Αραμαϊκή γλώσσα

Η Αραμαϊκή είναι αρχαία γλώσσα του βορειοδυτικού σημιτικού κλάδου, η οποία συγγενεύει στενά με την Εβραϊκή. Αναπτύχθηκε περίπου τον 10ο αιώνα π.Χ. στην περιοχή που σήμερα περιλαμβάνει τμήματα της Συρίας, του Ιράκ, της Τουρκίας και του Λιβάνου.

Το όνομά της προέρχεται πιθανώς εκ της Βιβλικής χώρας Αράμ-ναχαραΐμ, που σημαίνει «υψίπεδο μεταξύ δύο ποταμών» (Ευφράτου και Τίγρητος) και συνήθως αναφέρεται στην Άνω Μεσοποταμία ή κατ’ άλλη άποψη σε αρχαία ονομασία της Συρίας. Διάφορες διάλεκτοι της Αραμαϊκής εξελίχθηκαν παράλληλα με την Εβραϊκή σε μεγάλο τμήμα τής κοινής τους ιστορίας. Η ονομασία Παδάν-αράμ περιγράφει κυρίως την περιοχή γύρω από την πόλη Χαρράν στην Άνω Μεσοποταμία.

Στην Αραμαϊκή κήρυττε τον λόγο του ο Ιησούς Χριστός, καθότι γλώσσα των Ιουδαίων της εποχής.

Ως επίσημη γλώσσα

Η γλώσσα τής Βαβυλώνας ήταν πιθανώς διάλεκτος της Αραμαϊκής, αφού προηγουμένως είχε σταδιακά καταστεί διεθνής γλώσσα των συναλλαγών κατά την εποχή του κράτους της Ασσυρίας. Η Περσική αυτοκρατορία, που μερικές δεκαετίες αργότερα κυρίευσε τη Βαβυλωνία, υιοθέτησε την αυτοκρατορική Αραμαϊκή ως επίσημη διεθνή γλώσσα της. Ο ισραηλιτικός πληθυσμός, που από την Ιερουσαλήμ και τα περίχωρα του βασιλείου τού Ιούδα είχε εξοριστεί στη Βαβυλώνα, έλαβε την άδεια να επιστρέψει στην Ιερουσαλήμ και να ιδρύσει την περσική επαρχία Ιουδαία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Αραμαϊκή έγινε η διοικητική γλώσσα τής Ιουδαίας στις σχέσεις της με την υπόλοιπη Περσική αυτοκρατορία.

Αλφάβητο

Η Αραμαϊκή έχει στο αλφάβητό της τα ίδια γράμματα με την Εβραϊκή. Η αραμαϊκή γραφή εξελίχθηκε με τη σειρά της από τη χαναανική γραφή, αλλά οι δύο γραφές παρουσίασαν αξιοσημείωτη απόκλιση. Κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., η δάνεια αραμαϊκή γραφή αναπτύχθηκε στη διακριτή τετράγωνη εβραϊκή γραφή (γνωστή επίσης ως ασσυριακή γραφή, ktav ašuri), η οποία διασώζεται στους παπύρους τής Νεκράς Θαλάσσης και είναι παρόμοια με τη γραφή που χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα.

Διάδοση

Η Αραμαϊκή διαδόθηκε και ως καθομιλουμένη. Συγκεκριμένα, από την χριστιανική περίοδο ομιλείτο σε όλο το έδαφος μεταξύ Μεσογείου και μεσημβρινού και βορείου μέρους των αρμενικών ορέων και του Κουρδιστάν. Ήταν μία από τις τρεις γλώσσες στις οποίες γράφτηκαν τα πρωτότυπα κείμενα της Αγίας Γραφής και ειδικότερα τα συγγράμματα του Έσδρα, του Ιερεμία και του Δανιήλ. Ήταν ομιλούμενη γλώσσα στην Παλαιστίνη μαζί με την Εβραϊκή, τη Λατινική και την Ελληνική και ήταν η γλώσσα της εποχή του Ιησού Χριστού και των μαθητών του. Η είσοδος της Αραμαϊκής στην Παλαιστίνη έγινε αρχικά ως γλώσσα της διπλωματίας πριν από την Βαβυλώνιο αιχμαλωσία (6ος αι. π.Χ.) και μετά την επιστροφή των Εβραίων στα εδάφη τους άρχισε η διάδοσή της στον λαό.

Κείμενα αραμαϊκά βρίσκονται διάσπαρτα από την Αίγυπτο έως την Κίνα και ήταν τόσο καλά ριζωμένη η γλώσσα αυτή, ώστε μόνο η Αραβική κατόρθωσε να την εκτοπίσει, με την εξάπλωση του αραβικού κράτους μετά τον θάνατο του Μωάμεθ.

Απαγόρευση

Tο 1997 απαγορεύθηκε η διδασκαλία της Aραμαϊκής στα συριακά μοναστήρια της Τουρκίας, με διαταγή του υπουργείου παιδείας και αιτιολόγηση ότι οι Σύριοι χριστιανοί δεν ήταν αναγνωρισμένη μειονότητα υπό την προστασία της Συνθήκης της Λωζάνης, απαγόρευση που καταργήθηκε με δικαστική απόφαση το 2013.

Δείτε επίσης

• Ιουδαιοπαλαιστινιακή αραμαϊκή γλώσσα
• Εβραϊκή γλώσσα