Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γεώργιος Γρίβας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Γεώργιος Γρίβας
Ο Γρίβας π. 1967
ΨευδώνυμοΔιγενής
Γέννηση6 Ιουνίου 1897
Τρίκωμο, Βρετανική Κύπρος, (Τώρα Κυπριακή Δημοκρατία)
Θάνατος27 Ιανουαρίου 1974
Λεμεσός, Κύπρο
ΕνταφιασμόςΛεμεσός, Κύπρο
Χώρα Ελλάδα
Κύπρος
ΚλάδοςΕλληνικός Στρατός
Εθνική Φρουρά Κύπρου
Εν ενεργεία1916-1974
Βαθμός Αντιστράτηγος
Μονάδες10η Μεραρχία Πεζικού
ΔιοικήσειςΟργάνωση Χ (1942 - 1949)
ΕΟΚΑ (1955 - 1959)

Ανωτέρα Στρατιωτική Διοίκησις Αμύνης Κύπρου (1964 - 1967)

Μάχες/πόλεμοιΜικρασιατική εκστρατεία

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Απελευθερωτικός Αγώνας της Κύπρου 1955-59

Κυπριακή διακοινοτική βία

ΤιμέςΆξιον τέκνον της Πατρίδος (Ελλάδα και Κύπρο)
ΣύζυγοςΒασιλική Ντέκα (Απο το 1938)
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Ο Γεώργιος Γρίβας (6 Ιουνίου 1897 - 27 Ιανουαρίου 1974), με το γνωστό ψευδώνυμο Διγενής, ήταν Ελληνοκύπριος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού και ηγέτης των παραστρατιωτικών οργανώσεων, Οργάνωση Χ (1942-1949), ΕΟΚΑ (1955-1959) και ΕΟΚΑ Β΄ (1971-1974). Υπήρξε και Αρχηγός των Κυπριακών Ένοπλων Δυνάμεων της, ιδρυθείσας στις 3 Ιουλίου του 1964, ΑΣΔΑΚ (Ανωτέρα Στρατιωτική Διοίκησις Αμύνης Κύπρου). Σε περίπτωση πολέμου, ο Γρίβας μέσω της ΑΣΔΑΚ θα ηγείτο της Εθνικής Φρουράς, της ΕΛ.ΔΥ.Κ. και της Ελληνικής μεραρχίας.[1]

Γνώστης των τακτικών του Ανταρτοπόλεμου και του ασύμμετρου πόλεμου, ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές στον Απελευθερωτικό Αγώνα της Κύπρου το 1955-59, εξασφαλίζοντας την ανεξαρτησία της Κύπρου από την Βρετανική Αυτοκρατορία.[2][3] Πέθανε μόλις έξι μήνες πριν το Πραξικόπημα και την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο.[3]

Πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γρίβας γεννήθηκε στο χωριό Τρίκωμο το 1897 και ήταν το τέταρτο παιδί των Ελληνοκυπρίων γονέων του, της Καλομοίρας Χατζιμιχαήλ και του Θεόδωρου Γρίβα.[4] Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο χωριό του, ενώ φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο στη Λευκωσία από το 1909 μέχρι το 1915, μένοντας με την γιαγιά του.[5]

Στρατιωτική διαδρομή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχή Στρατιωτικής καριέρας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1916 ο Γεώργιος Γρίβας μετακόμισε στην Ελλάδα, απέκτησε Ελληνική υπηκοότητα και γράφτηκε στην Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων.[6] Αποφοίτησε το 1919 και εντάχθηκε στον Ελληνικό Στρατό ως Ανθυπολοχαγός και αμέσως στάλθηκε στο μέτωπο της Μικράς Ασίας στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο.[7] Υπηρέτησε στην 10η Μεραρχία και συμμετείχε στην προέλαση από την Σμύρνη προς τη Πάνορμο Κυζίκου και συμμετείχε στη Μάχη του Σαγγαρίου. Μετά την απόσυρση του Ελληνικού Στρατού από την Μικρά Ασία το 1922 (Συνθήκη της Λωζάνης), μετατέθηκε στη Ραιδεστό στη Θράκη.[8] Παρασημοφορήθηκε για την γενναιότητά του και προήχθη σε Υπολοχαγό.[9] Μετά επελέγη να φοιτήσει στην Ανώτερη Σχολή Πολέμου στο Παρίσι και όταν επέστρεψε με τιμές, υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις, μεταξύ αυτών και ως λέκτορας στη Στρατιωτική Σχολή στην Ελλάδα.[10] Προήχθη σε Λοχαγό το 1925 και Ταγματάρχη το 1935, ενώ το 1938 παντρεύτηκε την Βασιλική Ντέκα, κόρη Αθηναίου φαρμακοποιού.[11]

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και Γερμανική κατοχή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γρίβας μετατέθηκε στο τμήμα επιχειρήσεων της κεντρικής διοίκησης του Ελληνικού Στρατού και επεξεργάζονταν την στρατηγική άμυνας για την Βόρεια Ελλάδα. Όταν ξέσπασε ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος, ο Γρίβας πήγε στο Αλβανικό Μέτωπο τον Δεκέμβριο του 1940 και υπηρέτησε ως επιτελάρχης της 2ης Μεραρχίας.[12][13]

Το Μάιο του 1941, ένα μήνα μετά τη Γερμανική εισβολή, δημιουργήθηκε στην Αθήνα η οργάνωση «Άγνωστος Μεραρχία Χ» από αξιωματικούς του Ελληνικού Στρατού που γνωρίζονταν μεταξύ τους προπολεμικά και από το Αλβανικό Μέτωπο.[14] Ο Γρίβας σύντομα αυτονομήθηκε από τους συναδέλφους του, λόγω αδράνειας της οργάνωσης αλλά και λόγω προσωπικών φιλοδοξιών, θέλοντας να δώσει μαζικό χαρακτήρα στην οργάνωση.[14] Λίγους μήνες μετά, δημιούργησε την «Εθνική οργάνωση «Χ»» στην οποία συνέχισαν να εντάσσονται αξιωματικοί, κυρίως γνωστοί του Γρίβα.[15] Την πνευματική καθοδήγηση της οργάνωσης, είχε αναλάβει ο έκπτωτος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος, με τον οποίο συνδέθηκε ο Γρίβας μέσω του Μητροπολίτη Κυρηνείας, Μακαρίου.[16]

Τον Απρίλιο του 1942, ο Πολιτικός σύμβουλος της «Χ», Ζαφείρης Βάλβης, ταξίδεψε στο Κάιρο προκειμένου να συνδεθεί η Χ με την Εξόριστη Κυβέρνηση.[17] Οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν, λόγω της κακής φήμης του αρχηγού της, στους κύκλους του Καΐρου.[17]

Μετά την Γερμανική κατοχή κατά την διάρκεια του πολέμου, ο Γρίβας ηγήθηκε της Οργάνωσης Χ που ήταν μια στελεχωμένη από Έλληνες αξιωματικούς οργάνωση που έπαιξε ρόλο στην Ελληνική Αντίσταση κατά την διάρκεια της κατοχής.[εκκρεμεί παραπομπή] Οι δραστηριότητες συμπεριλάμβαναν κατασκοπεία για τους Συμμάχους και δολιοφθορές και επιθέσεις εναντίον των κατακτητών.[18]

Στις 11 Οκτωβρίου του 1944 μέλη της ΟΠΛΑ αποπειράθηκαν να τον εκτελέσουν, πυροβολώντας το αυτοκίνητο που τον μετέφερε στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, αλλά διέφυγε αλώβητος.[19]

Στα Δεκεμβριανά το 1944, μέλη της Οργάνωσης χρησιμοποιώντας όπλα από τους Γερμανούς που υποχωρούσαν, πολέμησαν στο Θησείο μαζί με Ελληνικές και Αγγλικές δυνάμεις για να εμποδίσουν τους μαχητές του ΕΑΜ/ ΕΛΑΣ να κυριαρχήσουν στην Αθήνα.[18][20]

Το 1946, αφυπηρέτησε με δικό του αίτημα και δοκίμασε να μπει στην πολιτική χωρίς όμως επιτυχία.[21]

Απελευθερωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κάποιος δεν χρησιμοποιεί τεθωρακισμένο για να πιάσει μια ποντίκια - μια γάτα θα κάνει τη δουλειά καλύτερα.

– Ο Γρίβας μιλώντας για της Βρετανικές στρατιωτικές τακτικές στο βιβλίο του "Αγών Ε.Ο.Κ.Α. και ανταρτοπόλεμος[22]

Μετά την αποστρατεία του, ο Γρίβας επικεντρώθηκε στην ιδέα της αποτίναξης τους Βρετανούς αποικιοκράτες από την Κύπρο με τελικό προορισμό την Ένωση με την Ελλάδα.[23] Ως μέλος της μυστικής επιτροπής για τον Αγώνα της Κύπρου, πήρε τον όρκο της Ένωσης μαζί με τον νεοεκλεγέντα Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ', με τον οποίο συνεργάστηκε για την προετοιμασία του ένοπλου αγώνα.[24] Εισήλθε μυστικά στην Κύπρο τον Οκτώβριο του 1954 και ανέλαβε την δημιουργία της αντάρτικης οργάνωσης ΕΟΚΑ.[25] Την 1η Απριλίου 1955, με διακήρυξη που υπέγραψε ως ΔΙΓΕΝΗΣ και βομβιστικές ενέργειες στις 4 μεγάλες πόλεις της Κύπρου ξεκίνησε τον απελευθερωτικό αγώνα για αποτίναξη του Βρετανικού ζυγού από την Κύπρο.[26][27]

Κατεύθυνε τις πρώτες επιχειρήσεις της ΕΟΚΑ από το κρησφύγετο του στη Λευκωσία αλλά μετακινήθηκε στο όρος Τρόοδος για να ηγηθεί των αντάρτικων ομάδων.[28] Στο στόχαστρο είχε Αγγλικές στρατιωτικές δυνάμεις και προδότες ενώ απαγόρευσε επιθέσεις σε Τουρκοκυπρίους.[29] Στρατολόγησε τον Γρηγόρη Αυξεντίου ως ένα από τους ομαδάρχες, αρχικά στην Επαρχία Αμμοχώστου.[30] Ο Γρίβας διέφυγε την σύλληψη δυο φορές όταν τον περικύκλωσαν Αγγλικές δυνάμεις στα Σπήλια τον Δεκέμβριο του 1955, οπότε ακολούθησε η μάχη στα Σπήλια, και στον Κύκκο τον Μάιο του 1956.[31] Ένα μήνα αργότερα, κυνηγημένος από τις Αγγλικές δυνάμεις, μετακινήθηκε, υπό μυστικότητα, από τα βουνά με το αυτοκίνητο του αγωνιστή, Κώστα Ευσταθίου ή "Παχύκωστη", και κατέληξε σε ένα κρησφύγετο στη Λεμεσό οπού διηύθυνε όχι μόνο τις στρατιωτικές δραστηριότητες αλλά και την πολιτική εκστρατεία, αφού ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος τον Μάρτιο του 1956 εξορίστηκε από τις αρχές.[32][33]

Κατά την διάρκεια του αγώνα, η Βρετανική Αποικιοκρατική Κυβέρνηση πρόσφερε αμοιβή 10,000 Βρετανικές λίρες και φυγάδευση σε όποια χώρα επιθυμίας για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στην σύλληψη του Συνταγματάρχη Γρίβα.[34]

Επιστροφή στην Ελλάδα και ίδρυση της Εθνικής Φρουράς

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τις υπογραφές τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου στις αρχές του 1959 και την ανακήρυξη της Κύπρου σε ανεξάρτητο κράτος, ο Γρίβας απρόθυμα διέταξε την κατάπαυση του πυρός ενώ οι απόψεις του ήταν αντίθετες με αυτές του Μακάριου που δέχτηκε τις συμφωνίες αντιπροσωπεύοντας την Ελληνοκυπριακή πλευρά.[35][36] Τον Μάρτιο του 1959, βγήκε από το κρησφύγετο του και αναχώρησε για την Αθήνα οπού αναγνωρίστηκε ως απελευθερωτής των Ελληνοκυπρίων, τιμήθηκε από την Ελληνική Βουλή και την Ακαδημία Αθηνών και προήχθη στον βαθμό του Στρατηγού.[37]

Ο Γρίβας επέστρεψε στην Κύπρο το 1964 μετά την έξαρση των διακοινοτικών ταραχών μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και ηγήθηκε της Ανωτέρας Στρατιωτικής Διοικήσεως Αμύνης Κύπρου (ΑΣΔΑΚ) και είχε υπό τον έλεγχο του, την Εθνική Φρουρά, την ΕΛΔΥΚ και την Ελληνική Μεραρχία, η οποία στάλθηκε το 1963 στην Κύπρο από τον Γεώργιο Παπανδρέου γα να συμβάλει στην άμυνα της νήσου σε περίπτωση Τουρκικής εισβολής [38]. Για τον ίδιο λόγο ο Γρίβας οργάνωσε την κατασκευή οχυρωματικών έργων και συγκροτημάτων. Στις 15 Νοεμβρίου 1967, η Εθνική Φρουρά, μετά από διαταγές από την πολιτική ηγεσία, έκανε μια επιχείρηση στα χωριά της Κοφίνου και του Αγίου Θεόδωρου λόγω του ότι Τουρκοκύπριοι με υποστήριξη από τις Τουρκικές μυστικές υπηρεσίες και τις ένοπλες δυνάμεις διέκοψαν την κίνηση στον κρίσιμο αυτοκινητόδρομο που ένωνε την Λάρνακα, την Λευκωσία και την Λεμεσό.[39][40] Στην επιχείρηση σκοτώθηκαν 25 ή 27 άτομα (μεταξύ αυτών 24 Τούρκοι στασιαστές), και ως αποτέλεσμα, η Τουρκία έστειλε τελεσίγραφο απειλώντας εισβολή εάν δεν αποχωρούσαν ο Γρίβας και η Μεραρχία από το νησί. Στο σημείο εκείνο, ο Γρίβας ανακλήθηκε στην Αθήνα ο Γρίβας και η Μεραρχία αποσύρθηκε από την Κύπρο .[41][42]

Από το 1968 μέχρι το 1969, υπό στενή παρακολούθηση, ο Γρίβας συμμετείχε σε αντιστασιακό κίνημα με τον στόχο την καθαίρεση της χούντας και αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα με ένα αριθμό στελεχών του Ελληνικού Στρατού, μαθητές και πρώην στελέχη της ΕΟΚΑ.[43] Ο Γρίβας άρχισε τον σχηματισμό ομάδων αντίστασης σε γειτονιές της Αθήνας. Οι ομάδες αυτές ήταν οπλισμένες με τυφέκια και βόμβες που είχαν σταλθεί μυστικά από την Κύπρο αλλά ανακαλύφθηκαν από τις αρχές και πολλά μέλη συνελήφθησαν.[44][45][46]

Μνημείο του Στρατηγού Διγενή στην Πάφο.

Τελευταία του χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Γρίβας στην επιθανάτιο κλίνη του, καλυπτόμενος από τη Βασιλική Ελληνική Σημαία

Το 1971 υπό άκρα μυστικότητα, επέστρεψε στην Κύπρο στις 31 Αυγούστου του 1971 και ίδρυσε την ΕΟΚΑ Β ως μοχλό πιέσεως εναντίον του Μακαρίου για να τον κάνει να αλλάξει γνώμη για το Κυπριακό και να επιστρέψει στην αρχική του θέση της Ενώσεως με την Ελλάδα.[47] Η ΕΟΚΑ Β δεν ανέτρεψε τον Μακάριο αλλά είχε ως αποτέλεσμα έναν ενδοελληνοκυπριακό κύκλο βίας κατά την περίοδο 1971-1974.[48]

Στις 27 Ιανουαρίου 1974, ο Γρίβας πέθανε από καρδιακή ανακοπή σε ηλικία 76 ετών στο κρησφύγετο του.[49] Μερικά στελέχη της ΕΟΚΑ Β, ενώ είχαν διαταγές από τον ετοιμοθάνατο Γρίβα να μην συνεργαστούν με την Χούντα, υπέγραψαν μυστική συμφωνία με τον Δημήτριο Ιωαννίδη, τον "αόρατο δικτάτορα" της Ελλάδας και ήταν υπό τον έλεγχο της Αθήνας. Η κηδεία του Γρίβα έγινε στις 29 Ιανουαρίου 1974 στον κήπο του τελευταίου του κρησφύγετου και προσήλθαν μερικοί χιλιάδες Ελληνοκύπριοι. Η Κυπριακή Κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο επίσημο πένθος και μετά από τρεις μέρες, τον ανακήρυξαν "Άξιον Τέκνον της Πατρίδος" αλλά η κυβέρνηση Μακαρίου δεν παρευρέθηκε στην κηδεία.[50]

Μετά τον θάνατο του

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δεύτερη χούντα της Ελλάδας, υπό τον Ιωαννίδη, ανέτρεψε τον Μακάριο μόλις έξι μήνες μετά τον θάνατο του Γρίβα.[51][52] Ο Ιωαννίδης σχεδίαζε την ανατροπή του Μακαρίου από πριν αλλά η τελική απόφαση ελήφθη στις 2 Ιουλίου 1974 όταν ο Μακάριος αποφάσισε να διώξει 650 στελέχη της Ελλαδικής Εθνικής Φρουράς ώστε να παρεμποδίσει τον στρατιωτικό έλεγχο της Κύπρου από την Ελλάδα αλλά και να προσβάλει τον Ιωαννίδη.[53] Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 που ανέτρεψε τον Μακάριο υλοποιήθηκε από δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς με οδηγίες του Ιωαννίδη.[54] Πέντε μέρες μετά το πραξικόπημα, έγινε η Τούρκικη εισβολή στην Κύπρο, ενώ ο Ιωαννίδης ευρέθη προ εκπλήξεως όταν οι αξιωματικοί του αρνήθηκαν να υπακούσουν στις διαταγές του για αποστολή βοήθειας στην Κύπρο.[55] Αυτό σήμανε και το τέλος του Ιωαννίδη.[56]

Συγγραφικό Έργο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Γρίβας-Διγενής, Γεώργιος (1961). Απομνημονεύματα αγώνος Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959. Αθήνα: Αθήνα. 
  • Γρίβας-Διγενής, Γεώργιος (1962). Αγών Ε.Ο.Κ.Α και ανταρτοπόλεμος. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση. 

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Georgios Grivas». www.hellenicaworld.com. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2021.
  2. ↑ Chaliand, Gérard (1989). Revolution in the Third World. Diana Johnstone. New York, N.Y., U.S.A.: Penguin Books. ISBN 0-14-011845-4. OCLC 18559584.
  3. 1 2 Mallinson, William (2005). Cyprus : a modern history. London: I.B. Tauris. ISBN 1-4237-3157-3. OCLC 62234729.
  4. ↑ «Georgios Grivas – Britannica Academic». academic-eb-com.eres.qnl.qa. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2021.
  5. ↑ Varnavas, Andreas (2004). A History of the Liberation Struggle of Eoka (1955–1959). Nicosia, Cyprus: The Foundation of the Eoka Liberation Struggle. σελ. 407. ISBN 9789963613557.
  6. ↑ «Γεώργιος Γρίβας στην αίθουσα αναψυχής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων στην Αθήνα · Αψίδα». apsida.cut.ac.cy. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.
  7. ↑ «Gen. George Grivas Dies; Led Cyprus Underground» (στα αγγλικά). The New York Times. 1974-01-28. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/1974/01/28/archives/gen-george-grivas-dies-led-cyprus-underground-out-of-retirement-in.html. Ανακτήθηκε στις 2025-03-16.
  8. ↑ «Georgios Grivas». www.hellenicaworld.com. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
  9. ↑ «Ο θάνατος του στρατηγού της ΕΟΚΑ, Γεώργιου Γρίβα, Διγενή. Πολέμησε στην Μ. Ασία, στο αλβανικό μέτωπο και στην Κύπρο». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. 27 Ιανουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.
  10. ↑ «Man in the New; Greek Cypriotes' Hero; George Theodorus Grivas» (στα αγγλικά). The New York Times. 1964-08-14. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/1964/08/14/archives/man-in-the-new-greek-cypriotes-hero-george-theodorus-grivas.html. Ανακτήθηκε στις 2023-09-02.
  11. ↑ Ο Διγενής της Κύπρου, Γεώργιος Γρίβας 1898 - 27 Ιανουαρίου 1974 (Ευαγγελία Κ. Λάππα), 2023-01-26, ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ KOZANH
  12. ↑ «47 χρόνια από το θάνατο του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή». 47 χρόνια από το θάνατο του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2024.
  13. ↑ «Ο θάνατος του στρατηγού της ΕΟΚΑ, Γεώργιου Γρίβα, Διγενή. Πολέμησε στην Μ. Ασία, στο αλβανικό μέτωπο και στην Κύπρο». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. 27 Ιανουαρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2024.
  14. 1 2 Χανδρινός 2013, σελ. 1.
  15. ↑ Χανδρινός 2013, σελ. 1-2.
  16. ↑ Χανδρινός 2013, σελ. 2.
  17. 1 2 Χανδρινός 2013, σελ. 3.
  18. 1 2 Kofas, Jon (31 Μαΐου 1985). Intervention and Underdevelopment: Greece During the Cold War. Pennsylvania State University Press. σελ. 40. ISBN 978-0-271-02647-3.
  19. ↑ Χανδρινός 2013, σελ. 10.
  20. ↑ Ganser, Daniele (12 Ιουλίου 2005). Nato's Secret Armies: Operation Gladio and Terrorism in Western Europe. Routledge. σελ. 213. ISBN 978-0-7146-5607-6. The turn around of the British came as a shock to ELAS and its difficulties increased when former Nazi collaborators and right-wing special units, such as the fascist X Bands of Cypriot soldier George Grivas, with British support started to hunt and kill ELAS resistance fighters. Churchill, who observed the battle from a distance, noticed however that the X Bands, for complete lack of popular support, never numbered more than 600 Greeks and hence ELAS remained the strongest guerrilla on the territory
  21. ↑ «General George Grivas - The Players - Divided Island | Cyprus Mail». cyprus-mail.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2024.
  22. ↑ Grivas, George (1964). Guerrilla Warfare and Eoka's Struggle. London: Longman.
  23. ↑ Varnavas, Andreas (2004). A HISTORY OF THE LIBERATION STRUGGLE OF EOKA (1955 - 1959) [Greek army retired Cypriot colonel George Grivas... to promote the union of Cyprus with Greece through the use of force.]. Μτφρ. Stylianou, Philippos. Nicosia: C. Epiphaniou Publications. ISBN 9963-613-55-1.
  24. ↑ Varnavas, Andreas (2004). A HISTORY OF THE LIBERATION STRUGGLE OF EOKA (1955 - 1959). Nicosia: C. Epiphaniou Publications. ISBN 9963-613-55-1. The idea for an armed struggle originated roughly during the same period from the Ethnarch Makarios, the Greek army retired Cypriot colonel George Grivas and some other prominent personalities in Cyprus and Greece. Subsequently, a twelve-member Committee was formed in Athens in 1953, to promote the union of Cyprus with Greece through the use of force
  25. ↑ Martin, Ian. The "Cyprus Troubles" 1955-1960. University College, London. ...in October 1954 Grivas finally left his home in Athens, entering Cyprus illicitly and moving to a secret address in the outskirts of Nicosia.
  26. ↑ Σήμερα .gr, Σαν. «Ο Απελευθερωτικός Αγώνας της Κύπρου». Σαν Σήμερα .gr. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2024.
  27. ↑ «H 1η Απριλίου 1955 όπως βιώθηκε στην Κύπρο». pemptousia.gr. 1 Απριλίου 2023. Την ευθύνη για τις βόμβες ανέλαβε με προκηρύξεις της η ΕΟΚΑ («Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών»), με την υπογραφή του «Αρχηγού Διγενή».
  28. ↑ Mayes, Stanley (1981). «By Force Alone». Makarios: A Biography (1st έκδοση). Palgrave Macmillan London. doi:10.1007/978-1-349-16500-1. ISBN 978-1-349-16502-5. Grivas left Nicosia on 6 July to train guerrilla groups on Troodos.
  29. ↑ Ağır, Ülkü (2014). Pogrom in Istanbul, 6./7. September 1955: Die Rolle der türkischen Presse in einer kollektiven Plünderungs- und Vernichtungshysterie (στα Γερμανικά) (1 έκδοση). Berlin: Klaus Schwarz Verlag. σελ. 161. ISBN 978-3-87997-439-9.
  30. ↑ Grivas, George· Charles Foley (1964). The Memoirs of General Grivas. London: Longmans.
  31. ↑ French, D. Fighting EOKA: The British Counter-Insurgency Campaign on Cyprus, 1955-1959, pp.88-9
  32. ↑ «Νίνα Δρουσιώτη – Χατζημιλτή (1934-2024)». Περί Ιστορίας (στα Αγγλικά). 20 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.
  33. ↑ «The exile of Archbishop Makarios to the Seychelles | International Magazine Kreol» (στα Αγγλικά). 26 Φεβρουαρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.
  34. ↑ Kraemer, Joseph S. (Winter 1971). «Revolutionary Guerrilla Warfare & the Decolonization Movement». Polity (Polity, Vol. 4, No. 2) 4 (2): 137–158. doi:10.2307/3234160. https://archive.org/details/sim_polity_winter-1971_4_2/page/n3.
  35. ↑ «July 31, 1959 | eKathimerini.com». www.ekathimerini.com (στα English). 31 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  36. ↑ Makrides, Diana. The Politics of Honour and the Greek Divide at Cypriot Independence. σελ. 135.
  37. ↑ «GREECE: GRIVAS RECEIVES THE UNIQUE ATHENS ACADEMY MEDAL. (1959)». 26 Μαρτίου 1959.
  38. ↑ DITS. «Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης». www.mod.gov.cy (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.[νεκρός σύνδεσμος]
  39. ↑ Στεργιόπουλος, Νίκος (15 Νοεμβρίου 2022). «Ζήτημα της Κοφίνου: Ο προάγγελος της τουρκικής εισβολής | Αφιερώματα». MAXMAG | Πολιτισμός, Τέχνες, Διασκέδαση, Ομορφιά. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
  40. ↑ «Η αιματηρή σύγκρουση της Εθνικής Φρουράς και Τουρκοκυπρίων στο χωριό Κοφίνου που άνοιξε τον δρόμο στον Αττίλα. Η παρέμβαση των Αμερικανών». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. 13 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
  41. ↑ «Η απόσυρση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο». simerini.sigmalive.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
  42. ↑ «Η απόσυρση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο». www.eleftheria.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
  43. ↑ Letter of General Karousos to the Greek Newspaper "To Vima". Published on 7 February 1999
  44. ↑ Speeches by General Nikolaos Lytras and Lawyer Panikos Sotiriou at the Symposium "The life and work of Georgios Grivas Digenis", Nicosia Conference Center, Sunday 4th Iouniou 1995 (ISBN 9963-8210-1-4)
  45. ↑ Andreas Athanasiou, O Agnostos Polemos Athinon Lefkosias, p.179
  46. ↑ Makarios Drousiotis, EOKA B & CIA, To ellinotourkiko parakratos stin Kipro, Alfadi, Nicosia 2003 pp 80–81
  47. ↑ «The Survivor». Time. 28 February 1972. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-05-03. https://web.archive.org/web/20100503184827/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,905841,00.html. Ανακτήθηκε στις 24 April 2008.
  48. ↑ H Tragiki Anametrisi kai i Prodosia tis Kyprou-Marios Adamides-2011, p. ?
  49. ↑ Watson, Roland; Elliott, Francis; Coates, Sam (29 January 1974). «Gen George Grivas (Obituaries)». The Times Digital Archive (London): σελ. 14; Issue 59000; col E. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 October 2008. https://web.archive.org/web/20081006085903/http://archive.timesonline.co.uk/. Ανακτήθηκε στις 24 June 2008.
  50. ↑ Stern, Laurence (Summer 1975). «Bitter Lessons: How We Failed in Cyprus». Foreign Policy 19 (19): 34–78. doi:10.2307/1147991. https://archive.org/details/sim_foreign-policy_summer-1975_19/page/n35.
  51. ↑ Gelder, Lawrence Van (1974-07-16). «ARMY TAKES OVER CYPRUS IN A COUP LED BY GREEKS; MAKARIOS'S FATE IN DOUBT» (στα αγγλικά). The New York Times. ISSN 0362-4331. https://www.nytimes.com/1974/07/16/archives/army-takes-over-cyprus-in-a-coup-led-by-greeks-makarioss-fate-in.html. Ανακτήθηκε στις 2025-03-16.
  52. ↑ «Πενήντα χρόνια από το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο - Η κερκόπορτα για τον «Αττίλα»». ProtoThema. 15 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.
  53. ↑ See secret minutes of a conversation between Makarios and British Prime Minister-London 17 July 1974.
  54. ↑ «Το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου - 15 Ιουλίου 1974». www.ert.gr. 15 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2025.
  55. ↑ N. Hatzidakis, Manos (2018). Η "προβοκάτσια" της Κοφίνου και η αλήθεια για την ανάκλησι της "Μεραρχίας" [The "provocation" of Kophinou and the truth of the recalling of the "division"] (1st έκδοση). Athens: Pelasgos. σελ. 208. ISBN 978-960-522-550-6.
  56. ↑ H Tragiki Anametrisi kai i Prodosia tis Kyprou-Marios Adamides-2011

Πηγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνόγλωσσες πηγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξενόγλωσσες πηγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Γεώργιος_Γρίβας&oldid=11464011"