχαϊκής κυριαρχίας»,Ιστορία του Ελληνικού Έθνους,Εκδοτική Αθηνών, τομ. Α (1970), σελ.260-293
  • Παναγιώτης Σάββα, «Η κοινωνική διαμόρφωση της Κύπρου κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας», Βυζαντιακά, τομ.29 (2010),σελ.205-231
  • Δημήτρης Κουρμπέτης, «Η στάση του Ραψομάτη στην Κύπρο επί Αλέξιου Α΄Κομνηνού (περ. 1091-1093)», Βυζαντιακά, τομ.20 (2000), σελ.153-195
  • Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΓ΄(1977), σελ.437-445
  • Ευάγγελος Κωφός, «Κύπρος:Αγγλική κατοχή»,Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΓ΄(1977), σελ.358-359
  • Πασχάλης Κιτρομηλίδης, «Κύπρος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών τομ.ΙΔ΄(1977), σελ.387-395

Επιπλέον βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιωάννης Χατζηφώτης, «Η Τουρκοκρατία στην Κύπρο. Μια μακρά περίοδος θηρωδίας και τρόμου»,Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ.76 (Οκτώβριος 1974), σελ.72-79
  • Βάσος Καραγιώργης, Αρχαία Κύπρος : Από τη νεολιθική εποχή ως το τέλος της ρωμαϊκής, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1978
  • Ευάγγελος Χρυσός, «Ο Ηράκλειος στην Κύπρο (609-10)», Πρακτικά Συμποσίου Κυπριακής Ιστορίας, Λευκωσία 2-3 Μαΐου 1983, Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου – Πανεπιστή- μιο Ιωαννίνων , Ιωάννινα 1984,σελ. 53-62.
  • Διαστάσεις των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Αιγαίο - Κύπρος : Επιστημονικό συμπόσιο του Ιδρύματος Μεσογειακών Μελετών, Αθήνα 1986, εκδ. Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, 1987
  • Β. Νεράντζη-Βαρμάτζη, Σύνταγμα Βυζαντινών πηγών Κυπριακής ιστορίας, 4ος-15ος αι.,Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών, Λευκωσία, 1996
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, Σπινθήρ γλυκυτάτων ελπίδων: Ο απόηχος του Μακεδονικού αγώνα (1904-1908) στην Κύπρο, Λευκωσία: Αιγαίον 1996.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου (εισαγωγή – επιμέλεια), Εμμανουήλ Μ. Εμμανουήλ, Ημερολόγιον ή Πολεμικαί Σελίδες. Το ημερολόγιο ενός Κύπριου εθελοντή του ελληνοβουλγαρικού πολέμου του 1913, Θεσσαλονίκη: Γερμανός 1996 (πρόλογος Στέφανος Ιωαννίδης)
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Λαϊκές πηγές μελέτης της κυπριακής κοινωνίας: Γεώργιος Χ΄΄ Γεωργίου (1884-1979), Ο βίος μου από 1884 έως 1972», Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, τόμ. ΧΧΙΙ (1996), σσ. 437-451
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, Η Κύπρος και οι Βαλκανικοί πόλεμοι. Συμβολή στην ιστορία του κυπριακού εθελοντισμού, Λευκωσία: Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών 1997
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Από την ιστορία των κυπριακών «εθνικών εράνων». Τα διαβιβαστικά έγγραφα των κυπριακών εισφορών του 1912-1913 προς την κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου», Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, XXIV (1998), σσ. 255-313.
  • Νιαζί Κιζιλγιουρέκ, Κύπρος, το αδιέξοδο των εθνικισμών, εκδ. Μαύρη Λίστα, 1999
  • Πέτρος Παπαπολυβίου (εισαγωγή – επιμέλεια), Υπόδουλοι ελευθερωταί αδελφών αλυτρώτων. Πολεμικά Ημερολόγια, επιστολές και ανταποκρίσεις Κυπρίων εθελοντών από την Ήπειρο και τη Μακεδονία του 1912-1913, Λευκωσία: Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών 1999
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Ο αντίκτυπος του Μακεδονικού ζητήματος στην Κύπρο κατά τα χρόνια του ελληνικού εμφυλίου και οι επιπτώσεις του στο κυπριακό ενωτικό ζήτημα», Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, XXV (1999), σσ. 263-283.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Από την εμφάνιση των πρώτων σοσιαλιστικών ιδεών στην Κύπρο: Αντιπολεμικά κηρύγματα σε μια μαθητική έκθεση ιδεών στη Λεμεσό του 1925», Επιστημονική Επετηρίδα της Κυπριακής Εταιρείας Ιστορικών Σπουδών, Δ (1999), σσ. 85-93.
  • Γιώργος Γεωργής, «Από την πρώτη στη δεύτερη Αγγλοκρατία 1191-1878», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.181-135
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Η πρώτη επίσημη κυπριακή συμμετοχή στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (1931)», Θεσσαλονικέων Πόλις, 3 (Οκτώβριος 2000), σσ. 171-182
  • Γιώργος Τσαλακός, «Σύντομη επισκόπηση ορισμένων όψεων της Αγγλοκρατίας στην Κύπρο», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.139-166
  • Λέοντιος Ιεροδιακόνου, «Το Κυπριακό από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ως την ανεξαρτησία», Κύπρος : Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, (επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης, Γιάννος Κρανιδιώτης), εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000, σελ.169-189
  • Οζντεμίρ Α. Οζκιούρ, Η Κύπρος στη ζωή μου : Μαρτυρία ενός Τουρκοκύπριου διπλωμάτη, μτφρ. Γιάννης Λάμψας.εκδ. Καστανιώτη, 2000
  • Νίκος Κρανιδιώτης, Ανοχύρωτη πολιτεία : Κύπρος 1960-1974, εκδ.Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2000.
  • Γιώργος Γεωργής, Η Αφροδίτη ταξιδεύει με τη Σφίγγα : Κύπρος - Χίος διαχρονικές σχέσεις, εκδ.Εκδόσεις Καστανιώτη, 2000
  • Πολυχρόνης Ενεπεκίδης, Κύπρος 1800-1878 : Τα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας στη γερμανική έρευνα και κριτική, επιμέλεια Χάρης Μίκογλου, εκδ. Ζαχαρόπουλος, 2000
  • Συλλογικό έργο. Κύπρος σταυροδρόμι της Μεσογείου (επιμέλεια Νίκος Γ. Μοσχονάς), εκδ. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.). Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών, 2001
  • Νικόλας Κρανιδιώτης, Η Κύπρος στην Ευρώπη, εκδ.Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2001.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Το κυπριακό ενωτικό αίτημα ανάμεσα στη «θήρα των ιδανικών» και την «πραγματική πολιτική». Δύο εκθέσεις του Ιωάννη Γενναδίου», Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, XXVΙΙ (2001), σσ. 273-307
  • Βάσος Καραγιώργης Κύπρος : Το σταυροδρόμι της ανατολικής Μεσογείου 1600 - 500 π. Χ., εκδ. Καπόν, 2002
  • Ανδρέας-ΝικόλαςΛοΐζος, Η Κύπρος και η ευρωπαϊκή σύμβαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκδ. Σάκκουλας Αντ. 2003
  • Βίας Λειβαδάς - Γιάννης Σπανός – Πέτρος Παπαπολυβίου, Η εξέγερση του Οκτώβρη 1931 (Τα Οκτωβριανά), Λευκωσία 2004
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Κύπρος 1878-1909. Η πρώτη περίοδος της βρετανικής Αποικιοκρατίας», Ελληνικά Γράμματα (έκδ.), Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000, Αθήνα 2004, τόμ. 5ος, σσ. 285-296.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Κύπρος 1909 - 1922. Η «πολιτική κρίση» του 1912», Ελληνικά Γράμματα (έκδ.), Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000, Αθήνα 2004, τόμ. 6ος, σσ. 295-308.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Κύπρος 1922-1940. Η εξέγερση του 1931 και η αποικιακή αντεπανάσταση», Ελληνικά Γράμματα (έκδ.), Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000, Αθήνα 2004, τόμ. 7ος, σσ. 325-336.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Κύπρος 1940-1950. Ίδιες προσδοκίες, νέες αντιπαραθέσεις», Ελληνικά Γράμματα (έκδ.), Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000, Αθήνα 2004, τόμ. 8ος, σσ. 363-372.
  • Άγγελ Νικολάου-Κοναρρή, «H Kύπρος στις απαρχές της Tουρκοκρατίας: τα ιστορικά σημειώματα στα φφ. 239v-240r του κώδικα Ven. Marc. Gr. VII, 16, 1080», Eπετηρίδα Kέντρου Eπιστημονικών Eρευνών, 31 (2005),σελ. 193-238
  • Γιώργος Καζαμίας - Πέτρος Παπαπολυβίου (επιμ.), Πενήντα χρόνια μετά την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Μια ιστορική αποτίμηση. Επιστημονικό – ιστορικό συνέδριο (Πανεπιστήμιο Κύπρου – 15 Οκτωβρίου 2005), Λευκωσία 2006.
  • William Mallinson, Κύπρος: Μια ιστορική προοπτική : Ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και την Ευρώπη: Πόλεμος ή ειρήνη, μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, Εκδ.Παπαζήση, 2005
  • Γ. Καζαμίας, «Η Τουρκική Εισβολή και Κατοχή», στο Ιστορία των Ελλήνων, τ. 19 Κύπρος, Αθήνα 2006, σελ. 598-613
  • Σταύρος Γεωργίου, «Η κατάληψη της εξουσίας στην Κύπρο από τον Ισαάκιο Δούκα Κομνηνό (1184-1191)»,Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών,τομ. XXXII, Λευκωσία 2006,σελ. 67-78
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Η Αγγλοκρατία στην Κύπρο (1878-1960)», στο Δομή (έκδ.), Ιστορία των Ελλήνων, τόμ. 19, Κύπρος, Αθήνα 2006, σσ. 482-531.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Η πολιτική ιστορία της Λεμεσού κατά τη διάρκεια της Αγγλοκρατίας» στον τόμο Δήμος Λεμεσού (έκδ.), Λεμεσός. Ταξίδι στους χρόνους μιας πόλης, Λεμεσός 2006, σσ. 193-204.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Προλεγόμενα. Κώστας Χριστοδούλου (1878-1972): Μια πρόδρομη μορφή του σύγχρονου κυπριακού εμπορίου», στο Αικατερίνη Χ. Αριστείδου, Η υφαντουργία της Κύπρου από την αρχαιότητα μέχρι τον 20ό αιώνα και η συμβολή του Κώστα Χριστοδούλου, Λευκωσία 2006, τόμ. Α, σσ. 11-17.
  • Σταύρος Γεωργίου, «Μερικές παρατηρήσεις για την οικονομία της Κύπρου κατά την περίοδο των Κομνηνών (1081-1185)», Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών,τομ. XXXIIΙ, Λευκωσία 2007,σελ. 21-75.
  • Χάιντς Α. Ρίχτερ, Ιστορία της Κύπρου 1878 - 1949,τ.Α, μτφρ. Κώστας Σαρρόπουλος, εκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2007
  • Συλλογικό έργο. Κύπρος : Από την αρχαιότητα έως σήμερα, εκδ. Κότινος, 2007
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «“Υπέρ της ενότητος του Ελληνισμού”: Η κυπριακή συμβολή στους αγώνες για την απελευθέρωση της Ηπείρου», στον τόμο Ηπειρωτική Εταιρεία, 1906-2006 100 χρόνια δράσης και προσφοράς για την Ήπειρο, Αθήνα 2007, σσ. 55-81
  • Θεοχάρης Σταυρίδης (επίμ),Πατριαρχείο Iεροσολύμων και Kύπρος. Eπιστολές 1731-1884, Λευκωσία: Κέντρο Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου, 2007
  • Γιώργος Καζαμίας - Πέτρος Παπαπολυβίου (επιμ.), Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Κύπρος. Πρακτικά Συνεδρίου, Αθήνα: Καστανιώτης 2008
  • Βαγγέλης Κουφουδάκης, Κύπρος : Ένα σύγχρονο πρόβλημα σε ιστορική προοπτική, μτφρ. Γιώργος Δεμερτζίδης, Εκδ. Πατάκη, 2008
  • Συλλογικό έργο. Κύπρος: Η οδύσσεια της ανεξαρτησίας, εκδ. Ελευθεροτυπία, 2008
  • Γ. Καζαμίας, «Το Κυπριακό μετά την τουρκική εισβολή του 1974: ο Κ. Καραμανλής και ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος στις συσκέψεις για τη διασάφηση της εθνικής στρατηγικής, 30 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου 1974», στο Κ. Σβολόπουλος, Κων. Μπότσιου, Ευ. Χατζηβασιλείου (επιμ.), Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στον εικοστό αιώνα, Αθήνα (Ίδρυμα Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής) 2008, τόμος δεύτερος, σελ. 279-301
  • Συλλογικό έργο. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η Κύπρος : Πρακτικά συνεδρίου Εκδ. Καστανιώτη, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών "Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος", 2008
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Οι προσπάθειες για «τρίτη λύση» στο κυπριακό Αρχιεπισκοπικό ζήτημα (1900-1910) και η πρόταση για την υποψηφιότητα του Μητροπολίτη Δράμας Χρυσοστόμου Καλαφάτη», Επετηρίδα Κέντρου Μελετών Ιεράς Μονής Κύκκου, 8 (2008), σσ. 455-470.
  • Ανθούλλης Α. Δημοσθένους, Η βυζαντινή Κύπρος (965 - 1191) : Υλικός και πνευματικός πολιτισμός,εκδ.Σταμούλης, 2009
  • Συλλογικό έργο. Κύπρος : Γεωπολιτικές εξελίξεις στον 21ο αιώνα, The Monthly Review Imprint, 2009
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Ο Παρθενών και τα Προπύλαια»: Όψεις της γεωπολιτικής σημασίας της Κύπρου στη ρητορική του κυπριακού ενωτικού κινήματος» στον τόμο Βαγγέλης Χωραφάς – Λευτέρης Ριζάς (επιμ.), Κύπρος. Γεωπολιτικές εξελίξεις στον 21ο αιώνα, Αθήνα: The Monthly Review Imprint 2009, σσ. 175-178.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Κύπριοι φοιτητές και πτυχιούχοι του Πανεπιστημίου Αθηνών, 1837-1893», Κλειώ, 5 (Σεπτέμβριος 2009), σσ. 247-274.
  • Πέτρος Παπαπολυβίου, «Πτυχές από τη ζωή και τη δράση του Νικόλαου Καταλάνου στη Λευκωσία (1893-1921)», Εθνογραφικά, 14 (Ναύπλιο 2009), σσ. 11-23.
  • Ηλίας Γιαρένης, «Η “Αγία Ελένη στην Κύπρο”. Το θαύμα του σταυρού και η βιωματική επικύρωση ενός “ανιστόρητου” μύθου», Πάροδος 37 (2010), Αφιέρωμα στον Κυριάκο Χαραλαμπίδη,σελ. 4369-4373.
  • Ανθούλλης Α. Δημοσθένους, Η βυζαντινή "ιερά εξέταση" και η Κύπρος. Αμφισβήτηση και καταστολή στην κοινωνία την εποχή των Κομνηνών (1081-1180)εκδ.Σταμούλης, 2010
  • Θεοχάρης Σταυρίδης, «H Eγκατάσταση Eπτανησίων Bενετών υπηκόων στην Kυπρο στα μέσα του 18ου αιώνα και τοπικές αντιδράσεις: Ένα οθωμανικό έγγραφο του 1757», Eπετηρίδα Kέντρου Eπιστημονικών Eρευνών,τομ. XXXV, Λευκωσία: Kέντρο Eπιστημονικών Eρευνών, 2010, σελ. 93-122.
  • Ιωάννης Χατζάκης , «Τα “βρετά” παιδιά. Οι ιδιαίτερες διαστάσεις του φαινομένου της έκθεσης βρεφών στη βενετική Κύπρο», Νόμος. Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών,τομ. 13 (2010),σελ. 485-503
  • Γ. Καζαμίας, «Πολωνοί πρόσφυγες στην Κύπρο (1940-41) μέσα από τις βρετανικές πηγές της εποχής, - Polski uchodzy na Cyprze (1940-41) na postawie brytyjskich zrodel z epoki», στο Γ. Γεωργής – Γ. Καζαμίας (επιμ.), Πολωνία – Κύπρος, Από τη χώρα του Chopin στο νησί της Αφροδίτης, Σχέσεις Ιστορίας και Πολιτισμού – Polska – Cypr, kraju Szopena na wyspe Afrodyty, Relaje historyczne i kulturowe, Λευκωσία: εκδόσεις εν Τύποις, 2011, σς. 96-127
  • Γ. Γεωργής – Γ. Καζαμίας (επιμ.), Πολωνία – Κύπρος, Από τη χώρα του Chopin στο νησί της Αφροδίτης, Σχέσεις Ιστορίας και Πολιτισμού – Polska – Cypr, kraju Szopena na wyspe Afrodyty, Relaje historyczne i kulturowe, Λευκωσία: εκδόσεις εν Τύποις, 2011
  • Πέτρος Παπαπολυβίου (επιμ.), 1960-2010 Ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας, τόμ. 1 1960-1969. Η δεκαετία της εγκαθίδρυσης, τόμ. 2 1970-1979. Η δεκαετία της κυπριακής τραγωδίας, τόμ. 3 1980-1989. Η δεκαετία της ανασυγκρότησης, Λευκωσία: Φιλελεύθερος, 2010- 2011
  • Ολυμπίος Μιχάλης, «‘Δυο Ούγγροι επίσκοποι στη μεσαιωνική Πάφο», στο Ουγγαρία – Κύπρος. Από τις Σταυροφορίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιμ. Γ. Γεωργής και Γ. Καζαμίας (Λευκωσία, 2011), 32-43.‘
  • Χάιντς Α. Ρίχτερ, Ιστορία της Κύπρου: 1950-1959,τ. Β΄, μτφρ. Χαράλαμπος Παπαχρήστου, εκδ.Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011
  • Πασχάλης Κιτρομηλίδης, (επιμ.), Κυπριακές πηγές για την άλωση της Αμμοχώστου, μετάφρ. Ελένη Χαρχαρέ, Αθήνα: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/ΕΙΕ, 2011
  • Στάθης Μπίρταχας , Κοινωνία, πολιτισμός και διακυβέρνηση στο βενετικό κράτος της θάλασσας. Το παράδειγμα της Κύπρου, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2011
  • William Mallinson, Πικρές ελιές : Η διπλωματία, η σύγκρουση των θεωριών και η σύγχρονη Κύπρος, μτφρ. Δημήτρης Μιχαήλ Καραπιδάκης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011