Παξοί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Παξοί
Ο Γάιος στους Παξούς
Γεωγραφία
Συντεταγμένες 39°12′27″N 20°09′41″E / 39.2075°N 20.1614°E / 39.2075; 20.1614Συντεταγμένες: 39°12′27″N 20°09′41″E / 39.2075°N 20.1614°E / 39.2075; 20.1614
Αρχιπέλαγος Ιόνιο Πέλαγος
Νησιωτικό σύμπλεγμα Επτάνησα
Αριθμός νήσων 7
Έκταση 25,3 χλμ2
Υψόμετρο 231 μ
Υψηλότερη κορυφή Άγιος Ίσαυρος
Χώρα
Περιφέρεια Περιφέρεια Ιονίων Νήσων
Νομός Κέρκυρας
Πρωτεύουσα Γάιος
Δημογραφικά
Πληθυσμός 2.300 (απογραφής 2011)
Πυκνότητα 76,36 /χλμ2
Πρόσθετες πληροφορίες
Ιστοσελίδα www.paxi.gr

Οι Παξοί είναι ένα νησί των Επτανήσων, στο Ιόνιο Πέλαγος. Βρίσκεται 7 μίλια νότια της Κέρκυρας, σε απόσταση 8 μιλίων από τις Ηπειρωτικές ακτές και διοικητικά ανήκει στο Νομό Κέρκυρας. Πρωτεύουσα των Παξών είναι ο γραφικός Γάιος ο οποίος προστατεύεται φυσικά από δύο νησάκια, την Παναγιά και τον Άγιο Νικόλαο. Άλλοι οικισμοί των Παξών είναι η Λάκκα και ο Λογγός. Ο πληθυσμός σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 2.374 κάτοικοι και η έκτασή του 25,322 τ.χλμ.

Γεωλογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Παξοί και τα γύρω νησιά του συμπλέγματος αποτελούνται από ασβεστολιθικά πετρώματα, τα οποία συχνά σπάνε σε πλάκες. Οι ακτές είναι βραχώδεις και οι παραλίες που έχουν σχηματιστεί είναι μικρές και με βότσαλα. Οι Παξοί είναι νησί με πολλά σπήλαια και θειούχες πηγές.

Βλάστηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Παξοί χαρακτηρίζονται από τη πυκνή τους βλάστηση και από τους ελαιώνες οι οποίοι ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής των Βενετών οι οποίοι ενθάρρυναν την καλλιέργεια της ελιάς για να έχει το νησί οικονομικούς πόρους, και τους μικρούς αμπελώνες. Η χλωρίδα είναι πλούσια και περιλαμβάνει 450 είδη περίπου, με δύο από αυτά να είναι ενδημικά, το Limonium antipaxorum και το Centaurea paxorum.[1]

Πανίδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τα ερπετά των Παξών, έξη είδη προστατεύονται από τη συνθήκη του Βέργου. Στο πρόγραμμα βιοτόπων CORINNE αναφέρονται η σαύρα Agama stellio και το φίδι Elaphe longissima. Βαλκανικό ενδημικό είδος είναι η σαύρα Argyroides nigropunctatu. Στο νησί κατοικούν και δυο πράσινες σαύρες Lacerta trilineata και Lacerta viridis.[1]

Περιοχές ειδικού καθεστώτος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το νησιωτικό σύμπλεγμα των Παξών έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας, μέρος του δικτύου Natura 2000 («Νήσοι Παξοί και Αντίπαξοι» - κωδικός GR2230004)[1]

Η περιοχή των Παξών είναι ενδιάμεσος μεταναστευτικός προορισμός για πουλιά και περιλαμβάνεται στον κατάλογο ΣΠΠΕ «Σημαντική περιοχή για τα πουλιά της Ελλάδας».[1]

Στους Παξούς έχουν οριστεί από το Ελληνικό Δημόσιο δυο περιοχές ως «Τοπία ιδιαίτερης αισθητικής ομορφιάς», το χωριό Γάιος και ο όρμος Οζιά[2][1].

Οικονομική δραστηριότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τη δεκαετία του 1960, οι κάτοικοι των Παξών ασχολούνται με τον τουρισμό, την αλιεία και την παραγωγή ελαιόλαδου και κρασιού. Το ελαιόλαδο των Παξών είναι πολύ υψηλής ποιότητας και χρησιμοποιείται και στην παραγωγή σαπουνιού και σαμπουάν.

Γαλάζιες σπηλιές στους Παξούς

Ναυτιλία - χαρτογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τους Παξούς παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 1ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-212, που περιλαμβάνει και τις νήσους Οθωνοί, Κέρκυρα και τις έναντι ακτές της Ηπείρου, και ακόμα ειδικότερα ο ΧΕΕ-025 που αποτελεί τον λιμενοδείκτη των όρμων Λάκκα, Λόγγου, Γάιου και Οξιάς.

Τοπικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοπικός ήρωας θεωρείται ο Γιώργος Ανεμογιάννης, πυρπολητής που πέθανε κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα του 1821.

Σύμβολο του Δήμου Παξών είναι μια τρίαινα δεξιά και αριστερά από την οποία στέκονται από ένα δελφίνι, μια αναφορά στο μύθο του διαχωρισμού των Παξών από την Κέρκυρα από τον Ποσειδώνα με την τρίαινά του.

Ιστορική έκδοση για τους Παξούς και τους Αντίπαξους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικότατο γραπτό για τους Παξούς είναι το βιβλίο Παξός και Αντίπαξος του Λουδοβίκου Σαλβατόρ, Αρχιδούκα της Αυστρίας ο οποίος πέρασε έξη μήνες στο νησί μεταξύ 1884-1885 και το 1887 εξέδωσε το βιβλίο με 500 περίπου σελίδες και αρκετές εικόνες. Το βιβλίο αυτό είναι μια λεπτομερής εικόνα των Παξών και Αντίπαξων του τέλους του 18ου αιώνα και επανεκδόθηκε στα Ελληνικά το 1905.[3]

Μυθολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τη μυθολογία , οι Παξοί δημιουργήθηκαν όταν ο θεός Ποσειδώνας χτύπησε με την τρίαινα του την Κέρκυρα , αποκόπτοντας το νότιο άκρο της και σχηματίζοντας τους Παξούς , για να στεγάσει τον ερωτά του με την Αμφιτρίτη. Έχασε όμως την τρίαινα του, την οποία βρήκαν οι Παξινοί και την έκαναν έμβλημά τους.

Ιστορία Παξών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Όμηρος πρώτος αναφέρει τους Παξούς .Οι κάτοικοι ήταν ηπειρωτικής καταγωγής , ελληνόφωνες. Πρώτοι έποικοι φαίνεται να ήταν οι Φοίνικες, που είχαν αποικία τους την Κεφαλονιά .

432 π.χ.: Στα ανοιχτά των Παξών (που αναφέρονται ως ΄΄ νήσοι των Συβότων΄΄), γίνεται η μεγαλύτερη μέχρι τότε ναυμαχία μεταξύ Ελλήνων. Έγινε μεταξύ Κερκυραίων και Κορινθιων,

όπου βυθίστηκαν 70 Κερκυραϊκές και 30 Κορινθιακές τριήρεις.

229π.χ.: Οι ισχυροί στόλοι των Ιλλυρίων πειρατών (κατοίκων των Ανατολικών Παραλίων της Αδριατικής )και των Κερκυραίων, συγκρούστηκαν έξω από τους ΄΄καλούμενους Παξούς΄΄.Νίκησαν οι Ιλλύριοι κατέλαβαν την Κέρκυρα( και τους Παξούς ).Η νίκη τους αυτή προκάλεσε την πρώτη άμεση ρωμαική επέμβαση στα ελληνικά πράγματα. Οι Ρωμαίοι νικήσαν ένα χρόνο αργότερα τους Ιλλυρίους και τους υποχρέωσαν σε παραχώρηση εδαφών και καταβολή φόρων.

31 π.χ.: Στην περιοχή των Παξών κινήθηκαν οι στόλοι Οκταβιανού και Αντωνίου, με σύμμαχο την Κλεοπάτρα, για να καταλήξουν στη ναυμαχία του Ακτίου. Εικάζεται ότι μετά την έκβαση της , οι φυγάδες Αντώνιος και Κλεοπάτρα, λόγω ενάντιου άνεμου, μεθορμίστηκαν στους Παξούς.

960 μ.χ.: Ο επίσκοπος Κρεμόνας Λιουτπράνδος, ιστορικός, πηγαίνει στους Παξούς για να γράψει σε περιβάλλον ησυχίας τον τρίτο τόμο της Ιστορίας του.Κατά το δεύτερο μισό του 13ου αιώνα η Κέρκυρα περιέρχεται στην κυριαρχία των Ανδηγαυώνπροσαρτώντας και τους Παξούς.

1386: Το νησί κατακτάται από τους Βενετσιάνους . Οι Παξοί μεταβιβάζονται σε ενετούς πρίγκιπες και βαρόνους ως τιμάριο για πολλές δεκαετίες .

1423: Ο βαρόνος Αδάμ Β΄Σαν Ιππόλυτος ζήτησε άδεια από τη Βενετία να κτίσει φρούριο για να προστατέψει το νησί από τους πειρατές . Κτίστηκαν δυο ένα του ?γιου Νικολάου στο νησάκι απέναντι απΆ το Γάιο και ένα άλλο στη Λάκκα.

1537: Γίνεται μεταξύ των συμμαχικών στολών Ισπανών ,Ενετών και Πάπα , μια σπουδαία ναυμαχία εναντίον των Τούρκων ,προ των Παξών υπό την ηγεσία του ναύαρχου της Γένοβας Αντρέα Ντόρια. Τα τούρκικα πλοία βυθίστηκαν και η θάλασσα των Παξών γέμισε πτώματα .

Ο Χα΄ι΄ρεντίν Μπαρμπαρόσσα θέλησε να εκδικηθεί την καταστροφή που προκάλεσε ο Ντόρια.Μετά από λεηλασίες και αιχμαλωσίες , ο Μπαρμπαρόσσα αποφάσισε να πολιορκήσει την Κέρκυρα. Σύντομα βρέθηκε σε δύσκολη θέση, έλυσε την πολιορκία και αποσύρθηκαν τα στρατεύματα του αφού είχαν προκαλέσει τεράστιες καταστροφές . Στη συνεχεία ο τούρκικος στόλος ,υπό την αρχηγία του Μπαρμπαρόσσα ,εμφανίστηκε στους Παξούς και το νησί λεηλατήθηκε από άκρη σε ακρη.Δεν έμεινε λίθος επί λίθου .Η καταστροφή , ολοκληρώθηκε την επόμενη χρόνια , όταν οι Παξοί έγιναν το ορμητήριο του Τοργκούτ .Το νησί ερημωσε.

1571: Ο τουρκικός στόλος με ναύαρχο το Λουτσαλή Πασά λεηλάτησε εκ νέου το νησί ,σφάζοντας και τους εναπομείναντες κατοίκους και ερημώνοντας τα πάντα . Όσοι Παξινοί γλίτωσαν κατέφυγαν στα Διαπόντια νησιά , όπου και εγκαταστάθηκαν .

1797 :Οι Ενετοί παραδίνουν τα Επτάνησα ,μετά από 411 χρόνια Ενετοκρατίας ,στους Δημοκρατικούς Γάλλους, που έμειναν ως το 1799, όταν οι Ρώσοι κι οι Τούρκοι κατέλαβαν την Κέρκυρα.

1800: Με το σύνταγμα που έγινε , τα Επτάνησα ανακηρύχθηκαν σε Δημοκρατία με την επικυριαρχία του Σουλτάνου και την παρουσία της Ρωσίας.

1807: Με την συνθήκη του Τιλσίτ , τα Επτάνησα παραχωρήθηκαν στους Αυτοκρατορικούς Γάλλους του Ναπολέοντα. Ο αγγλικός αποκλεισμός έφερε πείνα στο νησί . Έτσι το Μάιο του

1810 οι Παξινοί επαναστάτησαν ,κατέλαβαν την εξουσία από τους Γάλλους , σηκώνοντας την Αγγλική σημαία. Οι Γάλλοι επεβλήθησαν ξανά και τιμώρησαν αυστηρά τους επαναστάτες.

1814: Ο αγγλικός στρατός με ταγματάρχη το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αποβιβάστηκε στην περιοχή Πλάνοι της Λάκκας και κατελαβε χωρίς αντίσταση το Κάστρο του Αη Νικόλα στο Γάιο.

1817:Οι Αγγλοι παραχωρούν Σύνταγμα στα Επτάνησα και αποτέλεσαν το Ενωμένο Κράτος των Ιόνιων Νησιών κάτω από Αγγλική Προστασία , με πρώτο Αγγλο Αρμοστή τον Μαίτλαντ.

1821: Οι Παξινοί , παρόλο που η Προστασία τους το απαγόρευε αυστηρά ,έλαβαν μέρος στην ελληνική επανάσταση και πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στον αγώνα της απελευθέρωσης. Στην κορωνίδα των ηρώων βρίσκεται ο Γεώργιος Ανεμογιάννης , μπουρλοτιέρης και πυρπολητής , που πρόσφερε τη ζωή του στον αγώνα , σε ηλικία 23 χρόνων , στη Ναύπακτο.

1864: Η φλόγα της Ένωσης με την Ελλάδα ,που χρόνια σιγόκαιγε ,φούντωσε και στους Παξούς.Οι Παξινοί Βουλευτές Ιωάννης Βελλιανίτης και Δημήτριος Μακρής ψήφισαν στην Ιόνιο Βουλή την Ένωση , που έγινε στις 21 Μαΐου 1864.

1912-13 :Προσφορά σε ζωές έδωσαν οι Παξοί και στους Βαλκανικούς πολέμους , καθώς και στη Μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή του 1922. με ανοιχτή αγκαλιά δέχτηκαν όσους η προσφυγιά οδήγησε στη γη τους και τους ενσωμάτωσε στο ντόπιο στοιχείο.

1923: Γίνεται Ιταλική απόβαση στην Κέρκυρα και στους Παξούς για ένα μήνα, σε αντίποινα του Μουσολίνι για τη δολοφονία Ιταλού στρατηγού.

1940-41: Ο φόρος αίματος συνεχίζεται στον Ελληνο΄ι΄ταλικο πόλεμο ,κατά τη Γερμανική κατοχή και κλείνει με το φοβερό εμφύλιο πόλεμο. Τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής οι Παξινοί 

επέζησαν με το εμπόριο λαδιού. Οι περισσότεροι πήγαιναν νύχτα με τα κουπιά στις Ηπειρωτικές ακτές της Ελλάδας , όπου έκαναν ανταλλαγή του λαδιού με σιτάρι, καλαμπόκι και κριθάρι.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά το Στράβωνα , το όνομά της στους Παξούς έδωσε η Φοινικική λέξη ΄΄πακς΄΄,που σημαίνει γεωμετρικό ΄΄τραπέζιο΄΄, δηλαδή νησί με τραπεζοειδές σχήμα, όπως φαίνεται από τη θάλασσα . Ο Μητροπολίτης Παραμυθίας Αθηναγόρας αιτιολογεί το όνομα Παξοί από τις πλάκες που έβγαιναν στους Παξούς και γινόταν εξαγωγή. Σύνθεση της λέξης Παξ = πλάκα και αε ή αι = νησί, μας δίνουν το όνομα του νησιού των πλακών. Ο Μουστοξύδης θεωρεί ότι προέρχεται το όνομα των νησιών από το επίθετο πακτός (δωρικός τύπος του πηκτός).Ο θησαυρός της Ελληνικής γλώσσας του Ερρίκου Στεφάνου ετυμολογεί την ονομασία από το αρχαίο ρήμα πηγνύω και μάλιστα από το μέλλοντα ΄΄πήξω΄΄. Επίσης είναι δυνατό να προήλθε από τη φράση ΄΄πακσώσας θύρας΄΄(κεκλεισμένες), γιατί το λιμάνι του Γάιου είναι κλειστό. Γιάννης Δόικας πιστεύει ότι η λέξη –ειρήνη, είναι αυτή που θα ταίριαζε στο ειρηνικό νησί των Παξών.Αλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι μερίδα κατοίκων της Σικελικής Παξούντος ,από ανάγκη ή φατριαστική καταδρομή , εκπατρίστηκε και εγκαταστάθηκε στους Παξούς, που τους δόθηκε το πάτριο όνομα

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Πληροφορίες από το δίκτυο Natura 2000
  2. ΦΕΚ 687/8/24-5-1976
  3. Παξός και Αντίπαξος, Ludwig Salvator , Archduke of Austria Ludwig Salvator , Anastasios P . Mitsiales, (1905), η μετάφραση στα ελληνικά