Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας
Costantino X - histamenon - Sear 1847v.jpg
Περίοδος24 Νοεμβρίου 1059 - 22 Μαΐου 1067
ΠροκάτοχοςΙσαάκιος Α΄ Κομνηνός
ΔιάδοχοςΡωμανός Δ΄ Διογένης
Γέννηση1006
Θάνατος22 Μαΐου 1067 (61 ετών)
Κωνσταντινούπολη
ΣύζυγοςΔαλασσηνή
Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα
ΕπίγονοιΜιχαήλ Ζ΄ Δούκας
Ανδρόνικος Δούκας
Κωνστάντιος Δούκας
Άννα Δούκαινα
Θεοδώρα Άννα Δούκαινα
Ζωή Δούκαινα
ΟίκοςΔυναστεία των Δουκών
ΠατέραςΑνδρόνικος Δούκας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας (1006 - 22 Μαΐου 1067) Βυζαντινός αυτοκράτορας (24 Νοεμβρίου 1059 - 22 Μαΐου 1067) ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας από την Δυναστεία των Δουκών. Ο Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας ήταν μεγαλύτερος γιος του Ανδρόνικου Δούκα ενός Παφλαγόνα ευγενή που υπηρέτησε κατά πάσα πιθανότητα κυβερνήτης στην Μυσία, απόγονος του Ανδρόνικου Δούκα του γνωστού επαναστάτη την εποχή του Λέων ΣΤ΄. Την περίοδο που κυβέρνησε την Βυζαντινή αυτοκρατορία οι Νορμανδοί κατέλαβαν τις υπόλοιπες περιοχές στην νότια Ιταλία και οι Ούγγροι στα Βαλκάνια κατέκτησαν το Βελιγράδι. Ο Κωνσταντίνος Ι΄ γνώρισε επίσης άλλη μία συντριβή από τον Σουλτάνο των Σελτζούκων Αλπ Αρσλάν.

Άνοδος στον θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με έντονο ενδιαφέρον στις φιλοσοφικές και θεολογικές αναζητήσεις ανέβηκε ψηλά στην Βυζαντινή ιεραρχία όταν παντρεύτηκε την δεύτερη σύζυγο του Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα, ανεψιά του πατριάρχη Μιχαήλ Α΄ Κηρουλάριου.[1] Ο Κωνσταντίνος υποστήριξε τον νέο σφετεριστή αυτοκράτορα Ισαάκιο Α΄ Κομνηνό αλλά τάχτηκε σταδιακά ενάντια στις γραφειοκρατικές μεταρρυθμίσεις που έκανε.[2] Ο Μιχαήλ Ψελλός έπεισε ωστόσο τον Ισαάκιο να ορίσει τον Νοέμβριο του 1059 διάδοχο του τον Κωνσταντίνο Ι΄.[3] Ο Ισαάκιος παραιτήθηκε (24 Νοεμβρίου 1059) και ο Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας στέφθηκε νέος Βυζαντινός αυτοκράτορας.[4] Ο νέος αυτοκράτορας έδωσε σύντομα εξουσία στους γιους του Μιχαήλ Ζ΄ και Κωνσταντίνο , διόρισε τον αδελφό του Ιωάννη Καίσαρα, ακολούθησε μία πολιτική υπέρ της ανακτορικής γραφειοκρατείας και της εκκλησίας.[5]

Στρατιωτικές απώλειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποτίμησε σοβαρά τις ικανότητες του στρατού με αποτέλεσμα να εξασθενήσουν σοβαρά οι ένοπλες δυνάμεις της αυτοκρατορίας, την ίδια εποχή που έκαναν επέλαση οι Σελτζούκοι και τα Τουρκομανικά Εμιράτα διαλύθηκε η Αρμενική πολιτοφυλακή 50.000 ανδρών.[6] Ακύρωσε τις περισσότερες θετικές μεταρρυθμίσεις του Ισαάκιου Α΄, την διοίκηση του στρατού ανέλαβαν υψηλά αμοιβώμενοι αξιωματούχοι και η Γερουσία ήταν γεμάτη με οπαδούς του.[7] Η απόφαση του να αντικαταστήσει τους μόνιμους στρατιώτες του με μισθοφόρους και η άρνηση του να επισκευάσει τις ορεινές οχυρώσεις τον έκαναν αντιδημοφιλή στους παλιούς οπαδούς του Ισαάκιου που επιχείρησαν να τον δολοφονήσουν (1061). Η απόφαση του να ανεβάσει τους φόρους για να πληρώσει τον στρατό μεγάλωσε περισσότερο το μίσος απέναντι του.[8]

Ο Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας έχασε το μεγαλύτερο μέρος από το Κατεπανάτο της Ιταλίας από τους Νορμανδούς που επιτέθηκαν υπό την ηγεσία του Ροβέρτου Γυισκάρδου, στην αυτοκρατορία παρέμεινε μόνο η περιοχή γύρω από το Μπάρι. Ο Κωνσταντίνος έδειξε ωστόσο έντονο ενδιαφέρον να διατηρήσει την Απουλία και διόρισε τέσσερις Κατεπάνω : Μεριάρχης, Μαρούλης, Συριανός, and Μιχαήλ Μαυρίκας. Δέχτηκε συνεχείς επιδρομές από τον Αλπ Αρσλάν στην Μικρά Ασία (1064) και έχασε την πρωτεύουσα της Αρμενίας, οι Ογούζοι Τούρκοι επιτέθηκαν στα Βαλκάνια (1065) και οι Ούγγροι κατέκτησαν το Βελιγράδι.[9][10][11] Την εποχή που ανέβηκε στον θρόνο ήταν ήδη γέρος και βαριά άρρωστος, πέθανε στις 22 Μαίου 1067, η τελευταίες του πράξεις ήταν να ορίσει διαδόχους τους γιους του και να βάλει την σύζυγο του Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα να πάρει όρκο ότι δεν θα ξαναπαντρευτεί.[12]

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε σε πρώτο γάμο την κόρη του Κωνσταντίνου Δαλασσηνού αλλά δεν απέκτησε παιδιά.

Έπειτα ο Κωνσταντίνος Ι΄ έκανε δεύτερο γάμο, με την Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα, κόρη του Ιωάννου Μακρεμβολίτη και της αδελφής του πατριάρχου Μιχαήλ Α΄ Κηρουλαρίου. Τέκνα:

Νομίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην εποχή του κόπηκαν χρυσά ιστάμενα, χρυσά τεταρτηρά, αργυρά των 2/3 ή του 1/3 του μιλιαρησίου και χάλκινες φόλλεις.[13]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αλεξάντρ Καζντάν (1991), Βυζαντινό Λεξικό της Οξφόρδης, σ.504
  2. Αλεξάντρ Καζντάν (1991), Βυζαντινό Λεξικό της Οξφόρδης, σ.504
  3. Norwich 1993, σ. 337
  4. Finlay 1854, σ. 15
  5. Αλεξάντρ Καζντάν (1991), Βυζαντινό Λεξικό της Οξφόρδης, σ.504
  6. Norwich 1993, σ. 341
  7. Finlay 1854, σ. 17
  8. Norwich 1993, σ. 339
  9. Norwich 1993, σ. 342
  10. Finlay 1854, σ. 27
  11. Finlay 1854, σ. 24
  12. Norwich 1993, σ. 343
  13. David R. Sear, Byzantine coins & their values, Seaby Ltd., 2nd edition 1996

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Constantine X Doukas της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας
Γέννηση: 1006 Θάνατος: 22 Μαΐου 1067
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Ισαάκιος Α΄ Κομνηνός
Αυτοκράτορας του Βυζαντίου
1059 - 1067
Διάδοχος
Ρωμανός Δ΄ Διογένης