Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°40′00″N 22°56′00″E / 40.666667°N 22.933333°E / 40.666667; 22.933333

Σταυρούπολη
Πόλη
Άποψη της Μονής Λαζαριστών στη Σταυρούπολη, όπου στεγάζεται το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Dim.stavroupolis.png
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας
Πληθυσμός 41.653 (2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 564xx
Τηλεφωνικός κωδικός 2310
Ιστοσελίδα http://www.stavroupoli.gr

Η Σταυρούπολη (υψόμ. 50μ. 41.653 κάτοικοι), είναι περιοχή του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης και αποτελεί την έδρα του Δήμου Παύλου Μελά. Βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά της πόλης, στον δρόμο που οδηγεί ανατολικά προς Καβάλα.

Σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του Δήμου Παύλου Μελά ανέρχεται σε 98.870 κατοίκους και αποτελεί τον τρίτο πληθυσμιακά μεγαλύτερο Δήμο του πολεοδομικού συγκροτήματος, μετά τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τον Δήμο Κορδελιού-Ευόσμου. Ως έδρα του νέου Δήμου ορίστηκε η Σταυρούπολη.

Η περιοχή της Σταυρούπολης περιλαμβάνει τις περιοχές:

  • Σταυρούπολη (Άγιος Ελευθέριος)
  • Τερψιθέα
  • Πρόνοια
  • Άνω Ηλιούπολη
  • Κάτω Ηλιούπολη
  • Αμπελώνες
  • Νεόκτιστα
  • Άνωθεν Ασύλου
  • Νικόπολη
  • Ομόνοια

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρυσό στεφάνι μυρτιάς από κιβωτιόσχημο τάφο του 4ου αι. π.Χ. που βρέθηκε στη Σταυρούπολη. Eκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
H Σκηνή Σωκράτης Καραντινός του Θεάτρου της Μονής Λαζαριστών.
Το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης στη Σταυρούπολη μπροστά από το Δημαρχείο Παύλου Μελά επί της οδού Λαγκαδά.
Μνημείο Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων στη Σταυρούπολη.
Το Δημαρχείο Παύλου Μελά, το οποίο στεγάζεται στο χαρακτηριστικό κόκκινο κτίριο στη Σταυρούπολη και αποτελεί τοπόσημο της περιοχής.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα που έχουν βρεθεί στην περιοχή της Ομόνοιας μαρτυρούν ότι η ιστορία της περιοχής ξεκινά κατά την νεολιθική εποχή. Η Σταυρούπολη, δυτική ύπαιθρος της Θεσσαλονίκης αλλάζει μορφή μετά το 1914 με την οργανωμένη εγκατάσταση ανθρώπων και τη δημιουργία οικισμών. Πρόσφυγες από τη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Μικρά Ασία (Ιωνία, Καππαδοκία, Ικόνιο-Λυκαονία, Πόντος, Βιθυνία) εγκαθίστανται στην περιοχή, η οποία τότε ονομαζόταν Λεμπέτ, από ένα τσιφλίκι που βρισκόταν λίγα χιλιόμετρα βορειότερα. Το όνομα Σταυρούπολη επελέγη από τους πρόσφυγες καθώς είχαν φτάσει πρώτη φορά στην περιοχή ανήμερα της εορτής του Τιμίου Σταυρού στις 14 Σεπτεμβρίου. Η ονομασία αυτή τελικα καθιερώθηκε από το 1932. Στη δεκαετία 1950-1960 με το κύμα της αστυφιλίας, ο πληθυσμός της περιοχής αυξάνεται ραγδαία. Το Δημαρχείο Παύλου Μελά στεγάζεται στο χαρακτηριστικό κόκκινο κτίριο, στην οδό Καραολή & Δημητρίου με Λαγκαδά, και αποτελεί τοπόσημο της περιοχής. Στη Σταυρούπολη βρίσκεται επίσης και ο Καθολικός Ναός του Αγίου Βικεντίου των Λαζαριστών.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μονή Λαζαριστών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη Σταυρούπολη βρίσκεται το ιστορικό κτιρακό συγκρότημα της Μονής Λαζαριστών που χτίστηκε το 1886. Το συγκρότημα αποκαταστάθηκε και επεκτάθηκε στα πλαίσια των έργων ανάδειξης της Θεσσαλονίκης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης το 1997. Σήμερα, στο πολιτιστικό αυτό πολυδύναμο κέντρο στεγάζονται:

Πολιτιστικές Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επίσης άλλες πολιτιστικές υποδομές πέραν της Μονής Λαζαριστών είναι οι εξής:

  • Κέντρο Πολιτισμού «Χρήστος Τσακίρης».

Περιλαμβάνει αίθουσα θεάτρου από τις αρτιότερες των περιφερειακών δήμων της Θεσσαλονίκης με χωρητικότητα 270 θέσεων συνολικά (στην πλατεία και τον εξώστη), χώρο όπου στεγάζεται η δανειστική βιβλιοθήκη της Δημοτικής Ενότητας Σταυρούπολης, χώρο πολλαπλών εκδηλώσεων, χώρους για δραστηριότητες της Δημοτικής Επιχείρησης «ίρις», υπόγειους χώρους (για τη φωτογραφία, τη μουσική κ.α.)

  • Ανοιχτό Θέατρο Πλατείας Εδέσσης.
  • Ανοιχτό Θέατρο στο Πάρκο Σόλωνος (Ηλιούπολη)

Βιομηχανική Κληρονομιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή υπάρχουν επίσης σημαντικά ιστορικά κτίρια ανενεργών βιομηχανιών, όπως το εργοστάσιο της ΑΓΝΟ και διάφορα παλαιά Καπνεργοστάσια, που αποτελούν πολύτιμα δείγματα της βιομηχανικής κληρονομιάς της χώρας.

Σχολή Καλών Τεχνών Α.Π.Θ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διατηρεί εγκαταστάσεις στη Σταυρούπολη για δύο από τα τμήματά της: το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών καθώς και το Τμήμα Κινηματογράφου [1]. Οι εγκαταστάσεις φιλοξενούνται σε ένα ειδικά διαμορφωμένο ιστορικό κτίριο καπνομάγαζου στην οδό Ικονίου 1. Ο χώρος διαθέτει αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια φωτογραφίας, ήχου, μοντάζ καθώς και μία βιβλιοθήκη-ταινιοθήκη.[2]

Βοτανικός Κήπος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή της Άνω Ηλιούπολης εγκαινιάστηκε το 2002 ο Βοτανικός Κήπος Σταυρούπολης. Η περιοχή, όπου παλαιότερα αναπτυσσόταν ένα ρέμα, διαμορφώθηκε κατάλληλα με διαδρομές και φυτεύσεις ώστε να αποτελέσει πνεύμονα πρασίνου στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Έχει έκταση 5 στρεμμάτων και περικλείεται από τις οδούς Κ. Κωνσταντινίδη – Ολύμπου – Περικλέους. Φιλοξενεί 1000 είδη χλωρίδας, ενώ μέσα στον Κήπο δημιουργήθηκαν αμφιθέατρο, αναψυκτήριο, γήπεδα και παιδικές χαρές.[3] [4]

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα αθλητικά σωματεία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή της Σταυρούπολης είναι τα εξής:

  • Αθλητικός Όμιλος Παύλος Μελάς
  • Αθλητικός και Εκπολιτιστκός Σύλλογος Α.Ε.Σ. Απόλλων Σταυρούπολης
  • Εκπολιτιστικός Όμιλος Σταυρούπολης: η έδρα του βρίσκεται στο Εθνικό Αθλητικό Κέντρο Σταυρούπολης
  • Αθλητικός Όμιλος Ομόνοια Σταυρούπολης
  • Ελπίδες Σταυρούπολης
  • Ολυμπιακός Τερψιθέας

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]