Βασίλειο της Σερβίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βασίλειο της Σερβίας

 

1882–1918
Σημαία Έμβλημα
Σύνθημα
С вером у Бога, за Краља и Отаџбину
Με πίστη στο Θεό, για τον Βασιλιά και την Πατρίδα
Ύμνος
Μπόζε Πράβντε
Θεέ της δικαιοσύνης
Το Βασίλειο της Σερβίας το 1913
Πρωτεύουσα Βελιγράδι
Γλώσσες Σερβικά
Πολίτευμα Συνταγματική μοναρχία
Νομοθετικό Σώμα Βουλή της Σερβίας
Ιστορική εποχή Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, Βαλκανικοί Πόλεμοι
 -  Ίδρυση 6 Μαρτίου 1882
 -  Κατάλυση 1 Δεκεμβρίου 1918
Νόμισμα Σερβικό δηνάριο
Σήμερα Flag of Serbia.svg Σερβία
Flag of Macedonia.svg ΠΓΔΜ

Το Βασίλειο της Σερβίας (σερβικά: Краљевина Србија) ήταν ένα ανεξάρτητο κράτος στα Βαλκάνια που αποτελούσε εξέλιξη του πριγκιπάτου της Σερβίας. Έγινε βασίλειο το 1882, όταν στις 6 Μαρτίου ο πρίγκηπας Μίλαν Γ΄ Ομπρένοβιτς ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Σερβίας ως Μίλαν Α'. Το βασίλειο έπαψε να υπάρχει το 1918, όταν την 1 Δεκεμβρίου του 1918 η Σερβία ενώθηκε με το Μαυροβούνιο και το Κράτος των Σλοβένων, Κροατών και Σέρβων για να δημιουργήσουν το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, μετέπειτα γνωστό ως Γιουγκοσλαβία.[1]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βασίλειο προήλθε ως συνέχεια του πριγκιπάτου της Σερβίας, όταν στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1878 αναγνωρίστηκε η ανεξαρτησία του πριγκιπάτου και ο πρίγκιπας Μίλαν Γ΄ Ομπρένοβιτς ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Σερβίας ως Μίλαν Α'.

Με βάση τις αποφάσεις του ίδιου συνεδρίου, η Αυστροουγγαρία απέκτησε το δικαίωμα να καταλάβει στρατιωτικά τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την οποία προσάρτησε επίσημα τον Οκτώβριο του 1908. Παρότι η Σερβία δεν είχε νόμιμα δικαιώματα στην επαρχία αυτή, η κατοχή της από την Αυστροουγγαρία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις τόσο στη Σερβία όσο και στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Σερβοβουλγαρικός Πόλεμος του 1885

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1885 εκδηλώθηκε κίνημα στην Ανατολική Ρωμυλία, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα την προσάρτηση της πρώην αυτόνομης επαρχίας στη Βουλγαρία. Η Ελλάδα και η Σερβία αντέδρασαν έντονα στην διατάραξη αυτή του εδαφικού καθεστώτος που είχε διαμορφώσει το Συνέδριο του Βερολίνου, ζητώντας την ακύρωση της προσάρτησης ή εναλλακτικά την παροχή αντισταθμιστικών εδαφικών οφελών σε αυτές. Ενώπιον της άρνησης της Βουλγαρίας να συζητήσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Σερβία κήρυξε επιστράτευση και στις 14 Νοεμβρίου 1885 κήρυξε πόλεμο στη Βουλγαρία, εισβάλοντας στη Σλιβνίτσα. Παρά τις εκτιμήσεις των Σέρβων ότι θα εξασφάλιζαν μια γρήγορη νίκη κατά των Βουλγάρων, οι τελευταίοι όχι μόνο απέκρουσαν την σερβική επίθεση στη μάχη της Σλιβνίτσα, αλλά εισέβαλαν στην ίδια τη Σερβία, καταλαμβάνοντας το Πίροτ και τις περισσότερες αμυντικές θέσεις στο δρόμο προς τη Νις. Ο πόλεμος τελικά έληξε με μεσολάβηση της Αυστροουγγαρίας, η οποία απείλησε ότι θα εμπλεκόταν ενεργά στον πόλεμο στο πλευρό της Σερβίας αν δε σταματούσαν άμεσα οι εχθροπραξίες. Ως αποτέλεσμα της παρέμβασης αυτής, ο πόλεμος έληξε στις 28 Νοεμβρίου και τα βουλγαρικά στρατεύματα αποσύρθηκαν στην μεθόριο του 1878. Οι δύο χώρες αποκατέστησαν στις σχέσεις τους με συνθήκη ειρήνης που υπογράφτηκε στο Βουκουρέστι στις 19 Φεβρουαρίου. Σε αναγνώριση της συναινετικής στάσης της Βουλγαρίας, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις αναγνώρισαν αναδρομικά την προσάρτηση της Ανατολικής Ρωμυλίας, η οποία έμεινε επίσης γνωστή ως ενοποίηση της Βουλγαρίας.

Βοσνιακή Κρίση του 1908

Η Βοσνιακή Κρίση του 1908–1909 (επίσης γνωστή ως Κρίση της Προσάρτησης) ξέσπασε όταν το Βασίλειο της Βουλγαρίας κήρυξε στις 5 Οκτωβρίου 1908 την ανεξαρτησία του από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενώ στις 6 Οκτωβρίου η Αυστροουγγαρία προσάρτησε επίσημα τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την οποία κατείχε από το 1878, και την ίδια μέρα η Κρήτη κήρυξε την ανεξαρτησία της και την ένωσή της με την Ελλάδα. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντέδρασε κηρύσσοντας οικονομικό αποκλεισμό (εμπάργκο) κατά της Αυστροουγγαρίας και της Ελλάδας, καταγγέλοντας τις ανωτέρω ενέργειες ως "παραβίαση της εδαφικής της ακεραιότητας". Παρά τους υψηλούς τόνους που κράτησαν δημοσίως οι Νεότουρκοι, τελικά επέλεξαν να αναγνωρίσουν την προσάρτηση της Βοσνίας με αντάλλαγμα μια μικρή οικονομική αποζημίωση.

Σημαντική ανάμιξη στις εξελίξεις αυτές είχαν και άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπως η Ρωσία, η Αγγλία, η Ιταλία, η Γερμανία και η Γαλλία. Μετά από έντονες διαβουλεύσεις μεταξύ τους, και ιδίως μεταξύ Αυστροουγγαρίας και Ρωσίας, τον Απρίλιο του 1909 υπογράφηκε νέα συνθήκη που αναθεωρούσε το εδαφικό καθεστώς της Συνθήκης του Βερολίνου (1878). Παρότι η συνθήκη αυτή αναγνώρισε το νέο εδαφικό καθεστώς (status quo) και αποκατέστησε τις σχέσεις μεταξύ των κρατών της περιοχής, η κρίση ζημίωσε μόνιμα τις σχέσεις μεταξύ Αυστροουγγαρίας και Ρωσίας, δημιουργώντας ένα αρνητικό προηγούμενο που και οι δύο επιχείρησαν να αποκαταστήσουν δια της βίας το καλοκαίρι του 1914, οδηγώντας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Βαλκανικοί Πόλεμοι

Εν όψει της επικείμενης διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Σερβία ξεκίνησε από τα τέλη του 1911 διαπραγματεύσεις με τη Βουλγαρία, με αντικείμενο τη διανομή της Μακεδονίας και με μεσολάβηση της Ρωσίας. Το αποτέλεσμα των επαφών αυτών ήταν η σύναψη μιας Συνθήκης Συμμαχίας τον Μάρτιο του 1912, η οποία σύντομα ακολουθήθηκε από δύο ακόμη τέτοιες συνθήκες, μια μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας, και μια ακόμη μεταξύ Σερβίας και Μαυροβουνίου.

Μετά από μεταξύ τους διαβουλεύσεις, οι χώρες αυτές κήρυξαν τον πόλεμο κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις αρχές Οκτωβρίου 1912, καταφέρνοντας να επικρατήσουν σχετικά σύντομα σε όλα τα μέτωπα. Συγκεκριμένα, η Σερβία κατέλαβε το Κοσσυφοπέδιο και το μισό περίπου Σαντζάκι του Νόβι Παζάρ, αποκτώντας εδαφική επαφή με το Μαυροβούνιο. Οι σερβικές δυνάμεις επικράτησαν επί των τουρκικών στη μάχη του Κουμάνοβο, ανοίγοντας το δρόμο για την κατάληψη της πόλης των Σκοπίων και το σύνολο του Βιλαετίου του Κοσόβου (μεγάλο μέρος της σημερινής ΠΓΔΜ), ενώ επεκτάθηκαν σε σημαντικό τμήμα της βόρειας Αλβανίας,[2][3] φτάνοντας μέχρι το Δυρράχιο. Η εδαφική επέκταση της Σερβίας προς την Αδριατική ωστόσο αντιστρατευόταν τα γενικότερα αυστριακά και ιταλικά συμφέροντα, και για το λόγο αυτό οι δυνάμεις αυτές ενθάρρυναν και έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ίδρυση αλβανικού κράτους στην περιοχή αυτή. Οι σχετικές πρωτοβουλίες περιόρισαν τα εδαφικά οφέλη του Μαυροβουνίου στην περιοχή Μετόχια (δυτικό μισό της επαρχίας του Κοσόβου), ενώ σύντομα οι σερβικές προφυλακές συνάντησαν τα ελληνικά τμήματα στην περιοχή της Οχρίδας και του Μοναστηρίου.

Με το τέλος του Α' Βαλκανικού Πολέμου, το Κόσοβο και η βόρεια Μακεδονία (μετέπειτα γνωστή ως σερβική ή γιουγκοσλαβική Μακεδονία) αναγνωρίστηκαν διεθνώς ως τμήμα της Σερβίας, ενώ η περιοχή Μετόχια και μεθοριακές περιοχές γύρω από τη Λίμνη Σκόδρα αναγνωρίστηκαν αντίστοιχα ως τμήμα του Μαυροβουνίου. Οι μεταβολές αυτές αναγνωρίστηκαν με τη Συνθήκη του Λονδίνου (Μάιος 1913), αν και τρεις πόλεις στην πρώην ευρωπαϊκή Τουρκία εξακολουθούσαν να βρίσκονται υπό οθωμανικό έλεγχο (Σκόδρα, Ιωάννινα και Αδριανούπολη).

Οι διαφωνίες μεταξύ των πρώην συμμάχων αναφορικά με το μελλοντικό καθεστώς της Μακεδονίας σύντομα οδήγησαν στην εκδήλωση του Β' Βαλκανικού Πολέμου, κατά τον οποίο η Ελλάδα και η Σερβία πολέμησαν κατά της Βουλγαρίας. Ο πόλεμος αυτός έληξε τυπικά με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, η οποία καθόρισε την τελική διανομή των εδαφών της της Μακεδονίας. Στην Ελλάδα κατακυρώθηκε η Ανατολική Μακεδονία (Σέρρες, Δράμα και Καβάλα), ενώ η Σερβία διασφάλισε τα μακεδονικά εδάφη που ήδη κατείχε και προσάρτησε επιπλέον τη Στρώμνιτσα και μερικές ακόμη παραμεθόριες περιοχές.

Ως αποτέλεσμα των Βαλκανικών Πολέμων, ο πληθυσμός της Σερβίας αυξήθηκε από 2,9 εκατομμύρια σε 4,5 εκατομμύρια άτομα, ενώ η επικράτειά της αυξήθηκε κατά 81%.

Η Σερβία στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο

Με την δολοφονία του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου της Αυστρίας στις 28 Ιουνίου 1914 στο Σαράγεβο η Σερβία ενεπλάκη στον Α΄παγκόσμιο πόλεμο.[4] Κατά την διάρκειά του πολέμου η Σερβία αντιστάθηκε και κέρδισε πολλές νίκες αλλά η τριπλή εισβολή του 1915 ανάγκασαν τον σερβικό στρατό σε υποχώρηση στην Κέρκυρα έως το 1916 όπου άρχισε η απελευθέρωση της χώρας από τις συμμαχικές δυνάμεις.

Βασιλείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορτραίτο Όνομα Γέννηση Θάνατος Βασιλιάς
από
Βασιλιάς
έως
MilanIDeSerbia--dasknigreichse03kaniuoft.jpg Μίλαν Ομπρένοβιτς 22/8/1854 11/2/1901 6/3/1882 6/3/1889
Марко Мурат - Александар Обреновић, 1895.JPG Αλέξανδρος Ομπρένοβιτς 14/8/1876 11/6/1903 6/3/1889 11/6/1903
Peter I Karadjordjevic of Serbia.jpg Πέτρος Καραγιώργεβιτς 29/6/1844 16/8/1921 11/6/1903 1/12/1918

Χάρτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Kingdom of Serbia της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Краљевина Србија της Σερβικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).