Ιωάννης Α΄ Τσιμισκής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ιωάννης Α΄ Τσιμισκής
Histamenon nomisma-John I-sb1776.jpg
Νόμισμα που απεικονίζει τον Ιωάννη Τσιμισκή να στέφεται αυτοκράτορας από την Παρθένο Μαρία
Περίοδος 11 Δεκεμβρίου 969 - 10 Ιανουαρίου 976
Προκάτοχος Νικηφόρος Β´ Φωκάς
Διάδοχος Βασίλειος Β΄ ο βουλγαροκτόνος
Γέννηση 925
Θάνατος 10 Ιανουαρίου 976 (51 ετών)
Κωνσταντινούπολη
Σύζυγος Μαρία Σκλήραινα
Θεοδώρα Μακεδόνων
Οίκος Οίκος των Κουρκούα
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Ιωάννης Α΄ Τσιμισκής, (925 - 10 Ιανουαρίου 976) ήταν αυτοκράτορας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τις 11 Δεκεμβρίου του 969 έως τις 10 Ιανουαρίου του 976. Ήταν ανιψιός του Νικηφόρου Β΄ Φωκά, ο οποίος τον όρισε Δομέστικο των σχολών της Ανατολής. Οι διαφωνίες του με τον Φωκά οδήγησαν σε συνομωσία με άλλους στρατιωτικούς που δολοφόνησαν στις 11 Δεκεμβρίου 969 τον Νικηφόρο και ο Τσιμισκής έγινε αυτοκράτορας. Κατά τη βασιλεία του συνέχισε τις εκστρατείες στην ανατολή στα βήματα του Φωκά και πέθανε από ασθένεια ή δηλητηρίαση λίγο μετά την επιστροφή του στην Κωνσταντινούπολη στις 10 Ιανουαρίου 976.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ανάρρησή του στο θρόνο στις 11 Δεκεμβρίου 969, έγινε μετά από συνωμοσία και κατόπιν δολοφονία του θείου του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά[1]. Ήταν πάντως ικανότατος ηγέτης με πολύπλευρες δυνατότητες. Ήταν φιλόπτωχος, ευγενής και δίκαιος και έλαβε φιλολαϊκά μέτρα.

Στη συνωμοσία του εναντίον του Νικηφόρου συμμετείχε ή ίσως και πρωτοστατούσε η Θεοφανώ, η οποία υπήρξε σύζυγος αρχικά του Ρωμανού Β΄ και στη συνέχεια σύζυγος του Νικηφόρου Φωκά. Η Θεοφανώ, κρίνοντας ότι ο Φωκάς με τα αυστηρά μέτρα του προκαλούσε λαϊκή δυσαρέσκεια, συνωμότησε με τον εραστή της Τσιμισκή να τον σκοτώσουν και να αναλάβει αυτός τη διακυβέρνηση ως νέος σύζυγός της. Η Θεοφανώ έβαλε στο παλάτι τους δολοφόνους συνωμοτώντας και με άλλα μέλη του αυλικού περιβάλλοντος και αυτοί σκότωσαν τον αυτοκράτορα στο υπνοδωμάτιό του. Όμως η συνωμοσία ήταν πασιφανής και όλο το βάρος έπεσε στη Θεοφανώ, με αποτέλεσμα ο Πατριάρχης να δηλώσει στον Τσιμισκή ότι δεν θα τον έχριζε αυτοκράτορα αν δεν απομάκρυνε τη Θεοφανώ από το παλάτι[2].

Προκειμένου ο Τσιμισκής να αποφύγει το προφανές σκάνδαλο, την αποκήρυξε και την έκλεισε σε μοναστήρι. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, είχε στη διάθεσή του ικανούς στρατηγούς, και κυρίως τους Βάρδα Σκληρό και Πέτρο Φωκά (ανιψιό του Νικηφόρου Β΄). Με τη βοήθειά τους, εξουδετέρωσε την απειλή των Ρως υπό τον Σβιατοσλάβο. Αντιμετώπισε επίσης με επιτυχία το πραξικόπημα του αδελφού του Πέτρου Βάρδα Φωκά του νεότερου, ενώ ταυτόχρονα ήταν μεγαλόψυχα ευγενικός με τους συνωμότες.

Νυμφεύτηκε μία από τις αδελφές του Ρωμανού Β΄, τη Θεοδώρα, γυναίκα θεοσεβή και ήπια, το 971[3]. Πάντρεψε την κόρη της εξαδέλφης του Θεοφανώ Σκληρών με τον Δυτικό πρίγκιπα και διάδοχο Όθωνα Β΄, γιο του Όθωνα Α΄ της Γερμανίας, για διπλωματικούς λόγους. Διεξήγαγε σημαντικές μάχες στη Βουλγαρία, αλλά και στην Ανατολή, κατακτώντας αχανείς εκτάσεις σε Βορρά και Ανατολή για λογαριασμό της Αυτοκρατορίας. Ο θάνατός του επήλθε από κάποιου είδους δηλητηρίαση.

Απολογιστικά το έργο του είναι λαμπρό και είναι σίγουρα ένας από τους συντελεστές της πορείας προς την κορύφωση της δύναμης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που έμελλε να γίνει κατά την περίοδο του επόμενου αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ του Βουλγαροκτόνου.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • G. Schlumberger, Ο Αυτοκράτορ Ιωάννης Τσιμισκής και η Βυζαντινή εποποιία, τόμος Α΄, εκδόσεις Βεργίνα
  • Λέοντος τοῦ Διακόνου, Ἱστορίαι
  • Norwich, J.J. "Byzantium", Vol. II-The Apogee'
  • Vasiliev, A. "History of the Byzantine Empire, 324–1453"
  • Ostrogorsky, G. "History of the Byzantine State"

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. G. Schlumberger, σελ 12
  2. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Παύλου Δρανδάκη
  3. G. Schlumberger, σελ 95
Ιωάννης Α΄ Τσιμισκής
Γέννηση: περ. 925 Θάνατος: 10 Ιανουαρίου 976
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Νικηφόρος Β΄ Φωκάς
Αυτοκράτωρ Ρωμαίων
11 Δεκεμβρίου 969 – 10 Ιανουαρίου
μαζί με τον Βασίλειο Β΄
Διάδοχος
Βασίλειος Β΄ και
Κωνσταντίνος Η΄