Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σεπτίμιος Σευήρος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Σεπτίμιος Σευήρος
Περίοδος9 Απριλίου 193 - 4 Φεβρουαρίου 211
ΠροκάτοχοςΔίδιος Ιουλιανός
ΔιάδοχοςΚαρακάλλας και Γέτας
Γέννηση11 Απριλίου 146[1]
Λέπτις Μάγκνα (Λιβύη)
Θάνατος4 Φεβρουαρίου 211 (65 ετών)
Εβόρακο (Γιορκ, Αγγλία)
Τόπος ταφήςΚαστέλ Σαντ'Άντζελο, Ρώμη
ΣύζυγοςΙουλία Δόμνα
ΑπόγονοιΚαρακάλλας και Γέτας
ΟίκοςΔυναστεία των Σεβήρων
ΠατέραςΠόπλιος Σεπτίμιος Γέτας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σευήρος Αύγουστος (Lucius Septimius Seuerus Augustus[2], 11 Απριλίου 146 - 4 Φεβρουαρίου 211), γνωστός και ως Σεβήρος, ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 193 έως το 211. Ο Σευήρος γεννήθηκε στη Λέπτις Μάγκνα στη ρωμαϊκή επαρχία της Αφρικής. Ως νέος άνδρας προωθήθηκε μέσω του cursus honorum -του συνηθισμένου τρόπου διαδοχής στα αξιώματα- υπό τη βασιλεία του Μάρκου Αυρηλίου και του Κόμμοδου. Ο Σευήρος κατέλαβε την εξουσία μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα Δίδιου Ιουλιανού το 193 κατά τη διάρκεια του Έτους των Πέντε Αυτοκρατόρων.

Μετά την καθαίρεση και τη δολοφονία του αυτοκράτορα Διδίου Ιουλιανού, ο Σευήρος πολέμησε εναντίον των αντίπαλων διεκδικητών. Το 194, ο Σευήρος πραγματοποίησε μία σύντομη εκστρατεία πέραν των ανατολικών συνόρων, προσαρτώντας το βασίλειο της Οσροηνής ως νέα επαρχία.

Μετά την εδραίωση της κυριαρχίας του στις δυτικές επαρχίες, ο Σευήρος διεξήγαγε έναν άλλο σύντομο και πιο επιτυχημένο πόλεμο στα ανατολικά εναντίον της δυναστείας των Αρσακιδών της Παρθίας, καταλαμβάνοντας την πρωτεύουσά τους Κτησιφών και επεκτείνοντας τα ανατολικά σύνορα μέχρι τον Τίγρη.

Ήταν και ιδρυτής της δυναστείας των Σευήρων (193-238). Ο Σευήρος ανήκε στην τάξη των ιππέων και υπηρέτησε σε διάφορα ανώτερα αξιώματα της αυτοκρατορίας. Μεταξύ άλλων, έγινε συγκλητικός επί Μάρκου Αυρηλίου, το 173 μ.Χ, και ύπατος επί Κομμόδου, το 190 μ.Χ. Μετά τη δολοφονία του διαδόχου του Κομμόδου από τους πραιτοριανούς τον Μάρτιο του 193 μ.Χ., και την ανακήρυξη από την πραιτοριανή φρουρά ως αυτοκράτορα ύστερα από πλειστηριασμό του συγκλητικού Μάρκου Διδίου Ιουλιανού, ο Σευήρος ανακηρύχτηκε αυτοκράτορας από τα στρατεύματά του και στο όνομα της εκδίκησης για τη δολοφονία του Περτίνακος βάδισε εναντίον της Ρώμης.

Πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μαρμάρινη προτομή του Σεπτίμιου Σεβήρου

Ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σεβήρος γεννήθηκε στην Λέπτις Μάγκνα της σημερινής Λιβύης (11 Απριλίου 145), ήταν γιος του Πόπλιου Σεπτίμιου Σεβήρου και της Φουλβίας Πίας.[3] Η μητέρα του καταγόταν από πλούσια και επιφανή οικογένεια Ιππέων την οικογένεια των Φούλβιων, ο πατέρας του προερχόταν από την Αρχαία Καρχηδόνα.[4][5] Ο Ρωμαίος ιστορικός και Γερουσιαστής Δίων Κάσσιος τον καταγράφει ως "Λίβιος την φυλή".[6] Ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σεβήρος θεωρείται ο πρώτος αυτοκράτορας των επαρχιών και ο πρώτος μη Ρωμαϊκής καταγωγής.[7] Ο πατέρας του δεν κατείχε καμιά ισχυρή πολιτική θέση, δύο από τους ξαδέλφους του ωστόσο ο Πούμπλιος Σεπτίμιος Σεβήρος και ο Γάιος Σεπτίμιος Σεβήρος είχαν διοριστεί Ύπατοι από τον αυτοκράτορα Αντωνίνο τον Ευσεβή. Η οικογένεια της μητέρας του είχε μετακινηθεί από την Ιταλία στην βόρεια Αφρική, ήταν Πατρίκιοι στην Ρωμαϊκή Ιταλία με καταγωγή από το Τούσκουλο.[8] Ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σεβήρος είχε δυο αδέλφια τον μεγαλύτερο αδελφό Πούμπλιο Σεπτίμιο Γέτα και την μικρότερη αδελφή Σεπτίμια Οκταβίλλα, πρώτος του ξάδελφος από την πλευρά της μητέρας του ήταν ο Έπαρχος του Πραιτωρίου Γάιος Φούλβιος Πλαυτιανός.[9] Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στην Λέπτις Μάγκνα έμαθε άριστα τα Φοινικικά αλλά εκπαιδεύτηκε σταδιακά στην Λατινική γλώσσα και την Ελληνική γλώσσα.[10] Δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες πέρα από τις περιγραφές του Δίων Κάσσιου, ήταν άριστος στην εκπαίδευση και δέχτηκε επιπλέον μαθήματα Ρητορικής, σε ηλικία 17 ετών έκανε την πρώτη του δημόσια ομιλία.[11] Ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σεβήρος ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία στην Ρώμη, ο συγγενής του αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος τον εισήγαγε στις Συγκλητικές βαθμίδες.[12] Η εισαγωγή του στις Συγκλητικές βαθμίδες ήταν απαραίτητη προκειμένου να διατηρηθεί στο Cursus honorum και να εισέλθει στην Ρωμαϊκή Σύγκλητο. Η άνοδος του Σεπτίμιου Σεβήρου φαίνεται ότι συνάντησε δυσκολίες την δεκαετία του 160.[13]

Τα επόμενα χρόνια στην Ρώμη υπηρέτησε στους Εικοσιέξι άνδρες, επέβλεπε τους δρόμους μέσα και κοντά στην Ρώμη, εμφανίστηκε επίσης πολλές φορές στα δικαστήρια ως συνήγορος.[14] Την εποχή του Μάρκου Αντώνιου ο Σεπτίμιος Σεβήρος υπηρέτησε ως κρατικός εισαγγελέας.[15] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος παρέλειψε ωστόσο τον βαθμό του Τριβούνου από το Cursus honorum, το αποτέλεσμα ήταν θα έπρεπε να περιμένει να φτάσει 25 ετών για να διοριστεί Quaestor.[16] Η κατάσταση χειροτέρεψε την εποχή που θέρισε την Ρώμη η Πανώλη των Αντωνίνων (166).[17] Με τις συνθήκες αυτές όταν βελτιώθηκε το κλίμα βρήκε την ευκαιρία να επιστρέψει στην γενέτειρα του.[18] Σύμφωνα με την Ιστορία των Αυγούστων η οποία θεωρείται αναξιόπιστη πηγή κατηγορήθηκε για Μοιχεία και αποσύρθηκε, με την άφιξη της κατάλληλης ηλικίας για Quaestor ο Σεπτίμιος Σεβήρος επέστρεψε στην Ρώμη, ανέλαβε τα αξιώματα του στην Ρωμαϊκή Σύγκλητο (5 Δεκεμβρίου 169).[19] Την δεκαετία του 170 δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες αλλά είναι βέβαιο ότι η άνοδος του ήταν ταχύτατη. Η Πανώλη των Αντωνίνων είχε θερίσει πολλούς ανώτατους Συγκλητικούς με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν κενές θέσεις που μπορούσαν εύκολα να αναπληρωθούν.[20] Ο αιφνίδιος θάνατος του πατέρα του ανάγκασε τον Σεπτίμιο Σεβήρο να αναχωρήσει για την γενέτειρα του στην Λιβύη και ασχολήθηκε κάποιο χρονικό διάστημα με τις οικογενειακές υποθέσεις. Την εποχή της αναχώρησης του οι Βέρβεροι επιτέθηκαν και κατέλαβαν περιοχές της νότιας Ισπανίας, η Σύγκλητος πήρε σαν αποζημίωση την Σαρδηνία, ο Σεπτίμιος Σεβήριος διορίστηκε εκεί Quaestor.[21] Ο ξάδελφος του Γάιος Σεπτίμιος Σεβήρος διορίστηκε Ανθύπατος στην Ρωμαϊκή επαρχία της Αφρικής, ο Λεύκιος διορίστηκε Λεγάτος που αποτελούσε έναν κορυφαίο στρατιωτικό βαθμό.[22] Με την λήξη της θητείας του ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σεβήρος επέστρεψε στην Ρώμη, διορίστηκε Τριβούνος των πληβείων με δυνατότητα να βάλει υποψηφιότητα ακόμα και για αυτοκράτορας.[23]

Άνοδος στον θρόνο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Χρυσή προτομή του Σεπτιμίου Σεβήρου
Χρυσή προτομή του Σεπτιμίου Σευήρου όπως βρέθηκε στην περιοχή του Διδυμοτείχου (Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής)

Ο αυτοκράτορας Κόμμοδος διόρισε τον Σεπτίμιο Σεβήρο Έπαρχο της Πραιτωριανής φρουράς στην Άνω Παννονία (191).[24] Ο ιστορικός Κάρλ Χάρπερ τον καταγράφει ως "μέτριων τόνων και μέτριας εξωτερικής εμφάνισης με εξαιρετικές ικανότητες".[25] Ο Κόμμοδος δολοφονήθηκε στις αρχές του 193, τον διαδέχθηκε ο Περτίναξ που κυβέρνησε μονάχα τρεις μήνες και δολοφονήθηκε επίσης τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς.[26] Με την δολοφονία του Περτίναξ ανακηρύχτηκε από την Λεγεώνα XIV Gemina στην Καρνούς νέος αυτοκράτορας ο Δίδιος Ιουλιανός (9 Απριλίου 193), τον αναγνώρισε και η γειτονική Λεγεώνα X Gemina.[27][28] Ο Δίδιος Ιουλιανός κατηγορήθηκε ότι αγόρασε το αξίωμα του αυτοκράτορα σε δημοπρασία, καταδικάστηκε από την Σύγκλητο και εκτελέστηκε (1 Ιουνίου 193).[29] Ο Λεύκιος Σεπτίμιος Σεβήρος τον διαδέχθηκε χωρίς αντίπαλο, εκτέλεσε τους δολοφόνους του Περτίναξ, απέλυσε πολλούς άνδρες από την Πραιτωριανή Φρουρά και τους αντικατέστησε με δικούς του πιστούς Λεγεωνάριους.[30] Αναζητώντας τρόπο να νομιμοποιήσει τη σφετερισμένη εξουσία του και θέλοντας για τον λόγο αυτό να παρουσιάσει τον εαυτό του ως νόμιμο συνεχιστή της δυναστείας των Αντωνίνων, ανακήρυξε εαυτόν θετό γιο του Μάρκου Αυρηλίου, ενώ προσπάθησε να αποδείξει ότι καταγόταν από τον αυτοκράτορα Νέρβα (96-98).

Την ίδια εποχή ο Πεσκένιος Νίγηρ ανακηρύχτηκε νέος σφετεριστής αυτοκράτορας από τις Λεγεώνες της Συρίας. Ο Σεπτίμιος Σεβήρος προσπάθησε να λύσει τις διαφορές με τον αντίπαλο του διοικητή της Βρετάνης Κλαύδιο Αλβίνο ο οποίος είχε υποστηρίξει τον Δίδιο Ιουλιανό. Με εξασφαλισμένες τις οποιεσδήποτε ανταρσίες από τον βορά προχώρησε σε εκστρατεία εναντίον του Πεσκένιου Νίγηρος, τον συνέτριψε στην "Μάχη της Ισσού" (194).[31] Την εποχή που προχώρησε σε εκστρατεία εναντίον του Βυζαντίου διέταξε να επενδυθεί με το ακριβότερο μάρμαρο ο τάφος του μεγάλου προγόνου του Αννίβα στην Αρχαία Καρχηδόνα.[32] Την επόμενη χρονιά προχώρησε στην υποταγή όλων των τοπικών ηγεμόνων της Μεσοποταμίας που είχαν υποστηρίξει τον Νίγηρα. Ο Σεπτίμιος Σεβήρος ανακήρυξε την επόμενη χρονιά τον γιο του Καρακάλλα διάδοχο του αυτοκρατορικού θρόνου, η πράξη αυτή έφερε την έντονη αντίδραση του Αλβίνου που επιτέθηκε στην Γαλατία. Μετά από μια σύντομη παραμονή στην Ρώμη ο Σεπτίμιος Σεβήρος βάδισε βόρεια για να συναντήσει τον Κλαύδιο Αλβίνο, τον ακολούθησε ένας μεγάλος στρατός με 75.000 άντρες κυρίως από Παννονικές, Μοισικές, Δακικές Λεγεώνες και πολλοί μισθοφόροι. Ο Κλαύδιος Αλβίνος γνώρισε μεγάλη συντριβή στην "μάχη του Λούγδουνου" (σημερινή Λυών Γαλλίας, 19 Φεβρουαρίου 197) στην οποία έπεσε και ο ίδιος, ο Σεπτίμιος Σεβήρος παρέμεινε μοναδικός κυρίαρχος της αυτοκρατορίας.[33][34][35] Με την επιστροφή του στην Ρώμη ο Σεπτίμιος Σεβήρος εκτέλεσε για προδοσία 29 Γερουσιαστές επειδή είχαν υποστηρίξει τον Αλβίνο, παραβίασε έτσι τον όρκο που είχε πάρει με τον οποίο δεν θα εκτελούσε κανέναν Γερουσιαστή.[36]

Βασιλεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Στρογγυλή εικονογραφία του Σεπτιμιου Σεβήρου και της οικογένειας του

Ο Σεπτίμιος Σεβήρος αναχώρησε από την Ρώμη προς τα ανατολικά, απέπλευσε από το Μπρίντιζι προς την Κιλικία, από εκεί βάδισε με τον στρατό του μέσω της ξηράς προς την Συρία και διέσχισε τον Ευφράτη.[37] Ο τιτλούχος βασιλιάς της Οσροηνής Αμπγκάρ Θ΄ ο οποίος παρέμεινε κυβερνήτης της Έδεσσας μέχρι την εποχή που έγινε Ρωμαϊκή επαρχία του έδωσε τα παιδιά του ομήρους και του παρείχε τοξότες.[38] Ο βασιλιάς Χοσρόης Α΄ της Αρμενίας έστειλε επίσης στον Σεπτίμιο Σεβήρο πολλούς ομήρους, χρήματα και δώρα.[39] Την εποχή που ταξίδευε στην Νίσιβις οι Πάρθοι επιχείρησαν να τον συλλάβουν, επέστρεψε στην Συρία με φιλόδοξα σχέδια να ξεκινήσει μια νέα εκστρατεία.[40] Την επόμενη χρονιά ξεκίνησε νέα εκστρατεία ενάντια στην Δυναστεία των Αρσακιδών της Παρθίας ως αντίποινα για την υποστήριξη που παρείχαν στον Πεσκένιο Νίγηρα. Οι Ρωμαϊκές Λεγεώνες κυρίευσαν την Παρθική βασιλική πόλη της Κτησιφώντος και προσάρτησαν όλη την βόρεια Μεσοποταμία στην αυτοκρατορία τους.[41][42] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος πήρε κατόπιν τον τίτλο του "Μάξιμου Παρθικού" ακολουθώντας το παράδειγμα του Τραϊανού, απέτυχε ωστόσο να κατακτήσει το ισχυρό κάστρο της Χάτρα μετά από δύο σκληρές πολιορκίες, όπως πριν από έναν αιώνα επίσης ο Τραϊανός.[43] Την εποχή που βρισκόταν στην ανατολή ο Σεπτίμιος Σεβήρος ανήγειρε μια σειρά από κάστρα κατά μήκος της Αραβικής ερήμου.[44]

Οι σχέσεις του Σεπτίμιου Σεβήρου με την Σύγκλητο δεν ήταν ποτέ καλές, της αφαίρεσε πολλές εξουσίες για να τις αποδώσει στον στρατό. Ο Σεπτίμιος Σεβήρος εκτέλεσε μια μεγάλη σειρά από Συγκλητικούς αφού πρώτα τους κατηγόρησε για προδοσία, τους αντικατέστησε με δικούς του ευνοούμενους. Οι ενέργειες του μετέτρεψαν την Ρώμη σε στρατιωτική αυτοκρατορία, έγινε ωστόσο δημοφιλής στους κατοίκους που είχαν εξοργιστεί με τα σκάνδαλα του Κόμμοδου. Μετά την επιστροφή του από την επιτυχημένη στρατιωτική εκστρατεία εναντίον των Πάρθων ανηγέρθη προς τιμή του στην Ρώμη η Αψίδα του Σεπτίμιου Σεβήρου.[45][46] Ο Δίων Κάσσιος έγραψε ότι μετά το 197 ανέλαβε ολόκληρη την αυτοκρατορική διοίκηση ο Πραιτωριανός Έπαρχος Γάιος Φούλβιος Πλαυτιανός.[47] Την ίδια εποχή ξέσπασε αιματηρή σύγκρουση ανάμεσα στον Πλαυτιανό και την πανίσχυρη αυτοκράτειρα Ιουλία Δόμνα, για να εκτονωθεί η ένταση ο Πλαυτιανός έδωσε την κόρη του Φουλβία Πλαυτίλλα σύζυγο στον διάδοχο Καρακάλλα. Ο αποθανών αδελφός του Σεπτίμιου Σεβήρου κατήγγειλε τον Πλαυτιανό ως συνωμότη (204), στις αρχές της επόμενης χρονιάς (205) η αυτοκράτειρα και ο διάδοχος τον κατήγγειλαν ότι τον Πλαυτιανό ότι επιχείρησε να δολοφονήσει τον Σεπτίμιο Σεβήρο και τον Καρακάλλα. Ο Πλαυτιανός καταδικάστηκε σε θάνατο για συνομωσία από τον Σεπτίμιο Σεβήρο και τον Καρακάλλα και εκτελέστηκε.[48][49] Τα επόμενα χρόνια εκτελέστηκαν για προδοσία μια μεγάλη σειρά από Συγκλητικούς, ανάμεσα τους και ο Παπινιανός (212). Με την εκτέλεση του Πλαυτιανού την διοίκηση της αυτοκρατορίας απέκτησε μέχρι τον θάνατο του Σεπτίμιου Σεβήρου η πανίσχυρη σύζυγος του Ιουλία Δόμνα.[50]

Στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την άφιξη του στην Ρώμη ο Σεπτίμιος Σεβήρος καθαίρεσε την Πραιτωριανή Φρουρά που είχε δολοφονήσει τον Περτίναξ και είχε ανεβάσει στον θρόνο τον Δίδιο Ιουλιανό (193).[51] Τα μέλη της καθαιρέθηκαν τελετουργικά και τους αφαίρεσαν όλα τα παράσημα, τους απαγόρευσε να πλησιάσουν στην Ρώμη σε απόσταση 160 χιλιομέτρων με την ποινή του θανάτου.[52] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος αντικατέστησε τα καθαιρεμένα μέλη με δικούς του έμπιστους Λεγεωνάριους.[53] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος ανέβασε τον αριθμό των Λεγεώνων από τους 30 στους 33 (197), προστέθηκαν τρεις νέες Λεγεώνες: η Α΄, η Β΄ και Γ΄ Παρθική.[54] Η Λεγεώνα Β΄ τοποθετήθηκε στο Άλβανο που βρισκόταν σε απόσταση περίπου 12 χιλιομέτρων από την Ρώμη.[55] Οι στρατιώτες έλαβαν δωρεά 1000 Σηστέρτιος που ισοδυναμούσε με 250 Δηνάρια, ο ετήσιος μισθός τους αυξήθηκε από τα 300 στα 400 Δηνάρια.[56][57] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας που τοποθέτησε για ασφάλεια μόνιμο αυτοκρατορικό στρατό στην Ιταλική χερσόνησο, θα είχαν δυνατότητα μετακίνησης αν υπήρχε ανάγκη.[58]

Πιθανές χριστιανικές διώξεις και εκστρατεία στην Αφρική

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Aureus με παράσταση του Σεπτίμιου Σεβήρου

Στις αρχές της βασιλείας του ο Σεπτίμιος Σεβήρος ακολούθησε την πολιτική του Τραϊανού ο οποίος απαιτούσε μόνο το προσκύνημα στον αυτοκράτορα χωρίς να τον ενδιαφέρει η προσωπική θρησκεία.[59] Τα επόμενα χρόνια ωστόσο οι απειλές που αντιμετώπισε τον οδήγησαν σε διωγμούς, αναφέρεται ότι ακολούθησε τον Συγκρητισμό ο οποίος απαγόρευσε την μεταστροφή στον Ιουδαϊσμό ή τον Χριστιανισμό.[60][61][62] Την εποχή της βασιλείας του καταγράφονται μια σειρά από διωγμούς τους οποίους οι χριστιανοί απολογητές απέδωσαν στον ίδιο τον Σεπτίμιο Σεβήρο.[63] Τα ίδια γεγονότα καταγράφονται επίσης στην Ιστορία των Αυγούστων που θεωρείται αναξιόπιστο κείμενο.[64][65] Οι πρώτοι ιστορικοί όπως ο Ευσέβιος της Καισαρείας τον καταγράφουν ως διώκτη.[66] Ο Χριστιανός απολογητής Τερτυλλιανός αντίθετα αναφέρει ότι ήταν φιλικός απέναντι στους χριστιανούς αφού είχε χριστιανό προσωπικό γιατρό και είχε ο ίδιος επέμβει προσωπικά να σώσει χριστιανούς από τα πλήθη.[67][68] Οι ιστορικοί εξηγούν την γνώμη του Ευσέβιου ως αποτέλεσμα πολλών χριστιανικών θανάτων που αναφέρονται στο Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο όπως ο Μάδαυρος, ο Άγιος Χαράλαμπος και οι Περπέτουα και Φιλικιτάτη. Οι θάνατοι αυτοί ωστόσο ήταν πιθανότατα τοπικοί χωρίς να έχουν καμιά σχέση με αυτοκρατορική διαταγή.[69] Αργότερα (202) ο Σεπτίμιος Σεβήρος προχώρησε σε εκστρατεία στην βόρεια Αφρική, ο Λεγάτος διοικητής Κουίντους Ανίσιους Φαούτους πολέμησε για πέντε χρόνια απέναντι στους Γαράμαντες Βέρβερους της βόρειας Αφρικής. Ο Κουίντους Ανίσιους Φαούτους κατέκτησε πολλές πόλεις όπως την Γκανταμές και την ίδια την πρωτεύουσα των Γαράμαντων Γαράμα που βρισκόταν 600 χιλιόμετρα νότια από την γενέτειρα του αυτοκράτορα Λεπτίς Μάγκνα.[70] Η Ρωμαϊκή επαρχία της Νουμιδίας αυξήθηκε, προσαρτήθηκαν σε αυτή πολλές πόλεις όπως η Μπίσκρα.[71] Την επόμενη χρονιά (203) τα Ρωμαϊκά σύνορα της βόρειας Αφρικής αυξήθηκαν σημαντικά, οι νομάδες Βέρβεροι δεν μπορούσαν πλέον να δραπετεύσουν με ασφάλεια στην Σαχάρα.[72]

Θάνατος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μπρούτζινη προτομή του Σεπτίμιου Σεβήρου που βρέθηκε στην Μικρά Ασία, Μουσείο της Κοπεγχάγης.

Ο Σεπτίμιος Σεβήρος προχώρησε σε εκστρατεία στην Βρετανία με στόχο να κατακτήσει την Καληδονία, οι σύγχρονες αρχαιολογικές έρευνες έχουν ανακαλύψει την διαδρομή.[73] Ο στρατός του περιείχε περισσότερους από 40.000 άνδρες, οι περισσότεροι διέμεναν σε στρατόπεδα που είχαν κατασκευάσει κατά την διάρκεια της εκστρατείας.[74] Το Τείχος του Αδριανού ενισχύθηκε και στην συνέχεια με μια ισχυρή ναυτική δύναμη προχώρησε βόρεια στο Τείχος της Καληδονίας ακολουθώντας τα ίχνη του Γναίου Ιούλιου Αγρικόλα πριν από έναν αιώνα.[75] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος ανήγειρε κατόπιν μια μεγάλη σειρά από κάστρα και τοποθέτησε φρουρές σε ολόκληρη την ανατολική ακτή.[76] Οι Ρωμαίοι είχαν σημαντικά κέρδη από την εκστρατεία παρά το γεγονός ότι οι Καληδόνιοι με τον ανταρτοπόλεμο τους προκάλεσαν σοβαρές απώλειες.[77] Οι Καληδόνιοι παρακάλεσαν ειρήνη, ο Σεπτίμιος Σεβήρος δέχτηκε το αίτημα τους υπό τον όρο να τους παραδώσει τα Κεντρικά Υψίπεδα στην σημερινή Σκωτία.[78][79] Οι οχυρώσεις που βρήκαν οι αρχαιολόγοι την εποχή του Σεπτίμιου Σεβήρου βρέθηκαν σε εκείνη την περιοχή.[80] Οι Καληδόνιοι ωστόσο προμηθεύτηκαν με νέες ενισχύσεις και αποφάσισαν σε έναν χρόνο να επαναστατήσουν.[81] Ο εξοργισμένος Σεπτίμιος Σεβήρος προχώρησε σε νέα εκστρατεία με στόχο την ολοκληρωτική τους εξόντωση, όπως είπε στους στρατιώτες του "σφάξτε τους όλους, μην γλυτώσει κανένας, ακόμα και τα αρσενικά βρέφη στην κοιλιά της μητέρας τους".[82][83] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος ξεκίνησε την εκστρατεία αλλά στον δρόμο αρρώστησε, αποσύρθηκε στην σημερινή Γιορκ όπου και πέθανε (4 Φεβρουαρίου 211).[84][85][86] Ο γιος του Καρακάλλας αποφάσισε την επόμενη χρονιά να ολοκληρώσει την εκστρατεία του πατέρα του αλλά σύντομα υποχώρησε και έκλεισε μαζί τους ειρήνη. Τα σύνορα τους παγιώθηκαν στο Τείχος του Αδριανού, οι Ρωμαίοι δεν προχώρησαν ποτέ σε νέα εκστρατεία στην Καληδονία.[87] Η καύση του σώματος του Σεπτίμιου Σεβήρου έγινε στην Γιορκ, ο Δίων Κάσσιος την περιγράφει στην "Επιτομή του Βιβλίου 77":

"Μόλις έφτασε το σώμα του με στρατιωτική στολή τοποθετήθηκε στην πυρά, οι στρατιώτες για να τον τιμήσουν έριχναν στην πυρά μια μεγάλη σειρά από δώρα, οι γιοι του συντηρούσαν την φωτιά μέχρι να ολοκληρωθεί η καύση. Τα οστά του τοποθετήθηκαν σε μια τεφροδόχο από πορφυρή πέτρα η οποία μεταφέρθηκε στον τάφο των Αντωνίνων. Ο ίδιος ο Σεπτίμιος Σεβήρος είχε παραγγείλει πριν τον θάνατο του την τεφροδόχο λέγοντας με χιούμορ ότι θα φιλοξενήσει έναν άντρα που δεν μπορεί ο υπόλοιπος κόσμος".[88]

Ο Δίων Κάσσιος δεν καταγράφει την ακριβή τοποθεσία στην οποία έγινε η καύση του αλλά αρχαιολόγοι όπως ο Φράνσις Ντρέικ την τοποθετούν στον "Λόφο του Σεβήρου" κοντά στο σημερινό Χολγκέιτ.[89] Η μόνη σοβαρή αρχαιολογική απόδειξη για την τοποθεσία αυτή είναι ένας Ρωμαϊκός δρόμος που χρονολογείται στην εποχή του Σεπτίμιου Σεβήρου.[90] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος έμεινε διάσημος για την φράση που είπε στους γιους του λίγο πριν τον θάνατο του "να είστε αγαπημένοι και να κάνετε πλούσιους μόνο τους στρατιώτες, αγνοήστε όλους τους υπόλοιπους".[91] Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος τον θεοποίησε, τον διαδέχθηκαν οι γιοι του Καρακάλλας και Γέτας υπό την επίβλεψη της δυναμικής συζύγου του Ιουλίας Δόμνας.[92] Ο Σεπτίμιος Σεβήρος τάφηκε στο "Μαυσωλείο του Αδριανού", το σημερινό Καστέλ Σαντ'Άντζελο της Ρώμης.

Θρύλοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί ιστορικοί θεωρούν ότι υπήρξε ο ηγεμόνας που μετέτρεψε τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία σε στρατιωτική μοναρχία. Στερούμενος ουσιαστικής νομιμοποίησης, στήριξε την εξουσία στην πραιτοριανή φρουρά και στον στρατό παραχωρώντας τους μια σειρά από προνόμια, ενώ στην προσπάθειά του να ελέγξει τον δημόσιο βίο, προώθησε στα δημόσια αξιώματα άτομα από την τάξη των ιππέων, περιορίζοντας έτσι την επιρροή και το κύρος των συγκλητικών. Ωστόσο, παρά τον δεσποτισμό του υπήρξε ηγέτης που φρόντισε για την ανακούφιση των ασθενέστερων οικονομικά τάξεων, ενώ κατάφερε να αναδιοργανώσει τη δημόσια διοίκηση και να ανορθώσει τα δημόσια οικονομικά. Ενδεικτικό της χρηστής του διοίκησης είναι το γεγονός ότι, αν και δαπάνησε σημαντικά ποσά για την ανέγερση μνημείων, για τη διανομή τροφίμων και για τις ανάγκες του στρατού, κατά τον θάνατό του το κρατικό θησαυροφυλάκιο παρουσίαζε πλεόνασμα. Ο Σ. είχε επίσης λαμπρή ελληνική και λατινική παιδεία και προστάτευσε τα γράμματα και τις τέχνες. Το νομοθετικό του έργο υπήρξε επίσης σημαντικότατο· στις ημέρες του άκμασαν οι νομοδιδάσκαλοι Παπινιανός, Ουλπιανός και Παύλος. Τα δημόσια έργα που κατασκεύασε μαρτυρούν τη λαμπρότητα στην οποία έφτασε η Ρώμη επί των ημερών του. Σημαντικό ρόλο σε όλη τη διάρκεια της βασιλείας του έπαιξε η δεύτερη σύζυγός του, Δόμνα Ιουλία, μια γυναίκα εξαιρετικά έξυπνη, πνευματώδης και μορφωμένη, η οποία συχνά παρενέβαινε στη λήψη των πολιτικών αποφάσεων.

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Anthony Richard Birley, Septimius Severus: The African Emperor, Λονδίνο: Routledge (1999) ISBN 0415165911
  2. ↑ Στην κλασική λατινική, το όνομα του Σευήρου θα αναγραφόταν ως LVCIVS SEPTIMIVS SEVERVS AVGVSTVS
  3. ↑ Birley (1999), σ. 1
  4. ↑ https://oxfordre.com/classics/display/10.1093/acrefore/9780199381135.001.0001/acrefore-9780199381135-e-5836
  5. ↑ Birley (1999), σσ. 212–213
  6. ↑ https://books.google.gr/books?id=z8iEAgAAQBAJ&dq=Septimius+Severus+libyan+by+race&pg=PA50&redir_esc=y#v=onepage&q=Septimius%20Severus%20libyan%20by%20race&f=false
  7. ↑ https://www.historytoday.com/archive/emperor-septimius-severus-dies-york
  8. ↑ Adam, Alexander, Classical biography,Google eBook Archived 10 June 2016 at the Wayback Machine, σ. 182
  9. ↑ Birley (1999), σσ. 216–217
  10. ↑ https://brill.com/display/title/6978
  11. ↑ Birley (1999), σσ. 34–35
  12. ↑ Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London 1870, v. 3, σ. 117
  13. ↑ Birley (1999), σ. 40
  14. ↑ Birley (1999), σ. 40
  15. ↑ Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London 1870, v. 3, σ. 117
  16. ↑ Birley (1999), σ. 40
  17. ↑ Birley (1999), σ. 45
  18. ↑ Birley (1999), σ. 45
  19. ↑ Birley (1999), σ. 46
  20. ↑ Birley (1999), σ. 49
  21. ↑ Birley (1999), σ. 50
  22. ↑ Birley (1999), σ. 51
  23. ↑ Birley (1999), σ. 52
  24. ↑ Bunson, Matthew (2002). Encyclopedia of the Roman Empire. Roma: Newton & Compton, σ. 300
  25. ↑ Harper 2017, σ. 123
  26. ↑ Campbell 1994, σσ. 40–41
  27. ↑ Campbell 1994, σσ. 40–41
  28. ↑ Birley 1999, σ. 97
  29. ↑ Campbell 1994, σσ. 40–41
  30. ↑ Birley (1999), σ. 113
  31. ↑ Birley (1999), σ. 113
  32. ↑ Gabriel, Richard A. Hannibal: The Military Biography of Rome's Greatest Enemy, Potomac Books, Inc., 2011
  33. ↑ Ιστορία των Αυγούστων, Severus 11
  34. ↑ Collingwood, R. G. (1998) [1936]. Roman Britain and the English settlements. Myres, J. N. L. (John Nowell Linton). New York, N.Y.: Biblo and Tannen
  35. ↑ Birley (1999), σ. 125
  36. ↑ Tenney, Frank (1923). A History of Rome. Henry Holt and Company, σσ. 531–532
  37. ↑ Ιστορία των Αυγούστων, "Life of Septimius Severus", 16.1
  38. ↑ Birley (1999), σσ. 115, 129
  39. ↑ Hovannisian, The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume I: The Dynastic Periods: From Antiquity to the Fourteenth Century, σ. 71
  40. ↑ Prosopographia Imperii Romani L 69
  41. ↑ Birley (1999), σ. 153
  42. ↑ Birley (1999), σ. 130
  43. ↑ Kröger, Jens (1993). "Ctesiphon". Archived copy. Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 4, σσ. 446–448
  44. ↑ Birley (1999), σ. 134
  45. ↑ Asante, Molefi Kete and Shanza Ismail, "Rediscovering the 'Lost' Roman Caesar: Septimius Severus the African and Eurocentric Historiography." Journal of Black Studies 40, no. 4 (March 2010): 606–618
  46. ↑ Perkins, J. B. Ward (December 1951). "The Arch of Septimius Severus at Lepcis Magna". Archaeology. 4 (4): 226–231
  47. ↑ Δίων Κάσσιος, "Ρωμαϊκή ιστορία", Βιβλίο 76, Τομές 14, 15
  48. ↑ Birley (1999), σσ. 161–162
  49. ↑ https://www.livius.org/sources/content/herodian-s-roman-history/herodian-3.12/
  50. ↑ Birley (1999), σ. 165
  51. ↑ Δίων Κάσσιος, "Ρωμαϊκή ιστορία", LXXV.1.1–2
  52. ↑ Birley (1999), σ. 103
  53. ↑ Lesley Adkins and Roy A. Adkins, Both Professional Handbook to Life in Ancient Rome, σ. 68
  54. ↑ George Ronald Watson, The Roman Soldier, σ. 23
  55. ↑ Lesley Adkins and Roy A. Adkins, Both Professional Handbook to Life in Ancient Rome, σ. 68
  56. ↑ https://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/miscellanea/numismatics/severus.html
  57. ↑ Kenneth W. Harl, Coinage in the Roman Economy, 300 B.C. to A.D. 700, Part 700, σ. 216
  58. ↑ Michael Grant (1978); History of Rome; σ. 358
  59. ↑ González 2010, σ. 97
  60. ↑ González 2010, σσ. 97–98
  61. ↑ https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Septimius_Severus*.html
  62. ↑ Tabbernee 2007, σσ. 182–183
  63. ↑ Tabbernee 2007, σ. 182
  64. ↑ https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Septimius_Severus*.html
  65. ↑ Tabbernee 2007, σ. 184
  66. ↑ Ευσέβιος της Καισαρείας, "Εκκλησιαστική Ιστορία", ΣΤ΄.1.1
  67. ↑ Tabbernee 2007, σ. 184
  68. ↑ Ευσέβιος της Καισαρείας, "Εκκλησιαστική Ιστορία", VI.1.1
  69. ↑ Tabbernee 2007, σ. 185
  70. ↑ Birley (1999), σ. 153
  71. ↑ Birley (1999), σ. 147
  72. ↑ Birley (1999), σ. 153
  73. ↑ Birley, (1999), σ. 180
  74. ↑ https://web.archive.org/web/20121107022132/http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/arch-352-1/dissemination/pdf/vol_109/109_140_150.pdf
  75. ↑ https://www.sundaypost.com/fp/the-honest-truth-how-the-romans-came-close-but-ultimately-failed-to-conquer-scotland-under-septimius-severus/
  76. ↑ https://www.sundaypost.com/fp/the-honest-truth-how-the-romans-came-close-but-ultimately-failed-to-conquer-scotland-under-septimius-severus/
  77. ↑ https://web.archive.org/web/20180707015802/https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/hand-of-god-ancient-roman-hadrians-wall-sculpture-bronze-found-latest-a8419131.html
  78. ↑ Birley, (1999), σ. 180
  79. ↑ Δίων Κάσσιος, "Ρωμαϊκή ιστορία", Epitome of Book LXXVII.13
  80. ↑ Birley (1999), σσ. 180–182
  81. ↑ Birley (1999), σ. 186
  82. ↑ https://www.sundaypost.com/fp/the-honest-truth-how-the-romans-came-close-but-ultimately-failed-to-conquer-scotland-under-septimius-severus/
  83. ↑ https://www.trove.scot/place/30081
  84. ↑ Birley (1999), σ. 187
  85. ↑ Δίων Κάσσιος, "Ρωμαϊκή ιστορία", Βιβλίο 77, Τμήματα 11–15
  86. ↑ Birley (1999), σσ. 170–187
  87. ↑ Birley (1999), σσ. 170–187
  88. ↑ https://penelope.uchicago.edu/Thayer/e/roman/texts/cassius_dio/77*.html
  89. ↑ https://archive.org/details/gri_33125011569627
  90. ↑ https://her.york.gov.uk/Monument/MYO2174
  91. ↑ Δίων Κάσσιος, "Ρωμαϊκή ιστορία", Βιβλίο 77, Τμήμα 15
  92. ↑ Ιστορία των Αυγούστων, "Βίος του Σεπτίμιου Σεβήρου", Τμήμα 19

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Προκάτοχος:
Δίδιος Ιουλιανός

Αυτοκράτορας της Ρώμης
Συναυτοκράτορας: 193-211

Διάδοχος:
Καρακάλλας & Γέτας

Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Σεπτίμιος_Σευήρος&oldid=11466850"