Μασσαλία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 43°17′51″N 5°22′38″E / 43.2975°N 5.3772°E / 43.2975; 5.3772

Μασσαλία
Επάνω, η Νοτρ-Νταμ ντε λα Γκαρντ. Κάτω αριστερά, ο Κολπίσκος του Συζιτόν, στα δεξιά ένα καράβι στο Παλιό Λιμάνι και η Tour CMA-CGM στο Λιμάνι της Ζολιέτ.
Επάνω, η Νοτρ-Νταμ ντε λα Γκαρντ. Κάτω αριστερά, ο Κολπίσκος του Συζιτόν, στα δεξιά ένα καράβι στο Παλιό Λιμάνι και η Tour CMA-CGM στο Λιμάνι της Ζολιέτ.

Έμβλημα

Σημαία
Διοίκηση
Χώρα Flag of France.svg Γαλλία
Περιοχή Προβηγκία-Άλπεις-Κυανή Ακτή (πρωτεύουσα)
Νομός Μπους-ντυ-Ρον (πρωτεύουσα)
Διαμέρισμα Μασσαλία (πρωτεύουσα)
Καντόνι Πρωτεύουσα 25 καντονίων
Διακοινοτική Περιοχή Μητροπολιτική Περιοχή Μασσαλίας-Προβηγκίας
Δήμαρχος Ζαν-Κλοντ Γκοντέν (UMP)
Θητεία 2008 - 2014
Ταχυδρομικός κώδικας 13001 - 13016
Κωδικός Κοινότητας 13055 και 13201 - 13216
Δημογραφία
Πληθυσμός 1.715.096 κατ. (2008)
Γεωγραφία
Έκταση 240,62 km²
Τοποθεσία
Μασσαλία στον χάρτη: France
Μασσαλία
Συνδέσεις
Ιστότοπος http://www.marseille.fr/
επεξεργασία 
Gtk-dialog-info.svg
Άποψη της λεωφόρου Αθηνών από τον σιδηροδρομικό σταθμό του Saint-Charles

Η Μασσαλία (οξιτανικά Marselha [maʀˈsejɔ, maʀˈsijɔ], γαλλικά Marseille [maʀsɛj]) είναι η σημαντικότερη πόλη-λιμάνι της Γαλλίας και η τρίτη σημαντικότερη (ως λιμάνι) της Ευρώπης. Βρίσκεται στον κόλπο της Λυών, στην Δυτική Μεσόγειο. Με περίπου 820.000 κατοίκους, η Μασσαλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας μετά το Παρίσι και ανήκει στην ευρύτερη ιστορική περιοχή της Προβηγκίας. Ολόκληρη η αστική περιοχή γύρω από την Μασσαλία έχει περίπου 1,2 εκατομμύρια κατοίκους. Η Μασσαλία βρίσκεται σε υψόμετρο 12 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Όμως, οι λόφοι βόρεια της Μασσαλίας, ξεπερνούν και τα 700 μέτρα σε ύψος. Ανατολικά της πόλης βρίσκονται οι εκβολές του ποταμού Ροδανού.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ίδρυση και αρχαία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή κατοικείται από την νεολιθική εποχή. Βρέθηκαν πρωτόγονες παρατάσεις σε υποβρύχιο σπήλαιο, που χρονολογούνται μεταξύ 27.000 και 19.000 π.χ. Ανασκαφές κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό έφεραν στην επιφάνεια πρωτόγονο τούβλινο οικισμό χρονολογούμενο από το 6.000 π.χ. Η πόλη της Μασσαλίας ιδρύθηκε από Έλληνες Φωκαείς περί το 600 π.Χ., με άγνωστη την ακριβή ημερομηνία ίδρυσης. Σύμφωνα με θρύλους, ο Πρωτέας είχε φύγει από την πατρίδα του Φώκαια προκειμένου να ανακαλύψει στην Μεσόγειο θέσεις κατάλληλες για την ίδρυση εμπορικών κόμβων. Ανακάλυψε τυχαία στον κόλπο του Λακιντόν ένα ρεύμα γλυκού νερού προστατευόμενο από τη φύση του με δύο ακρωτήρια. Η ενδοχώρα κατοικείτο εκείνη την εποχή από διάφορες φυλές Λιγουρίων.

Προσκλήθηκε από τον αρχηγό μιας φυλής, που μετά από συμπόσιο του πρόσφερε το χέρι της κόρης του Γκυπτίς σε γάμο. Ο Πρωτέας δέχτηκε και εγκαταστάθηκε με την σύζυγό του σε έναν λόφο βορειότερα. Αυτός ήταν ο πυρήνας ίδρυσης της μεγάλης μητρόπολης. Η Μασσαλία εξελίχθηκε σύντομα σε μεγάλη εμπορική αποικία, και ήταν η πρώτη πόλη - κράτος της αρχαίας Ελλάδας στο σημερινό πια Γαλλικό έδαφος. Ο πληθυσμός της ξεπέρασε κατά πολύ τους 1.000 κατοίκους. Την κλασσική εποχή βλέποντας τον κίνδυνο της συμμαχίας Ετρούσκων με Κέλτες εναντίον τους, οι κάτοικοι της αποικίας συμμάχησαν με την Ρωμαϊκή δημοκρατία,

Η Μασσαλία ήταν το εμπορικό κέντρο διανομής κρασιού και σκλάβων μεταξύ των Γαλατών και των Ρωμαίων ως το 49 π.Χ., οπότε έχασε την ανεξαρτησία της μετά την κατάληψη της πόλης από τον Ιούλιο Καίσαρα. Τα ίχνη της παλιάς Ελληνικής πόλης χάθηκαν, αφού αντικαταστάθηκαν από τον πιο σύγχρονο Ρωμαϊκό οικισμό.

Την εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας η Μασσαλία εξελίχθηκε συνεχώς σε σημαντικό εμπορικό κέντρο. Την αποκλειστική εξουσία είχαν 15 σύμβουλοι που εκλέγονταν από 600 γερουσιαστές. Το μεγαλύτερο μερίδιο της εξουσίας ασκούσε το προεδρείο του συμβουλίου από 3 πρόσωπα. Οι νόμοι της πόλης απαγόρευαν την κατανάλωση του κρασιού στις γυναίκες. Ο χριστιανισμός εμφανίστηκε στην Μασσαλία από τον 1ο αι. μ.χ. Έχουν ανακαλυφθεί κατακόμβες κάτω από το λιμάνι, ενώ υπάρχουν αναφορές και για χριστιανούς μάρτυρες. Η Μαρία Μαγδαληνή ίδρυσε την επισκοπή της Μασσαλίας, η οποία, το 1948, έγινε αρχιεπισκοπή.

Μεσαίωνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μασσαλία (1575)

Μετά την πτώση της Ρώμης η Μασσαλία έπεσε διαδοχικά στα χέρια Βησιγότθων, Οστρογότθων και Φράγκων. ο Καρλομάγνος τής έδωσε ιδιαίτερη σημασία, μετατρέποντας την στο σημαντικότερο εμπορικό κέντρο της αυτοκρατορίας του. Μετά τον 10ο αιώνα η πόλη γνώρισε νέα ακμή υπό την φροντίδα των κομήτων της Προβηγκίας. Εξεγέρθηκε (1262) υπό τον Ούγο ντε Βω κατά της κυριαρχίας των Ανδεγαυών με καταστολή της από τον Κάρολο Α'. Το (1347) η πόλη ήταν ένα από τα μεγαλύτερα θύματα της επιδημίας βουβωνικής πανώλους που σάρωσε την Ευρώπη τα δύο επόμενα χρόνια. Μάλιστα, υποστηρίζεται ότι η Μασσαλία ήταν το σημείο εισόδου της πανούκλας στην Ευρώπη. Από τους 90.000 κατοίκους της πόλης οι 50.000 - περισσότεροι από τους μισούς - πέθαναν από την θανατηφόρο επιδημία, κάτι που ήταν το μεγαλύτερο πλήγμα σε ολόκληρη την ιστορία της πόλης. Η παρακμή της πόλης ολοκληρώθηκε αργότερα (1423) μετά τις επιδρομές λεηλασίας των Αραγωνέζων.

Σύντομα ανέκαμψε όταν το (1437) ο κόμης της Προβηγκίας Ρενέ του Ανζού που διαδέχθηκε τον πατέρα του Λουδοβίκο Β' του Ανζού έφτασε στην Μασσαλία και την έκανε το δεύτερο στρατιωτικό κέντρο της Γαλλίας μετά το Παρίσι. Στα ερείπια του παλιού πύργου του Μωμπέρ έχτισε μια σειρά από αμυντικές οχυρώσεις, στοχεύοντας να την χρησιμοποιήσει σαν στρατιωτική βάση για την ανακατάκτηση του βασιλείου της Σικελίας. Ενσωματώθηκε στο Γαλλικό βασίλειο το 1481 αλλά επαναστάτησε αμέσως μετά. Ο βασιλιάς της Γαλλίας Φραγκίσκος Α' αποφάσισε να την επισκεφτεί (1511) από την περιέργεια του να δει έναν ρινόκερο που έστελνε σαν δώρο ο βασιλιάς της Πορτογαλίας Μανουήλ Α' στον πάπα Λέοντα Ι'. Ναυάγησε, όμως, στη νησίδα του Ιφ, όπου έχτισε αμυντικές οχυρώσεις, που χρησίμευσαν λίγο αργότερα στην υπεράσπιση της πόλης από την επίθεση του αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έναν αιώνα αργότερα, ο βασιλιάς της Γαλλίας Λουδοβίκος ΙΔ' εξεστράτευσε ο ίδιος, επικεφαλής του στρατού του, προκειμένου να αντιμετωπίσει μια εξέγερση κατά του τοπικού κυβερνήτη. Τοποθέτησε στρατιωτική φρουρά κτίζοντας δύο νέα φρούρια στο λιμάνι, τα φρούρια του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Ιωάννου.

Σύγχρονη ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1720 η νέα μεγάλη επιδημία πανώλους, ο λεγόμενος μαύρος θάνατος, κόστισε την ζωή σε 100.000 ανθρώπους στην ευρύτερη περιοχή της πόλης. Ήταν από τις πόλεις που δέχτηκαν με τον μεγαλύτερο ενθουσιασμό τη Γαλλική επανάσταση το 1792, στέλνοντας πολλούς στρατιώτες στο Παρίσι, από τα πολεμικά εμβατήρια των οποίων προήλθε αργότερα ο Γαλλικός εθνικός ύμνος (Η Μασσαλιώτιδα). Τον 19ο αιώνα γνώρισε ακόμα μεγαλύτερη ακμή, ιδιαίτερα μετά την διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ το 1869. Στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν το κέντρο διοίκησης των εκτεταμένων Γαλλικών αποικιών. Εκεί έφτασε το 1934 ο βασιλιάς της Γιουγκοσλαβίας Αλέξανδρος Α΄ προκειμένου να συναντήσει τον Γάλλο υπουργό εξωτερικών Λουί Μπαρτού, αλλά δολοφονήθηκε από τον επαναστάτη Βλάντα Γκεοργκίεφ. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ισοπεδώθηκε πάνω από το 1/3 της πόλης από τους βομβαρδισμούς των Γερμανών και των Ιταλών. Η καταστροφή της πόλης ήταν σκόπιμη γιατί οι Γερμανοί πίστευαν ότι στα πυκνοκατοικημένα κτίρια κρύβονταν πολλά μέλη της αντίστασης.

Μετά το πέρας του πολέμου, η πόλη ανοικοδομήθηκε κατά τη δεκαετία του 1950, με την Ιταλία και την Γερμανία να εξαναγκάζονται να πληρώσουν τεράστια ποσά αποζημιώσεων για την καταστροφή της πόλης, τους νεκρούς, τους τραυματίες και τους άστεγους. Από το 1962 έγινε το μεγαλύτερο κέντρο εισόδου μεταναστών στην Ευρώπη, καθώς από το λιμάνι της Μασσαλίας πέρασαν τουλάχιστον 1.000.000 μετανάστες, ιδιαίτερα από την Αλγερία. Οι περισσότεροι εγκαταστάθηκαν στην ίδια την πόλη ώστε το ένα από τα τέσσερα τμήματά της να είναι το κατ' εξοχήν Γαλλοαφρικάνικο, με την μεγαλύτερη αγορά. Μετά την τελευταία μεγάλη εμπορική κρίση του λαδιού (1973), η πόλη εξελίχτηκε ταχύτατα αποκτώντας τη σημερινή της μορφή.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παλιό λιμάνι της Μασσαλίας

H οικονομία της Μασσαλίας βασίζεται κατά κύριο λόγο στο λιμάνι της, το μεγαλύτερο της Γαλλίας και της Μεσογείου και τρίτο μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης, που συνδέει τη Γαλλία με την Αλγερία, το Μαρόκο και την Τυνησία. Στην θέση του παλιού λιμανιού, που είχε παρακμάσει λόγω της μεγάλης οικονομικής κρίσης του λαδιού, βρίσκονται σήμερα καφετέριες, εστιατόρια, ξενοδοχεία, μαρίνες και ιχθυοπωλεία.

Σήμερα στην οικονομία της Μασσαλίας δεσπόζουσα θέση έχει το νέο λιμάνι, δημιουργημένο κάθετα στο παλιό, που είναι το σημαντικότερο εμπορικό και μεταφορικό κέντρο της Μεσογείου με 100.000.000 τόνους προϊόντων να διακινούνται ετησίως. Εισάγει κυρίως πετρέλαιο, φρούτα, λάδι και δέρματα, ενώ εξάγει κρασί, ποτά και τρόφιμα. Συνδέεται μέσω του Ρήνου με υπόγειο κανάλι έχοντας εξασφαλίσει πλήρως την ύδρευση των κατοίκων. Το πετρέλαιο μεταφέρεται στο Παρίσι με ειδικά κατασκευασμένους πετρελαιαγωγούς. Το αεροδρόμιο Μαρινιάν της πόλης είναι το τέταρτο μεγαλύτερο σε ολόκληρη την Γαλλία. Η Μασσαλία διαθέτει άριστο οδικό δίκτυο. Η ευρύτερη μητρόπολη φιλοξενεί χιλιάδες εταιρείες, οι σημαντικότερες από τις οποίες είναι μικρές βιομηχανίες. Η ανεργία στην πόλη έπεσε από 20% (1995) σε 12% (2006) λόγω των 7.200 εταιρειών που δημιουργήθηκαν στην πόλη από το 2000, εξακολουθεί παρόλα αυτά να παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Κοινωνία, θρησκεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μασσαλία είναι η πόλη με το μεγαλύτερο ποσοστό αλλοδαπών μεταναστών από οποιαδήποτε άλλη στη Γαλλία. Περισσότερο από το 1/3 του πληθυσμού της αποτελείται από μετανάστες, που κατακλύζουν την πόλη ήδη από τον 18ο αιώνα. Τα πρόσφατα μεταναστευτικά ρεύματα από χώρες της βόρειας Αφρικής έχουν συντελέσει ώστε το 25% του πληθυσμού της πόλης να αποτελείται από Αφρικανούς και Άραβες, με σημαντικά ποσοστά Ελλήνων, Ισπανών, Ιταλών, Τούρκων, Αρμενίων, Εβραίων και Κινέζων. Η κύρια θρησκεία που κυριαρχεί στην πόλη είναι η Καθολική (600.000), ακολουθούν Ισλαμιστές (200.000), Αρμενική αποστολική εκκλησία (80.000), Ιουδαίοι (80.000), Προτεστάντες (20.000), Ορθόδοξοι (10.000) και Βουδιστές (3.000).

Έχει ήπιο μεσογειακό κλίμα με 10 βαθμούς μέσον όρο τους χειμερινούς μήνες, και 30 βαθμούς τους θερινούς.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι φημισμένο κέντρο τεχνών,[1][2] πολιτισμού και μουσικής. Κατέχει ιστορικό και ναυτικό μουσείο, 5 μεγάλες αίθουσες τέχνης, αναρίθμητες καφετέριες, σινεμά, εστιατόρια. Γνωστότερα θέατρα τα Κριέ, Γυμνάσιο, Τουρσκί. Σημαντικότερη μουσική αίθουσα η Αλκαζάρ, που λειτουργεί από το 1960.

Κυρίαρχη θέση στην πόλη κατέχει το κτίριο της όπερας. Το παλιότερο κτίσθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα με αρχιτεκτονικό στυλ παρόμοιο με αυτό στα κτίρια της όπερας της Λυών και του Μπορντώ, στο παλιό λιμάνι, το κεντρικότερο σημείο της πόλης. Καταστράφηκε εντελώς από φωτιά το 1920 και ανοικοδομήθηκε στην συνέχεια σε σύγχρονο στυλ. Λειτουργεί όλους τους μήνες εκτός από τους θερινούς, ανεβάζοντας 6 - 7 όπερες ετησίως.

Ο εθνικός ύμνος της Γαλλίας, η «Μασσαλιώτιδα», πήρε το όνομά του από τους Μασσαλιώτες στρατιώτες που τραγουδούσαν τον ύμνο αυτό στους δρόμους του Παρισιού.

Η Μασσαλία είναι επίσης κέντρο της μουσικής χιπ χοπ. Καύχημα της πόλης είναι και η ποδοσφαιρική ομάδα της Μαρσέιγ, που αγωνίζεται στο στάδιο Βελοντρόμ. Η Μαρσέιγ είναι κάτοχος του Τσάμπιονς Λιγκ (1993), και φιναλίστ του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ (1999, 2004). Συγκλονίστηκε όμως κατά τη δεκαετία του 1990 από το μεγάλο σκάνδαλο του προέδρου της Μπερνάρ Ταπί.

Η Μασσαλία είναι γενέτειρα σημαντικών ιστορικών προσώπων μεταξύ των οποίων οι :


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Marseille της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).