Ιουλία Δόμνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιουλία Δόμνα
Giulia domna, moglie di settimio severo, con busto non pertinente, inv. 2210.JPG
Περίοδος 193 - 211 (ως σύζυγος του Σεπτίμιου Σεβήρου)
Γέννηση 170
Έμεσα (στη σημερινή Συρία)
Θάνατος 217 (47 ετών)
Αντιόχεια (στη σημερινή Τουρκία)
Τόπος ταφής Καστέλ Σαντ'Άντζελο, Ρώμη
Σύζυγος Σεπτίμιος Σεβήρος
Οίκος Δυναστεία των Σεβήρων
Πατέρας Γάιος Ιούλιος Βασσιάνος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Η Ιουλία Δόμνα (Iulia Domna, 170 - 217) ήταν Ρωμαία αυτοκράτειρα συριακής καταγωγής, η δεύτερη σύζυγος του αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου και ισχυρή μορφή στο καθεστώς του διαδόχου του, αυτοκράτορα Καρακάλλα. Γεννήθηκε στην Έμεσα στη ρωμαϊκή επαρχία της Συρίας και πατέρας της ήταν ο αρχιερέας του Ηλιογάβαλου στην Έμεσα, Ιούλιος Βασσιάνος. Είχε επίσης και μία μεγαλύτερη αδελφή, την Ιουλία Μαίσα. Έφερε στον Σεπτίμιο Σεβήρο δύο γιους, τους αυτοκράτορες Γέτα και Καρακάλλα. Ως σύζυγος του αυτοκράτορα, έλαβε τους τίτλους της αυγούστας (193) και της "μητέρας των στρατοπέδων" (195).

Η Ιουλία ήταν διάσημη για την καταπληκτική της μάθηση καθώς και για την εξαιρετική πολιτική επιρροή της και μνημονεύεται ότι ήταν προστάτιδα των τεχνών, της μουσικής και της φιλοσοφίας, χρησιμοποιώντας τον τίτλο και την επιρροή της για να διαδώσει την προηγουμένως καταδιωκούμενη φιλοσοφία και να βοηθήσει ώστε να βελτιωθεί και να ευδοκιμήσει στη Ρώμη.

Οικογενειακή καταγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ιουλία καταγόταν από μια οικογένεια στη Συρία, θεωρούνταν δε ότι είχε αραβικές ρίζες από την πόλη της Έμεσας (σημερινή Homs, κοντά στα συριακά σύνορα με τον Λίβανο).[1] Ήταν η μικρότερη κόρη του αρχιερέα Γάιου Ιούλιου Βασσιάνου, και η μεγαλύτερή της αδελφή ήταν η Ιουλία Μαίσα. Οι πρόγονοί της ήταν «Ιεροί Βασιλείς» (με τα σημερινά δεδομένα, μια μορφή θεοκρατικής διοίκησης) του περίφημου ναού των Ba’al. Η οικογένειά της έχασε τα πολιτικά αυτά προνόμια από τους Ρωμαίους, αλλά συνέχισε να διοικεί το ναό. Ο τεράστιος πλούτος που διέθετε διευκόλυνε την κοινωνική προαγωγή της οικογένειας στους κόλπους τη Ρωμαϊκής αριστοκρατίας.

Βασιλεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη της δεκαετίας του 180, η Ιουλία Δόμνα παντρεύτηκε τον μελλοντικό αυτοκράτορα Σεπτίμιο Σεβήρο, ο οποίος είχε Φοινικική καταγωγή από την Καρχηδόνα της Βόρειας Αφρικής. Ο γάμος τους ήταν ευτυχισμένος και ο Σεβήρος θαύμαζε τη γυναίκα του και τις πολιτικές απόψεις της, δεδομένης της εκπαίδευσης και του ενδιαφέροντος που αυτή είχε για τη φιλοσοφία. Απέκτησαν δυο γιούς, τον Λούσιο Σεπτίμιο Βασσιάνο (Καρακάλλα) το 188 και τον Πούμπλιο Σεπτίμιο Αντονίνο (Γέτα) το 189.

Εμφύλιος πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν ο Σεβήρος κατέλαβε το Ρωμαϊκό θρόνο το 193, η εμφύλια σύρραξη με τους ανταγωνιστές του Πεσκένιο Νίγηρα και Κλόδιο Αλβίνο ήταν επικείμενη. Η Ιουλία τον συνόδεψε στις εκστρατείες του στην ανατολή, κάτι εντελώς ασυνήθιστο, αφού οι γυναίκες της εποχής πρωτίστως περίμεναν τους συζύγους τους στη Ρώμη. Ως ένδειξη στοργής και ευμένειας προς αυτήν, ο Σεβήρος, μεταξύ άλλων, τύπωσε νομίσματα που έφεραν τη μορφή της με την επιγραφή «μητέρα των στρατοπέδων» (mater castrorum). Η Ιουλία Δόμνα είχε πλέον απόλυτη εξουσία στα χέρια της. Όμως, πολλοί Ρωμαίοι θεωρούσαν απρεπές το γεγονός ότι κυβερνούσε αυτή όσο ο Σεβήρος βρισκόταν στο μέτωπο.

Κέρμα της εποχής με την κεφαλή της Ιουλίας Δόμνας και των παιδιών της

Αμφισβήτηση και απώλεια εξουσίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως αυτοκράτειρα, η Ιουλία βρέθηκε συχνά σε ίντριγκες και απέκτησε πολλούς πολιτικούς εχθρούς που την κατηγόρησαν για προδοσία, ακόμα και για μοιχεία. Καθώς τίποτα από όλα αυτά δεν αποδείχτηκε ποτέ, ο Σεπτίμιος Σεβήρος συνέχισε να την στηρίζει και, το 208, της ζήτησε να τον ακολουθήσει στην εκστρατεία του κατά των Βρετανών. Όταν ο Σεβήρος σκοτώθηκε στο Εμποράκουμ (σημερινό Γιόρκ της Αγγλίας) το 211, η Ιουλία ανέλαβε τη διαμεσολάβηση μεταξύ των δυο της γιων. Σύμφωνα με τη διαθήκη του πατέρα τους, ο Καρακάλλας και ο Γέτας θα μοιράζονταν το θρόνο που κληρονόμησαν. Οι δυο τους δεν συμπαθούνταν καθόλου και αντιμαχούσαν συχνά. Πράγματι, ο Γέτας δολοφονήθηκε από τον Καρακάλλα την ίδια χρονιά.

Ο Καρακάλλας ήταν πια μόνος αυτοκράτορας, αλλά οι σχέσεις με τη μητέρα του ήταν δύσκολες κυρίως, όπως μαρτυρούν πολλές πηγές, λόγω της εμπλοκής του στη δολοφονία του Γέτα. Παρ’ όλα αυτά, η Ιουλία Δόμνα συνόδεψε τον γιό της στην εκστρατεία του κατά της Παρθικής αυτοκρατορείας το 217. Στη διάρκεια της καμπάνιας αυτής, ο Καρακάλλας δολοφονήθηκε και τη θέση του πήρε, προσωρινά, ο Μακρίνος. Όταν η Ιουλία έμαθε για την ανταρσία αυτή, προτίμησε να αυτοκτονήσει. Το σώμα της μεταφέρθηκε πίσω στη Ρώμη και πιθανότατα ετάφη σε ένα ξεχωριστό θάλαμο του Μαυσωλείου του Αυγούστου.[2] Αργότερα, η αδερφή της Ιουλία Μαίσα μετέφερε τα οστά της καθώς και αυτά του Γέτα στο Μαυσωλείο του Αδριανού. Η Ιουλία Δόμνα θεοποιήθηκε μετά θάνατον.

Απολλώνιος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ιουλία Δόμνα οφείλουμε σήμερα την δυνατότητά μας να διαβάζουμε για τον Απολλώνιο Τυανέα, καθώς είναι η ίδια που έπεισε τον Φιλόστρατο να γράψει το περίφημο έργο του «Η Ζωή του Απολλώνειου», που σώζεται μέχρι σήμερα.[3] Η Ιουλία Δόμνα έκοψε το νήμα της ζωής της πρωτού ο Φιλόστρατος τελειώσει το οχτάτομο έργο του.[4]

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Irfan Shahid, Rome and The Arabs: A Prolegomenon to the Study of Byzantium and the Arabs, Washington, 1984, Dumbarton Oaks Research Library, p. 167, ISBN 0-88402-115-7; Glen Warren Bowersock, Roman Arabia, Cambridge, Harvard University Press, 1983, pp. 126–128, ISBN 0-674-77756-5 [1]. "with the last of his names, he clearly tried to forge a link with the ultimate Antonines, who were the Arab emperors from the family of Julia Domna"; Maxime Rodinson, The Arabs, Chicago, University of Chicago Press, pp. 55, ISBN 0-226-72356-9, [2], "The emperor Septimus Severus married an Arab from Emessa, Julia Domna, whose sons and great-nephews ruled Rome."
  2. http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/79*.html#78-24.4
  3. Dzielska, Maria. Stucchi (1986). Apollonius of Tyana in Legend and History, σελ. 14. ISBN 88-7062-599-0. 
  4. Jones, Christopher P. (2005). Philostratus, The Life of Apollonius of Tyana. Harvard University Press, σελ. 2. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Julia Domna της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).