Λευκή τρομοκρατία (Ελλάδα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Στην Ελλάδα, ο όρος Λευκή Τρομοκρατία χρησιμοποιήθηκε για να χαρακτηρίσει το κλίμα διώξεων και βίας, που ξέσπασε εις βάρος των φιλικά προσκείμενων στο ΕΑΜ και το ΚΚΕ Ελλήνων αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζαςα[›] το Φλεβάρη του 1945[1].

Κύρια δύναμη κρούσης της Λευκής Τρομοκρατίας ήταν δεξιοί και ακροδεξιοί παρακρατικοί ένοπλοι σχηματισμοί, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό απαρτίζονταν από πρώην μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας, αλλά και από συγγενείς σκοτωμένων από τον ΕΛΑΣ[εκκρεμεί παραπομπή] κατά τη διάρκεια της Κατοχής) και κατά δεύτερο λόγο η Χωροφυλακή και η Εθνοφυλακή[2]. Συχνά αυτές οι επιχειρήσεις είχαν άμεσο καθοδηγητή τις ίδιες τις κρατικές Αρχές και στελέχη των τότε κυβερνήσεων[3]. Οι πράξεις βίας συμπεριλάμβαναν ακόμα και αποκεφαλισμούς Κομμουνιστών και όχι μόνο και μεταφορά των κομμένων κεφαλών από πόλη σε πόλη ή από χωρίο σε χωριό για "παραδειγματισμό"[4] αλλά και για να εισπραχθούν τα χρήματα από επικηρύξεις.

Το κύμα τρομοκρατίας μετά την παράδοση των όπλων από τον ΕΛΑΣ, αποτυπώνεται ευκρινώς στη δήλωση της 5ης Ιουνίου 1945[2] των αρχηγών των κομμάτων του τότε Κέντρου (Θεμ. Σοφούλη, Ν. Πλαστήρα, Γ. Καφαντάρη, Εμμ. Τσουδερού και Αλ. Μυλωνά):

«Η εγκαθιδρυθείσα μετά το κίνημα του Δεκεμβρίου εις ολόκληρον την χώραν τρομοκρατία της άκρας Δεξιάς επεκτείνεται καθημερινώς, έχει δε προσλάβει ήδη έκτασιν και βιαιότητα καθιστώσαν αφόρητον την ζωήν των μη βασιλοφρόνων πολιτών, και αποκλείουσαν οιανδήποτε σκέψιν διεξαγωγής ελευθέρου δημοψηφίσματος ή εκλογών». Και ακόμη: «Αι τρομοκρατικαί οργανώσεις της άκρας Δεξιάς, εκ των οποίων αι κυριώτεραι είχον οπλισθή εν μέρει υπό των Γερμανών και παντειοτρόπως συνειργάσθησαν μετ' αυτών, όχι μόνον δεν αφωπλίσθησαν, όχι μόνον δεν διώκονται, αλλά αναφανδόν συμπράττουν με τα όργανα της τάξεως προς τελείαν κάθε δημοκρατικής πνοής κατάπνιξιν».

Το ξέσπασμα της Λευκής Τρομοκρατίας είχε σοβαρό αντίκτυπο και στο ξέσπασμα του Εμφυλίου Πολέμου και τη συγκρότηση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, του οποίου, σύμφωνα με την Αριστερά, αρχικός σκοπός ήταν η αυτοάμυνα από τις επιθέσεις του παρακράτους[5].

Τα θύματα της Λευκής Τρομοκρατίας ένα χρόνο μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Φόνοι: 1289
  • Τραυματισμοί: 6671
  • Συλλήψεις: 34931
  • Βασανισμοί: 31632
  • Λεηλασίες-καταστροφές: 18767
  • Καταστροφές γραφείων: 677
  • Απόπειρες φόνων: 509
  • Βιασμοί γυναικών: 165[6]

Ως αριθμός, οι 1289 νεκροί που αποδίδονται στην Λευκή Τρομοκρατία, πιθανότατα βρίσκονται κοντά στην αλήθεια. Από τους νεκρούς αυτούς, οι 953 αποδίδονται σε παραστρατιωτικές οργανώσεις, οι 250 στην Εθνοφυλακή, οι 82 στη Χωροφυλακή και άλλοι 4 στα βρετανικά στρατεύματα[7].

Για το διάστημα 1945-1946 οι εκτιμήσεις από την πλευρά της Αριστεράς ανεβάζουν τους νεκρούς σε 1200 και πολλαπλάσιους τραυματίες.[8]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

^ α: Η συμφωνία της Βάρκιζας εξασφάλισε την αμνήστευση μόνον των στελεχών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ αλλά άφησε ανοιχτό το έδαφος για τα «εγκλήματα ποινικού δικαίου» με βάση τα οποία θα διώκονταν όλοι οι υπόλοιποι. Ένα άγριο κυνηγητό θα ξεκινήσει από την αντίθετη πλευρά· αυτή τη φορά όμως μετά την κυριαρχία της Ο.Π.Λ.Α.

Πηγές - Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Το ξέσπασμα της Λευκής Τρομοκρατίας(www.evrytan.gr)». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2019. 
  2. 2,0 2,1 Σταυρόπουλος, Λάμπρος (28 Οκτ 2007). «Ήταν αναπόφευκτος ο εμφύλιος πόλεμος; Εικόνες και μνήμες της αναμέτρησης 1946-1949 μέσα από τη διαχρονική «ματιά» της κομμουνιστικής Αριστεράς». Το Βημα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-04-30. https://web.archive.org/web/20120430011002/http://www.tovima.gr/default.asp/?pid=2. Ανακτήθηκε στις 2019-09-28. 
  3. Ο στρατός-"φάντασμα" της εθνικοφοσύνης.
  4. «Τα κεφάλια στον τορβά - α». www.iospress.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2020. 
  5. Συνέντευξη του Μάρκου Βαφειάδη στην εκπομπή "Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα" του Στέλιου Κούλογλου
  6. Τάσος Βουρνάς, Ιστορία της Νεώτερης και Σύγχρονης Ελλάδας, Τόμος Δ', Εκδόσεις Πατάκη
  7. Κλόουζ, Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος, σελ. 121
  8. Εμφύλια Πάθη, 23+2 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον εμφύλιο, Καλύβας-Μαραντζίδης, εκδόσεις μεταίχμιο, σελ.51-53

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βασιλική Λάζου, "Η συγκρότηση και η δράση της Εθνοφυλακής. Νοέμβριος 1944 – Σεπτέμβριος 1945: Η περίπτωση της Λαμίας", Κλειώ. Περιοδική έκδοση για τη νεότερη ιστορία, τχ. 3 (Καλοκαίρι 2006), σσ. 63-95.