Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γέτας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Γέτας
Περίοδος209 - 1 Φεβρουαρίου 212
(με τον Σεπτίμιο Σεβήρο και τον Καρακάλλα)
ΠροκάτοχοςΣεπτίμιος Σεβήρος
ΔιάδοχοςΚαρακάλλας
Γέννηση7 Μαρτίου 189
Ρώμη
Θάνατος1 Φεβρουαρίου 212 (23 ετών)
Ρώμη
Τόπος ταφήςΚαστέλ Σαντ'Άντζελο
ΠατέραςΣεπτίμιος Σεβήρος
ΜητέραΙουλία Δόμνα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Γέτας (αποσαφήνιση).

Ο Πόπλιος Σεπτίμιος Αντωνίνος Γέτας (Publius Septimius Geta Augustus[1], 7 Μαρτίου 189 – 1 Φεβρουαρίου 212), γνωστός ως Γέτας, ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας που κυβέρνησε μαζί με τον πατέρα του, Σεπτίμιο Σεβήρο, και τον μεγαλύτερο αδελφό του, Καρακάλλα, από το 209, όταν ονομάστηκε Αύγουστος όπως και ο αδελφός του που κατείχε τον τίτλο από το 198. Ο Σεβήρος πέθανε το 211 και παρόλο που σκόπευε να κυβερνήσει με τους γιους του, αποδείχθηκαν ανίκανοι να μοιραστούν την εξουσία, γεγονός που κορυφώθηκε με τη δολοφονία του Γέτα.

Τα πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γέτας ήταν ο μικρότερος γιος του Σεπτίμιου Σεβήρου από τη δεύτερη γυναίκα του, την Ιουλία Δόμνα, ο πατέρας του καταγόταν από την Αρχαία Καρχηδόνα και η μητέρα του ήταν Αραβικής καταγωγής. Γεννήθηκε στη Ρώμη την εποχή που ο πατέρας του ήταν ακόμα τοπικός κυβερνήτης στη υπηρεσία του τότε Ρωμαίου αυτοκράτορα Κόμμοδου.[2][3][4][5] Για κάποιο χρονικό διάστημα ο Γέτας είχε το προσωνύμιο Λεύκιος ή Πόπλιος αλλά τελικά διατήρησε μόνο το Πόπλιος. Η χρήση του ονόματος Λεύκιος έγινε πιθανότατα με στόχο να διαφοροποιηθεί από τον ομώνυμο θείο του Πόπλιο Σεπτίμιο Γέτα, το κατήργησε με τον θάνατο του (204).[6] Οι συγκρούσεις του Γέτα και του Καρακάλλα ήταν σταθερές και συχνά απαιτούσαν τη διαμεσολάβηση της μητέρας τους.Ο Γέτας ορκίστηκε Καίσαρας και συνεπώς διάδοχος (28 Ιανουαρίου 198).[7] Για να κατευνάσει τον μικρότερο γιο του, ο Σεπτίμιος Σεβήρος έδωσε στον Γέτα τον τίτλο του Αυγούστου το 209, στην ηλικία των 20 ετών.[8][9] Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εναντίον των Βρετανών στις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., η αυτοκρατορική προπαγάνδα προώθησε την εικόνα μίας ευτυχισμένης οικογένειας που μοιράστηκε τις ευθύνες της διακυβέρνησης. Ο Σεπτίμος Σεβήρος ανέθεσε στην Ιουλία Δόμνα το ρόλο του συμβούλου, ο Καρακάλλας ενεργούσε ως δεύτερος τη τάξει πίσω από τον αυτοκράτορα και τα διοικητικά και γραφειοκρατικά καθήκοντα ήταν ευθύνη του Γέτα. Στην πραγματικότητα, όμως, η αντιπάθεια και η αντιπαλότητα μεταξύ των αδελφών δεν μειώθηκε.

Συναυτοκράτορας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η κεφαλή του νεαρού Γέτα στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου

Όταν ο Σεπτίμιος Σεβήρος πέθανε στο Εβόρακο στις αρχές του 211, ο Καρακάλλας και ο Γέτας ανακηρύχτηκαν συναυτοκράτορες και επέστρεψαν στη Ρώμη.[10] Στο ταξίδι της επιστροφής από την Σκωτία τα δύο αδέλφια έμενα σε ξεχωριστό δωμάτιο και δεν έτρωγαν ποτέ κοινό γεύμα.[11] Η κοινή τους διακυβέρνηση ήταν μία αποτυχία. Με την επιστροφή τους στην Ρώμη ξεκίνησε η μεγάλη κρίση, τα αυτοκρατορικά ανάκτορα χωρίστηκαν στα δύο και δεν επιτρεπόταν ούτε καν στους αυλικούς και τους υπηρέτες του ενός Συναυτοκράτορα να περάσουν από το ένα τμήμα στο άλλο. Τα δύο αδέλφια ερχόντουσαν σε επαφή μόνο με την πρωτοβουλία της μητέρας τους και με ισχυρή στρατιωτική φρουρά για τον φόβο της δολοφονίας.[12] Ο ιστορικός Ηρωδιανός ισχυρίστηκε ότι οι αδελφοί επιθυμούσαν να χωρίσουν την αυτοκρατορία στη μέση, αυτό απέτυχε χάρη στην έντονη αντίδραση της μητέρας τους.[13] Μέχρι το τέλος του 211, η κατάσταση είχε γίνει αφόρητη. Ο Καρακάλλας προσπάθησε ανεπιτυχώς να δολοφονήσει τον Γέτα κατά τη διάρκεια των εορτών των Σατουρναλίων. Τέλος, την 1η Φεβρουαρίου του 212, ο Καρακάλλας έβαλε τη μητέρα του να κανονίσει μία ειρηνική συνάντηση με τον αδελφό του στα διαμερίσματα της μητέρας του, όπου ο Γέτας δολοφονήθηκε στα χέρια της από εκατόνταρχους.[14][15][16] Μετά τη δολοφονία του Γέτα, ο Καρακάλλας διέταξε να αφαιρεθεί το όνομα του αδελφού του από όλες τις επιγραφές, εφαρμόστηκε πλήρως όπως δείχνουν τα αρχαιολογικά ευρήματα.[17][18] Ο μοναδικός αυτοκράτορας άδραξε επίσης την ευκαιρία να απαλλαγεί από τους πολιτικούς του εχθρούς, με αιτιολογία τη συνωμοσία.[19] Ο Δίων Κάσσιος ανέφερε ότι περίπου 20.000 άνδρες και γυναίκες σκοτώθηκαν ή κηρύχθηκαν έκνομοι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου[20].

Πορτρέτο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολύ λίγα μαρμάρινα πορτρέτα που αποδίδονται στον Γέτα σώζονται μέχρι σήμερα, πιθανώς λόγω της καταδίκης της μνήμης του που είχε ως αποτέλεσμα την εξάλειψη των εικόνων του. Ωστόσο, τα ρωμαϊκά νομίσματα με την εικόνα του είναι άφθονα και αντανακλούν το πώς ο πατέρας του, Σεπτίμιος Σεβήρος, και αργότερα ο ίδιος ο Γέτας ήθελαν να τον βλέπει ο ρωμαϊκός λαός (και ιδιαίτερα ο ρωμαϊκός στρατός). Οι εικόνες του Γέτα και του μεγαλύτερου αδελφού του, Καρακάλλα, δεν μπορούν να διακριθούν εύκολα μεταξύ τους μέχρι τον θάνατο του πατέρα τους. Και οι δύο γιοι έπρεπε να παρουσιάζονται ως εξίσου κατάλληλοι κληρονόμοι του θρόνου, δείχνοντας έτσι περισσότερο "βάθος" στη δυναστεία. Στα νομίσματά του ο Καρακάλλας, ο οποίος έγινε Αύγουστος το 197, παρουσιαζόταν με ένα δάφνινο στεφάνι, ενώ ο Γέτας παρέμενε αστεφάνωτος έως ότου έγινε ο ίδιος Αύγουστος το 209. Μεταξύ του 209 και του θανάτου του πατέρα τους τον Φεβρουάριο του 211, και οι δύο αδελφοί παρουσιάζονταν ως εξίσου ώριμοι νεαροί άνδρες με μία μικρή πλήρη γενειάδα, έτοιμοι να αναλάβουν την αυτοκρατορία. Μεταξύ του θανάτου του Σεπτίμιου Σεβήρου και της δολοφονίας του Γέτα, τα πορτρέτα του Καρακάλλα δεν άλλαξαν, ενώ ο Γέτας απεικονιζόταν με μακριά γενειάδα με κρεμασμένες τρίχες, σαν τον πατέρα του, μία έντονη ένδειξη των προσπαθειών του Γέτα να θεωρηθεί ως ο "αληθινός" διάδοχος του πατέρα του.

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Στην κλασική λατινική, το όνομα του Γέτα θα αναγραφόταν ως PVBLIVS SEPTIMIVS GETA AVGVSTVS.
  2. ↑ Vagi, David (2016). Coinage and History of the Roman Empire. Routledge, σσ. 284, 286
  3. ↑ Kitzler, Petr (2015). From 'Passio Perpetuae' to 'Acta Perpetuae'. de Gruyter, σ. 14
  4. ↑ https://www.britannica.com/biography/Publius-Septimius-Geta
  5. ↑ Heffernan, Thomas J. (18 June 2012). The Passion of Perpetua and Felicity. Oxford University Press, USA, σ. 69
  6. ↑ Birley, Anthony R. (1999) [1971]. Septimius Severus: The African Emperor. London: Routledge, σσ. 160-161
  7. ↑ Vagi, David (2016). Coinage and History of the Roman Empire. Routledge, σσ. 284, 286
  8. ↑ Birley, Anthony R. (1999) [1971]. Septimius Severus: The African Emperor. London: Routledge, σ. 274
  9. ↑ Kienast, Dietmar (2017) [1990]. Römische Kaisertabelle (in German) (6th ed.). Darmstadt: WBG, σ. 161
  10. ↑ https://web.archive.org/web/20220311020415/https://www.roman-emperors.org/geta.htm
  11. ↑ Edward Gibbon, The Decline And Fall Of The Roman Empire, (The Modern Library, 1932), chap. VI., σ. 114
  12. ↑ Gibbon, Ibid
  13. ↑ Ηρωδιανός, History of the Empire from the death of Marcus, IV., σ. 144
  14. ↑ Gibbon, Ibid, σ. 115
  15. ↑ Varner, Eric R. (2004). Mutilation and transformation: damnatio memoriae and Roman imperial portraiture. BRILL, σ. 156
  16. ↑ Zwei syrische Verwandte des severischen Kaiserhauses. In: Chiron 12, 1982, S. 217–235: 229f y 49 (19 December); Michael L. Meckler: Caracalla and his late-antique biographer, Ann Arbor 1994, S. 15, 109–112 (25 December); Anthony R. Birley: The African Emperor. Septimius Severus, Routledge, 1991, 189 (26 December); A. Mastino, Le titolature di Caracalla e Geta, 1981 (2 February 212, accepting the HA).
  17. ↑ Dunstan, William, E. (2011). Ancient Rome. Lanham: Rowman and Littlefield, σσ. 405–406
  18. ↑ Goldsworthy, Adrian (2009). How Rome Fell: death of a superpower. New Haven: Yale University Press, σσ. 70–71
  19. ↑ https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/78*.html#4
  20. ↑ Epitome of Book LXXVIII Cassius Dio, Roman History

Πηγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Birley, Anthony R. (1999) [1971]. Septimius Severus: The African Emperor. London: Routledge
  • Dunstan, William, E. (2011). Ancient Rome. Lanham: Rowman and Littlefield
  • Edward Gibbon, The Decline And Fall Of The Roman Empire, (The Modern Library, 1932), chap. VI
  • Goldsworthy, Adrian (2009). How Rome Fell: death of a superpower. New Haven: Yale University Press
  • Heffernan, Thomas J. (18 June 2012). The Passion of Perpetua and Felicity
  • Kienast, Dietmar (2017) [1990]. Römische Kaisertabelle (in German) (6th ed.). Darmstadt: WBG
  • Kitzler, Petr (2015). From 'Passio Perpetuae' to 'Acta Perpetuae'
  • Varner, Eric R. (2004). Mutilation and transformation: damnatio memoriae and Roman imperial portraiture
  • Vagi, David (2016). Coinage and History of the Roman Empire. Routledge
Προκάτοχος:
Σεπτίμιος Σεβήρος

Αυτοκράτορας της Ρώμης
Συναυτοκράτορας: 209-212

Διάδοχος:
Καρακάλλας

Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Γέτας&oldid=11465033"