Σάσων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°30′N 19°17′E / 40.500°N 19.283°E / 40.500; 19.283

Σάσων
Σάσων is located in Αλβανία
Σάσων
Γεωγραφία
Τοποθεσία Αδριατική θάλασσα
Έκταση 5,7 χλμ2
Υψόμετρο 342 μ
Χώρα
Δημογραφικά
Πληθυσμός 0

Η Σάσων, ή Σάσωνα, ή Σάζενο (αλβανικά: Sazan ή Sazanit, ιταλικά: Saseno) είναι νησί της Αλβανίας, έκτασης περίπου 5.7 τ.χλμ. και χωρίς μόνιμο πληθυσμό. Η τοποθεσία του έχει στρατηγική αξία καθώς βρίσκεται ανάμεσα στα στενά του Οτράντο και την είσοδο του κόλπου της Αυλώνας, ενώ αποτελεί το μεγαλύτερο νησί της Αλβανίας. Κατά τον 19ο αιώνα παραχωρήθηκε στην Ελλάδα ως τμήμα των Ιονίων νήσων με τη λήξη των Ναπολεόντειων πολέμων και την κατάλυση των κτήσεων των Βενετών, ωστόσο στις αρχές του 20ου αιώνα το απέκτησε η Αλβανία, και μετέπειτα αποτέλεσε στρατιωτική βάση τόσο για την Σοβιετική Ένωση από το 1940 έως το 1960, όσο και για την Ιταλία και δυνάμεις του ΝΑΤΟ από τα τέλη του 1990, μετά από τις αντίστοιχες παραχωρήσεις της Αλβανίας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την αρχαιότητα υπήρξαν πολλές αναφορές στο νησί, από τον Στράβωνα ο οποίος κατέγραψε στοιχεία για τον διάπλου του στενού μεταξύ του νησιού και της ξηράς,[1] τον Πολύβιο ο οποίος έδωσε μια σύντομη περιγραφή της περίπλου του νησιού κατά τον Β´ Μακεδονικό πόλεμο,[2] αναφορά γίνεται και από τον Σκύλακα τον Καρυανδέα σε σχέση με την τοποθεσία του νησιού,[3] όπως και από τον Κλαύδιο Πτολεμαίο,[3] ενώ ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος ανέφερε πως η νήσος ήταν ορμητήριο πειρατών.[4]

Στο νησί φέρεται να διασώζονταν αρχαίο ελληνικό φρούριο στις αρχές του 19ου αιώνα.[5]

Μεσαίωνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τους βυζαντινούς χρόνους το νησί αναφέρθηκε ως Ἀειρονήσιον από τον Νικήτα Χωνιάτη κατά τον 12ο αιώνα, ενώ ως Σάσων αναφέρεται στις βυζαντινές πηγές το 1439 από τον Ιωάννη Ευγενικό.[3] Το 1279 η Σάσων κατακτήθηκε από τους Ανδηγαυούς της Νεαπόλεως, ωστόσο από το 1303 και έπειτα αναφέρεται ως Βενετική κτήση και έως τα τέλη του 15ου αιώνα φέρεται να υπήρχαν εναλλαγές στην κυριότητα του νησιού μεταξύ των Βενετών και Αλβανών.

Το 1571, το νησί βρισκόταν υπό οθωμανική διοίκηση πλέον, και σύμφωνα με τα γραπτά του ιστορικού του 19ου αιώνα Παναγιώτη Αραβαντινού φέρεται να υπήρξε το ορμητήριο του Οθωμανικού στόλου κατά την πορεία του προς την ναυμαχία της Ναυπάκτου.[3]

Νεότερη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 17ου αιώνα το νησί ήταν και πάλι υπό την κυριαρχία των Βενετών σύμφωνα με χάρτη του Βιντσένζο Κορονέλι, ενώ στις αρχές του 19ου προσαρτήθηκε στο Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων μετά τους Ναπολεοντείους Πολέμους.

Το 1864 παραχωρήθηκε τυπικά στην Ελλάδα ως παράρτημα των Ιονίων νήσων, όμως η Ελλάδα δεν άσκησε κυριαρχικά δικαιώματα. Η προσάρτηση του νησιού έγινε το 1912 κατά τον Α´ Βαλκανικό πόλεμο από άγημα του ελληνικού πολεμικού ναυτικού.[6][7] Εκκενώθηκε από την Ελλάδα ωστόσο το 1914 κατόπιν πιέσεων της Ιταλίας και της Αυστροουγγαρίας, παραχωρήθηκε στην Αλβανία με τον Νόμο 272/1914 (ΦΕΚ 151/Α΄/7-6-1914) ο οποίος ήταν απόρροια του πρωτόκολλου της Φλωρεντίας, και αναφέρεται πως οι λιγοστοί Έλληνες κάτοικοι του νησιού εξολοθρεύτηκαν σύντομα έπειτα.[6][7] Η Αλβανία τελικά παρεχώρησε τη Σάσωνα στην Ιταλία στις 2 Σεπτεμβρίου 1920, η οποία εγκατέστησε ναυτική βάση στο νησί το 1939, ενώ η αλβανική κυριαρχία επί της Σάσωνας αποκαταστάθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1947, στα πλαίσια των συνοριακών αλλαγών μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Για αρκετά χρόνια έπειτα, η Σάσων αποτέλεσε σοβιετική προκεχωρημένη στρατιωτική βάση στη Μεσόγειο, μετά από συμφωνία της αλβανικής κομμουνιστικής κυβέρνησης με τη Σοβιετική Ένωση.[3][8][9]

Από το 1998, ενώ το νησί εξακολουθεί να αποτελεί τμήμα της αλβανικής επικράτειας, η Ιταλία φέρεται να έχει αποκτήσει δικαιώματα χρήσης μετά από χρηματικό αντίτιμο που κατέβαλε στην Αλβανία.[6][7]Το νησί πρόσφατα χρησιμοποιούνταν και ως τόπος εκπαίδευσης των βρετανικών ειδικών δυνάμεων,[10] ενώ φέρεται να συνέβη ατύχημα κατά την εκπαίδευση τους το 2014, μετά από εισπνοή δηλητηριωδών αερίων τα οποία ήταν πιθανώς κατάλοιπα της σοβιετικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί.[11]

Το 2015, σύμφωνα με τις τουριστικές αρχές της Αλβανίας υπήρχαν σχέδια για την τουριστική ανάπτυξη και ανάδειξη του νησιού παρά το έντονα στρατικοποιημένο παρελθόν του,[12] και από τον Ιούλιο του 2015 επιτρέπεται η επίσκεψη από το κοινό.[13]

Τοπικά χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύγχρονος χάρτης του νησιού

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το νησί είναι το μεγαλύτερο της Αλβανίας καθώς και αποτελεί το πιο δυτικό σημείο της επικρατείας της. Έχει μήκος 4,8 χιλιόμετρα και πλάτος 2,7, με το εμβαδό του να είναι 5,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Διαθέτει 3 κορυφές, με το υψηλότερο σημείο του να είναι τα 337 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας στο βόρειο τμήμα του. Η συνολική ακτογραμμή του είναι 15 χλμ. Στις δυτικές ακτές του υπάρχουν βράχοι οι οποίοι κατεβαίνουν σε βάθος 40 μέτρων.[14]

Βιοποικιλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο νησί διαβιούν 7 είδη αμφιβίων εκ των οποίων τα 3 θεωρούνται σπάνια (όπως ο Αβλέφαρος), καθώς και 15 είδη ερπετών με τα 13 να είναι σπάνια, ενώ δεν υπάρχουν καθόλου οχιές σε αντίθεση με τον Αυλώνα και τις γύρω ηπειρωτικές περιοχές.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλίμα του νησιού είναι υποτροπικό έχοντας θερμούς χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια, κάτι ασυνήθιστο για την ευρύτερη περιοχή. Τον Αύγουστο του 2002 αναφέρθηκε η εμφάνιση κυκλώνα κοντά στο νησί.[15]

Κλιματικά δεδομένα Σάσων (1991-2010)
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Υψηλότερη° C (°F) 16.3 17.5 18.6 20.1 22.9 25.6 28.4 28.4 25.8 23.4 19.6 17.4 22.00
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) 10.2 10.5 11.7 13.3 16.4 21.3 23.7 23.4 21.2 16.5 13.1 11.1 16.03
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων 10 9 7 6 4 3 1 2 4 7 10 11 74
Πηγή: METEOALB Weather Station

Αφιερώματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύντομα μετά την παραχώρηση του νησιού από την Ελλάδα στην Αλβανία, το 1915 διαδραματίστηκε στο θέατρο του Φαλήρου στην Αθήνα το θεατρικό έργο του Σπυρίδωνα Σαμάρα με τίτλο Η ΠΡΙΓΚΗΠΙΣΣΑ ΤΗΣ ΣΑΣΣΩΝ, ένα τρίπρακτο κωμικό μελόδραμα με θέμα τις ερωτικές περιπέτειες μιας Αμερικανίδας πριγκήπισσας και ενός Ηπειρώτη νεαρού,[6] με τη σύνθεση του λιμπρέτου να έχει γίνει από τον Πολύβιο Δημητρακόπουλο και τον Νικόλαο Λάσκαρη. Το έργο ξαναπροβλήθηκε το 1957 και το 2016.[16]

Το 1923 η Ιταλία εξέδωσε μια σειρά 8 γραμματοσήμων με την απεικόνιση του Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄ της Ιταλίας και τη σφραγίδα με την ιταλική ονομασία του νησιού (Saseno) για χρήση από τις ιταλικές αρχές στο νησί.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. «Στράβων, Γεωγραφικά, 6». www.perseus.tufts.edu. http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%253Atext%253A1999.01.0197%253Abook%253D6. Ανακτήθηκε στις 2016-07-02. 
  2. «Πολύβιος, Ἰστορίαι, 5.110». www.perseus.tufts.edu. http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%253Atext%253A1999.01.0233%253Abook%253D5%253Achapter%253D110. Ανακτήθηκε στις 2016-07-02. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Λάμπρος,, Σπυρίδων Π. (1914). «Ἡ νῆσος Σάσων». www.kenef.phil.uoi.gr. Νέος Ἑλληνομνήμων, Τόμος 11. http://www.kenef.phil.uoi.gr/dynamic/bookfull.php?Book_ID=20113&contents=. Ανακτήθηκε στις 2016-07-02. 
  4. «Harry Thurston Peck, Harpers Dictionary of Classical Antiquities (1898), S, Sardes, Saso». www.perseus.tufts.edu. http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%253Atext%253A1999.04.0062%253Aalphabetic+letter%253DS%253Aentry+group%253D4%253Aentry%253Dsaso-harpers. Ανακτήθηκε στις 2016-07-02. 
  5. Dodwell, Edward (1819-01-01). A Classical and Topographical Tour Through Greece During the Years 1801, 1805 and 1806. Rodwell and Martin, σελ. 27. https://books.google.co.uk/books?id=oD9aAAAAcAAJ&pg=PA27&lpg=PA27#v=onepage&q&f=false. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 «Νήσος Σάσων: Από τους Βενετούς στους Ιταλούς». http://www.corfuhistory.eu/?p=1644. Ανακτήθηκε στις 2016-07-03. 
  7. 7,0 7,1 7,2 «Σάσων: Το Γιβραλτάρ της Αδριατικής-Ένα νησί που στις 5 Ιουνίου του 1914 το «χαρίσαμε» στην Αλβανία, Ιστορικά, ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ». www.elzoni.gr. http://www.elzoni.gr/html/ent/851/ent.29851.asp. Ανακτήθηκε στις 2016-07-03. 
  8. Nathanaili, Petrit (2002-12-01). «L’île de Sazan (Sasεno) ou la « Porte de l’Adriatique »» (στα fr). Balkanologie. Revue d'études pluridisciplinaires (Vol. VI, n° 1-2): 41–46. ISSN 1279-7952. http://balkanologie.revues.org/439. 
  9. «L'occupazione dell'isola di Saseno ed i reati commessi sull'isola - Prassi Italiana di Diritto Internazionale». www.prassi.cnr.it. http://www.prassi.cnr.it/prassi/content.html?id=2062. Ανακτήθηκε στις 2016-07-02. 
  10. «Royal Marines launch amphibious raid on abandoned submarine base - News stories - GOV.UK». www.gov.uk. https://www.gov.uk/government/news/royal-marines-launch-amphibious-raid-on-abandoned-submarine-base. Ανακτήθηκε στις 2016-07-03. 
  11. «Were 30 Royal Marines poisoned by mustard gas on Soviet weapons plant?». http://www.dailymail.co.uk/news/article-2592451/Were-30-Royal-Marines-poisoned-mustard-gas-derelict-Soviet-weapons-plant-Mystery-soldiers-fall-violently-ill-training-island-Albania.html. Ανακτήθηκε στις 2016-07-03. 
  12. «Τουριστικό θέρετρο γίνεται η νήσος Σάσων, A.P. | Kathimerini». http://www.kathimerini.gr/815109/article/epikairothta/kosmos/toyristiko-8eretro-ginetai-h-nhsos-saswn. Ανακτήθηκε στις 2016-07-03. 
  13. «FOTOLAJM/ Anija e parë turistike me 119 turistë mbërriti në Sazan». 26 July 2015. http://www.gazetatema.net/web/2015/07/26/fotolajm-anija-e-pare-turistike-me-119-turiste-mberriti-ne-sazan/. 
  14. http://www.divingalbania.com/hugo78_3.swf DivingAlbania.com
  15. http://www.tornadoit.org/lefoto28.htm Trombe marine e tornado sull'isola di Saseno (Albania) nell'agosto 2002, Tornadoit.org
  16. «Η Πριγκίπισσα της Σάσσωνος στις Ελληνικές Μουσικές Γιορτές». www.vulva.gr. http://www.vulva.gr/sassonos.html. Ανακτήθηκε στις 2016-07-03.