Οργάνωση Χ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Οργάνωσις Χ
Συμμετείχε στα Δεκεμβριανά
Flag of Grivas Organization X.png
Η φερόμενη ως σημαία της Οργάνωσης Χ
Ενεργό 1941-1946
Ιδεολογία Ελληνικός εθνικισμός, Βασιλικό φρόνημα, Αντικομμουνισμός, Λαϊκή δεξιά
Ηγέτες Γεώργιος Γρίβας
Όμηρος Παπαδόπουλος

Η Οργάνωση Χ ήταν η μετονομασία της Στρατιωτικής Οργανώσεως Γρίβα που ιδρύθηκε την περίοδο της γερμανικής κατοχής τον Ιούνιο του 1941 στην Αθήνα από τον αντισυνταγματάρχη Πεζικού Γεώργιο Γρίβα. Η μετονομασία έγινε τον Μάρτιο του 1943. Τα μέλη της οργάνωσης ήταν γνωστά σαν Χίτες.

Ίδρυση, ηγετικά πρόσωπα και σκοπός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προπομπός της οργανώσεως της Χ ήταν η οργάνωση Άγνωστος Μεραρχία η οποία συστάθηκε μόνο από αξιωματικούς, τους Στρατηγούς Γ. Λάβδάς και Β. Βραχνός και ηγετικά στελέχη Κ. Παπακωνσταντίνου, Θ. Κετσέα, Αγησίλαο Σινιώρη και Γεώργιο Γρίβα. Κατά τον Γρίβα θα έπρεπε η οργάνωση να συμπεριλάβει, πλην των στρατιωτικών και πολίτες ώστε να αποκτήσει λαϊκό έρεισμα. Αντιθέτως οι επιτελείς επέμειναν στην επάνδρωση μόνο από αξιωματικούς προκαλώντας διάσπαση σε δύο διαφορετικές ομάδες. Την ομάδα Εύορκων Στελεχών υπό τους Στρατηγούς Λαβδά και Βραχνό και την Οργάνωση Χ. [1]

Πολιτικός αρχηγός της οργάνωσης ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Χρύσανθος[εκκρεμεί παραπομπή]. Η οργάνωση αυτή είχε εθνικιστικό, αντικομμουνιστικό και φιλοβασιλικό προσανατολισμό και παρέμενε πιστή στον Γεώργιο Β' που ήταν στο Κάιρο. Tο σήμα της άλλωστε ήταν η μονογραφή του Γεωργίου B΄ με τα δύο σταυρωτά γάμμα που έμοιαζαν με Χ. Στη διάρκεια της κατοχής επιδόθηκε σε συλλογή πληροφοριών, κατασκοπία, αναγραφή συνθημάτων και φυγάδευση Ελλήνων προς τη Μέση Ανατολή.[2]Σαν ένοπλη οργάνωση συγκροτήθηκε προς το τέλος της κατοχής, εξοπλισμένη με αγορές όπλων από τους αποχωρούντες Γερμανούς,[3] με σκοπό να εμποδίσει την κατάληψη της εξουσίας από το ΕΑΜ.

Δομή της Οργάνωσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οργάνωση διατηρούσε 2.500 μέλη [εκκρεμεί παραπομπή],ενώ η ένοπλη παρατακτική δύναμή της ήταν περί τα 300 άτομα, αν και το σύνολο των οπλοφορούντων ήταν σαφώς μεγαλύτερο. Η σχετική της άνεση σε ανθρώπινο δυναμικό της επέτρεπε να αποστέλλει ενισχύσεις σε άλλες εθνικιστικές οργανώσεις ανά την επικράτεια (ΕΔΕΣ στην Ήπειρο,5/42 Ευζώνων στην Στερεά, ομάδες Καραχάλιου στην Πελοπόννησο). Μάλιστα μέρος των αξιωματικών της λειτουργούσε ως κύρια δεξαμενή εκπαιδευτών για τους νεοσύλλεκτους άλλων οργανώσεων.[4] Αρχικώς η οργάνωση ασχολήθηκε με σαμποτάζ[εκκρεμεί παραπομπή][5] και κατασκοπεία κατά των Γερμανών, σύντομα όμως αφοσιώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στον αντικομμουνιστικό αγώνα. Δημιουργήθηκε ένα ευρύ δίκτυο πληροφοριών με πολλές αξιόλογες προσπάθειες συγκέντρωσης στρατιωτικών πληροφοριών υπέρ των Αγγλικής υπηρεσίας Force 133, αλλά και το δίκτυο απέδωσε ακόμη σε ανάλογες πληροφορίες για την ΟΠΛΑ και το οπλισμό των ανταρτών ή για την προστασία των ίδίων των Χιτών. Δημιουργήθηκαν 14 τάγματα επιδρομών σε Αθήνα, Πειραιά και πέριξ και το τάγμα θανάτου στις ανατολικές συνοικίες, διοικούμενα ως επί το πλείστων από πρώην αξιωματικούς του Εθνικού Στρατού.

"Πιστεύω

  • Εις μίαν μεγάλην Τρισένδοξη, ελευθέρα, ευτυχισμένη Ελλάδα.
  • Εις το κοινωνικόν καθεστώς το οποίον μας κληροδότησαν οι πρόγονοι μας, υπό το οποίον μεγαλούργησε η φυλή μας και το οποίον σέβεται την Ελευθερίαν του ατόμου, τας παραδόσεις της Πατρίδος, της Θρησκείας και της οικογενείας.
  • Εις μία κοινωνικήν δικαιοσύνην στηριζομένην ουχί εις την πάλην των τάξεων και του ανταγωνισμού κεφαλαίου και εργασίας, αλλά είς την αρμονικήν συνεργασίαν τούτων.
  • Εις το πολίτευμα της Βασιλευομένης Δημοκρατίας, ως ανταποκρινομένης προς τον χαρακτήρα και τας παραδόσεις του Έθνους, εξυπηρετούσης κάλλιον τα εθνικά συμφέροντα.".
Όρκος της Χ

Τα τάγματα είχαν ως αποστολή:

  • Την διενέργεια ένοπλων επιχειρήσεων
  • Την κάλυψη ομάδων που διενεργούσαν σαμποτάζ, συγκέντρωση πληροφοριών, αναγραφή συνθημάτων
  • Την προστασία των πολιτών του Θησείου από τον ΕΛΑΣ, την ΟΠΛΑ αλλά και τα μπλόκα δυνάμεων κατοχής[εκκρεμεί παραπομπή]
  • Την κλοπή[εκκρεμεί παραπομπή] παντώς είδους εξοπλισμού και οπλισμού από τους Γερμανοϊταλούς και τα μέλη του ΕΑΜ

Η οργάνωση κατά την διάρκεια της κατοχής εξέδιδε της εξής μυστικές εφημερίδες υπό τον τίτλο Αναγέννησις και Συμμαχικά Νέα. Εκδότες και συντάκτες ήταν οι αδερφοί Ευσταθόπουλοι, Κ. Γαρέζος, Ι. Τσαρλής και Τ.Σώκος. Πλήθος άλλων προκηρύξεων τυπώνονταν και ρίχνονταν κρυφά στους δρόμους για την εξύψωση του ηθικού των αγωνιζόμενων Ελλήνων.

Εξοπλισμός της Χ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οργάνωση κατέβαλε έντονες προσπάθειες προς την ελεύθερη Ελληνική κυβέρνηση για την εξεύρεση οπλισμού αλλά και χρηματικών πόρων χωρίς να τα καταφέρει, άλλη εκδοχή αναφέρει ότι Αγγλοι δεν ήθελαν να εξοπλίσουν την οργάνωση, διότι η καταγωγή του Γρίβα αλλά και του επιτελάρχη της οργάνωσης Όμηρου Παπαδόπουλου ήταν Κυπριακή και δεν απέβλεπον με καλό μάτι. Έτσι ο μόνος τρόπος ήταν η εσωτερική αγορά, η κλοπή και αρπαγή όπλων από τους αντιπάλους τις δυνάμεις κατοχής[6][εκκρεμεί παραπομπή] και τις δυνάμεις του ΕΑΜ. Αξιόλογες επιχείρησεις αρπαγής οπλισμού από το ΕΑΜ είναι αυτές του Βύρωνα και της Καισαριανής όπου η οργάνωση αποκόμισε πολλά είδη οπλισμού. [7]

Επιχειρήσεις και γεγονότα των μελών της Χ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το καλοκαίρι του 1942 επιχειρήθηκε επιτυχώς σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Τατοϊου μαζί με την (Οργάνωση Αναγέννηση Γένους) ΟΑΓ του Ιωάννη Μπομποτίνου και τον Άγγλο αξιωματικό Ιβάνωφ πολωνικής καταγωγής του Β΄ Γραφείου Κατασκοπείας του Καϊρου. [8]

Μία από τις ενέργειες για την εξύψωση του ηθικού των Ελλήνων από την συγκεκριμένη οργάνωση ήταν το πρωινό της 25ης Μαρτίου 1943, όταν μέλη της οργάνωσης κατέθεσαν στεφάνι στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου μπροστά στα έκπληκτα μάτια των Γερμανών και Ιταλών κατακτητών.[9]

Στις 10 Γενάρη 1944 εύελπιδες της Χ, μπαίνουν στο Πολυτεχνείο και συλλαμβάνουν μέλη του Ταμείου Άπορων Φοιτητών(που ελεγχόταν από φοιτητές της ΕΠΟΝ) τα οποία και παραδίδουν στις Γερμανικές κατοχικές δυνάμεις[10].

Στις 25 Μαρτίου 1944 ο τομεάρχης της Χ Αμπελοκήπων Κωνσταντίνος Μανωλάκος αντιλήφθηκε συνεργείο συνθημάτων της ΕΠΟΝ δίπλα από το σπίτι του, πριν προλάβει να αντιδράσει πυροβολήθηκε από τους ΕΠΟΝιτες. Για αυτή τη πράξη οι Γερμανοί σε αντίποινα εκτέλεσαν 5 φυλακισμένους καθώς παράλληλα ήταν λογαχός των ταγμάτων ασφαλείας[11].

Το Κατοχικό Υπουργείο Εθνικής Αμύνης κάλεσε τον Αρχηγόν της Οργανώσεως Χ, Αντ/ρχην Γ. Γρίβα να παρουσιασθεί και να αναλάβει υπηρεσία στα τάγματα ασφαλείας (αριθ. Δ/γής ΕΠ 18888/9-5-44). Ο ίδιος και πολλοί άλλοι αξιωματικοί δεν παρουσιάστηκαν και τότε ελήφθησαν εναντίον τους σειρά πιεστικών μέτρων, όπως:

  • Η κατοχική κυβέρνηση Ράλλη διέταξε την σύλληψη του Γ. Γρίβα δια της υπ΄αριθμ. 18525/10-06-44 Υπ. Εθνικής Άμυνας, χωρίς να καταφέρει να τον συλλάβει.
  • Ενώ με την υπ΄αριθ. 18253/28-7-44 διέκοψε τις χρηματικές αποδοχές του από την στρατιωτική σταδιοδρομία κατά το παρελθόν.[12]

O ίδιος ο Γρίβας περιγράφει στην εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ (27/09/1971) προσπάθεια των ταγμάτων ασφαλείας να τον συλλάβουν, κατά την νύκτα της 12ης - 13ης Ιουνίου 1944 από την οποία διέφυγε εκ της οικίας του από στέγη σε στέγη.

Στις 25 Σεπτέμβη 1944 μια συμπλοκή με τη Χ στον Κεραμεικό εξελίχθηκε σε λουτρό αίματος όταν επενέβησαν Γερμανοί με πυρά όλμων από το Φιλοπάππου. Οι Γερμανοί είχαν έναν νεκρό και 2 τραυματίες και ξέσπασαν στους αμάχους της γειτονιάς.[13].

Το Σεπτέμβριο 1944 οι Συμμαχικές δυνάμεις οργάνωσαν την αποστολή πολεμικού εξοπλισμού για τον εξοπλισμό της Αστυνομίας Πόλεως και της Χωροφυλακής Αττικής από το Πόρτο Ράφτη για την στιγμή που θα αποχώρούσαν οι Γερμανοί , ο Στρατηγός Σπηλιωτόπουλος Στρατιωτικός Διοκητής Αττικής που μόλις είχε φτάσει με τον Στρατηγό Σκόμπυ από το Κάϊρο με την υπ΄αριθμ. 35/08.09.1944 διαταγή, ανέθετε στην οργάνωση Χ την παραλαβή αυτή με αρχηγό της επιχείρησης τον Σχη πυροβολικού Δαγκλή Δημήτριο. Κατά την διάρκεια της παραλαβής έγινε επίθεση από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ χωρίς καταφέρουν να πάρουν τον εξοπλισμό. Οι 100 άντρες της Χ που πήραν μέρος παρασημοφορήθηκαν με διάταγμα την 18η Ιουνίου 1947.[14]

Στα Δεκεμβριανά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μάχη του Θησείου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H περιοχή του Θησείου ήταν ελεγχόμενη υπό τους Χίτες και έλαβε χώρα η Μάχη του Θησείου στα Δεκεμβριανά όπου συμμετείχε, με πολλές απώλειες, στο πλευρό του κυβερνητικού μετώπου.

Μάχη του Θησείου
Μέρος των Δεκεμβριανών
Ημερομηνία 4 Δεκεμβρίου 1944
Τόπος Θησείο
Έκβαση Νίκη για τον ΕΛΑΣ, κατάληψη του Θησείου. Εμπλοκή Βρετανών.
Εμπλεκόμενες πλευρές
  • Flag of Greece (1822-1978).svg 2 τάγματα της 1ης Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ.
  • Flag of Grivas Organization X.png Οργάνωση Χ
  • Flag of the United Kingdom.svg Βρετανικά οχήματα μάχης
Ηγετικά πρόσωπα
  • Καπετάνιος Ορέστης Μακρής (Γιάννης)
  • Ταγματάρχης Κιλισμανής Γιάννης (Γύλος)
  • Ταγματάρχης Γιώργος Προβελέγγιος[15]
Δυνάμεις
περίπου 400 μαχητές
Απώλειες
20 άνδρες και 70 τραυματίες.

Το πρωί της 3ης Δεκεμβρίου ο Γρίβας βρισκόταν στην Στρατιωτική Διοίκηση Αθηνών όπου συναντήθηκε με τον Υφυπουργό των Στρατιωτικών Λεωνίδα Σπαή, ο Λεωνίδας Σπαής ζήτησε από τον Γρίβα, αριθμό αξιωματικών της Χ να αναλάβουν υπηρεσία στα τάγματα εθνοφυλακής, ενώ ανακοινώθηκε στον Γρίβα ότι θα επέλθει σύγκρουση με τον ΕΛΑΣ. Αμέσως μετά ο Γρίβας έφτασε με αυτοκίνητο στην Ακρόπολη όπου έπεφταν ήδη οι πρώτοι πυροβολισμοί.

Τα ξημερώματα της 4ης Δεκεμβρίου ο ΕΛΑΣ ενισχύθηκε από εφεδρικές δυνάμεις επιτίθεται στο Θησείο και στα αστυνομικά τμήματα της Αθήνας. Η 2η Ταξιαρχία του ΕΛΑΣ Αθηνών ενέργησε επίθεση με 1.200 άνδρες. Στόχοι είναι τα αστυνομικά τμήματα των Αθηνών και το αρχηγείο της οργάνωσης Χ στο Θησείο. Ο αντικειμενικός σκοπός της Χ ήταν να προασπίσει την περιοχή του Μακρυγιάννη από την πλευρά του Θησείου. Την επίθεση κατά του στρατηγείου της ανέλαβε το 4ο Σύνταγμα της 2ης Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ με δύναμη 400 ανδρών.[16]

Δύναμη 100 περίπου Χιτών μετά από επίθεση την 3η Δεκεμβρίου, στον λόφο του Φιλοπάππου αναγκάστηκαν να συμπτυχθούν γύρω από τα κτίρια της οργάνωσης κοντά στην οδό Νηλέως. [17] Μέχρι τις 4 το απόγευμα, οι θέσεις των Χιτών καταλήφθηκαν από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ. Πρώτα έπεσε το φυλάκιο της οδού Αιγινήτου, μετά από αυτό, οι επιθέσεις του ΕΛΑΣ στράφηκαν προς το Αστεροσκοπείο καταλαμβάνοντας το λόφο της Πνύκας. Δυο ακόμα φυλάκια υπήρχαν στην Αποστόλου Παύλου που δέχτηκαν επίθεση αμέσως μετά το Αστεροσκοπείο και μερικά είχαν εγκαταστήσει προς την γέφυρα του Πουλόπουλου.

Η τακτική του ΕΛΑΣ ξεκίνησε με επίθεση αντιπερισπασμού (λόχος Κουκακίου-Πλάκας στις 04:30 το πρωί) από τον λόφο Φιλοπάππου σε αραιή διάταξη καθώς οι κύριες δυνάμεις του ΕΛΑΣ (λόχοι Νέας Σμύρνης, Νέων Σφαγείων, Καλλιθέας στις 6:00 το πρωί) εξαπέλυσαν κύρια επίθεση από την κατεύθυνση των Πετραλώνων, ενώ το τελικό χτύπημα δόθηκε από το τάγμα Πετραλώνων (στις 09:00 το πρωί) από την γέφυρα "Πουλοπούλου"[18].

Από την στιγμή που είχε πέσει το Αστεροσκοπείο οι Χίτες προσπαθούσαν να οπισθοχωρίσουν και να διαφύγουν. Οι περισσότεροι Χίτες προσέτρεξαν προς το Θ' Αστυνομικό τμήμα για να σωθούν, ενώ οι υπόλοιποι μαζί με τον αρχηγό τους, Γρίβα αφοπλίστηκαν και φυγαδεύτηκαν από τους Βρετανούς με την βοήθεια αρμάτων μάχης (Σέρμαν) στα Παλαιά Ανάκτορα. [19] [20] Τα επιτιθέμενα τάγματα του ΕΛΑΣ σταμάτησαν την επίθεση καθώς δεν είχαν εντολές εμπλοκής με τις Βρετανικές δυνάμεις[21].

Οι απόψεις για τους νεκρούς και αιχμαλώτους της Χ διίστανται, ο Σόλων Γρηγοριάδης αναφέρει 100 νεκρούς και 40 τραυματίες, ενώ οι Χίτες δέχονται ότι η δύναμη τους, στο Θησείο ήταν 80 άντρες και οι απώλειες τους 28.

Οι νεκροί του ΕΛΑΣ ήταν 20 άνδρες και 70 τραυματίες αποτέλεσμα του εξαιρετικά βαρύ οπλισμού των αντρών της Χ. Στοιχείο που προβλημάτισε το επιτελείο του Α' Σώματος στρατού του ΕΛΑΣ, όπως και η άμεση επέμβαση των Βρετανών μόλις έγινε ορατή η καταστροφή της Χ[22].

Μάχες της Οδού Σόλωνος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δεύτερη γραμμή άμυνας των Χιτών βρισκόταν κατά μήκος της οδού Σόλωνος, στην οποία είχαν τοποθετηθεί φυλάκια της οργάνωσης στα σημεία της Σόλωνος 142 (στο τέλος της οδού), Σόλωνος 92 και Χαριλάου Τρικούπη ήταν το δεύτερο. Το τρίτο απέναντι από τη Νομική, ένα υπήρχε στην πλατεία Λυκαβηττού, ένα στην Κανάρη, ένα μαζί με τους χωροφύλακες στα παλαιά ανάκτορα, ένα στο Ζάππειο και ένα στο Θησείο.[23] Η επίθεση εναντίον του φυλακίου της Χ στο οποίο έδρευαν 30-40 Χίτες, της οδού Σόλωνος 142, άρχισε στις 4 Δεκεμβρίου εώς την 8η του μηνός, έπειτα από αλλεπάλληλες επιθέσεις του ΕΛΑΣ και με πολλούς τραυματίες από την πλευρά της Χ, διατάσονται μέσω τηλεφώνου να εγκαταλείψουν το κτίριο. Η διαφυγή έγινε ταράτσα ταράτσα ενώ οι τραυματίες επιβιβάστηκαν σε αγγλικά άρματα. Ο Νίκος Φαρμάκης μέλος της Χ, μετά της διαφυγή του από το οίκημα της Σόλωνος 142, αναφέρει ότι ανακρίθηκε στο φρουραρχείο Αθηνών από τους Άγγλους και ερωτήθηκε αν θα ήθελε να βοηθήσει τους Άγγλους στις εκκαθαρίσεις της Αθήνας, μετά την αποδοχή, του δόθηκε στολή Βρετανού αλεξιπτωτιστή και στρατολογήθηκε στην 5th Batalion of the 2nd Paratroop Brigade εώς την 5η Ιανουαρίου 1945.[24] Οι περισσότεροι Χίτες εντάχθηκαν αμέσως μετά τη μάχη του Θησείου, στο 143ο Τάγμα Εθνοφυλακής με δ/κτη του Ταγματάρχη Θεμιστοκλή Μπαμπίλη.

Λίγο μετά τη διάλυση της οργάνωσης ο αρχηγός της αντισυνταγματάρχης Γρίβας αποστρατεύτηκε το 1945 για να ασχοληθεί με τον απελευθερωτικό - ενωτικό αγώνα της Κύπρου. Με το τέλος των Δεκεμβριανών και την ήττα του ΕΑΜΕΛΑΣ, πολλοί πολίτες της υπαίθρου και ιδιαίτερα της Πελοποννήσου, διωχθέντες από το ΕΑΜ, εντάχθηκαν στην Οργάνωση Χ για να συγκροτήσουν ομάδες προκειμένου να εκδικηθούν το ΕΑΜ. Για τα γεγονότα αυτά επικράτησε ο όρος Λευκή τρομοκρατία

Οι νεκροί πολίτες της Οργάνωσης Χ αγγίζουν τους 538, οι περισσότεροι έπεσαν κατά την διάρκεια της Μάχης του Θησείου και άλλοι εκτελέστηκαν από την ΟΠΛΑ, ενώ οι στρατιωτικοί αγγίζουν τους 201.[25]

Σχέσεις Χ με δοσιλογικές Κυβερνήσεις, Τάγματα Ασφαλείας και δυνάμεις Κατοχής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χ κατηγορήθηκε[26] ότι είχε στενές σχέσεις από το 1943 με την κατοχική κυβέρνηση. Η Χ υπέγραψε πρωτόκολλο συνεργασίας εφτά "εθνικών οργανώσεων" (Οργάνωση Χ, ΡΑΝ, Εθνική Δράση, ΕΔΕΣ Αθήνας, ΕΔΕΜ, ΕΚΟ, Τρίαινα) με παρόντες, τον Άγγλο σύνδεσμο Ντον Στοτ και τον Δ. Σειραγάκη, εκπρόσωπο της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Υπουργείου Άμυνας της κατοχικής δοσιλογικής κυβέρνησης στα πλαίσια του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Συνασπισμού (ΠΑΣ) υπό τις διαταγές του Συμμαχικού στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Παρόλο που ο Ντον Στοτ δεν είχε καμία εξουσιοδότηση για μια τέτοια ενέργεια η συνεργασία επήλθε κάτω από δική του πρωτοβουλία. Επιπροσθέτως όμως στα Γερμανικά αρχεία δεν γίνεται καμία αναφορά που να συνδέει την Γκεστάπο ή κάποια άλλη μυστική υπηρεσία των Γερμανών με συνεργασία εκείνη την στιγμή.[27][28].Πλέον, όποτε τα μπλόκα των Ταγμάτων Ασφαλείας συνελάμβαναν ενόπλους των οργανώσεων αυτών, τους άφηναν ελεύθερους επιστρέφοντας τον οπλισμό τους[29]. Εξάλλου, πολλοί εύζωνοι των Ταγμάτων Ασφαλείας ήταν ταυτόχρονα και μέλη της Χ[30]. Παράλληλα το 1943 ο Γρίβας είχε εκφράσει την επιθυμία για να συνάψει συμφωνία με την Βέρμαχτ, αλλά όπως σημείωσε ο Γερμανός αρχαιολόγος Ρ. Χάμπε, στέλεχος του Β' γραφείου, «οι ηλίθιοι της γερμανικής ηγεσίας τον πληροφόρησαν ότι δεν διαπραγματεύονταν με αρχηγό συμμορίας». Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι το 4/1/Β δεν συνεργάζονταν αλλά παρακολουθούσε τις οργανώσεις (Χ, ΡΑΝ, ΠΕΑΝ, Τρίαινα, ΙΤ, ΕΔ, ΕΤ)[31] [32]

Η άποψη της Χ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αντίθετη άποψη των Χιτών είναι ότι συνασπίσθηκαν οι εθνικές οργανώσεις υπό του Αγγλικού Στρατηγείο Μέσης Ανατολής (ΣΜΑ) και όχι μετα του κατακτητού, παρολα αυτά το σχέδιο συνασπισμού δεν βρήκε ευρύτερη απήχηση λόγω των εμποδίων του ΕΑΜ στο Κάϊρο.

  • Τον Άυγουστο 1941 απεστάλει αξιωματικός της Χ στο Κάϊρο ώστε να τους παράσχουν εξοπλισμό.
  • Τον Άυγουστο 1942 ο Ταγματάρχης Τσιγάντες ήρθε σε επαφή με την οργάνωση αλλά ο θάνατος του δεν επέτρεψε την συνέχεια σε ουσιώδης εξελίξεις.
  • Τον Άυγουστο 1943 η οργάνωση ζητά από το ΣΜΑ να διατεθουν τα μέσα για την δημιουργία αντάρτικης ομάδας στην περιοχή Ελικώνας - Κιθαιρώνας.
  • Οι οργανώσεις (Οργάνωση Χ, ΡΑΝ, Εθνική Δράση, ΕΔΕΣ, ΕΔΕΜ, ΕΚΟ, Τρίαινα) επροσπάθησαν να συμπλεύσουν, αλλά η Ελληνική κυβέρνηση του Καϊρου ήτο παντελώς αδιάφορη περί τούτων εξελίξεων [33].
  • Ακόμη μία ενέργεια έγινε το 1944 με την συγκρότηση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Συνασπισμού(ΠΑΣ) με άλλες ομάδες εθνικής αντιστάσεως, καταργώντας τον ένα μήνα αργότερα λόγω οικονομικών δυσχερειών[34].
  • Η Χ αναγνωρίστηκε επίσημα ως Εθνική Οργάνωσις Εσωτερικής Αντιστάσεως με βασιλικό διάταγμα της 10ης Μαρτίου 1950,[35] το οποίο δημοσιεύθηκε στο Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως Α 83 την 18η του ίδιου μήνα.

Τι είπαν για την Οργάνωση Χ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εμ. Τσουδερός Πρωθυπουργός της εξόριστης Κυβερνήσεως αναφέρει σε σημείωμα [ασαφές] στον Άγγλο πρέσβη Λήπερ Μέχρι στιγμής, αι αντάρτικαι οργανώσεις εις την Ελλάδα είναι εις τα χέρια των αντιμοναρχικών και των Κομμουνιστών. Η μόνη συντηρητική και αγωνιστική ομάδα είναι αυτή του Συνταγματάρχου Γρίβα (Οργάνωση Χ), ο οποίος είναι άξιος πλήρους εμπιστοσύνης. Αυτή και όσες άλλες ομάδες αποτελούνται από συντηρητικά στοιχεία, πρέπει να υποστηριχθούν. [36]

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ αγορεύοντας στην Βουλή στις 18 Μαρτίου 1959 με τέτοιες προυποθέσεις, η ίδρυση, η οργάνωση και το ξεκίνημα μιας ένοπλης επαναστασης μπορουσε να γίνει μόνο αν αυτά τα αποφάσιζε ένας ανθρωπος κι αν ο άνθρωπος αυτός είχε πίστη, ψυχραιμία και ακατάβλητη εσωτερική πειθαρχία και επι πλέον διάθεση ιεραποστολική. Όλα αυτα τα είχε σε υπέρτατο βαθμό ο Συνταγματάρχης Γρίβας. Το είχε αποδείξει άλλωστε με την οργάνωση Χ όταν κυκλωμένος από παντού στο Θησείο αμύνθηκε με μία ομάδα πιστών.

Ο Αρχηγός της Βρετανικής Αποστολής στην Ελλάδα Κρις Γουντχάους έγραψε: το όνομά της ήταν άγνωστο ακόμα και λίγο πριν φύγουν οι γερμανοί αλλά και τότε πάλι το όνομα αυτό δεν σήμαινε τίποτα που να έχει σχέση με αντίσταση. Μόνο στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια απέκτησε μία ορισμένη σημασία: την απαίσια σημασία μιας Κου-Κλουξ-Κλαν Ο αρχηγός της ¨Χ¨, σε απάντησή στον Γουντχάους έγραψε «Αν ο Γούντχαουζ αγνοούσε ποιοι είμαστε, σημαίνει ότι είχε πλήρη άγνοια της κατάστασης στην Ελλάδα, οπότε δεν ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση. Εκτός αν αυτός προσμετρούσε την συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση υπολογίζοντας τις χρυσές λίρες που έλαβε συγκεκριμένη οργάνωση. Σε κάθε περίπτωση ομολογούμε πως ορθώς δεν μας υπολογίζει μεταξύ των συμμετασχόντων στην Εθνική Αντίσταση, διότι εμείς αγωνιστήκαμε με μοναδικό κίνητρο την απελευθέρωση της πατρίδος μας». [37].

Ο Νίκος Φαρμάκης, αγγελιαφόρος της οργάνωσης αναφέρει σε συνέντευξή του ότι Εξ όσων γνωρίζω, και γνωρίζω πάρα πολλά, ουδέποτε είχαμε σχέση με τους Γερμανούς. Υφίστατο μια μικρή επαφή με τα Τάγματα Ασφαλείας.Οι Γερμανοί δεν ησχολούντο το '44 με τα δικά μας, παρά μόνο με κάποια τετράγωνα μέσα στην Αθήνα.[38].

Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος αναφέρει ότι ο Γεώργιος Γρίβας, αρχηγός της οργανώσεως «Χ» κατά την περίοδο της κατοχής: Συνειργάζετο μετά της εν Αθήναις μυστικής αγγλικής υπηρεσίας πληροφοριών Κόδρος και Ηρνήθη οιανδήποτε συνεργασίαν της οργανώσεως μετά της Κυβερνήσεως Ράλλη, ου ένεκεν αρκετοί αξιωματικοί αυτής εδιώχθησαν[39].

Ο Βρετανός σύνδεσμος Σέππαρντ αποκαλούσε την οργάνωση ημικουίσλιγκ και αργότερα κουίσλιγκ.[40], ονομασία που σε διάφορες γλώσσες σημαίνει προδότης και δωσίλογος.

Εθνικό Κόμμα Χιτών (Χ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την Κατοχή ιδρύθηκε το Κόμμα των Χιτών από τον Γεώργιο Γρίβα, με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Ευσταθόπουλο παίρνοντας μέρος στις εκλογές του 1946 με φιλοβασιλική χροιά και σύνθημα (Όλοι για την επάνοδον του Βασιλιά μας), χωρίς να εκλέξει κάποια βουλευτική έδρα στο κοινοβούλιο. Άλλη μία πολιτική προσπάθεια έγινε στις εκλογές του 1950 χωρίς κανένα αποτέλεσμα.

Ο Όμηρος Παπαδόπουλος είχε πει ότι ο Γρίβας δέχτηκε πρόταση να πολιτευτεί με το Λαϊκό Κόμμα στις εκλογές του 1946, αλλά η ηγεσία του κόμματος άλλαξε γνώμη και ακύρωσε την συμφωνία μεταξύ τους μετά από μικρό χρονικό διάστημα.[41]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Φως εις το σκότος της Κατοχής, Ν.Αντωνακέας, Εκδόσεις Πελασγός
  2. John Louis Hondros, Occupation & Resistance: the Greek Agony (New York: Pella, 1983), p. 142
  3. Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα, συνέντευξη Νίκου Φαρμάκη, μέλους της Οργάνωσης Χ
  4. Εθνική Αντίστασις, Κοσμάς Αντωνόπουλος, Αθήναι, σελ.642,656
  5. Ο Άγνωστος Πόλεμος της Χ, Εκδόσεις Μάχη 1988, σελ.22
  6. 1940 - 1952 Το δράμα της Ελλάδος - Έπη και αθλιότητες" Γ. Καραγιάννης - Αθήναι
  7. Η θρυλική ΕΟΚΑ και ο Σχης Γρίβας, Α. Χατζηαναστασίου, Εκδότης Διεθνούς Πρακτορίου
  8. Θησείο Ιούνιος 1941 - Δεκέμβριος 1944, Φάνης Χαμόδρακας
  9. Τρία χρόνια τρεις αιώνες, Σχης Όμηρος Παπαδόπουλος, Νέα θέσης
  10. Λυγούρα,Αναστασία (2010, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών), Πανεπιστημιακά ιδρύματα και φοιτητική δράση κατά τα έτη 1940-1944
  11. Το τιμωρό χέρι του λαού Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα 1942-1944 Συγγραφέας: Ιάσονας Χανδρινός σελ 197
  12. Απομνημονεύματα Γ. Γρίβα,1955-59, Εκδόσεις Πελασγός
  13. Το τιμωρό χέρι του λαού Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα 1942-1944 Συγγραφέας: Ιάσονας Χανδρινός σελ 252
  14. Ιστορία Στρατου(ΔΙΣ Φ913/Ζ/2
  15. Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας Άνεμος λευτεριάς στις ανατολικές και νότιες συνοικίες 1941-1945, Ορέστης Μακρής, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή 1985 σελ 196-198
  16. Τα φοβερά ντοκουμέντα(Δεκέμβριος 1944-το ανεξήγητο λάθος) Σόλων Γρηγοριάδης
  17. Ο Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος, μελέτες για την πόλωση, Ντέϊβιντ Κλόουζ, σελ 70-80
  18. ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ 1944, Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ, εκδόσεις Αλεξάνδρειας 2014 σελ 88
  19. Μηχανή του Χρόνου, μάχη του Θησείου
  20. Εφημερίδα Πατρίς της Λευκωσίας, 25/10/1971, Γ Γρίβα,
  21. Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας Άνεμος λευτεριάς στις ανατολικές και νότιες συνοικίες 1941-1945, Ορέστης Μακρής, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή 1985 σελ 198
  22. Δεκέμβρης '44, Οι μάχες στις γειτονιές της Αθήνας, Ε Ιστορικά, Η μάχη της Αθήνας, Στρατιωτικές Επιχειρήσεις από 4 Δεκεμβρίου 1944 ως 6 Ιανουαρίου 1945, Γεώργιος Μαργαρίτης, σελ 20
  23. Η Μαρία Κάλλας ήταν η ερωμένη του Ιταλού φρουράρχου το 1943
  24. Ο Γρίβας και η Χ - Το χαμένο αρχείο της Χ, Σπύρος Παπαγεωργίου, εκδόσεις Νέα Θέσις σελ 453-470
  25. Θησείο Ιούνιος 1941 Δεκέμβριος 1944, Φ.Χαμόδρακας, Πίνακας ονομάτων, σελ. 165
  26. Μύθος και αλήθεια για τον Γρίβα «Διγενή» Εφημερίδα Καθημερινή
  27. Στέμμα και Σβάστικα σελ.361 - 362
  28. Τάσος Κωστόπουλος, Η Αυτολογοκριμένη Μνήμη, Τα Τάγματα Ασφαλείας και η Μεταπολεμική Εθνικοφροσύνη, Εκδόσεις Φιλίστωρ, σελ. 52
  29. Στο ίδιο,σελ.55
  30. Στο ίδιο, σελ.54
  31. Ιστορία της Κατοχής, Δ.Κουκούνας, εκδόσεις Λιβάνη, σελ. 410
  32. Χάγκεν Φλάισερ, Στέμμα και σβάστικα, η Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης, 1941-1944, Αθήνα 2009, Το Βήμα βιβλιοθήκη, τ. Β, σ. 30
  33. το ίδιο σελ. 42
  34. το ίδιο σελ. 43
  35. Όμηρος Παπαδόπουλος, Οργάνωσις Χ: Τρία Χρόνια Τρεις Αιώνες, Νέα Θέσις, Αθήνα (2000) σελ. 166
  36. Ιστορικό Αρχείο Εμ. Τσουδερού, Τόμος 1 σελ.20-23
  37. Το "ξέπλυμα" της ελληνικής Κου Κλουξ Κλαν
  38. «Η Μαρία Κάλλας ήταν η ερωμένη του Ιταλού φρουράρχου το 1943»
  39. Η Εκκλησία από την Κατοχή στον Εμφύλιο», Αθήνα 2001. σσ. 353-354, Γιώργου Ν. Καραγιάννη
  40. Χάγκεν Φλάισερ Στέμμα και σβάστικα, η Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης, 1941-1944, Αθήνα 2009, Το Βήμα βιβλιοθήκη, τ. Β, σ.30
  41. Η Χ και οι χίτες. Η ιστορία και η δράση μιας ακροδεξιάς οργάνωσης

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γεώργιος Γρίβας: Ο Διγενής του Έθνους του Σταύρου Καρκαλέτση