Μετάβαση στο περιεχόμενο

Νομοί της Ελλάδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Νομαρχία
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση
ΚατηγορίαΟΤΑ β΄ βαθμού
ΧώραΕλλάδα
Δημιουργήθηκε απόΒασιλικό Διάταγμα του Απριλίου του 1833
Ίδρυση6 Απριλίου 1833
13 Ιουνίου 1994 ως Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση
Αριθμός54
ΔιοίκησηΝομαρχιακό συμβούλιο
Νομαρχιακή επιτροπή
Διάλυση1 Ιανουαρίου 2011
ΔιαίρεσηΝομαρχιακό διαμέρισμα
Αντικαταστάθηκε απόΠεριφέρεια
Περιφερειακή ενότητα

Οι νομοί της Ελλάδας είναι μια καταργημένη βαθμίδα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης (1833-2010), ωστόσο συνεχίζει να αναφέρεται στον προφορικό λόγο ως γεωγραφικός προσδιορισμός. Αποτελούσε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου και αρμοδιότητά της ήταν η διοίκηση των τοπικών ζητημάτων σε επίπεδο νομού. Από την 1η Ιανουαρίου 2011, οπότε τέθηκε σε ισχύ το πρόγραμμα Καλλικράτης του Ν. 3852/2010,[1] οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν (με μετονομασία ή διάσπαση) από τις Περιφερειακές ενότητες.

Μέχρι το 2010 σε κάθε νομό αντιστοιχούσε ένας δευτεροβάθμιος οργανισμός τοπικής αυτοδιοίκησης (νομός), με εξαίρεση την Αττική. Ωστόσο στους νομούς δεν συμπεριλαμβανόταν το Άγιο Όρος, το οποίο ορίζεται ως «Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία» ευρισκόμενη εντός της χώρας, αλλά υπαγόμενη σε ειδικό καθεστώς.

Χάρτης των πρώτων δέκα νομαρχιών - 1833

Οι νομαρχίες εισήχθησαν με τη διοικητική μεταρρύθμιση της Αντιβασιλείας (1833) ως ενδιάμεσο επίπεδο διοίκησης ανάμεσα στους αμιγώς τοπικούς θεσμούς (δήμοι - επαρχίες) και την κυβέρνηση. Συγκεκριμένα ο καινοτόμος αυτός θεσμός της νομαρχίας καθορίστηκε από την Κυβέρνηση Μαυροκορδάτου, στους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης της χώρας από την Αντιβασιλεία μετά την άφιξη του Βασιλέα Όθωνα στην Ελλάδα. Με βάση την τότε νέα διοικητική διαίρεση, που τέθηκε σε εφαρμογή με το Βασιλικό Διάταγμα του Απριλίου του 1833,[2] η επικράτεια του Ελληνικού Βασιλείου χωρίσθηκε σε δέκα νομούς - νομαρχίες και 47 επαρχίες. Επικεφαλής της κάθε νομαρχίας ήταν ο νομάρχης, ανώτερο διοικητικό όργανο στη διοικητική διεύθυνση του νομού, με υπαγόμενες επαρχίες και δήμους, τα καθήκοντα του οποίου ορίσθηκαν με το Βασιλικό Διάταγμα του Μαΐου του 1833.[3] Τη διαίρεση αυτή ακολούθησε στη συνέχεια και η διοικητική σύσταση αναγνώριση ισάριθμων μητροπόλεων με εξαίρεση εκείνη της Μάνης (Γυθείου).

Πρώτοι νομάρχες του Βασιλείου της Ελλάδος, που ορίστηκαν με την παραπάνω νομοθεσία ήταν ξεκινώντας από τη νομαρχία πρωτεύουσας, οι: Φραγκίσκος Μαύρος (Αργολίδος και Κορινθίας), Γεώργιος Γλαράκης (Αχαΐας και Ήλιδος), Κωνσταντίνος Ζωγράφος (Αρκαδίας), Δημήτριος Χρηστίδης (Μεσσηνίας), Ανδρέας Μεταξάς (Λακωνίας), Αναγνώστης Μοναρχίδης (Ακαρνανίας και Αιτωλίας), Ιωάννης Αμβροσιάδης (Φωκίδος και Λοκρίδος), Μ. Σχινάς (Αττικής και Βοιωτίας), Γεώργιος Αινιάν (Εύβοιας), και τέλος Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός (Κυκλάδων).

Οι νομαρχίες καταργήθηκαν προσωρινά από νέα μεταρρύθμιση τρία χρόνια αργότερα, επανασυστάθηκαν όμως το 1845 με το Νόμο ΚΕ'.

Στον ενάμιση αιώνα που ακολούθησε, ο αριθμός, οι περιοχές και τα αντικείμενα αρμοδιότητάς τους συχνά άλλαζαν, ακολουθώντας τις αντίστοιχες γεωγραφικές και δημογραφικές μεταβολές. Όμως ο δομικός χαρακτήρας τους παρέμενε ίδιος: τοπικοί βραχίονες της κεντρικής εξουσίας, αφού η τελευταία διόριζε άμεσα ή έμμεσα τα όργανά τους. Η πρώτη (και τελευταία) ουσιαστική μεταβολή του χαρακτήρα τους έγινε το 1994 με το Ν. 2218 της κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος θέσπισε την εκλογή του νομάρχη και του συμβουλίου με άμεση καθολική ψηφοφορία, μετατρέποντας το θεσμό σε πλήρως αιρετό δευτεροβάθμιο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης. Λόγω αυτού, οι νομαρχίες μετονομάστηκαν επισήμως σε Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, αν και στην καθημερινή γλώσσα συνέχισαν να αποκαλούνται με την παλαιά ονομασία τους.

Οι νομαρχίες για δεκαέξι χρόνια (1994-2010) διοικούνταν από νομαρχιακό συμβούλιο που καταρτιζόταν από 21 έως 37 μέλη, με επικεφαλής τον νομάρχη και προεδρεύοντα τον πρόεδρο του Νομαρχιακού συμβουλίου. Επίσης υπήρχε και η Νομαρχιακή Επιτροπή, αποτελούμενη από τον Νομάρχη και τον αντινομάρχη που διοριζόταν από τον πρώτο και αποτελούταν από 4 έως 6 μέλη, εκλεγμένα από το Νομαρχιακό Συμβούλιο.

Παρεμφερείς μορφές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Νομαρχίες μικρότερες από νομό: Λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού στο Νομό Αττικής, αυτός συχνά διαιρείτο σε περισσότερες της μίας νομαρχίες.
  • Υπερνομαρχία: Επρόκειτο για λίγα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που συστάθηκαν την περίοδο της αιρετής νομαρχιακής αυτοδιοίκησης και περιελάμβαναν περισσότερες από μία νομαρχίες. Τυπικά οι κατά τόπους νομαρχίες διατηρούσαν την αυτοτέλειά τους, όμως ουσιαστικά τα όργανά τους εκλέγονταν σε υπερνομαρχιακό επίπεδο. Υπερνομαρχίες συστάθηκαν στο Λεκανοπέδιο Αθηνών (συμπεριελάμβαναν τις νομαρχίες Αθηνών - Πειραιά) και στην Ανατολική Μακεδονία - Θράκη (μία για Δράμα - Καβάλα - Ξάνθη και μία για Ροδόπη - Έβρο). Οι δύο τελευταίες είχαν δεχτεί μάλιστα έντονες επικρίσεις, ότι συγκροτήθηκαν με σκοπό να αποτραπεί η εκλογή νομαρχών από τη μουσουλμανική μειονότητα σε Ξάνθη και Ροδόπη.
Χάρτης της Ελλάδας με αριθμημένους τους νομούς
Οι νομαρχίες του νομού Αττικής

Οι νομαρχίες της Ελλάδας όπως είχαν διαμορφωθεί τελευταία ήταν:

  1. Νομός Αττικής
  2. Νομαρχία Ευβοίας
  3. Νομαρχία Ευρυτανίας
  4. Νομαρχία Φωκίδας
  5. Νομαρχία Φθιώτιδας
  6. Νομαρχία Βοιωτίας
  7. Νομαρχία Χαλκιδικής
  8. Νομαρχία Ημαθίας
  9. Νομαρχία Κιλκίς
  10. Νομαρχία Πέλλας
  11. Νομαρχία Πιερίας
  12. Νομαρχία Σερρών
  13. Νομαρχία Θεσσαλονίκης
  14. Νομαρχία Χανίων
  15. Νομαρχία Ηρακλείου
  16. Νομαρχία Λασιθίου
  17. Νομαρχία Ρεθύμνης
  18. Νομαρχία Δράμας
  19. Νομαρχία Έβρου
  20. Νομαρχία Καβάλας
  21. Νομαρχία Ροδόπης
  22. Νομαρχία Ξάνθης
  23. Νομαρχία Άρτας
  24. Νομαρχία Ιωαννίνων
  25. Νομαρχία Πρέβεζας
  26. Νομαρχία Θεσπρωτίας
  27. Νομαρχία Κέρκυρας
  28. Νομαρχία Κεφαλληνίας
  29. Νομαρχία Λευκάδας
  30. Νομαρχία Ζακύνθου
  31. Νομαρχία Χίου
  32. Νομαρχία Λέσβου
  33. Νομαρχία Σάμου
  34. Νομαρχία Αρκαδίας
  35. Νομαρχία Αργολίδας
  36. Νομαρχία Κορινθίας
  37. Νομαρχία Λακωνίας
  38. Νομαρχία Μεσσηνίας
  39. Νομαρχία Κυκλάδων
  40. Νομαρχία Δωδεκανήσου
  41. Νομαρχία Καρδίτσας
  42. Νομαρχία Λάρισας
  43. Νομαρχία Μαγνησίας
  44. Νομαρχία Τρικάλων
  45. Νομαρχία Αχαΐας
  46. Νομαρχία Αιτωλίας & Ακαρνανίας
  47. Νομαρχία Ηλείας
  48. Νομαρχία Φλώρινας
  49. Νομαρχία Γρεβενών
  50. Νομαρχία Καστοριάς
  51. Νομαρχία Κοζάνης

   (α)   Άγιο Όρος

Περιφέρεια Αττικής
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
1 Νομαρχία Αθηνών Αθήνα 317 2.664.776
2 Νομαρχία Ανατολικής Αττικής Παλλήνη 1.513 403.918
3 Νομαρχία Δυτικής Αττικής Ελευσίνα 1.004 151.612
4 Νομαρχία Πειραιά Πειραιάς 929 541.504
Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
5 Νομός Ευβοίας Χαλκίδα 4.167 210.815
6 Νομός Ευρυτανίας Καρπενήσι 1.869 20.081
7 Νομός Φωκίδας Άμφισσα 2.120 40.343
8 Νομός Φθιώτιδας Λαμία 4.441 158.231
9 Νομός Βοιωτίας Λιβαδειά 2.952 120.432
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
10 Νομός Χαλκιδικής Πολύγυρος 2.918 105.908
11 Νομός Ημαθίας Βέροια 1.701 140.611
12 Νομός Κιλκίς Κιλκίς 2.519 80.419
13 Νομός Πέλλας Έδεσσα 2.506 139.680
14 Νομός Πιερίας Κατερίνη 1.516 126.698
15 Νομός Σερρών Σέρρες 3.968 176.430
16 Νομός Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 3.683 1.110.183
Περιφέρεια Κρήτης
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
17 Νομός Χανίων Χανιά 2.376 156.585
18 Νομός Ηρακλείου Ηράκλειο 2.641 304.270
19 Νομός Λασιθίου Άγιος Νικόλαος 1.823 76.319
20 Νομός Ρεθύμνης Ρέθυμνο 1.496 85.160
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
21 Νομός Δράμας Δράμα 3.468 98.287
22 Νομός Έβρου Αλεξανδρούπολη 4.242 147.947
23 Νομός Καβάλας Καβάλα 2.111 124.917
24 Νομός Ροδόπης Κομοτηνή 2.543 112.039
25 Νομός Ξάνθης Ξάνθη 1.793 111.222
Περιφέρεια Ηπείρου
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
26 Νομός Άρτας Άρτα 1.662 67.877
27 Νομός Ιωαννίνων Ιωάννινα 4.990 167.901
28 Νομός Πρέβεζας Πρέβεζα 1.036 57.491
29 Νομός Θεσπρωτίας Ηγουμενίτσα 1.515 43.587
Περιφέρεια Ιόνιων Νήσων
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
30 Νομός Κέρκυρας Κέρκυρα 641 104.371
31 Νομός Κεφαλληνίας Αργοστόλι 904 41.365
32 Νομός Λευκάδας Λευκάδα 356 23.693
33 Νομός Ζακύνθου Ζάκυνθος 406 39.015
Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
34 Νομός Χίου Χίος 904 52.674
35 Νομός Λέσβου Μυτιλήνη 1.633 86.436
36 Νομός Σάμου Σάμος 778 43.595
Περιφέρεια Πελοποννήσου
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
37 Νομός Αρκαδίας Τρίπολη 4.419 86.685
38 Νομός Αργολίδας Ναύπλιο 2.154 97.044
39 Νομός Κορινθίας Κόρινθος 2.290 145.082
40 Νομός Λακωνίας Σπάρτη 3.636 89.138
41 Νομός Μεσσηνίας Καλαμάτα 2.991 159.954
Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
42 Νομός Κυκλάδων Ερμούπολη 2.572 112.615
43 Νομός Δωδεκανήσου Ρόδος 2.714 190.071
Περιφέρεια Θεσσαλίας
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
44 Νομός Καρδίτσας Καρδίτσα 2.636 113.544
45 Νομός Λάρισας Λάρισα 5.381 284.325
46 Νομός Μαγνησίας Βόλος 2.636 208.500
47 Νομός Τρικάλων Τρίκαλα 3.384 131.085
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
48 Νομός Αχαΐας Πάτρα 3.271 309.694
49 Νομός Αιτωλίας & Ακαρνανίας Μεσολόγγι 5.447 210.802
50 Νομός Ηλείας Πύργος 2.618 159.300
Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
51 Νομός Φλώρινας Φλώρινα 1.924 54.768
52 Νομός Γρεβενών Γρεβενά 2.291 37.947
53 Νομός Καστοριάς Καστοριά 1.720 50.322
54 Νομός Κοζάνης Κοζάνη 3.516 170.196
Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Α/Α Νομός Έδρα νομού Έκταση
(km²)
Πληθυσμός
Άγιο Όρος Καρυές 336 2.416

Ιστορικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τη Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1833, την τέταρτη χρονολογικά και την δεύτερη μετά από την ανεξαρτησία της χώρας δημιουργήθηκαν 10 νομοί, 42 επαρχίες και δήμοι, που αντικατέστησαν τα τμήματα, επαρχίες και δήμους της προηγούμενης Διοικητικής διαίρεσης του 1828 αντίστοιχα:

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΕπαρχίες του ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1 Αιτωλίας & Ακαρνανίας (Αιτωλοακαρνανίας) Ιερά Πόλις Μεσολογγίου 1. Επαρχία Μεσολογγίου (έδρα: Μεσολόγγι)
2. Επαρχία Ακαρνανίας (έδρα: Βόνιτσα)
3. Επαρχία Ναυπακτίας (έδρα: Ναύπακτος)
4. Επαρχία Τριχωνίδας (έδρα: Αγρίνιο)
5. Επαρχία Καλλιδρόμης (ύστερα Ευρυτανίας) (έδρα: Καλλιδρόμη (ύστερα Καρπενήσι))
Αρχικά αποτελούνταν από τις πέντε επαρχίες Μεσολογγίου, Ακαρνανίας, Ναυπακτίας, Ζητουνίου (Τριχωνίδος), Ευρυτανίας. Ο νομός αρχικά περιελάμβανε ως τμήμα του και τον σημερινό νομό Ευρυτανίας, αποτελώντας αρχικά την επαρχία Καλλιδρόμης. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα που αναφέρονται παραπάνω, ο νομός δεν χώρισε ποτέ σε δύο νομούς, έτσι είναι ο μόνος νομός που έμεινε στην ιστορία με ένα σύνθετο όνομα. Ο νομός Αιτωλοακαρνανίας πήρε την ονομασία του από τις αρχαίες περιοχές Αιτωλία (η οποία καταλάμβανε τα νότια του νομού) και Ακαρνανία (η οποία καταλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος του νομού). Πρωτεύουσα του Νομού Αιτωλίας & Ακαρνανίας, ορίστηκε το Μεσολόγγι, για τις θυσίες των κατοίκων στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
2 Αττικής & Βοιωτίας (Αττικοβοιωτίας) ΑθήναιΑθήνα στην καθαρεύουσα) 1. Επαρχία Αττικής (έδρα: Αθήνα)
2. Επαρχία Πειραιώς (έδρα: Πειραιάς)
3. Επαρχία Μεγαρίδας (έδρα: Μέγαρα)
4. Επαρχία Θηβών (έδρα: Θήβα)
5. Επαρχία Λεβαδείας (έδρα: Λειβαδιά)
6. Επαρχία Αίγινας (έδρα: Αίγινα)
Αρχικά αποτελούνταν από τις έξι επαρχίες Αττικής, Πειραιώς, Μεγαρίδος, Θηβών, Λεβαδέων (Λεβαδείας) και Αιγίνης. Οι νομοί Αττικής και Βοιωτίας αποτέλεσαν για συναπτά έτη τον Νομό Αττικής & Βοιωτίας. Πρωτεύουσα του Νομού Αττικής & Βοιωτίας, ορίστηκε η Αθήνα, καθαρά για ιστορικούς και πολιτιστικούς λόγους. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
3 Ευβοίας & Σποράδων Χαλκίς 1. Επαρχία Χαλκίδας (έδρα: Χαλκίδα)
2. Επαρχία Καρυστίας (έδρα: Κάρυστος)
3. Επαρχία Ιστιαίας (έδρα: Ιστιαία)
4. Επαρχία Σποράδων (έδρα: Σκόπελος)
Αρχικά αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Χαλκίδος, Καρύστου, Αιδηψού & Ιστιαίας και Σποράδων (με έδρα την Χώρα Σκοπέλου). Ο νομός περιελάμβανε αρχικά και τις βόρειες Σποράδες (Ηλιοδρόμια, Σκιάθος και Σκόπελος), οι οποίες σήμερα ανήκουν στον νομό Μαγνησίας, εκτός από το νησί της Σκύρου. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
4 Φωκίδος & Λοκρίδος (Φωκιδολοκρίδος) Σάλωνα (σημερινή Άμφισσα) 1. Επαρχία Φθιώτιδας (έδρα: Λαμία)
2. Επαρχία Λοκρίδας (έδρα: Αταλάντη)
3. Επαρχία Δωρίδας (έδρα: Λιδωρίκι)
4. Επαρχία Παρνασσίδας (έδρα: Άμφισσα)
Αρχικά αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Φθιώτιδος, Λοκρίδος, Δωρίδος και Σαλώνων (Παρνασσίδος). Ο νομός αυτός αρχικά δεν περιελάμβανε αρχικά την επαρχία Δομοκού, η οποία μέχρι τότε ήταν μέρος της Θεσσαλίας, υπό οθωμανική κυριαρχία μέχρι το 1881. Η περιοχή σήμερα αποτελεί τον δήμο Δομοκού του νομού Φθιώτιδας που έγινε μόνο ένα μέρος του ελληνικού κράτους γενικότερα, και της Φθιώτιδας, ιδίως, μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην Ελλάδα το 1881. Πρωτεύουσα του Νομού Φωκίδος & Λοκρίδος, ορίστηκε η Άμφισσα (τότε Σάλωνα), για τις θυσίες των κατοίκων στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Πελοπόννησος (Μοριάς)
5 Αργολίδος & Κορινθίας (Αργολιδοκορινθίας) Ναύπλιο (αρχικά πρωτεύουσα της Ελλάδας) Οι νομοί Κορινθίας και Αργολίδας αποτέλεσαν για συναπτά έτη τον νομό Αργολίδος & Κορινθίας, που ως νομός Αργολίδας περιλάμβανε τα νησιά του Αργοσαρωνικού που ήταν η επαρχία Τροιζηνίας (Πόρος, Γαλατάς, Μέθανα, Σπέτσες και Ύδρα) τα οποία αργότερα εντάχθηκαν στον νομό Αττικής. Η πρωτεύουσα του νομού ήταν το Ναύπλιο που ήταν τότε η πρώτη πρωτεύουσα του σύγχρονου ελληνικού κράτους (1828-1834), πριν από την κίνηση του βασιλιά Όθωνα να μεταφέρει την πρωτεύουσα οριστικά στην Αθήνα. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
6 Αρκαδίας Τριπολιτσά (σημερινή Τρίπολη) Είναι ο μόνος νομός στην ιστορία του ελληνικού κράτους ο οποίος μέχρι σήμερα έχει την έκταση του από την ανεξαρτησία αμετάβλητη. Από το 2011 με το πρόγραμμα Καλλικράτης, αποτελεί την Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
7 Αχαΐας & Ήλιδος (Αχαϊοήλιδος) ΠάτραιΠάτρα στην καθαρεύουσα) Οι Νομοί Αχαΐας και Ηλείας αποτέλεσαν τον Νομό Αχαΐας & Ήλιδος. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
8 Λακωνίας & Μάνης Σπάρτη Ο νομός αρχικά περιελάμβανε το νοτιοανατολικό μισό του νομού Μεσσηνίας από αυτό που είναι σήμερα. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
9 Μεσσηνίας ΚαλάμαιΚαλαμάτα στην καθαρεύουσα) Ο νομός αρχικά περιελάμβανε το νότιο μισό του νομού Ηλείας από αυτό που είναι σήμερα. Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Κυκλάδες
10 Κυκλάδων Ερμούπολη 1. Επαρχία Σύρου, Δήλου και Μυκόνου (έδρα: Ερμούπολη Σύρου)
2. Επαρχία Άνδρου (έδρα: Χώρα και Επίνειο το Γαύριο Άνδρου)
3. Επαρχία Τήνου (έδρα: Χώρα)
4. Επαρχία Πάρου και Αντιπάρου (έδρα: Παροικιά Πάρου)
5. Επαρχία Νάξου, Αμοργού και Μικρών Κυκλάδων (έδρα: Χώρα Νάξου)
6. Επαρχία Σαντορίνης (έδρα: Φηρά Θήρας)
7. Επαρχία Μήλου, Σερίφου, Κύθνου και Σίφνου (έδρα: Πλάκα Μήλου) και
8. Επαρχία Κέας (έδρα: Ιουλίδα).
Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Με τη Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1845 ξαναδημιουργήθηκαν οι 10 νομοί που είχαν ιδρυθεί με τη Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας του 1833, ενώ οι επαρχίες από 42 έγιναν 49 (7 παραπάνω).

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολές
1Φωκίδος & ΦθιώτιδοςΛαμίαΟ νομός αυτός αποτελούνταν από τους νομούς Φθιώτιδας και Φωκίδας οι οποίοι αποτέλεσαν τον νομό Φωκίδος & Φθιώτιδος (το διάστημα 1833-1836 είχε επανασυσταθεί ως νομός Φωκίδος & Λοκρίδος).

Το 1864 προσαρτήθηκαν επισήμως στην Ελλάδα τα Επτάνησα και στις 8 Δεκεμβρίου του 1864 διαιρέθηκαν σε τέσσερις νομούς (Κέρκυρας, Κεφαλληνίας, Λευκάδος και Ζακύνθου), αλλά μετά από δυο χρόνια, με τον νόμο ΡΜΓ΄ του 1866, και άλλα δυο, με τον ΣΡΞ΄ του 1868, τα Κύθηρα λόγω τεράστιας γεωγραφικής απόστασης από τα υπόλοιπα Επτάνησα υπάχθηκαν στον Νομό Αργολίδος & Κορινθίας ενώ τα υπόλοιπα Επτάνησα χωρίστηκαν μέχρι το 1899 σε τρεις νομούς, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας (υπάχθηκε στον νομό ο Νομός Λευκάδος) και Ζακύνθου.

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Αιτωλίας & ΑκαρνανίαςΙερά Πόλις Μεσολογγίου
2Αττικής & ΒοιωτίαςΑθήναι
3ΕυβοίαςΧαλκίς
4Φωκίδος & ΦθιώτιδοςΛαμία
Πελοπόννησος (Μοριάς)
5Αργολίδος & ΚορινθίαςΝαύπλιο
6ΑρκαδίαςΤρίπολη
7Αχαΐας & ΉλιδοςΠάτραι
8ΛακωνίαςΣπάρτη
9ΜεσσηνίαςΚαλαμαί
Κυκλάδες
10ΚυκλάδωνΕρμούπολη
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
11Ζακύνθου (Ζακύνθου & Κυθήρων - Νεοσύστατος)ΖάκυνθοςΠεριελάμβανε αρχικά τα νησιά Ζάκυνθος, Στροφάδες (επαρχία Ζακύνθου), Κύθηρα και Αντικύθηρα (επαρχία Κυθήρων). Ωστόσο τα νησιά Κύθηρα και Αντικύθηρα μετά την ενσωμάτωση των Επτανήσων στην Ελλάδα, γνώρισαν συνεχείς διοικητικές μεταβολές. Το 1866, αποσπάστηκαν από το Νομό Ζακύνθου, και ενσωματώθηκαν στον νομό Λακωνίας, στον οποίο παρέμειναν μέχρι το 1868. Τη χρονιά αυτή τα δυο νησιά ενσωματώθηκαν στον νομό Αργολιδοκορινθίας όπου παρέμεινε μέχρι το 1899, όταν διασπάστηκε ο νομός. Με τη διοικητική διαίρεση του 1899, η επαρχία ενσωματώθηκε στον νεοσύστατο νομό Λακωνικής ο οποίος καταργήθηκε οριστικά δέκα χρόνια μετά το 1909 και τα Κύθηρα μαζί με τα Αντικύθηρα ενσωματώθηκαν και πάλι στον νομό Αργολιδοκορινθίας, ο οποίος ανασυγκροτήθηκε. Το 1929 τα νησιά αποσπάστηκαν οριστικά από την Αργολιδοκορινθία και ενσωματώθηκαν στον νομό Αττικής. Από το 1964 μέχρι το 1972 έγιναν μέρος του νομού Πειραιώς και μετά την κατάργησή του έγιναν πάλι μέρος του νομού Αττικής.Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων. Ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα με τη Συνθήκη του Λονδίνου που υπογράφηκε στις 29 Μαρτίου 1864.
12Κερκύρας (Κερκύρας, Παξών & Διαποντίων Νήσων - Νεοσύστατος)ΚέρκυραΠεριελάμβανε αρχικά τα νησιά Κέρκυρα, Διαπόντια Νησιά (επαρχία Κερκύρας), Παξοί και Αντίπαξοι (επαρχία Παξών). Κατά τον 19ο αιώνα παραχωρήθηκε στην Ελλάδα ως τμήμα των Ιονίων νήσων και η νήσος Σάσων που ήταν τμήμα των Διαπόντιων νησιών. Από το 1869 έως το 1912 οι Οθωνοί, το Μαθράκι και η Ερεικούσσα σχημάτιζαν τον δήμο Διαποντίων με τους Οθωνούς ως πρωτεύουσα του δήμου.Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων. Ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα με τη Συνθήκη του Λονδίνου που υπογράφηκε στις 29 Μαρτίου 1864.
13Κεφαλληνίας (Νεοσύστατος)ΑργοστόλιΠεριελάμβανε αρχικά μόνο το νησί της Κεφαλονιάς και τις παρακείμενες νησίδες της.Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων. Ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα με τη Συνθήκη του Λονδίνου που υπογράφηκε στις 29 Μαρτίου 1864.
14Λευκάδος (Λευκάδος & Ιθάκης - Νεοσύστατος)ΛευκάςΠεριελάμβανε αρχικά τα νησιά Λευκάδα, Κάλαμος, Καστός, παρακείμενες νησίδες (επαρχία Λευκάδος), Ιθάκη και τις Εχινάδες (επαρχία Ιθάκης). Ωστόσο τα νησιά Ιθάκη και Εχινάδες αποσπάστηκαν αργότερα και ενσωματώθηκαν στον νομό Κεφαλληνίας.Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων. Ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα με τη Συνθήκη του Λονδίνου που υπογράφηκε στις 29 Μαρτίου 1864.
ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Αιτωλίας & ΑκαρνανίαςΙερά Πόλις Μεσολογγίου
2Αττικής & ΒοιωτίαςΑθήναι
3ΕυβοίαςΧαλκίς
4Φωκίδος & ΦθιώτιδοςΛαμία
Πελοπόννησος (Μοριάς)
5Αργολίδος & ΚορινθίαςΝαύπλιο
6ΑρκαδίαςΤρίπολη
7Αχαΐας & ΉλιδοςΠάτραι
8ΛακωνίαςΣπάρτη
9ΜεσσηνίαςΚαλαμαί
Κυκλάδες
10ΚυκλάδωνΕρμούπολη
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
11ΖακύνθουΖάκυνθος
12ΚερκύραςΚέρκυρα
13ΚεφαλληνίαςΑργοστόλι
Θεσσαλία και Άρτα
14Άρτης (Νεοσύστατος)ΆρταΑρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Άρτης και (μετέπειτα καταργηθείσα) Τζουμέρκων. Η περιοχή της Άρτας ανέκτησε την ανεξαρτησία της με τη συνθήκη του Βερολίνου το 1881, όμως η περιοχή του κάμπου παρέμεινε υπό Τουρκική κατοχή, μέχρι το 1912. Το 1883 δημιουργήθηκε ο ομώνυμος νομός, ο οποίος δεν είχε αρχικά τη σημερινή μορφή του, αλλά τη μισή έκταση του, ενώ αντίστοιχα περιελάμβανε αρχικά και ένα μικρό μέρος του νομού Ιωαννίνων, έως τότε με τα σύνορα του Ελληνικού κράτους να φτάνουν ως τον Καλαρρύτικο ποταμό, ελευθερώνονται και οι Καλαρρύτες το 1881. Στα πλαίσια της οργάνωσης του ελεύθερου κράτους, η κοινότητα των Καλαρρυτών μαζί με το Ματσούκι γίνεται ένας από τους τέσσερις δήμους της επαρχίας Τζουμέρκων του νομού Άρτης. Ο νομός Άρτης πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομάζονταν Αμβρακία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
15Λαρίσης (Νεοσύστατος)ΛάρισσαΑρχικά αποτελούνταν από τις επτά επαρχίες Λαρίσης, Παγασών (έδρα ο Βόλος), Τυρνάβου, Παλαιοφαρσάλου (έδρα τα Φάρσαλα), Αγιάς, Αλμυρού και Δομοκού. Η περιοχή της Ελασσόνας παρέμεινε υπό Τουρκική κατοχή, μέχρι το 1912. Αρχικά η περιοχή του Δομοκού εντάχθηκε στον νομό Λαρίσης η οποία απελευθερώθηκε. Το 1899 εντάχθηκε στον νομό Φθιώτιδας στον οποίο παρέμεινε μέχρι το 1909. Την περίοδο 1909-1911 επανήλθε στον νομό Λάρισας και από το 1911 επανεντάχθηκε οριστικά στον νομό Φθιώτιδας. Προσαρτήθηκε στην Ελλάδα το 1881 μετά τη συμφωνία της Κωνσταντινούπολης με την οποία τα ελληνικά σύνορα επεκτάθηκαν στη γραμμή Ολύμπου - Άραχθου και ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα η Θεσσαλία και ένα τμήμα της Ηπείρου. Ο νομός Λαρίσης πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομάζονταν Πελασγιώτιδα.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
16Τρικκάλων (Νεοσύστατος)ΤρίκαλαΑρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Τρικκάλων (Τρικάλων), Καλαμπάκας και Καρδίτσης. Ο νομός Τρικκάλων πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομάζονταν Εστιαιώτιδα.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1899, με την οποία δημιουργήθηκαν αρχικά 26 νομοί, ενώ με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1909 (νόμος ΓΥΛΔ΄, υπ' αριθμ. 3434, κατάργηση της προηγούμενης διοικητικής διαίρεσης), δημιουργήθηκαν 16 νομοί.

Οι Νομοί της Ελλάδας, το 1899
ΘέσηΝομόςΠληθυσμός 1907Έδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολές
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Αιτωλίας & Ακαρνανίας141.405Μεσολόγγι
2Νομός Αττικής (Νεοσύστατος)341.247ΑθήναΟ νομός Αττικοβοιωτίας, διαλύθηκε και δημιουργήθηκαν οι δύο ξεχωριστοί νομοί Αττικής και Βοιωτίας. Πρωτεύουσα του Νομού Αττικής, ορίστηκε η Αθήνα, η οποία ήταν πρωτεύουσα της Αττικοβοιωτίας, ενώ πρωτεύουσα του Νομού Βοιωτίας, ορίστηκε η Λιβαδειά.
3Νομός Βοιωτίας (Νεοσύστατος)65.816Λεβαδειά
4Νομός Ευβοίας116.903Χαλκίδα
5Νομός Ευρυτανίας (Νεοσύστατος)47.192ΚαρπενήσιΑποσπάστηκε από τον νομό Αιτωλίας & Ακαρνανίας.
6Νομός Φθιώτιδος (Νεοσύστατος)112.328ΛαμίαΟ νομός Φθιωτιδοφωκίδας διαλύθηκε και δημιουργήθηκαν οι δύο ξεχωριστοί νομοί Φθιώτιδας (με πρωτεύουσα του νομού τη Λαμία, η οποία ήταν μέχρι τότε της Φθιωτιδοφωκίδας) και Φωκίδας (με πρωτεύουσα του νομού την Άμφισσα, η οποία ήταν η πρωτεύουσα του Νομού Λοκρίδος & Φωκίδος).
7Νομός Φωκίδος (Νεοσύστατος)62.246Άμφισσα
Πελοπόννησος (Μοριάς)
8Νομός Αργολίδος (Νεοσύστατος)81.943Ναύπλιο
9Νομός Αρκαδίας162.324Τρίπολη
10Νομός Αχαΐας (Νεοσύστατος)150.918Πάτρα
11Νομός Ηλείας (Νεοσύστατος)103.810Πύργος
12Νομός Κορινθίας (Νεοσύστατος)71.229Κόρινθος
13Νομός Μεσσηνίας127.991Καλαμάτα
14Νομός Λακωνικής (Προσωρινός)61.522Σπάρτη
15Νομός Λακεδαίμονος (Προσωρινός)87.106Γύθειο
16Νομός Τριφυλίας (Προσωρινός)90.523ΚυπαρισσίαΔημιουργήθηκε από τις επαρχίες Τριφυλίας και Ολυμπίας, οι οποίες αποσπάστηκαν από τον Νομό Μεσσηνίας.
Κυκλάδες
17Νομός Κυκλάδων130.378Ερμούπολη
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
18Νομός Ζακύνθου42.502Ζάκυνθος
19Νομός Κερκύρας99.571Κέρκυρα
20Νομός Κεφαλληνίας71.235Αργοστόλι
21Νομός Λευκάδος41.186Λευκάδα
Θεσσαλία και Άρτα
22Νομός Άρτης41.280Άρτα
23Νομός Καρδίτσης (Νεοσύστατος)92.941ΚαρδίτσαΑποσπάστηκε από τον Νομό Τρικάλων.
24Νομός Μαγνησίας (Νεοσύστατος)102.742ΒόλοςΑποσπάστηκε από τον Νομό Λαρίσης.
25Νομός Λαρίσης95.066Λάρισα
26Νομός Τρικκάλων90.548Τρίκαλα

Με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας 1912 με την εφαρμογή του νόμου ΔΝΖ΄ «Περί Δήμων και Κοινοτήτων». Στη συνέχεια ακολούθησαν νέες αποφάσεις και νέοι νόμοι (για παράδειγμα το 1912 για αναγνώριση κοινοτήτων που υλοποίησαν και οργάνωσαν τη διοικητική διαίρεση, λαμβάνοντας υπόψη και τις εδαφικές αλλαγές της Ελλάδας, με την προσάρτηση της Ηπείρου, της Κρήτης, της Μακεδονίας και των βορείων νησιών του Αιγαίου στην Ελλάδα:

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Αιτωλίας & ΑκαρνανίαςΜεσολόγγιΟ Νομός Ευρυτανίας το 1909, ενσωματώθηκε ξανά στον Νομό Αιτωλίας & Ακαρνανίας.
2Αττικής & ΒοιωτίαςΑθήναι
3ΕυβοίαςΧαλκίς
4Φωκίδος & ΦθιώτιδοςΛαμία
Πελοπόννησος (Μοριάς)
5Αργολίδος & ΚορινθίαςΝαύπλιο
6ΑρκαδίαςΤρίπολη
7Αχαΐας & ΉλιδοςΠάτραι
8ΛακωνίαςΣπάρτη
9ΜεσσηνίαςΚαλαμαί
Κυκλάδες
10ΚυκλάδωνΕρμούπολη
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
11ΖακύνθουΖάκυνθος
12ΚερκύραςΚέρκυραΜε την Συνθήκη Βουκουρεστίου το 1913, η Ελλάδα εκκένωσε τη νήσο Σάσωνα (η οποία ανήκε στον νομό αυτό) και το 1914 το νησί προσαρτήθηκε οριστικά με νόμο στην Αλβανία, ενώ το 1915 το νησί αυτό είναι πλέον χωρίς κατοίκους.
13Κεφαλληνίας και ΙθάκηςΑργοστόλι
Θεσσαλία και Άρτα
14ΆρτηςΆρτα
  • Το 1913 απελευθερώθηκε και ο κάμπος της Άρτας μαζί με την υπόλοιπη Ήπειρο (την Πρέβεζα, τη Θεσπρωτία, τη Βόρεια Ήπειρο και τα Ιωάννινα).
  • Στον Νομό Άρτης αρχικά υπάγονταν επίσης διοικητικά η Φιλιππιάδα και οι τριγύρω οικισμοί της, τα οποία σήμερα ανήκουν στον νομό Πρεβέζης.
15ΛαρίσηςΛάρισα
  • Ο Νομός Μαγνησίας το 1909, διαλύθηκε και τα Ηπειρωτικά τμήματα του (Βόλος, Αλμυρός και Πήλιο) ενσωματώθηκαν ξανά στον Νομό Λαρίσης, ενώ τα νησιωτικά τμήματα του (Σποράδες), ενσωματώθηκαν ξανά στον Νομό Ευβοίας.
  • Το 1912 ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε και τις περιοχές της Ελασσόνας και της Δεσκάτης και εντάσσονται και αυτές οι περιοχές στον νομό και δημιουργείται η επαρχία Ελασσόνας, ενώ το 1913, με την Προσάρτηση της Ηπείρου και της Μακεδονίας στο Ελληνικό κράτος, ο νομός Λαρίσης έπαψε να είναι πλέον ακριτικός νομός (που ήταν με την Συνοριακή Γραμμή Ολύμπου - Αράχθου) και έγινε νομός της Κεντρικής (πλέον) Ελλάδας.
16ΤρικκάλωνΤρίκαλα
  • Ο Νομός Καρδίτσης το 1909, ενσωματώθηκε ξανά στον Νομό Τρικάλων.
  • Το 1913, με την Προσάρτηση της Ηπείρου και της Μακεδονίας στο Ελληνικό κράτος, ο νομός Τρικάλων έπαψε να είναι πλέον ακριτικός νομός (που ήταν με την Συνοριακή Γραμμή Ολύμπου - Αράχθου) και έγινε νομός της Κεντρικής (πλέον) Ελλάδας.
Ήπειρος (Νέες Χώρες)
17Ιωαννίνων (Νεοσύστατος)ΙωάννιναΑρχικά αποτελούνταν από τις επτά επαρχίες Δωδώνης (έδρα τα Ιωάννινα), Κονίτσης, Μετσόβου, Πωγωνίου (έδρα το Δελβινάκι), Θυάμιδος (έδρα η Ηγουμενίτσα), Σουλίου (έδρα η Παραμυθιά) και Φιλιατών. Το Πωγώνι μοιράστηκε με την Συνθήκη Βουκουρεστίου μεταξύ της Ελλάδας και του τότε νεοσύστατου κράτους της Αλβανίας, με τα περισσότερα χωριά της περιοχής να υπάγονται στην Ελλάδα. Ο νομός Ιωαννίνων, αρχικά περιελάμβανε το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού νομού Θεσπρωτίας, και ήταν τότε σε έκταση ένας από τους μεγαλύτερους νομούς στην Ελλάδα, και αντίστοιχα βρεχόταν στα δυτικά από το Ιόνιο Πέλαγος. Ο νομός Ιωαννίνων πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή στην αρχαιότητα κατοικούνταν από τους Μολοσσούς οι οποίοι σταδιακά στην Ήπειρο, κυριάρχησαν, ιδρύοντας το βασίλειο της Ηπείρου.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
18Πρεβέζης (Νεοσύστατος)ΠρέβεζαΑρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Πρεβέζης (Νικοπόλεως) και Μαργαριτίου (με έδρα την ιστορική Πάργα). Είχε άλλη έκταση και όχι την σημερινή, περιλαμβάνοντας και τμήματα των σημερινών νομών Άρτας, Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Μακεδονία (Νέες Χώρες)
19Δράμας & Καβάλας (Νεοσύστατος)ΔράμαΣτις 31 Μαρτίου 1915 συστήνεται ο προσωρινός νομός Δράμας & Καβάλας, με έδρα την πόλη της Δράμας[4] και στο οποίο αναφέρεται ότι ο νομός διαιρέθηκε σε τέσσερις υποδιοικήσεις, κατά κόσμον γνωστές και ως επαρχίες, Δράμας, Καβάλας ενώ προσαρτήθηκαν και οι τέως υποδιοικήσεις Θάσου (έδρα ο Λιμένας Θάσου), Πραβίου (μετέπειτα Παγγαίου - με έδρα την Ελευθερούπολη) και Σαρή Σαμπάν (μετέπειτα Νέστου - με έδρα την Χρυσούπολη). Με το Διάταγμα της 3ης Οκτωβρίου 1916 της Προσωρινής Κυβερνήσεως (Φ.Ε.Κ. 9), που είχε έδρα τη Θεσσαλονίκη ανασυστάθηκε η επαρχία Θάσου. Στις 23 Οκτωβρίου 1918, αποσπάστηκε η Υποδιοίκηση της Θάσου από τη Γενική Διοίκηση Θεσσαλονίκης και προσαρτήθηκε ξανά στο νομό Δράμας & Καβάλας.[5] Στη συνέχεια με το βασιλικό διάταγμα της 30ης Ιουνίου 1920, συστήθηκε στο νομό Δράμας η επαρχία Ζυρνόβου, με έδρα το Ζύρνοβο (Νευροκόπι).[6] Πολλά χωριά του σημερινού Δήμου Νευροκοπίου, υπάγονταν διοικητικά τότε στον νομό Σερρών, στην υποδιοίκηση της Νέας Ζίχνης. Ο νομός διεκδικούσε τότε και δύο χωριά από την Βουλγαρία κοντά στα νεοσύστατα σύνορα, την Μογκίλιτσα και το Μπρέστεν (Βρισθένη), ενώ ο Ελληνικός στρατός είχε βλέψεις και για το Πετρίτσι αλλά και το Μελένικο, πόλεις με σημαντικό Ελληνικό Πληθυσμό, τα οποία με την Συνθήκη Βουκουρεστίου δόθηκαν τελικά στην Βουλγαρία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
20Θεσσαλονίκης (Μακεδονίας - Νεοσύστατος)ΘεσσαλονίκηΟ νομός Θεσσαλονίκης δημιουργήθηκε πρώτη φορά το 1913 όταν η περιοχή εντάχθηκε στην Ελλάδα μαζί με την υπόλοιπη Μακεδονία κατά τον Πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο την ίδια χρονιά. Αναγνωρίστηκε νομός το 1914. Η έκτασή της ήταν τότε η μεγαλύτερη στην Ελλάδα, καλύπτοντας περίπου το 7% της Ελλάδας. Μέχρι το 1949, ο νομός Θεσσαλονίκης ήταν ο μεγαλύτερος σε έκταση της Ελλάδος. Μετέπειτα έγινε ο μεγαλύτερος σε έκταση ο νομός Λαρίσης. Αποτελούνταν από τις αρχικά δώδεκα επαρχίες Καρατζόβας/Κιρατζόβας/Ενωτίας (Αλμωπίας) (με έδρα την Αριδαία), Γενιτσών/Πέλλης (με έδρα τα Γιαννιτσά), Βοδενών (με έδρα την Έδεσσα), Αρναίας, Χαλκιδικής (με έδρα τον Πολύγυρο), Νέας Στρώμνιτσας (με έδρα το Κιλκίς), Παιονίας (με έδρα την Γουμένισσα), Ναούσης, Ημαθίας (με έδρα την Βέροια), Πιερίας (με έδρα την Κατερίνη), Θεσσαλονίκης και Λαγκαδά. Ο νομός Θεσσαλονίκης πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομαζόνταν Μυγδονία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
21Κοζάνης (Νεοσύστατος)ΚοζάνηΑρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Γρεβενών, Κοζάνης, Καϊλαρίων (Εορδαίας, με έδρα την Πτολεμαΐδα) και Αναστελίτσης (Βοΐου, με έδρα την Λείψιστα). Ο νομός Κοζάνης πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη στην Ελίμεια (η Ελιμειώτιδα), την Εορδαία και την Τυμφαία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
22Πέλλης (Νεοσύστατος)Γιαννιτσά (αρχικά από το 1917 έως το 1923)
Έδεσσα (από το 1923 μέχρι σήμερα)
Η περιοχή του νομού Πέλλης προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 όταν ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την περιοχή από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αρχικά ολόκληρη η περιοχή υπάχθηκε στο νομό Θεσσαλονίκης. Το 1917 οι επαρχίες Καρατζόβας (Αλμωπίας), Γενιτσών (Πέλλης) και Βοδενών (Εδέσσης), αποσπάστηκαν από τον Νομό Θεσσαλονίκης και συγκροτήθηκε ο νομός Πέλλης, λαμβάνοντας το αρχαίο ελληνικό όνομα της πρωτεύουσας της αρχαίου Μακεδονικού κράτους Πέλλα. Αρχική και Προσωρινή Πρωτεύουσα του Νομού Πέλλης, ήταν η πόλη των Γενιτσών, και όχι η Έδεσσα (τότε Βοδενά). Αργότερα στα μέσα της δεκαετίας του 1920, η έδρα του νομού μεταφέρθηκε οριστικά στην Έδεσσα. Ο νομός Πέλλης πήρε την ονομασία του για ιστορικούς λόγους από την Αρχαία Πέλλα η οποία ήταν παραθαλάσσια αρχαία πόλη της Μακεδονίας η οποία ιδρύθηκε γύρω στο 400 π.Χ. και ήταν η πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη στην Βοττιαία, την Αλμωπία, την Εορδαία και την Ημαθία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
23Σερρών (Νεοσύστατος)ΣέρρεςΑρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Σερρών, Σιντικής (με έδρα το Ντεμίρ Ισάρ - μετέπειτα Σιδηρόκαστρο), Βισαλτίας (με έδρα την Νιγρίτα) και Φυλλίδος (με έδρα την Νέα Ζίχνη). Ορισμένοι οικισμοί των νομών Δράμας, Καβάλας, Θεσσαλονίκης και Κιλκίς αρχικά υπάγονταν στον Νομό Σερρών. Ο νομός Σερρών πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη στην Οδομαντική, την Ηδωνίδα, την Κρηστωνία, την Σιντική και την Παρορβηλία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
24Φλωρίνης (Νεοσύστατος)ΦλώριναΑρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Φλωρίνης και Καστοριάς. Η επαρχία Καστορίας περιελάμβανε και χωριά των Πρεσπών (Καλλαμάς, Πούστετς, Γκόρνα Γκορίτσα, Σουέτσι, Ζήτσιστα, Βερνίκι, Βίγλιστα κ.ά.) τα οποία σήμερα ανήκουν στην Αλβανία. Πρωτεύουσα του νομού Φλωρίνης, ορίστηκε η ομώνυμη Φλώρινα επειδή ήταν ακριτική πόλη στρατηγικής σημασίας και κοντά στα σύνορα με το τότε Βασίλειο της Σερβίας, και συγκεκριμένα αρκετά κοντά ήταν το Μοναστήρι (γνωστό τότε και ως Βιτώλια), το οποίο διέθετε πολλά προξενεία ξένων χωρών, μεταξύ άλλων και της Ελλάδας. Τα βόρεια σύνορα του νομού, καθορίστηκαν στο χωριό Νίκη, με την Συνθήκη Βουκουρεστίου, με την οποία δόθηκαν και χωριά στην Ελλάδα (Μπούφι, Κρατερό, Παρόρειο κ.ά.) τα οποία επί Τουρκοκρατίας, υπάγονταν διοικητικά στο Μοναστήρι. Ο νομός Φλωρίνης πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομαζόνταν Λυγκηστίδα, ενώ η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη στην Λυγκηστίδα, την Εορδαία, την Ορεστίδα και την Πελαγονία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Κρήτη (Νέες Χώρες)
25Ηρακλείου (Νεοσύστατος)ΗράκλειοΟ νομός Ηρακλείου αρχικά το 1913, περιελάμβανε επίσης την Επαρχία Μιραμπέλλου η οποία ανήκει σήμερα στον νομό Λασιθίου, τμήματα που ανήκουν σήμερα στον Νομό Ρεθύμνου και παρακείμενες νησίδες, στο Λιβυκό Πέλαγος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κρητική Πολιτεία)
26Λασηθίου (Νεοσύστατος)Νεάπολη ήταν η πρώην πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου. To 1868, το Καινούργιο Χωριό ή Νεοχώριον μετονομάζεται σε Νεάπολη από το διοικητή του νομού Κωστή Αδοσίδη Πασά
Άγιος Νικόλαος (από το 1904 μέχρι σήμερα)
Η Νεάπολη ήταν η πρώτη πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου, η οποία μεταφέρθηκε το 1904 στον Άγιο Νικόλαο, που αρχικά ήταν χωριό το οποίο προήχθη την δεκαετία του 1930, σε Δήμο, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης του. Ο νομός Λασηθίου, σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Στέφανο Ξανθουδίδη, πήρε την ονομασία του από την αρχαία λέξη «Λάσιος» που σημαίνει πυκνός – δασύς, επειδή τα βουνά του ήταν σκεπασμένα από πυκνά δάση σύμφωνα με τη μυθολογία.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κρητική Πολιτεία)
27Ρεθύμνου (Νεοσύστατος)Ρέθυμνος (τα χρόνια που ακολούθησαν άλλαξε η ορθογραφία σε Ρέθυμνο)Ο νομός Ρεθύμνου αρχικά το 1913, περιελάμβανε επίσης την Επαρχία Σφακίων, την νήσο Γαύδο και παρακείμενες νησίδες της, στο Λιβυκό Πέλαγος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κρητική Πολιτεία)
28Σφακίων (Προσωρινός νομός που υπήρχε, πριν την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα)ΒάμοςΟ νομός Σφακίων, ιδρύθηκε για πρώτη φορά, με τον Οργανικό νόμο της Κρητικής Πολιτείας το 1868 και διατηρήθηκε μέχρι το 1913, δηλαδή την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, και έκτοτε το νησί χωρίζεται σε τέσσερις νομούς. Ο νομός Σφακίων, αποτελούνταν από τα σημερινά ανατολικά τμήματα του Νομού Χανίων και τα δυτικά τμήματα του Νομού Ρεθύμνης. Πρωτεύουσα του νομού ήταν το χωριό Βάμος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κρητική Πολιτεία)
29Χανίων (Νεοσύστατος)ΧανιάΟ νομός Χανίων αρχικά το 1913, δεν περιελάμβανε την επαρχία Σφακίων, ανατολικά τμήματα του και την Γαύδο τα οποία ανήκαν στον νομό Ρεθύμνου.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Κρητική Πολιτεία)
Νησιά Αιγαίου Πελάγους (Νέες Χώρες)
30Λέσβου (Αιγαίου - Νεοσύστατος)ΜυτιλήνηΑρχικά αποτελούνταν από τις έξι επαρχίες Μυτιλήνης, Πλωμαρίου, Μηθύμνης, Λήμνου (με έδρα την Μύρινα), Σαμοθράκης (με έδρα την Χώρα) και Ίμβρου (με έδρα την Παναγία την Μπαλωμένη). Ο νομός Λέσβου αποτελούνταν αρχικά από έξι νησιά του βορείου Αιγαίου: Λέσβος, Λήμνος, Άγιος Ευστράτιος, Ίμβρος, Τένεδος και Σαμοθράκη. Το 1923 επιστράφηκαν στην Τουρκία με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος. Επίσης, η Σαμοθράκη αποσπάστηκε από τον νομό Λέσβου και εντάχθηκε στο νομό Έβρου και ο νομός πήρε τη γεωγραφική έκταση που έχει μέχρι και σήμερα.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
31Σάμου (Σάμου, Ικαρίας & Κορσέων - Νεοσύστατος)ΣάμοςΟ νομός Σάμου αποτελούνταν αρχικά από πέντε νησιά του κεντρικού Αιγαίου: Ικαρία, Σάμος, Φούρνοι, Λέβιθα, Κίναρος και μικρότερα νησιά της περιοχής. Με την προσάρτηση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, το 1947 οι δύο τελευταίες νησίδες ενσωματώθηκαν στον Νομό Δωδεκανήσου.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Ελευθέρα Πολιτεία Ικαρίας και Ηγεμονία της Σάμου)
32Χίου (Χίου, Οινουσσών & Ψαρών - Νεοσύστατος)ΧίοςΈδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

Οι δύο νομοί της Βορείου Ηπείρου, που ήταν υπό προσωρινή Ελληνική Διοίκηση, το διάστημα 1915-1916, και δεν προσαρτήθηκαν ποτέ επίσημα στην Ελλάδα:

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολές
1ΑργυροκάστρουΑργυρόκαστρο
2ΚορυτσάςΚορυτσά
  • Αποτελούνταν από τις επαρχίες Κολωνίας (με έδρα την Ερσέκα) και Κορυτσάς.
  • Προσωρινός νομός της Ελλάδας που υπήρξε το διάστημα 1915-1916, στη Βόρειο Ήπειρο μετέπειτα καταργήθηκε και τα εδάφη του προσαρτήθηκαν οριστικά στην Αλβανία.
  • Παρότι στην περιοχή κατοικούν πολλοί Έλληνες, το 1913, με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου, η Βόρεια Ήπειρος παραχωρήθηκε επίσημα στο νεοσύστατο Αλβανικό κράτος, και καθορίστηκαν τα σημερινά Σύνορα Ελλάδας - Αλβανίας.

Υπήρχαν επίσης ελληνικοί νομοί σε περιοχές της σημερινής Αλβανίας και της Τουρκίας, στο διάστημα που οι περιοχές αυτές ανήκαν στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ελληνοτουρκικού Πολέμου (1919-1922), αντίστοιχα. Την περίοδο 1920-1928 η Ελλάδα είχε συνολικά 35 νομούς:

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Αιτωλίας & ΑκαρνανίαςΜεσολόγγι
2Αττικής & ΒοιωτίαςΑθήναι
3ΕυβοίαςΧαλκίς
4Φωκίδος & ΦθιώτιδοςΛαμία
Πελοπόννησος (Μοριάς)
5Αργολίδος & ΚορινθίαςΝαύπλιο
6ΑρκαδίαςΤρίπολη
7Αχαΐας & ΉλιδοςΠάτραι
8ΛακωνίαςΣπάρτη
9ΜεσσηνίαςΚαλαμαί
Κυκλάδες
10ΚυκλάδωνΕρμούπολη
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
11ΖακύνθουΖάκυνθος
12ΚερκύραςΚέρκυρα
13Κεφαλληνίας και ΙθάκηςΑργοστόλι
Θεσσαλία
14ΛαρίσηςΛάρισα
15ΤρικκάλωνΤρίκαλα
Ήπειρος
16ΆρτηςΆρτα
17ΙωαννίνωνΙωάννινα
18ΠρεβέζηςΠρέβεζα
19Θεσπρωτίας (Νεοσύστατος)Φιλιάτες (αρχικά από το 1928 έως το 1936)
Ηγουμενίτσα (από το 1936 μέχρι σήμερα)
Το 1928, οι επαρχίες Θυάμιδος, Σουλίου και Φιλιατών, αποσπώνται από τον Νομό Ιωαννίνων και συγκροτούν τον Νομό Θεσπρωτίας. Η περιοχή του νομού προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 όταν ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την περιοχή από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αρχικά ολόκληρη η περιοχή υπάχθηκε στο νομό Ιωαννίνων. Το 1928 συγκροτήθηκε ο νομός Θεσπρωτίας από δυτικά τμήματα του νομού Ιωαννίνων και βόρεια τμήματα του νομού Πρεβέζης, λαμβάνοντας το αρχαίο ελληνικό όνομα του επώνυμου μυθικού ήρωα Θεσπρωτού. Το 1936 με την ίδρυση του νομού Θεσπρωτίας η Ηγουμενίτσα προήχθη σε δήμο και ορίζεται οριστικά πρωτεύουσα του νομού. Η Ηγουμενίτσα αρχικά ήταν χωριό το οποίο προήχθη την δεκαετία του 1930, σε Δήμο, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης της, ενώ λόγω της θέσης της στο Ελληνικό Κράτος έγινε και το δεύτερο σημαντικό λιμάνι της Ελλάδας μετά τον Πειραιά.Δημιουργήθηκε από τμήματα των Νομών Ιωαννίνων και Πρέβεζας.
Μακεδονία
20Δράμας (Νεοσύστατος)Δράμα
  • Με το βασιλικό διάταγμα της 30ης Ιουνίου 1920, συστήθηκε στο νομό Δράμας η επαρχία Ζυρνόβου, με έδρα το Ζύρνοβο (Νευροκόπι).[6]
  • Ο νομός Δράμας πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη στην Ηδωνίδα, την Οδομαντική και τα αρχαία Θρακικά φύλα.
21ΘεσσαλονίκηςΘεσσαλονίκηΟ Νομός Θεσσαλονίκης αποτελούνταν από τις επαρχίες Κιλκίς, Παιονίας, Ναούσης, Ημαθίας, Πιερίας, Θεσσαλονίκης και Λαγκαδά.
22Καβάλας (Νεοσύστατος)ΚαβάλαΟ νομός Καβάλας δημιουργήθηκε με τη νομοθεσία 3191 της 11ης Αυγούστου 1924, τότε οι επαρχίες Καβάλας, Νέστου, Πραβίου και Θάσου αποσπάστηκαν οριστικά από το νομό Δράμας και αποτέλεσαν το νομό Καβάλας.[7] Ο νομός Καβάλας πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομαζόνταν Ηδωνίδα.Δημιουργήθηκε από τμήματα των Νομών Δράμας και Σερρών.
23ΚοζάνηςΚοζάνη
24ΠέλληςΈδεσσαΣτον νομό τότε υπάχθηκαν με διοικητικές αλλαγές οικισμοί από τους νομούς Θεσσαλονίκης, Φλωρίνης και Κοζάνης.
25ΣερρώνΣέρρες
26ΦλωρίνηςΦλώρινα
27Χαλκιδικής (Νεοσύστατος)ΠολύγυροςΟ νομός Χαλκιδικής, δημιουργήθηκε επίσημα το 1924 με την κατάργηση της υποδιοίκησης Χαλκιδικής (1913-1924) που διοικητικά ανήκε στον νομό Θεσσαλονίκης. Πρωτεύουσα του νομού Χαλκιδικής, ορίστηκε ο Πολύγυρος, καθαρά για ιστορικούς λόγους. Ο Πολύγυρος αρχικά ήταν χωριό το οποίο προήχθη την δεκαετία του 1950, σε Δήμο, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης του. Το Άγιο Όρος, ορίστηκε από το Ελληνικό κράτος Επίσημα Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία με έδρα τις Καρυές Αγίου Όρους. Ο νομός Χαλκιδικής πήρε την ονομασία του από την αρχαία ομώνυμη χερσόνησο της Χαλκιδικής.Δημιουργήθηκε από μέρος του Νομού Θεσσαλονίκης.
Κρήτη
28Ηρακλείου (Νεοσύστατος)Ηράκλειο
29Λασηθίου (Νεοσύστατος)Άγιος Νικόλαος
30Ρεθύμνου (Νεοσύστατος)Ρέθυμνος
31Χανίων (Νεοσύστατος)Χανιά
Νησιά Αιγαίου Πελάγους (Νέες Χώρες)
32Λέσβου (Νεοσύστατος)Μυτιλήνη
  • Αρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Μυτιλήνης, Πλωμαρίου, Μηθύμνης, Λήμνου, Σαμοθράκης και Ίμβρου.
  • Ο νομός Λέσβου αποτελούνταν αρχικά από έξι νησιά του βορείου Αιγαίου: Λέσβος, Λήμνος, Άγιος Ευστράτιος, Ίμβρος, Τένεδος και Σαμοθράκη.
  • Το 1923 επιστράφηκαν στην Τουρκία με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος.
  • Η Σαμοθράκη αποσπάστηκε από τον νομό Λέσβου και εντάχθηκε στο νομό Έβρου και ο νομός πήρε τη γεωγραφική έκταση που έχει μέχρι και σήμερα.
33Σάμου (Νεοσύστατος)Σάμος
  • Ο νομός Σάμου αποτελούνταν αρχικά από πέντε νησιά του κεντρικού Αιγαίου: Ικαρία, Σάμος, Φούρνοι, Λέβιθα, Κίναρος και μικρότερα νησιά της περιοχής.
  • Με την προσάρτηση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, το 1947 οι δύο τελευταίες νησίδες ενσωματώθηκαν στον Νομό Δωδεκανήσου.
34Χίου (Νεοσύστατος)Χίος
Δυτική Θράκη (Νέες Χώρες)
35Έβρου (Νεοσύστατος)Δεδεαγάτς (Σημερινή Αλεξανδρούπολη)Ο νομός Έβρου Αρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Δεδεαγάτς (Αλεξανδρουπόλεως), Ντιμετόκα (Διδυμότειχου), Νέας Ορεστιάδος, η οποία δημιουργήθηκε μεταγενέστερα το 1923 και Σουφουλού (Σουφλίου). Ο νομός Έβρου περιλάμβανε επίσης και οικισμούς που σήμερα ανήκουν στην Τουρκία (Ενέζ, Ύψαλα, Κεσσάνη κ.ά.). Η περιοχή του νομού Έβρου προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας με τη Συνθήκη του Νεϊγύ το 1919 όταν η Βουλγαρία, παραχώρησε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα, ενώ το 1920 με τη Συνθήκη των Σεβρών και η Ανατολική Θράκη μέχρι τις Μέτρες παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο ελληνικός στρατός αναγκάστηκε να εκκενώσει την Ανατολική Θράκη και να υποχωρήσει πέραν του Έβρου. Η συγκεκριμένη κατάσταση παγιώθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης που οριστικοποίησε τα σημερινά ελληνοτουρκικά σύνορα το 1923. Ο νομός πήρε την ονομασία του από τον ομώνυμο Ποταμό Έβρο.Έδαφος του Βασιλείου της Βουλγαρίας
36Ροδόπης (Νεοσύστατος)Γκιουμουλτζίνα (Σημερινή Κομοτηνή)Αρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Γκιουμουλτζίνας (Κομοτηνής), Σάπτσι (Σαπών) και Ισκεσέ ή Σκέσα (Ξάνθης), με την επαρχία Σαπών να έχει τα περισσότερα Πομακοχώρια και τον μεγαλύτερο μουσουλμανικό πλυθυσμό στην περιοχή. Η περιοχή του νομού Ροδόπης προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας με τη Συνθήκη του Νεϊγύ το 1919 όταν η Βουλγαρία, παραχώρησε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα, ενώ το 1920 με τη Συνθήκη των Σεβρών και η Ανατολική Θράκη ως τις Μέτρες παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο ελληνικός στρατός αναγκάστηκε να εκκενώσει την Ανατολική Θράκη και να υποχωρήσει πέραν του Έβρου. Η συγκεκριμένη κατάσταση παγιώθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης που οριστικοποίησε τα σημερινά ελληνοτουρκικά σύνορα το 1923. Με την Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, ο μουσουλμανικός πλυθυσμός της περιοχής εξαιρέθηκε από την Ανταλλαγή Πλυθυσμών, η οποία πλειοψηφεί σήμερα κυρίως στα βόρεια των σημερινών νομών Ροδόπης και Ξάνθης. Ο νομός πήρε την ονομασία του από την ομώνυμη Οροσειρά της Ροδόπης.Έδαφος του Βασιλείου της Βουλγαρίας
Ανατολική Θράκη (Νέες Χώρες)
37Αδριανουπόλεως (Προσωρινός)Εντιρνέ (Αδριανούπολη)Ο νομός Αδριανουπόλεως περιλάμβανε επίσης και οικισμούς που σήμερα ανήκουν στην Ελλάδα (Καστανιές Έβρου, Πετρωτά Έβρου, Ρίζια Έβρου, Πεντάλοφος Έβρου κ.ά.). Η περιοχή του νομού Αδριανουπόλεως προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας με τη Συνθήκη του Νεϊγύ το 1919 όταν η Βουλγαρία, παραχώρησε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα, ενώ το 1920 με τη Συνθήκη των Σεβρών και η Ανατολική Θράκη ως τις Μέτρες παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα. Προσωρινός νομός της Ελλάδας που υπήρξε το διάστημα 1920-1922, στην Ανατολική Θράκη, με τη Μικρασιατική εκστρατεία το 1922, και τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 προσαρτήθηκε οριστικά στην Τουρκία. Ο πληθυσμός του νομού Αδριανουπόλεως ήτανε κατά πλειοψηφία Τουρκικός και μουσουλμανικός. Με την Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, έγινε υποχρεωτική Ανταλλαγή Πλυθυσμών, ο Ελληνικός πλυθυσμός της περιοχής έφυγε στην Ελλάδα (κυρίως στην Αττική, την Δυτική Θράκη και την Μακεδονία), και ο μουσουλμανικός πλυθυσμός της Ελλάδας έφυγε στο τότε Νεοσύστατο Τουρκικό Κράτος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μετέπειτα Έδαφος της Τουρκικής Δημοκρατίας (κατά το μεγαλύτερο μέρος της, η ομώνυμη Επαρχία Αδριανούπολης). Μικρά τμήματα του Νομού Αδριανουπόλεως δόθηκαν στον Νομό Έβρου το 1923, και στο Βασίλειο της Βουλγαρίας, και σχηματίστηκε το τριεθνές Ελλάδας-Τουρκίας-Βουλγαρίας.
38Καλλιπόλεως (Προσωρινός)Γκελίμπολου (Καλλίπολη)Προσωρινός νομός της Ελλάδας που υπήρξε το διάστημα 1920-1922, στην Ανατολική Θράκη, με τη Μικρασιατική εκστρατεία το 1922, και τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 προσαρτήθηκε οριστικά στην Τουρκία. Ο πληθυσμός του νομού Καλλιπόλεως ήτανε κατά πλειοψηφία Τουρκικός και μουσουλμανικός. Με την Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, έγινε υποχρεωτική Ανταλλαγή Πλυθυσμών, ο Ελληνικός πλυθυσμός της περιοχής έφυγε στην Ελλάδα (κυρίως στην Αττική και την Μακεδονία), και ο μουσουλμανικός πλυθυσμός έφυγε στο τότε Νεοσύστατο Τουρκικό Κράτος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μετέπειτα Έδαφος της Τουρκικής Δημοκρατίας (εξ ολοκλήρου, μοιρασμένη σήμερα στις Επαρχίες Αδριανούπολης, Ραιδεστού και Τσανάκκαλε).
39Ραιδεστού (Προσωρινός)Σιλβρί (Σηλυβρία)Προσωρινός νομός της Ελλάδας που υπήρξε το διάστημα 1920-1922, στην Ανατολική Θράκη, με τη Μικρασιατική εκστρατεία το 1922, και τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 προσαρτήθηκε οριστικά στην Τουρκία. Ο πληθυσμός του νομού Ραιδεστού ήτανε κατά πλειοψηφία Τουρκικός και μουσουλμανικός. Πρωτεύουσα του νομού, ορίστηκε η Συλυβρία, καθαρά για ιστορικούς, στρατηγικούς και θρησκευτικούς λόγους. Με την Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, έγινε υποχρεωτική Ανταλλαγή Πλυθυσμών, ο Ελληνικός πλυθυσμός της περιοχής έφυγε στην Ελλάδα (κυρίως στην Αττική και την Μακεδονία), και ο μουσουλμανικός πλυθυσμός έφυγε στο τότε Νεοσύστατο Τουρκικό Κράτος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μετέπειτα Έδαφος της Τουρκικής Δημοκρατίας (εξ ολοκλήρου, μοιρασμένη σήμερα στην ομώνυμη Επαρχία Ραιδεστού και την Επαρχία Κωνσταντινούπολης).
40Σαράντα Εκκλησιών (Προσωρινός)Κιρκλισέ (Σαράντα Εκκλησιές, σημερινό Κιρκλαρελί)Προσωρινός νομός της Ελλάδας που υπήρξε το διάστημα 1920-1922, στην Ανατολική Θράκη, με τη Μικρασιατική εκστρατεία το 1922, και τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 προσαρτήθηκε οριστικά στην Τουρκία. Ο πληθυσμός του νομού Σαράντα Εκκλησιών ήτανε κατά πλειοψηφία Τουρκικός και μουσουλμανικός. Ήταν ο μοναδικός νομός της Ελλάδας που βρεχόταν από την Μαύρη Θάλασσα. Με την Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, έγινε υποχρεωτική Ανταλλαγή Πλυθυσμών (κυρίως στην Αττική, την Δυτική Θράκη και την Μακεδονία), ο Ελληνικός πλυθυσμός της περιοχής έφυγε στην Ελλάδα, και ο μουσουλμανικός πλυθυσμός έφυγε στο τότε Νεοσύστατο Τουρκικό Κράτος.Έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μετέπειτα Έδαφος της Τουρκικής Δημοκρατίας (κατά το μεγαλύτερο μέρος της, η ομώνυμη Επαρχία του Κιρκλαρελί - Σαράντα Εκκλησιών). Μικρά τμήματα του Νομού Σαράντα Εκκλησιών δόθηκαν στο Βασίλειο της Βουλγαρίας, και σχηματίστηκαν τα σύνορα Τουρκίας-Βουλγαρίας.
Διοικητική διαίρεσηΈδρα νομούΆρρενεςΘήλειςΣύνολο
Γενική Διοίκηση Ανατολικής Μακεδονίας146.183148.543294.726
Νομός Δράμας & ΚαβάλαςΔράμα90.21692.377182.593
Νομός ΣερρώνΣέρρες55.96956.166112.135
Γενική Διοίκηση Δυτικής Μακεδονίας139.662151.283290.945
Νομός ΚοζάνηςΚοζάνη79.64683.358163.004
Νομός ΦλωρίνηςΦλώρινα60.01667.925127.941
Γενική Διοίκηση Ηπείρου104.341109.443213.784
Νομός ΙωαννίνωνΙωάννινα80.82686.659167.485
Νομός ΠρεβέζηςΠρέβεζα23.51522.78446.299
Θεσσαλία και Άρτα248.324243.195491.519
Νομός ΆρτηςΆρτα25.77027.28153.051
Νομός ΛαρίσηςΛάρισα124.235119.478243.713
Νομός ΤρικάλωνΤρίκαλα98.31996.376194.695
Γενική Διοίκηση Θεσσαλονίκης263.600241.159504.759
Νομός ΘεσσαλονίκηςΘεσσαλονίκη214.138193.100407.238
Νομός ΠέλληςΒοδενά49.46248.05997.521
Γενική Διοίκηση Θράκης352.571351.637704.208
Νομός ΑδριανουπόλεωςΑδριανούπολη74.94473.697148.641
Νομός ΈβρουΑλεξανδρούπολη46.50947.53394.042
Νομός ΚαλλιπόλεωςΚαλλίπολη26.24629.58655.832
Νομός ΡαιδεστούΡαιδεστός72.74175.140147.881
Νομός ΡοδόπηςΚομοτηνή62.47054.409116.879
Νομός Σαράντα ΕκκλησιώνΣαράντα Εκκλησιές69.66171.872141.533
Ιόνιοι Νήσοι103.898118.291222.189
Νομός ΖακύνθουΖάκυνθος18.22119.26137.482
Νομός ΚερκύραςΚέρκυρα58.61463.878122.492
Νομός ΚεφαλληνίαςΑργοστόλι29.06335.15264.215
Κρήτη168.847177.737346.584
Νομός ΗρακλείουΗράκλειο58.38759.013117.400
Νομός ΛασηθίουΆγιος Νικόλαος29.41432.91062.324
Νομός ΡεθύμνουΡέθυμνο32.09735.02767.124
Νομός ΧανίωνΧανιά48.94950.78799.736
Κυκλάδες Νήσοι59.54362.804122.347
Νομός ΚυκλάδωνΕρμούπολη59.54362.804122.347
Γενική Διοίκηση Λέσβου70.21376.278146.491
Νομός ΛέσβουΜυτιλήνη70.21376.278146.491
Πελοπόννησος455.290489.914945.204
Αργολίδος & ΚορινθίαςΝαύπλιο77.96585.490163.455
Νομός ΑρκαδίαςΤρίπολη70.04481.614151.658
Αχαΐας & ΉλιδοςΠάτρα141.076135.450276.526
Νομός ΛακωνίαςΣπάρτη60.88075.400136.280
Νομός ΜεσσηνίαςΚαλαμάτα105.325111.960217.285
Γενική Διοίκηση Σάμου29.19433.72562.919
Νομός ΣάμουΣάμος29.19433.72562.919
Στερεά Ελλάς και Εύβοια577.784547.2891.125.073
Νομός Αιτωλίας & ΑκαρνανίαςΜεσολόγγι93.24097.099190.339
Νομός Αττικής και ΒοιωτίαςΑθήνα335.168288.231623.399
Νομός ΕυβοίαςΧαλκίς65.10168.216133.317
Νομός Φθιώτιδος και ΦωκίδοςΛαμία84.27593.743178.018
Γενική Διοίκηση Χίου29.45233.78363.235
Νομός ΧίουΧίος29.45233.78363.235

Μεσοπόλεμος και Κατοχή (1930-1949)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η διοικητική διαίρεση της Ελληνικής Πολιτείας και η παρουσία των δυνάμεων του Άξονα σε κάθε περιοχή.

Η νέα κυβέρνηση έκανε μεταβολές, συνενώσεις και αλλαγές στους νομούς της Ελλάδας. Επίσης στον χάρτη φαίνεται η βουλγαρική κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, ενώ φαίνεται ως μέρος της Ελληνικής Πολιτείας ολόκληρος ο νομός Έβρου (εκτός της Σαμοθράκης).

Οι περιοχές υπό Γερμανική κατοχή ονομάζονταν και Στρατιωτική Διοίκηση στην Ελλάδα (γερμανικά: Militärverwaltung in Griechenland).

ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Αιτωλίας & ΑκαρνανίαςΜεσολόγγιΟ νομός Ευρυτανίας που καταργήθηκε το 1909 αποσπάστηκε με νομοθετικό διάταγμα από τον Νομό Αιτωλοακαρνανίας οριστικά στις 22 Μαρτίου 1943[8] και οι δύο νομοί πήραν την έκταση που έχουν σήμερα. Πρωτεύουσα του νομού Αιτωλοακαρνανίας, παρέμεινε για ιστορικούς λόγους το Μεσολόγγι, ενώ πρωτεύουσα του Νομού Ευρυτανίας, ορίστηκε το Καρπενήσι.Έγινε οριστική διάσπαση της Ευρυτανίας από την Αιτωλοακαρνανία, το 1943.
2Αττικής & ΒοιωτίαςΑθήνα (Πρωτεύουσα της Ελλάδας)Ο νομός Αττικοβοιωτίας, που επανιδρύθηκε το 1909 διαλύθηκε οριστικά στις 26 Ιουλίου 1943 και δημιουργήθηκαν με τον νόμο 368/1943 οι δύο ξεχωριστοί νομοί Αττικής και Βοιωτίας.[9] Πρωτεύουσα του νομού Αττικής, ορίστηκε η Αθήνα, η οποία ήταν πρωτεύουσα της Αττικοβοιωτίας, ενώ πρωτεύουσα του Νομού Βοιωτίας, ορίστηκε η Λιβαδειά.Έγινε οριστική διάλυση της Αττικοβοιωτίας σε Αττική και Βοιωτία το 1943.
3ΕυβοίαςΧαλκίςΑπό τον νομό Ευβοίας αποσπάστηκαν οριστικά τα νησιά Σκιάθος, Σκόπελος, Αλόννησος και μικρότερες νησίδες των Σποράδων, και υπήχθησαν στον επανειδρυθείντα νομό Μαγνησίας.Με την οριστική διάλυση της Αττικοβοιωτίας το 1943, τμήματα της δόθηκαν στην Εύβοια.
4Φωκίδος & ΦθιώτιδοςΛαμίαΟ νομός Φθιωτιδοφωκίδας που επανιδρύθηκε το 1909 διαλύθηκε οριστικά στις 31 Μαρτίου 1943 με το Νομοθετικό Διάταγμα 2229/1943 και δημιουργήθηκαν οι δύο ξεχωριστοί νομοί Φθιώτιδας (με πρωτεύουσα του νομού τη Λαμία, η οποία ήταν μέχρι τότε της Φθιωτιδοφωκίδας) και Φωκίδας (με πρωτεύουσα του νομού την Άμφισσα, η οποία ήταν η πρωτεύουσα του Νομού Λοκρίδος & Φωκίδος).Έγινε οριστική διάλυση της Φωκιδοφθιώτιδας σε Φωκίδα και Φθιώτιδα το 1943.
Πελοπόννησος (Μοριάς)
5Αργολίδος & ΚορινθίαςΝαύπλιοΟ νομός Αργολιδοκορινθίας, που επανιδρύθηκε το 1909 διαλύθηκε οριστικά στις 29 Απριλίου 1949 και δημιουργήθηκαν με τον αναγκαστικό νόμο 960/1949 οι δύο ξεχωριστοί νομοί Κορινθίας και Αργολίδας.[10] Πρωτεύουσα του νομού Αργολίδας, ορίστηκε το Ναύπλιο, η οποία ήταν πρωτεύουσα της Αργολιδοκορινθίας, ενώ πρωτεύουσα του Νομού Κορινθίας, ορίστηκε η ομώνυμη Κόρινθος.Έγινε οριστική διάλυση της Αργολιδοκορινθίας σε Αργολίδα και Κορινθία το 1949.
6ΑρκαδίαςΤρίπολη
7Αχαΐας & ΉλιδοςΠάτραΈγινε οριστική διάλυση της Αχαϊοήλιδας σε Αχαΐα και Ήλιδα, η οποία μετονομάστηκε οριστικά σε Ηλεία, για ιστορικούς λόγους.
8ΛακωνίαςΣπάρτηΗ Μάνη μοιράστηκε μεταξύ Λακωνίας και Μεσσηνίας, με την Λακωνία να έχει το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής.
9ΜεσσηνίαςΚαλαμάταΈγινε οριστική διάσπαση της Επαρχίας Ολυμπίας από την Μεσσηνία, η οποία δόθηκε στην Ηλεία.
Κυκλάδες
10ΚυκλάδωνΕρμούπολη
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
11ΖακύνθουΖάκυνθος
12ΚερκύραςΚέρκυρα
13Κεφαλληνίας και ΙθάκηςΑργοστόλι
Θεσσαλία και Άρτα
14ΛαρίσηςΛάρισαΟ Νομός Μαγνησίας, που καταργήθηκε το 1909 αποσπάστηκε οριστικά με νόμο από τον Νομό Λαρίσης στις 13 Απριλίου 1944.Έγινε οριστική διάσπαση της Μαγνησίας από την Λάρισα, και των Βόρειων Σποράδων από την Εύβοια.
15ΤρικκάλωνΤρίκαλαΟ νομός Καρδίτσας, που καταργήθηκε το 1909 αποσπάστηκε οριστικά με νόμο από τον Νομό Τρικάλων στις 13 Απριλίου 1944[11] Οι δύο νομοί πήραν την έκταση που έχουν σήμερα.Έγινε οριστική διάσπαση της Καρδίτσας από τα Τρίκαλα, το 1944.
Ήπειρος
16ΆρτηςΆρτα
17ΙωαννίνωνΙωάννινα
18ΠρεβέζηςΠρέβεζα
  • Αρχικά αποτελούνταν από τις επαρχίες Πρεβέζης (Νικοπόλεως) και Μαργαριτίου.
  • Είχε άλλη έκταση και όχι την σημερινή.
19ΘεσπρωτίαςΗγουμενίτσαΤο 1936 με την ίδρυση του νομού Θεσπρωτίας η Ηγουμενίτσα προήχθη σε δήμο και ορίζεται πρωτεύουσα του νομού.
Μακεδονία
20ΔράμαςΔράμα
21Ημαθίας (Νεοσύστατος)ΒέροιαΤο 1946, με τον αναγκαστικό νόμο 903 οι επαρχίες Ημαθίας και Ναούσης, αποσπώνται από τον νομό Θεσσαλονίκης και συγκροτούν τον νομό Ημαθίας,[12] ενώ ορισμένα τμήματα του ανήκαν και στον νομό Πέλλης. Το 1949 αναγνωρίστηκε επίσημα ως νομός, με έδρα τη Βέροια.Δημιουργήθηκε από τμήμα του Νομού Θεσσαλονίκης και από τμήματα του νομού Πέλλης.
22ΘεσσαλονίκηςΘεσσαλονίκηΜετά το 1949, ο Νομός Θεσσαλονίκης αποτελούνταν μόνο από τις επαρχίες Θεσσαλονίκης και Λαγκαδά.
23ΚαβάλαςΚαβάλα
24Καστορίας (Νεοσύστατος)ΚαστοριάΤο 1941, κατά την περίοδο της Κατοχής, η επαρχία Καστορίας, αποσπάται από τον νομό Φλωρίνης και συγκροτεί τον νομό Καστορίας. Η περιοχή του νομού προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 όταν ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την περιοχή από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σήμερα έχει την έκταση της περιφερειακής ενότητας Καστοριάς με τα διοικητικά όρια που είχε ο νομός το 1985. Ο νομός Καστοριάς πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ονομαζόνταν Ορεστίδα.Η Επαρχία Καστορίας και τμήματα της Επαρχίας Φλωρίνης στην περιοχή των Πρεσπών του νομού Φλωρίνης και τμήματα της Επαρχίας Βοΐου του νομού Κοζάνης, αποσπάστηκαν, και δημιουργήθηκε ο Νομός Καστοριάς. Αργότερα τα χωριά των Πρεσπών, το Νυμφαίο, το Βαρικό, και το Λέχοβο ξαναέγιναν μέρος του Νομού Φλωρίνης.
25Κιλκίς (Νεοσύστατος)ΚιλκίςΤο 1934, οι επαρχίες Κιλκίς και Παιονίας, αποσπώνται από τον νομό Θεσσαλονίκης και συγκροτούν τον νομό Κιλκίς με το νόμο 6311.[13] Η περιοχή του νομού προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων το 1913 όταν ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την περιοχή από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τα όρια του νομού καθορίστηκαν το 1935 με το διάταγμα 5/16-3-1935 και η συνολική του επιφάνεια ήταν αρχικά 2.505 τ.χλμ. Ο νομός Κιλκίς πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη στις Κρηστωνία, Αμφαξίτιδα και την Παιονία.Οι Επαρχίες Παιονίας και Κιλκίς αποσπάστηκαν από τον Νομό Θεσσαλονίκης καθώς και ένα μικρό τμήμα της Επαρχίας Σιντικής του νομού Σερρών, και δημιουργήθηκε ο Νομός Κιλκίς.
26ΚοζάνηςΚοζάνηΤη δεκαετία του 1960 ο νομός με μεταβολές απέκτησε τη σημερινή του έκταση. Η Επαρχία Γρεβενών αποσπάστηκε από τον Νομό Κοζάνης και έγινε αυτόνομος νομός.
27ΠέλληςΈδεσσαΤη δεκαετία του 1940 ο νομός με μεταβολές απέκτησε τη σημερινή του έκταση. Οι οικισμοί Κουφάλια, Χαλκηδόνα και άλλοι οικισμοί δόθηκαν οριστικά στον νομό Θεσσαλονίκης, οι οικισμοί Άγιος Αθανάσιος, Ζέρβη και Ξανθόγεια δόθηκαν από τον Νομό Φλωρίνης στον νομό Πέλλας και οι οικισμοί Περαία και Γραμματικό δόθηκαν από τον Νομό Κοζάνης στον νομό Πέλλας.
28Πιερίας (Νεοσύστατος)ΚατερίνηΤο 1949, η επαρχία Πιερίας, αποσπάται από τον νομό Θεσσαλονίκης και συγκροτεί τον νομό Πιερίας, με αναγκαστικό νόμο, στις 29 Απριλίου 1949. Ο νομάρχης ήταν πολιτική θέση δημοσίας διοίκησης, επικεφαλής του νομού Πιερίας. Ήταν νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και αρμοδιότητά του ήταν η διοίκηση των τοπικών ζητημάτων σε επίπεδο νομού. Διοριζόταν από την εκάστοτε κυβέρνηση και η έδρα του νομάρχη ήταν η πόλη της Κατερίνης. Πρωθύστερος του Νομάρχη ήταν ο Έπαρχος. Ο νομός Πιερίας πήρε την ονομασία του για ιστορικούς λόγους από την ομώνυμη Αρχαία Πιερία.Η Επαρχία Πιερίας του Νομού Θεσσαλονίκης, αποσπάστηκε και έγινε ο Νομός Πιερίας.
29ΣερρώνΣέρρες
30ΦλωρίνηςΦλώρινα
31Χαλκιδικής (Νεοσύστατος)ΠολύγυροςΤη δεκαετία του 1940 ο νομός με μεταβολές απέκτησε τη σημερινή του έκταση.Δημιουργήθηκε από τμήμα του Νομού Θεσσαλονίκης.
Κρήτη
32ΗρακλείουΗράκλειο
33ΛασηθίουΆγιος Νικόλαος
34ΡεθύμνουΡέθυμνο
35ΧανίωνΧανιά
Νησιά Αιγαίου Πελάγους
36ΛέσβουΜυτιλήνη
37ΣάμουΣάμος
38ΧίουΧίος
Θράκη
39ΈβρουΑλεξανδρούποληΤο 1930 ο Νομός πήρε την σημερινή του έκταση.
40ΡοδόπηςΚομοτηνήΗ Επαρχία Ξάνθης του Νομού Ροδόπης αποσπάστηκε και έγινε ο Νομός Ξάνθης, το 1944.
41Ξάνθης (Νεοσύστατος)ΞάνθηΤο 1944, η επαρχία Ξάνθης, αποσπάται από τον νομό Ροδόπης και συγκροτεί τον νομό Ξάνθης. Η περιοχή του νομού Ξάνθης προσαρτήθηκε στο Βασίλειο της Ελλάδας με τη Συνθήκη του Νεϊγύ το 1919 όταν η Βουλγαρία, παραχώρησε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα, ενώ το 1920 με τη Συνθήκη των Σεβρών και η Ανατολική Θράκη μέχρι την περιοχή των Μετρών παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα. Όμως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο ελληνικός στρατός αναγκάστηκε να εκκενώσει την Ανατολική Θράκη και να υποχωρήσει πέραν του Έβρου. Η συγκεκριμένη κατάσταση παγιώθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης που οριστικοποίησε τα σημερινά ελληνοτουρκικά σύνορα το 1923. Ο νομός Ξάνθης πήρε την ονομασία του από την πρωτεύουσα του νομού. Η Περιοχή του σημερινού νομού στην αρχαιότητα κατοικούνταν από το αρχαίο Θρακικό φύλο, τους Βίστωνες.Δημιουργήθηκε από τμήμα του νομού Ροδόπης, και τα Πομακοχώρια μοιράστηκαν σε δύο νομούς.
Δωδεκάνησος (Τελευταία Προσάρτηση)
42Δωδεκανήσου (Νεοσύστατος)ΡόδοςΤα Δωδεκάνησα ενσωματώθηκαν με την Ελλάδα το 1947, αρχικά ως Γενική Διοίκηση Δωδεκανήσου, περιλαμβάνοντας τις επαρχίες Ρόδου, Καλύμνου, Καρπάθου και Κω. Η επίσημη τελετή της ενσωμάτωσης έγινε στις 7 Μαρτίου του 1948. Το 1955 η Δωδεκάνησος έγινε επισήμως νομός με πρωτεύουσα της νομαρχίας την πόλη της Ρόδου.Ιταλικαί Νήσοι Αιγαίου Πελάγους. Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τα νησιά τέθηκαν υπό προσωρινή βρετανική διοίκηση. Στη Συνθήκη Ειρήνης το 1947, τα νησιά παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα.

Μεταπολεμική Εποχή (1950-2010)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
ΘέσηΝομόςΈδρα ΝομούΔιοικητικές μεταβολέςΠροηγούμενη Οντότητα
Στερεά Ελλάδα (Ρούμελη)
1Νομός ΑιτωλοακαρνανίαςΜεσολόγγιΜεταπολεμικά η Αιτωλοακαρνανία αποτελούνταν από τις πέντε επαρχίες Μεσολογγίου, Ξηρομέρου (έδρα η Βόνιτσα), Ναυπακτίας (έδρα η Ναύπακτος), Τριχωνίδας (έδρα το Αγρίνιο) και Βάλτου (έδρα η Αμφιλοχία).Από τον Νομό Αιτωλοακαρνανίας αποσπάστηκε η Ευρυτανία. Το Μεσολόγγι διατηρήθηκε πρωτεύουσα για ιστορικούς λόγους, ενώ το μεγαλύτερο αστικό κέντρο του νομού είναι το Αγρίνιο.
2Νομός ΑττικήςΑθήναΜεταπολεμικά η Αττική αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Αττικής, και Μεγαρίδας (έδρα τα Μέγαρα). Το 1986 συστάθηκε η Περιφέρεια Αττικής, και το 1987 καταργήθηκε η Ενιαία Νομαρχία, και η Αττική χωρίστηκε επίσημα για πλυθυσμιακούς λόγους σε τέσσερις νομαρχίες: 1) Νομαρχία Ανατολικής Αττικής με έδρα την Παλλήνη, 2) Νομαρχία Δυτικής Αττικής με έδρα την Ελευσίνα, 3) Νομαρχία Πειραιά και Νήσων Αργοσαρωνικού, με έδρα τον Πειραιά και 4) Νομαρχία Αθηνών, με έδρα την Αθήνα, περιλαμβάνοντας μόνο το Λεκανοπέδιο, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείρηση στην Αυτοδιοίκηση.Δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό της Αττικοβοιωτίας σε Αττική και Βοιωτία. Η Αττική στα τέλη της δεκαετίας του 1980, αποσπάστηκε σε νομαρχίες.
3Νομός ΒοιωτίαςΛεβαδειάΕπανασυστάθηκε. Μεταπολεμικά η Βοιωτία αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Θηβών και Λεβαδείας.Δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό της Αττικοβοιωτίας σε Αττική και Βοιωτία. Η Λειβαδιά διατηρήθηκε πρωτεύουσα για ιστορικούς λόγους, ενώ το μεγαλύτερο αστικό κέντρο του νομού είναι η Θήβα.
4Νομός ΕυβοίαςΧαλκίδαΜεταπολεμικά η Εύβοια αποτελούνταν από τις τρείς επαρχίες Χαλκίδας, Καρυστίας και Ιστιαίας.Τμήμα της Βοιωτίας, δόθηκε στον Νομό.
5Νομός ΕυρυτανίαςΚαρπενήσι
  • Η πρώην επαρχία Ευρυτανίας έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1943.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά όπως το Κερασοχώρι Ευρυτανίας και ο Προυσός Ευρυτανίας που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Δημιουργήθηκε από τμήμα του Νομού Αιτωλοακαρνανίας.
6Νομός Πειραιώς (προσωρινός)Πειραιάς
  • Ο νομός Πειραιώς συστάθηκε, την Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου του 1964, όταν ο δήμος Πειραιώς μαζί με γειτονικούς του δήμους καθώς επίσης και τα νησιά του Αργοσαρωνικού και των Κυθήρων και Αντικυθήρων αποσπάσθηκαν από την επαρχία Αττικής του νομού Αττικής. Στις 8 Μαΐου 1972 ο νομός Πειραιώς καταργήθηκε οριστικά και εντάχθηκε στο νόμο Αττικής. Ήταν, ο τελευταίος νομός της Ελλάδας, που συστάθηκε. Από το 1972, έως και το 2010, δεν συστάθηκαν, άλλες νομαρχίες.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλές περιοχές του Πειραιά όπως το Κερατσίνι, οι Σπέτσες και η Γλυφάδα που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Δημιουργήθηκε από τμήμα του νομού Αττικής.
7Νομός ΦθιώτιδοςΛαμία Δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό της Φθιωτιδοφωκίδας σε Φθιώτιδα και Φωκίδα.
8Νομός ΦωκίδοςΆμφισσα
  • Μεταπολεμικά η Φωκίδα αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Δωρίδας (έδρα το Λιδωρίκι) και Παρνασσίδας (έδρα η Άμφισσα).
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Δεσφίνα, το Γαλαξίδι και το Ευπάλιο που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό της Φθιωτιδοφωκίδας σε Φθιώτιδα και Φωκίδα.
Πελοπόννησος (Μοριάς)
9Νομός ΑργολίδοςΝαύπλιοΗ Αργολίδα, μεταπολεμικά αποτελούνταν από τις τρεις επαρχίες Άργους, Ναυπλίας και Ερμιονίδος (έδρα το Κρανίδι). Η Αργολίδα έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1949 και έδρα του νομού ορίστηκε για ιστορικούς λόγους το Ναύπλιο.Δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό της Αργολιδοκορινθίας σε Αργολίδα και Κορινθία.
10Νομός ΑρκαδίαςΤρίποληΗ Αρκαδία Μεταπολεμικά αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Μαντινείας (έδρα η Τρίπολη), Μεγαλόπολης, Κυνουρίας (έδρα το Άστρος) και Γορτυνίας (έδρα η Δημητσάνα).
11Νομός ΑχαΐαςΠάτραΗ Αχαΐα μεταπολεμικά αποτελούνταν από τις τρεις επαρχίες Πατρών, Αιγιαλείας (έδρα το Αίγιο) και Καλαβρύτων.Η Αχαΐα οριστικοποίησε τα διοικητικά της όρια με την Ηλεία στα νοτιοδυτικά.
12Νομός ΗλείαςΠύργοςΗ Ηλεία μεταπολεμικά αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Ηλείας (έδρα ο Πύργος) και Ολυμπίας (έδρα η Ανδρίτσαινα).Η Ηλεία οριστικοποίησε τα διοικητικά της όρια με την Αχαΐα στα νοτιοδυτικά και με την Μεσσηνία, στα νότια.
13Νομός ΚορινθίαςΚόρινθοςΗ πρώην επαρχία Κορινθίας έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1949.Δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό της Αργολιδοκορινθίας σε Αργολίδα και Κορινθία.
14Νομός ΛακωνίαςΣπάρτηΗ Λακωνία μεταπολεμικά αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Λακεδαίμονος (έδρα η Σπάρτη), Επιδαύρου Λιμηράς (έδρα η Μονεμβασιά), Γυθείου και Οιτύλου.Η Λακωνία οριστικοποίησε τα διοικητικά της όρια με την Μεσσηνία στα δυτικά.
15Νομός ΜεσσηνίαςΚαλαμάταΗ Μεσσηνία μεταπολεμικά αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Καλαμάτας, Μεσσήνης, Πυλίας (έδρα η Πύλος) και Τριφυλίας (έδρα η Κυπαρισσία).Η Μεσσηνία οριστικοποίησε τα διοικητικά της όρια με την Λακωνία στα ανατολικά.
Επτάνησα (Ιόνια Νησιά)
16Νομός ΖακύνθουΖάκυνθοςΤην δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως ο Λαγανάς Ζακύνθου και το Τσιλιβί Ζακύνθου που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.Ο Νομός Ζακύνθου οριστικοποίησε τα διοικητικά του όρια περιλαμβάνοντας την Ζάκυνθο και τις Στροφάδες.
17Νομός ΚερκύραςΚέρκυραΟ Νομός Κερκύρας οριστικοποίησε τα διοικητικά του όρια περιλαμβάνοντας την Κέρκυρα, τους Παξούς και τα Διαπόντια Νησιά.
18Νομός ΚεφαλληνίαςΑργοστόλιΟ Νομός Κεφαλληνίας οριστικοποίησε τα διοικητικά του όρια περιλαμβάνοντας την Κεφαλλονιά, την Ιθάκη και συστάδες νησιών.
19Νομός ΛευκάδοςΛευκάδαΟ Νομός Λευκάδος οριστικοποίησε τα διοικητικά του όρια περιλαμβάνοντας την Λευκάδα, το Μεγανήσι, την Κάλαμο, την Καστό και συστάδες νησιών.
Θεσσαλία
20Νομός ΚαρδίτσηςΚαρδίτσα
  • Αποσπάστηκε από τον νομό Τρικάλων και η πρώην επαρχία Καρδίτσας έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1944, αλλά και για πληθυσμιακούς λόγους. Έγιναν επίσης διοικητικές μεταβολές σε οικισμούς μεταξύ των νομών Καρδίτσας, Τρικάλων και Λαρίσης.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως ο Παλαμάς Καρδίτσας, το Μουζάκι Καρδίτσας, οι Σοφάδες, η Κτιμένη Καρδίτσας, η Λουτροπηγή Καρδίτσας και το Ανθηρό Αργιθέας Καρδίτσας που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Δημιουργήθηκε από τμήμα του νομού Τρικάλων.
21Νομός ΜαγνησίαςΒόλοςΑποσπάστηκε με αναγκαστικό νόμο από τμήματα των νομών Λαρίσης (Ηπειρωτικό κομμάτι) και Εύβοιας (νησιωτικό κομμάτι), αλλά και για λόγους στρατηγικής σημασίας (ο Βόλος αποτελεί σημαντικό λιμάνι της Ελλάδας και βρίσκεται στο κέντρο της χώρας). Μεταπολεμικά η Μαγνησία αποτελούνταν από τις τρεις επαρχίες Βόλου, Αλμυρού και Σποράδων (έδρα η Χώρα Σκοπέλου).Δημιουργήθηκε από τμήμα του νομού Λάρισας και από τμήμα του νομού Ευβοίας.
22Νομός ΛαρίσηςΛάρισα Ο Νομός Λαρίσης οριστικοποίησε τα διοικητικά του όρια το 1964, δίνοντας τμήματα του στον Νομό Γρεβενών.
23Νομός ΤρικάλωνΤρίκαλα
  • Μεταπολεμικά τα Τρίκαλα αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Τρικάλων και Καλαμπάκας.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Πύλη Τρικάλων, η Φαρκαδόνα, και η Ελάτη Τρικάλων που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Η Επαρχία Καρδίτσας αποσπάστηκε από τον νομό.
Ήπειρος
24Νομός ΆρτηςΆρτα
25Νομός ΙωαννίνωνΙωάννινα
26ΠρεβέζηςΠρέβεζαΤην δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Φιλιππιάδα, η Πάργα και το Καναλλάκι που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
27ΘεσπρωτίαςΗγουμενίτσαΤην δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως τα Σύβοτα Θεσπρωτίας, η Παραμυθιά Θεσπρωτίας, οι Φιλιάτες, η Σαγιάδα Θεσπρωτίας και το Μαργαρίτι Θεσπρωτίας που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Μακεδονία
28ΓρεβενώνΓρεβενάΟ νομός Γρεβενών έγινε ξεχωριστός νομός για πρώτη φορά το 1964, με αναγκαστικό νόμο ο οποίος συστάθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1964 με το υπ' αριθμ. 4398 Νομοθετικό Διάταγμα "Περί Ιδρύσεως Νομών Πειραιώς και Γρεβενών και άλλων τινών διατάξεων", όταν αποσπάστηκε η τότε επαρχία Γρεβενών του νομού Κοζάνης (ο σημερινός δήμος Γρεβενών) και μικρό τμήμα της επαρχίας Ελασσόνας του νομού Λαρίσης (ο σημερινός δήμος Δεσκάτης, και οι κοινότητες Δασοχωρίου και Παρασκευής).[14] Μέχρι τότε, ο νομός Λαρίσης, ήταν ο μεγαλύτερος σε έκταση της Ελλάδος. Σήμερα είναι ο δεύτερος, μετά τον νομό της Αιτωλοακαρνανίας.Δημιουργήθηκε από τμήμα του νομού Κοζάνης και από τμήματα του νομού Λαρίσης.
29ΔράμαςΔράμα
  • Μεταπολεμικά αποτελούνταν μόνο από την επαρχία Δράμας.
  • Το 1994 δημιουργήθηκε και η επαρχία Νευροκοπίου.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως το Δοξάτο, η Προσοτσάνη και το Παρανέστι που ήταν Αυτόνομες Κοινότητες σχημάτισαν Δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείρηση στην Αυτοδιοίκηση.
30ΗμαθίαςΒέροια
  • Μεταπολεμικά η Ημαθία αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Ημαθίας (έδρα η Βέροια) και Νάουσας.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Βεργίνα, το Μακροχώρι, η Μελίκη, το Πλατύ και ο Άγιος Γεώργιος που ήταν Αυτόνομες Κοινότητες σχημάτισαν Δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείρηση στην Αυτοδιοίκηση.
31Νομός ΘεσσαλονίκηςΘεσσαλονίκηΜετά το 1949, ο Νομός Θεσσαλονίκης αποτελούνταν μόνο από τις επαρχίες Θεσσαλονίκης και Λαγκαδά.
32Νομός ΚαβάλαςΚαβάλα
  • Μεταπολεμικά η Καβάλα αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Καβάλας, Νέστου (έδρα η Χρυσούπολη), Παγγαίου (έδρα η Ελευθερούπολη) και Θάσου.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Νέα Πέραμος, η Μουσθένη και η Κεραμωτή που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν Δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείρηση στην Αυτοδιοίκηση, ενώ η Καβάλα μετεξελίχθηκε σε σημαντικό λιμάνι της χώρας.
33ΚαστοριάςΚαστοριά
  • Η πρώην επαρχία Καστοριάς έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1942.
  • Αρχικά περιλάμβανε και οικισμούς που σήμερα ανήκουν στον Νομό Φλώρινας (Κρυσταλλοπηγή, Ανταρτικό κ.ά.) ενώ σήμερα έχει την έκταση της περιφερειακής ενότητας Καστοριάς με τα διοικητικά όρια που είχε ο νομός το 1985.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Κλεισούρα, το Άργος Ορεστικό, το Βογατσικό, η Κορησός, το Δισπηλιό και το Νεστόριο που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
34Νομός ΚιλκίςΚιλκίς
  • Μεταπολεμικά το Κιλκίς αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Κιλκίς και Παιονίας (έδρα η Γουμένισσα και μετέπειτα από το 1991 το Πολύκαστρο), ενώ έγιναν και διοικητικές μεταβολές.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Αξιούπολη, το Δροσάτο και οι Μουριές που ήταν Αυτόνομες Κοινότητες σχημάτισαν Δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
35Νομός ΚοζάνηςΚοζάνη
  • Μεταπολεμικά η Κοζάνη αποτελούνταν από τις τρεις επαρχίες Κοζάνης, Εορδαίας (έδρα η Πτολεμαΐδα) και Βοίου (έδρα η Σιάτιστα).
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως τα Σέρβια, η Νεάπολη, το Τσοτύλι και η Εράτυρα που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
36Νομός ΠέλληςΈδεσσα
  • Μεταπολεμικά η Πέλλα αποτελούνταν από τις τρείς επαρχίες Έδεσσας, Γιαννιτσών και Αλμωπίας (έδρα η Αριδαία).
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Σκύδρα και η Κρύα Βρύση που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην Αυτοδιοίκηση.
37Νομός ΠιερίαςΚατερίνη
  • Η πρώην επαρχία Πιερίας έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1949.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως το Λιτόχωρο, το Αιγίνιο, η Νέα Έφεσος και ο Κολινδρός που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
38Νομός ΣερρώνΣέρρες
  • Μεταπολεμικά οι Σέρρες αποτελούνταν από τις τέσσερις επαρχίες Σερρών, Βισαλτίας (έδρα η Νιγρίτα), Σιντικής (έδρα το Σιδηρόκαστρο) και Φυλλίδας (έδρα η Νέα Ζίχνη).
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και κωμοπόλεις που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
39Νομός ΦλωρίνηςΦλώρινα
  • Η πρώην επαρχία Φλώρινας έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1942.
  • Στον νομό Φλώρινας υπάρχουν επίσης και εξαιρετικά λιγοστοί Σλαβόφωνοι Έλληνες Μακεδόνες, οι οποίοι δεν αναγνωρίζονται ως μειονότητα από το Ελληνικό κράτος, οι οποίοι ομιλούν σλαβικές διάλεκτους ως δεύτερη γλώσσα.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως το Αμύνταιο, η Μελίτη, οι Κάτω Κλεινές και ο Λαιμός Πρεσπών που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
40Νομός ΧαλκιδικήςΠολύγυρος
Κρήτη
41Νομός ΗρακλείουΗράκλειο
42Νομός ΛασιθίουΆγιος Νικόλαος
43Νομός ΡεθύμνηςΡέθυμνο
44Νομός ΧανίωνΧανιά
Νησιά Αιγαίου Πελάγους
45Νομός ΔωδεκανήσουΡόδος
  • Μεταπολεμικά δόθηκαν επίσης προνόμια και νομοθεσίες στην Μουσουλμανική κοινότητα, η οποία πλειοψηφεί κυρίως στα ανατολικά του νησιού. Το 1954 η Ελλάδα αναγνώριζε την μειονότητα της Μουσουλμανικής κοινότητας και επικύρωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία αναγνώριζε τα σχολεία της κοινότητας ως τουρκικά.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, νησιά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Πόθια, η Πόλη της Κω, τα Πηγάδια Καρπάθου, η Αστυπάλαια, η Λέρος, και η Ιαλυσός που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
46Νομός ΚυκλάδωνΕρμούποληΤην δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, νησιά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Παροικιά, το Γαύριο Άνδρου, η Ποσειδωνία Σύρου, η Άνω Σύρος, η Σίφνος, η Σέριφος, η Κύθνος, και η Κέα που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
47Νομός ΛέσβουΜυτιλήνηΤην δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, νησιά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Νέα Κούταλη Λήμνου, η Μήθυμνα Λέσβου, η Καλλονή Λέσβου, το Πλωμάρι και ο Πολιχνίτος που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
48Νομός ΣάμουΣάμος
49Νομός ΧίουΧίοςΤην δεκαετία του 1980, πολλά χωριά, νησιά, και σημαντικές κωμοπόλεις όπως η Βολισσός Χίου, τα Καρδάμυλα Χίου και τα Μαστιχοχώρια που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.
Θράκη
50Νομός ΈβρουΑλεξανδρούπολη
  • Μεταπολεμικά ο Έβρος αποτελούνταν από τις πέντε επαρχίες Αλεξανδρούπολης, Ορεστιάδας, Διδυμότειχου, Σουφλίου και Σαμοθράκης.
  • Οι λιγοστοί Πομάκοι και Τούρκοι της Δυτικής Θράκης, την δεκαετία του 1950, στον συγκεκριμένο νομό, άρχισαν να ακολουθούν τα Ελληνικά ήθη και έθιμα, σε αντίθεση με την Ροδόπη και την Ξάνθη, όπως να τρώνε Χοιρινό κρέας, να μιλάνε μόνο Ελληνικά με αποτέλεσμα να ελληνοποιηθούν, με την μόνη εξαίρεση στην Θρησκεία, διατηρώντας το Ισλάμ.
51Νομός ΡοδόπηςΚομοτηνή
  • Μεταπολεμικά η Ροδόπη αποτελούνταν από τις δύο επαρχίες Κομοτηνής και Σαπών.
  • Μεταπολεμικά δόθηκαν επίσης προνόμια και νομοθεσίες στην Μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης, η οποία πλειοψηφεί κυρίως στα βόρεια του νομού. Το 1954 η Ελλάδα αναγνώριζε την μειονότητα την Μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης και επικύρωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία αναγνώριζε τα σχολεία της μειονότητας ως τουρκικά. Ο νόμος 3065/1954 (ΦΕΚ Α’ 239, 9.10.1954) ήταν ο πρώτος νόμος που ρύθμιζε τα θέματα της μειονοτικής εκπαίδευσης ο οποίος ισχύει μέχρι σήμερα. Όπως προαναφέρθηκε, οι μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα Έλληνες πολίτες αποτελούν την πλειονότητα έναντι των χριστιανών στο θρήσκευμα Ελλήνων πολιτών. Οι μουσουλμάνοι μπορούν να διαχωριστούν σε δυο κύριες πληθυσμιακές ομάδες με κριτήριο την ομιλούμενη από αυτούς γλώσσα: α) στους τουρκόφωνους μουσουλμάνους των πεδινών περιοχών και β) στους πομακόφωνους κατοίκους των ορεινών περιοχών.
  • Την περίοδο των Σεπτεμβριανών το 1955, και των Διωγμών των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης την δεκαετία του 1960, Πολλοί Πομάκοι και Τούρκοι της Δυτικής Θράκης, ως αντάλλαγμα στην Συνθήκη της Λωζάνης, άλλα για οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους εγκατέλειψαν την Ελλάδα, με προορισμό την Τουρκία και άλλες χώρες και έγιναν πολλοί Τούρκοι πολίτες.
52Νομός ΞάνθηςΞάνθη
  • Η πρώην επαρχία Ξάνθης έγινε οριστικά ανεξάρτητος νομός, επίσημα το 1944.
  • Μεταπολεμικά δόθηκαν επίσης προνόμια και νομοθεσίες στην Μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης, η οποία πλειοψηφεί κυρίως στα βόρεια του νομού. Το 1954 η Ελλάδα αναγνώριζε την μειονότητα την Μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης και επικύρωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία αναγνώριζε τα σχολεία της μειονότητας ως τουρκικά. Ο νόμος 3065/1954 (ΦΕΚ Α’ 239, 9.10.1954) ήταν ο πρώτος νόμος που ρύθμιζε τα θέματα της μειονοτικής εκπαίδευσης ο οποίος ισχύει μέχρι σήμερα. Όπως προαναφέρθηκε, οι μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα Έλληνες πολίτες αποτελούν την πλειονότητα έναντι των χριστιανών στο θρήσκευμα Ελλήνων πολιτών. Οι μουσουλμάνοι μπορούν να διαχωριστούν σε δυο κύριες πληθυσμιακές ομάδες με κριτήριο την ομιλούμενη από αυτούς γλώσσα: α) στους τουρκόφωνους μουσουλμάνους των πεδινών περιοχών και β) στους πομακόφωνους κατοίκους των ορεινών περιοχών.
  • Την περίοδο των Σεπτεμβριανών το 1955, και των Διωγμών των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης την δεκαετία του 1960, Πολλοί Πομάκοι και Τούρκοι της Δυτικής Θράκης, ως αντάλλαγμα στην Συνθήκη της Λωζάνης, άλλα για οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους εγκατέλειψαν την Ελλάδα, με προορισμό την Τουρκία και άλλες χώρες και έγιναν πολλοί Τούρκοι πολίτες.
  • Την δεκαετία του 1980, πολλά χωριά και σημαντικές κωμοπόλεις όπως το Εύλαλο, τα Άβδηρα και ο Εχίνος που ήταν αυτόνομες κοινότητες σχημάτισαν δήμους στον νομό, προκειμένου να υπάρξει καλύτερη διαχείριση στην αυτοδιοίκηση.

Νομαρχίες που επανασυστάθηκαν ως Περιφερειακές ενότητες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με το πρόγραμμα Καλλικράτης που εφαρμόστηκε το 2011, πολλοί νομοί ή τμήματα νομών, νησιών η νομαρχιών επανήλθαν ως δήμοι, περιφερειακές ενότητες είτε με ίδια είτε με διαφορετικές ονομασίες. Μερικοί νομοί αντιστοιχούν σε δήμους που μεταβλήθηκαν με την εφαρμογή του προγράμματος (Ζάκυνθος, Νομός ΚέρκυραςΔήμος Κέρκυρας). Αρκετοί νησιωτικοί νομοί μετατράπηκαν σε πολυάριθμες περιφερειακές ενότητες (Νάξου, Ικαρίας, Τήνου, Ρόδου, Σάμου, Λέσβου κ.ά.)

Νομοί που
επανασυστάθηκαν
ως Περιφερειακές Ενότητες
Με το ίδιο όνομα Επαρχίες που
επανασυστάθηκαν
ως Περιφερειακές Ενότητες
Πλήρως

Νομός ΑιτωλοακαρνανίαςΠεριφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας
Νομός ΑργολίδαςΠεριφερειακή Ενότητα Αργολίδας
Νομός ΆρταςΠεριφερειακή Ενότητα Άρτας
Νομός ΈβρουΠεριφερειακή Ενότητα Έβρου
Νομός ΡοδόπηςΠεριφερειακή Ενότητα Ροδόπης
Νομός ΞάνθηςΠεριφερειακή Ενότητα Ξάνθης
Νομός ΔράμαςΠεριφερειακή Ενότητα Δράμας
Νομός ΣερρώνΠεριφερειακή Ενότητα Σερρών
Νομός ΚιλκίςΠεριφερειακή Ενότητα Κιλκίς
Νομός ΧαλκιδικήςΠεριφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής
Νομός ΠέλλαςΠεριφερειακή Ενότητα Πέλλας
Νομός ΠιερίαςΠεριφερειακή Ενότητα Πιερίας
Νομός ΗμαθίαςΠεριφερειακή Ενότητα Ημαθίας
Νομός ΘεσσαλονίκηςΠεριφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης
Νομός ΛάρισαςΠεριφερειακή Ενότητα Λάρισας
Νομός ΤρικάλωνΠεριφερειακή Ενότητα Τρικάλων
Νομός ΓρεβενώνΠεριφερειακή Ενότητα Γρεβενών
Νομός ΚαρδίτσαςΠεριφερειακή Ενότητα Καρδίτσας
Νομός ΚοζάνηςΠεριφερειακή Ενότητα Κοζάνης
Νομός ΚαστοριάςΠεριφερειακή Ενότητα Καστοριάς
Νομός ΦλώριναςΠεριφερειακή Ενότητα Φλώρινας
Νομός ΘεσπρωτίαςΠεριφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας
Νομός ΠρέβεζαςΠεριφερειακή Ενότητα Πρέβεζας
Νομός ΙωαννίνωνΠεριφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων
Νομός ΕυρυτανίαςΠεριφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας
Νομός ΒοιωτίαςΠεριφερειακή Ενότητα Βοιωτίας
Νομός ΦωκίδαςΠεριφερειακή Ενότητα Φωκίδας
Νομός ΕυβοίαςΠεριφερειακή Ενότητα Ευβοίας
Νομός ΦθιώτιδαςΠεριφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας
Νομός ΗλείαςΠεριφερειακή Ενότητα Ηλείας
Νομός ΚορινθίαςΠεριφερειακή Ενότητα Κορινθίας
Νομός ΑρκαδίαςΠεριφερειακή Ενότητα Αρκαδίας
Νομός ΜεσσηνίαςΠεριφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας
Νομός ΛακωνίαςΠεριφερειακή Ενότητα Λακωνίας

Επαρχία ΙκαρίαςΠεριφερειακή Ενότητα Ικαρίας
Επαρχία ΘάσουΠεριφερειακή Ενότητα Θάσου
Επαρχία ΛήμνουΠεριφερειακή Ενότητα Λήμνου
Επαρχία ΣποράδωνΠεριφερειακή Ενότητα Σποράδων
Επαρχία ΙθάκηςΠεριφερειακή Ενότητα Ιθάκης
Νομός ΚεφαλληνίαςΠεριφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας
Επαρχία ΚαρπάθουΠεριφερειακή Ενότητα Καρπάθου
Επαρχία ΣελίνουΔήμος Καντάνου-Σελίνου

Μερικώς

Νομός ΚαβάλαςΠεριφερειακή Ενότητα Καβάλας
Νομός ΛέσβουΠεριφερειακή Ενότητα Λέσβου
Νομός ΣάμουΠεριφερειακή Ενότητα Σάμου
Νομός ΜαγνησίαςΠεριφερειακή Ενότητα Μαγνησίας
Επαρχία ΚιλκίςΔήμος Κιλκίς
Επαρχία ΜεγαλόποληςΔήμος Μεγαλόπολης
Επαρχία ΜετσόβουΔήμος Μετσόβου
Επαρχία ΜυλοποτάμουΔήμος Μυλοποτάμου
Επαρχία ΠαιονίαςΔήμος Παιονίας
Επαρχία ΠωγωνίουΔήμος Πωγωνίου
Επαρχία ΣιντικήςΔήμος Σιντικής
Επαρχία ΣητείαςΔήμος Σητείας
Επαρχία ΤριφυλίαςΔήμος Τριφυλίας
Επαρχία ΤροιζηνίαςΔήμος Τροιζηνίας-Μεθάνων
Επαρχία ΤυρνάβουΔήμος Τυρνάβου

Επαρχία ΜεσολογγίουΔήμος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου

Αναφορές-Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. «ΦΕΚ A 87/2010, Νόμος 3852 περί νέας αρχιτεκτονικής της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης − Πρόγραμμα Καλλικράτης» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 7 Ιουνίου 2010.
  2. «ΦΕΚ A 12/1833, Βασιλικό διάταγμα περί διαιρέσεως του βασιλείου και της διοικήσεώς του» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 6 Απριλίου 1833.
  3. «ΦΕΚ A 17/1833, Βασιλικό διάταγμα περί της αρμοδιότητας των νομαρχών και περί της κατά τας νομαρχίας υπηρεσίας» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 4 Μαΐου 1833.
  4. «ΦΕΚ A 120/1915, Βασιλικό διάταγμα περί διοικητικής διαιρέσεως των νέων χωρών» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 31 Μαρτίου 1915.
  5. «ΦΕΚ A 225/1918, Βασιλικό διάταγμα περί αποσπάσεως των υποδιοικήσεων Νιγρίτης και Θάσου από της Γενικής Διοικήσεως Θεσσαλονίκης εις ην μέχρι τούδε υπήγοντο» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 23 Οκτωβρίου 1918.
  6. 1 2 «ΦΕΚ A 158/1920, Βασιλικό διάταγμα περί συστάσεως εν τω νομώ Δράμας υποδιοικήσεως Ζυρνόβου» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 30 Ιουνίου 1920.
  7. «ΦΕΚ A 193/1924, ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3191 περί συστάσεως νομού Καβάλας» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 11 Αυγούστου 1924.
  8. «ΦΕΚ A 63/1943, Νομοθετικό διάταγμα υπ' αριθ. 2188 περί συστάσεως του νομού Ευρυτανίας» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 4 Μαρτίου 1943.
  9. «ΦΕΚ A 223/1943, Νόμος υπ' αριθ. 368 περί συστάσεως του νομού Βοιωτίας» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 20 Ιουλίου 1943.
  10. «ΦΕΚ A 105/1949, Αναγκαστικός Νόμος υπ' αριθ. 960 περί συστάσεως νομών και επαρχιών» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 29 Απριλίου 1949.
  11. «ΦΕΚ A 82/1944, Νόμος υπ' αριθ. 1367 περί συστάσεως του νομού Καρδίτσας» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 10 Μαρτίου 1944.
  12. «ΦΕΚ A 35/1946, ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟΣ NOMOΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 903 περί συστάσεως νομού Ημαθίας και επαρχίας Ναούσης» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 5 Φεβρουαρίου 1946.
  13. «ΦΕΚ A 341/1934, NOMOΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 6311 περί συστάσεως νομού Κιλκίς» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 8 Οκτωβρίου 1934.
  14. «ΦΕΚ A 185/1964, Νομοθετικό διάταγμα υπ' αριθ. 4398 περί ιδρύσεως νομών Πειραιώς και Γρεβενών και άλλων τινών διατάξεων» (PDF). www.et.gr. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως/Εθνικό Τυπογραφείο. 30 Οκτωβρίου 1964.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]