Διονύσιος Παπαδόγγονας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Διονύσιος Παπαδόγγονας
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Διονύσιος Παπαδόγγονας (Ελληνικά)
Γέννηση1888
Πεταλίδι Μεσσηνίας
ΘάνατοςΔεκέμβριος 1944
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΝέα ελληνική γλώσσα
ΣπουδέςΣτρατιωτική Σχολή Ευελπίδων
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταστρατιωτικός
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΒ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και Εκστρατεία της Κριμαίας
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΑνώτερος Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικα
Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικα
Αργυρός Σταυρός του Σωτήρος
Διασυμμαχικό Μετάλλιο Νίκης (Ελλάδας)
Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας
Μετάλλιο Εξαίρετων Πράξεων (Ελλάδα)
Χρυσό Αριστείο Ανδρείας
Πολεμικός Σταυρός

Ο Διονύσιος Παπαδόγκωνας η Παπαδόγγονας (Πεταλίδι Μεσσηνίας 1888- Αθήνα 1944) ήταν Έλληνας στρατιωτικός, δωσίλογος κατα την Κατοχή της Ελλάδας και οργανωτής των Ταγμάτων Ασφαλείας Πελοποννήσου. Σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στο Πεταλίδι Μεσσηνίας το 1888, με καταγωγή από την Μάνη. Ακολουθώντας στρατιωτικό επάγγελμα φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων και συμμετείχε στις επιχειρήσεις Βορείου Ηπείρου και σε όλους τους μετέπειτα πολέμους, Βαλκανικούς 1912-1913, στον Α' Π.Π.. Έλαβε μέρος στην Εκστρατεία της Κριμαίας στην Ουκρανία, στη Μικρασιατική Εκστρατεία και στο Β' Π.Π.. Ειδικότερα στον τελευταίο συμμετείχε ως αρχηγός πεζικού της ΧΙΙ Μεραρχίας (Αλεξανδρούπολης) και από 18-1-1941 αρχηγός πεζικού της V Μεραρχίας Κρητών όπου και διακρίθηκε στη μάχη της Τρεμπεσίνας.

Στη διάρκεια της κατοχής οργάνωσε την φιλοβασιλική αντιστασιακή οργάνωση Ελληνικός Στρατός (ΕΣ) που αργότερα διαλύθηκε από τον ΕΛΑΣ. Ήρθε σε επαφή με τους συνδέσμους του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, Ρίντ και Φράϊζερ και εξέθεσε την γενική κατάσταση που επικρατούσε στην Καλαμάτα με τους κατακτητές αλλά και του ΕΑΜ. Ανέλαβε αρχηγός του Β΄ Αρχηγείου Χωροφυλακής Πελοποννήσου (1944) και οργάνωσε τα Τάγματα Ασφαλείας Πελοποννήσου[1] συνεργαζόμενος με τους Γερμανούς και υπαγόμενος διοικητικά στις εντολές τους. Η σκληρότητά του ήταν παροιμιώδης. Αναφέρεται ότι με δική του πρωτοβουλία εκτελέστηκαν επιπλέον 100 αντιστασιακοί πέρα από τους 200 της Καισαριανής ως αντίποινα της εκτέλεσης του υποστράτηγου Κρεχ, ενώ οι Γερμανοί ήταν πολύ ικανοποιημένοι από τη συνεργασία του, τόσο ώστε να λάβει συγχαρητήρια επιστολή από τον ίδιο τον Χίτλερ.[2]

Όταν ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος έφθασε στην ελεύθερη Πελοπόννησο από το Κάιρο ως προπομπός της εκεί ελληνικής κυβέρνησης, ζήτησε από τον Δ. Παπαδόγγονα, που είχε περικυκλωθεί στην Τρίπολη από τις δυνάμεις του Άρη Βελουχιώτη, να σταματήσει κάθε δραστηριότητα και ο ίδιος και οι ομάδες του να παραδοθούν. Ο Δ. Παπαδόγονας ακολουθώντας την εντολή παραδόθηκε και με κάποιες ομάδες του φέροντας ελάχιστο ελαφρύ οπλισμό διεκπεραιώθηκαν από τους Βρετανούς αρχικά στις Σπέτσες και από εκεί στο στρατόπεδο Γουδί στην Αθήνα.

Σκοτώθηκε στα Δεκεμβριανά στο Γουδί την στιγμή που επιθεωρούσε φυλάκια των αμυνομένων. Γιος του Διονυσίου είναι ο πολιτικός Αλέξανδρος Παπαδόγγονας.

Σύμφωνο Ντόρια-Παπαδόγκωνα (πλαστό ή όχι?)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Παπαδόγγονας, υπογράφει στις 20 Ιουλίου του 1943, σύμφωνο συνεργασίας με τον διοικητή του 64ου Ιταλικού συντάγματος Πεζικού,Ντομένικο Ντόρια στο οποίο αναφέρεται ότι

"Οι υπογεγραμμένοι συνταγματάρχης διοικητής του 64ου Συντάγματος πεζικού Ντόριο Ντομένικο και ο συνταγματάρχης Παπαδόγκωνας Διονύσιος, διοικητής πεζικού της Διοικήσεως Καλαμών, έχοντες υπ' όψιν τον εκ του κομμουνισμού κίνδυνον και την δημιουργίαν επεισοδίων, εις βάρος του στρατού κατοχής και του εθνικού στοιχείου Καλαμών και την πρόληψιν οιασδήποτε ενεργείας εκ μέρους των αναρχικών στοιχείων, έχοντες εξουσιοδοτηθεί προς τούτο υπό των ανωτέρων των διοικήσεων

ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΜΕΝ:

1) Την παροχήν οιασδήποτε βοηθείας εις τον συνταγματάρχην Παπαδόγκωνα Διονύσιον, ήτις, κατά την αντίληψίν του θα ήτο αναγκαία υπ' αυτού. Ούτος δεσμεύεται με τον λόγον της τιμής του, δια συνεργασίαν μετά του υπογεγραμμένου Ιταλού συνταγματάρχου, προς εξαφανισμόν των εν Μεσσηνία δρωσών οργανώσεων. Επ' ευκαιρία δε, υπό την άμεσον ευθύνην του, θα οργανώση αποσπάσματα εθνικιστικά υπό την διοίκησιν του συν­ταγματάρχου Γιαννακοπούλου, με τον αποκλειστικόν σκοπόν να διαλύση τας κομμουνιστικάς οργανώσεις Ε.Α.Μ.-Ε.Λ.Α.Σ. κλπ., συνεργαζόμενος μετά πλήρους συναδελφώσεως μετά των στρατευμάτων κατοχής.Εγράφη εις διπλούν και εις έκαστον των συμβαλλομένων εδόθη και ελήφθη εν αντίτυπον δεόντως υπογεγραμμένον.

Ο συνταγματάρχης διοικητής

Ντόρια Ντομένικος

Ο συνταγματάρχης διοικητης του Εθνικού Στρατού Ελλάδος

Παπαδόγκωνας Διονύσιος"


Ο Παπαδόγκωνας λίγες μέρες αργότερα απάντησε με συνέντευξη του στην εφημερίδα Θάρρος της καλαμάτας, όπου διαψεύδει την κατηγορία. Μάλιστα το ΕΑΜ μέσω του λοχαχού του ΕΛΑΣ, Τάσσου Αναστασόπουλου, το σύμφωνο ήταν πλαστό και το είχε κατασκευάσει το ίδιο το ΕΑΜ.[3]. Η απάντηση του Παπαδόγκωνα έχει ως εξής:

Δηλώ με τον κατηγορηματικώτερον τρόπον ότι το δημοσιευθέν έγγραφον είναι ανύπαρκτον επινόημα κακοβούλων Ελλήνων επιδιωκόντων σκοπούς σκοπούς. Κύριοι αναλφάβητοι! Οι οποίοι σαλπίζετε τα ψεύδη σας, κατηναλώσατε πάρα πολλά από τα ολίγα εγκεφαλικά σας κύτταρα δια να επιτύχετε τούτο μόνον: Να παρουσιαθήτε ενώπιον του λαού ποίοι είσθε. Επλαστογραφήσατε υπογραφάς και σφραγίδας, διατυμπανίσατε πανταχού, από καιρού ήδη ότι θα επροβαίνατε εις σοβαράς αποκαλύψεις εις βάρος μου και ουδέν άλλο κατωρθώσατε ειμή να υποδείξετε δια της αγνοίας σας, εκείνα τα οποία γνωρίζουν όλοι - και οι φαντάροι μας ακόμη - όσοι έγραφαν κατά την θητείαν των μίαν αναφοράν ή επρωτοκόλλησαν εν έγγραφον. Πριν προβήτε εις την συκοφαντικήν αυτήν εκστρατείαν εναντίον δύο Συνταγματαρχών, δεν εσυμβουλεύεσθε τουλάχιστον ένα δεκανέα πρωτοκολλητήν, ώστε να σας προλάβη άπ' αυτό το κατρακύλισμα. Πληροφορώ όλους τους αγαπητούς μου συμπολεμιστάς, τους αγαπητούς μου Ελληνας, με τους οποίους τόσοι άρρηκτοι δεσμοί τόσων αγώνων με συνδέουν, και παρά την λύπην μου, ότι θα διδαχθώσι και οι συκοφάνται μου, ώστε μελλοντικώς να δύνανται να πράττωσι το έργον των πειστικώτερα, ότι: α) Πρακτικά συντασσόμενα μεταξύ δύο η περισσοτέρων στρατιωτικών (επιτροπαί κλπ.) ουδέποτε αριθμούνται, άλλα καταχωρούνται εις βιβλίον ή απλώς υποβάλλονται δι’ αναφορών εις τας προϊστάμενας αρχάς, λαμβανουσών αριθμόν πρωτοκόλλου μόνον των αναφορών ή εγγράφων, εκτός εάν υπάρχη ιδιαίτερον βιβλίον παρά ταις Ιταλικαίς αρχαίς με αύξοντα αριθμόν Πρωτοκόλλων τιμής. β) Ό Υποφαινόμενος ως αρχαιότερος των εν Μεσσηνία αξιωματικών έχω τοποθετηθή ενταύθα παρά του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης ως Διοικητής της Στρατιωτικής Διοικήσεως Μεσσηνίας. Πώς ήτο δυνατόν να υπογράψω ως "Συνταγματάρχης Διοικήσεως του Έθνικού Στρατού Ελλάδος;". Μάλιστα δε Στρατού μη υπαρκτού ατυχώς κατ' αυτούς; γ) Γνωστόν τυγχάνει ότι αι Ιταλικαί Στρατιωτικαί Αρχαί μέχρι τη 25η Ιουλίου εις πάντα τα έγγραφα αυτών εκτός χριστιανικής ημερομηνίας, ανέγραφον και φασιστικήν χρονολογίαν. Εις το δημοσιευθέν κακότεχνον κατασκεύασμα ελλείπει αυτή, θα έπρεπε δε να αναγραφή ΧΧΙΙ. δ) Παρά την υπογραφήν μου δεν υπάρχει σφραγίς, φαίνεται δε καθαρά ότι οι επινοηταί του κατασκευάσματος δεν ηδυνήθησαν να υποκλέψουν ταύτην ή μάλλον τους διέφυγε τούτο. ε) Το όλον ύφος του δημοσιεύματος διαφαίνεται, και εις τους ολίγην πείραν στρατιωτικήν έχοντας, ότι δεν είναι στρατιωτικόν. Μένει ίσως ή αμφιβολία εις τινας, οι οποίοι έλαβον γνώσιν της κυκλοφορησάσης φωτοτυπίας του πλαστού τούτου εγγράφου, πως εν αυτώ υπάρχει η υπογραφή μου. Άλλ' εάν δεν είναι πλαστογραφημένη εντέχνως, πάντως δυνατόν είναι και από εν οιονδήποτε έγγραφον να επικολληθή κάτωθι ενός αλλού εγγράφου και μεταγενεστέρως να λάβη χώραν η φωτοτυπία, χωρίς να είναι δυνατόν να διαφαίνεται ή απάτη. Και ούτω ασφαλώς συμβαίνει εν προκειμένω, ότι με τους παραχαράκτας και πλαστογράφους εγκληματίας, οίτινες πάντα επί μακρόν χρόνον και μετά μεγίστης προσοχής φιλοτεχνούσι το έγκλημα, παρά ταύτα παραμένωσιν αβλεψίαι και πλάναι,αίτινες οδηγούσιν αυτούς εις τον εισαγγελέα. Κύριοι, σταματήσατε εις τον κατήφορον τον μέγαν που φέρεσθε, δεν σας χρεωστά τίποτα ο λαός μας, με τας θαυμάσιας αρετάς του, πού τόσο άφθονον αίμα και χρήμα έχει πληρώσει δια την ανεξαρτησίαν, το μεγαλείον και την δόξαν της πατρίδος μας. Φθάνουν οι 286 φόνοι, τους οποίους μέχρι προχθές έχετε διαπράξει μόνον εις την Μεσσσηνίαν, εναντίον μεμονωμένων φιλήσυχων Ελλήνων πολιτών και αξιωματικών. Προ τίνων ημερών κατεκρεουργήσατε τον μόνιμον ιατρόν Σακελλαριάδην και άλλους αξιωματικούς εις τα χωρία των εις τον Ταΰγετον. Προχθές μοι κατηγγέλθη ότι εις Γαργαλιάνους Φιλιατρά εδολοφονήσατε τον ανθυπομοίραρχον Γιαννουκάκον Μιχ. και το εξαετές κορασιόν του εις την αγκάλην του και ετραυματίσατε δύο εισέτι τέκνα του ανήλικα σοβαρώς δια πυροβολισμών. Δεν πρόκειται εν τω μέλλοντι εν ουδεμία περιπτώσει να σας παρακολουθήσω κατήφορον πού φέρεσθε. Υπόσχομαι και δηλώ εις τον Λαόν τον Ελληνικόν, ότι δεν πρόκειται να κούρασω τον Τύπον μας πλέον. Εν μόνον έχω να είπω εις τους αγαπητούς συμπολίτας και εις τους Έλληνας. Προσέχετε μη γίνεσθε θύματα των διαφόρων συκοφαντών, οι όποιοι είτε δια ρυπαρογραφημάτων, είτε δια φωνασκιών εις την ύπαιθρο ρίπτουσι το δηλητήριον του διχασμού και του ολέθρου. Κλείσατε τα ώτα σας και έχετε συγκεντρωμένον τον νουν, εντείνατε την κρίσιν σας, ώστε να διαχωρίζετε την αλήθειαν από τα ψεύδη. Εις σας δε τους υποδουλιστάς και πυρπολητάς της ησυχίας του λαού μας, σας συνιστώ να σταματήσετε κάπου εις τον κατήφορον, πού επήρατε. Τους σκότιους σκοπούς σας δεν θα τους επιτύχετε μέσα εις μίαν πατρίδα της οποίας τον όλεθρον δια του διχασμού επιδιώκετε. Τίποτε άλλο. [4]

Παράσημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Heinz Richter, British intervention in Greece: from Varkiza to civil war σελίδες 156-160
  2. Hondros, 1983, σελίδες 83-85
  3. εφημερίδα Σημαία, 24 Αυγούστου 1943
  4. Ιωάννης Ντάβος:Ελληνικός Στρατός εις Πελοπόνησσον 1941-43
  5. Βαλτέτσι 1944, Μαρτυρία, του γιατρού Κώστα Αθανασίου Σαραντόπουλου, καθηγητού στην Ιατρική σχολή του North Eastern Ohio College of Medicine

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica" τομ.48ος, σελ.101.