Λέων ΣΤ΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λέων ΣΤ'
Detail of the Imperial Gate mosaic in Hagia Sophia showing Leo VI the Wise.jpg
Ψηφιδωτό στην Αγία Σοφία (Κωνσταντινούπολη), που απεικονίζει τον Λέοντα ΣΤ' να αποτίει φόρο τιμής στον Χριστό.
Περίοδος 30 Αυγούστου 886 - 11 Μαΐου 912
Στέψη 30 Αυγούστου 886
Προκάτοχος Βασίλειος Α' Μακεδών
Διάδοχος Αλέξανδρος Μακεδόνων
Σύζυγος Θεοφανώ Μαρτινιακή
Ζωή Ζαούτζαινα
Ευδοκία Βαϊανή
Ζωή Καρβωνοψίνα
Επίγονοι Ευδοκία
Άννα
Άννα
Βασίλειος
Κωνσταντίνος Ζ΄
Οίκος Μακεδονική Δυναστεία
Πατέρας Βασίλειος Α' Μακεδών
Μητέρα Ευδοκία Ιγγερίνα
Γέννηση 19 Σεπτεμβρίου 866
Κωνσταντινούπολη
Θάνατος 11 Μαΐου 912
Κωνσταντινούπολη
Τόπος ταφής Ναός των Αγίων Αποστόλων (Κωνσταντινούπολη)
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός (19 Σεπτεμβρίου 86611 Μαΐου 912) ήταν Βυζαντινός αυτοκράτορας από το 886 έως το 912. Μαθητής του Φωτίου με εξαιρετική μόρφωση διακρίθηκε ως δόκιμος συγγραφέας και ενθουσιώδης ρήτορας. Έγραψε εκτενή επιτάφιο για τον πατέρα του, ποιήματα, λόγους και ομιλίες, που συνήθιζε να εκφωνεί ο ίδιος στις εκκλησιαστικές γιορτές και στρατιωτικό εγχειρίδιο, τα «Τακτικά». Για τη συγγραφική του δραστηριότητα τιμήθηκε όσο ακόμη ζούσε με την προσωνυμία «Σοφός». Σ' αυτόν αποδίδονται, χωρίς πολλή βεβαιότητα, οκτώ επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας επιγραφόμενα Λέοντος του Φιλοσόφου.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 866 και ήταν γιος του ιδρυτή της Μακεδονικής δυναστείας Βασιλείου Α΄ και της αυτοκράτειρας Ευδοκίας Ιγγερίνας. Η Ευδοκία εκτός από σύζυγος του Βασιλείου Α΄ ήταν ερωμένη του Μιχαήλ Γ΄ τελευταίου αυτοκράτορα από την προηγούμενη δυναστεία γι'αυτό πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι ο Λέων ήταν νόθος γιος του Μιχαήλ και όχι γιος του Βασιλείου.[1][2][3] Το 867 ο Μιχαήλ δολοφονήθηκε από τον Βασίλειο ο οποίος ανακηρύχτηκε νέος αυτοκράτορας και ο γενάρχης της Μακεδονικής δυναστείας. [4] Σαν δεύτερος γιος δεν προοριζόταν να κυβερνήσει αλλά έγινε διάδοχος του θρόνου μετά τον πρόωρο θάνατο του μεγαλύτερου ετεροθαλούς αδελφού του Κωνσταντίνου (879). [5] Ο Λέων είχε άσχημες σχέσεις με τον πατέρα του οι οποίες χειροτέρεψαν μετά τον θάνατο της μητέρας του, ο ίδιος αγαπούσε την Ζωή Ζαούτζαινα ενώ ο Βασίλειος του επέβαλε για πολιτικούς λόγους να παντρευτεί την Θεοφανώ Μαρτινιακή. Ο Βασίλειος πάντρεψε την Ζωή με έναν αξιωματούχο τον οποίο αργότερα ο Λέων τύφλωσε όταν ανακάλυψε ότι συνωμοτούσε εναντίον του.[6][7] Στις 29 Αυγούστου 886 ο Βασίλειος πέθανε ύστερα από δυστύχημα σε κυνήγι, στο νεκροκρέβατο του δήλωσε ότι ο θάνατος του ήταν δολοφονία στην οποία είχε αναμειχθεί και ο γιος του Λέων.[8]

Βασιλεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν συμβασιλέας με τον αδελφό του Αλέξανδρο, ο οποίος όμως αδιαφορούσε για τις κρατικές υποθέσεις. Διόρισε επίσης πατριάρχη τον μικρότερο αδερφό του Στέφανο.

Ο πόλεμος με τον Συμεών της Βουλγαρίας είχε ως αποτέλεσμα την εξασθένιση της δύναμης της Αυτοκρατορίας στον αγώνα εναντίον των Αράβων, τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση. Ακολούθησαν επιδρομές των Αράβων εναντίον των βυζαντινών πόλεων στο Βαλκανικό χώρο. Το 902 καταστράφηκε η πόλη της Δημητριάδας, ενώ στις 31 Ιουλίου 904 η Θεσσαλονίκη λεηλατήθηκε, όταν ο αραβικός στόλος με επικεφαλής τον Λέοντα Τριπολίτη προσέγγισε το λιμάνι.

Νομοθετικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ολοκλήρωσε το ευρύ νομοθετικό και διοικητικό έργο του πατέρα του, στο οποίο βοήθησε και η βαθιά του μόρφωση. Με διαταγή του κωδικοποιήθηκαν οι νόμοι στα 60 βιβλία των «Βασιλικών», που εκδόθηκαν τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του και αναφέρονται στο Δημόσιο Εκκλησιαστικό, Αστικό και Ποινικό Δίκαιο. Με επιμέρους προβλήματα ασχολούνται οι 113 «Νεαραί» πολλές από τις οποίες απευθύνονταν στο Στυλιανό Ζαούτζη. Το 912 ολοκληρώθηκε και εκδόθηκε το «Επαρχικόν Βιβλίον», ή «Βιβλίον του Επάρχου», το οποίο αποτελεί συλλογή κανόνων σχετικών με την οργάνωση της βιοτεχνίας και του εμπορίου στην Πρωτεύουσα.

Γάμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρυσό νόμισμα με παράσταση του Λέοντος του Σοφού και του γιου του Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου (908 - 912)

Ο Λέων παρά τον μεγάλο αριθμό από τους γάμους του δεν κατόρθωσε να αποκτήσει τον διάδοχο κάτι που θεωρήθηκε μεγάλο σκάνδαλο.[9] Πρώτη σύζυγος του ήταν η Θεοφανώ Μαρτινιακή την οποία ανάγκασε ο πατέρας του να παντρευτεί με το ζόρι για πολιτικούς λόγους ενώ ο ίδιος μισούσε, με την Θεοφανώ απέκτησε μια κόρη την Ευδοκία. Η Θεοφανώ μετά τον θάνατο της κόρης τους αποσύρθηκε σε μοναστήρι (892) και πέθανε τον επόμενο χρόνο. Ο Λέων προχώρησε στην συνέχεια σε δεύτερο γάμο με την αγαπημένη του Ζωή Ζαούτζαινα κόρη του συμβούλου του Στυλιανού Ζαούτση αλλά πέθανε και αυτή χωρίς να αποκτήσουν τον διάδοχο (899).[10] Ο Λέων προχώρησε σε τρίτο γάμο με την Ευδοκία Βαϊανή η οποία πέθανε πάνω στην γέννα (901), ο νεογέννητος γιος τους έζησε μόνο λίγες μέρες.[11] Ο τέταρτος γάμος εθεωρείτο αμάρτημα για την χριστιανική θρησκεία σε βαθμό εγκλήματος γι'αυτό ο πατριάρχης Νικόλαος ο Μυστικός αρνήθηκε να αναγνωρίσει με οποιονδήποτε τρόπο τον επόμενο γάμο του αυτοκράτορα.[12] Ο Λέων αποφάσισε να προχωρήσει σε τέταρτο γάμο με την ερωμένη του Ζωή Καρβωνοψίνα όταν απέκτησε γιο τον μελλοντικό διάδοχο του Κωνσταντίνο (905) [13] αλλά συνάντησε την άρνηση του πατριάρχη, ο Λέων τον αντικατέστησε με τον νέο πατριάρχη Ευθύμιο Α΄ ο οποίος τον αναγνώρισε.[14] Σε οποιαδήποτε περίπτωση ο μελλοντικός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος ήταν νόθος επειδή ο τέταρτος γάμος δεν αναγνωρίζεται ποτέ από την Ορθόδοξη εκκλησία.[15]

Διαδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο διάδοχος Κωνσταντίνος Ζ΄ γεννήθηκε πριν πραγματοποιήσει ο Λέων τον τέταρτο γάμο του με την Ζωή Καρβωνοψίνα ο οποίος κρίθηκε παράνομος απο την εκκλησία. Ο Λέων ο Σοφός για να εξασφαλίσει την διαδοχή από τον γιο του τον έστεψε συναυτοκράτορα στις 15 Μαΐου 908 όταν ήταν μόλις δυο ετών.[16] Ο Λέων ΣΤ΄ πέθανε στις 11 Μαΐου 912, τον διαδέχθηκε ο νεώτερος αδελφός του Αλέξανδρος ο οποίος ήταν συναυτοκράτορας μαζί με τον πατέρα του και τον ίδιο από το 879. [17]

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πρώτη σύζυγο του Θεοφανώ Μαρτινιακή απέκτησε :

  • Ευδοκία (πέθανε το 892) [18]

Με την δεύτερη σύζυγο του Ζωή Ζαούτζαινα απέκτησε :

  • Άννα, αρραβωνιάστηκε και πιθανότατα παντρεύτηκε τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Λουδοβίκο τον Τυφλό από τον Οίκο των Μποσονιδών, αλλά υπάρχουν αμφιβολίες από πολλούς ιστορικούς σχετικά με το εάν πραγματικά τον παντρεύτηκε.[19]

Με την τρίτη σύζυγο του Ευδοκία Βαϊανή απέκτησε :

  • Βασίλειος, έζησε μόνο λίγες μέρες. [20]

Με την τέταρτη σύζυγο του Ζωή Καρβωνοψίνα απέκτησε :[21]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Treadgold, pg. 462
  2. Norwich, pg. 102
  3. Finlay, pg. 306
  4. Treadgold, pg. 455
  5. Gregory, pg. 225
  6. Norwich, pg. 99
  7. Treadgold, pg. 460
  8. Treadgold, pg. 461
  9. Norwich, pg. 114
  10. Treadgold, pg. 465
  11. Treadgold, pg. 466
  12. Finlay, pg. 312
  13. Gregory, pg. 227
  14. Kazhdan, pg. 1211
  15. Treadgold, pg. 468
  16. Kazhdan, pg. 502
  17. Gregory, pg. 228
  18. Norwich, pg. 112
  19. Tougher, p. 148.
  20. Norwich, pg. 114
  21. Norwich, pg. 115

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. ΙΙ-The Apogee'
  • Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"
  • Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"
  • Το Επαρχικόν Βιβλίον του Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού, μτφρ.Ταξιάρχης Κόλλιας, Μαρία Χρόνη,εκδ Κανάκη ,Αθήνα 2010
  • Οι Νεαρές Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού. Προλεγόμενα, κείμενο, απόδοση στη νεοελληνική, ευρετήρια και επίμετρο, Σπύρος Ν. Τρωιάνος, εκδ. Ηρόδοτος, Αθήνα, 2007
  • Jenkins R., «Three Documents Concerning the “Tetragamy”», Dumbarton Oaks Papers 16 (1962), σελ. 231- 241.
  • Πάολο Τσεζαρέτι, Οι γυναίκες του αυτοκράτορα,μτφρ, Καλλιφατίδη Έφη,μ εκδ.Ωκεανίδα, Αθήνα,2016
Προκάτοχος
Βασίλειος Α΄
Βυζαντινός Αυτοκράτορας
30 Αυγούστου 886 - 11 Μαΐου 912
Διάδοχος
Αλέξανδρος