Δυναστεία των Αντωνίνων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Δυναστεία των Αντωνίνων περιλαμβάνει, σύμφωνα με τον ιστορικό Εδουάρδο Γίββωνα, τρεις από τους πέντε "καλούς Αυτοκράτορες" της Ρώμης κατά τον 1ο με 2ο αιώνα μ.Χ. και κυβέρνησαν 96 χρόνια (η μακροβιότερη δυναστεία της Ρώμης).

Χαρακτηριστικά της δυναστείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο όρος "Αντωνίνος" προέρχεται από τον Αντωνίνο Πίο του οποίου η βασιλεία ήταν υποδειγματική και ανασυνέταξε τα χαρακτηριστικά των λοιπών Αυτοκρατόρων (Τραϊανός, Αδριανός, Μάρκος Αυρήλιος, Λούκιος Βέρος και Κόμμοδος). Το πρώτο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης δυναστείας και το μοναδικό που τους εξασφάλισε τη μακροζωία, ήταν η εκλογή διαδόχου από τον ίδιο τον κυβερνώντα Αυτοκράτορα. Ούτε οι Νέρβας, Τραϊανός, Αδριανός και Αντωνίνος Πίος απέκτησαν γιους.

Εκ των πραγμάτων ο θρόνος δεν περνούσε μέσω διαδοχικής κληρονομιάς αλλά οι Αυτοκράτορες διάλεγαν προσωπικά τους διαδόχους τους με υιοθεσία. Ο κανόνας κληρονομιάς εξαλείφεται μετά από πέντε βασιλείες, λόγω της, νωπής ακόμη, τότε δεσποτικής βασιλείας του Δομιτιανού ο οποίος επιλέχθηκε από τον πατέρα του Βεσπασιανό. Μόνον ο Μάρκος Αυρήλιος αποτέλεσε εξαίρετη περίπτωση στην παράδοση, διαλέγοντας τον γιο του Κόμμοδο, ο οποίος ήταν από τους χειρότερους Αυτοκράτορες.

Μπορεί έτσι να εξηγηθεί το γεγονός ότι δεν ίσχυε κάποιος κανόνας που να θέλει τον Αυτοκράτορα να έχει διαδεχτεί τον πατέρα του, εφόσον μόνον τέσσερις ήταν όσοι δεν είχαν αρσενικούς απογόνους στο τέλος των βασιλειών τους. Η άνοδος του Κομμόδου, που αποδείχτηκε ξεκάθαρα κακή, επιβεβαιώνει αυτή την ιδέα. Οι πιο πρόσφατες υποθέσεις στηρίζουν την έννοια της "προπαγάνδας" των Αντωνίνων περί "εκλογής του καλύτερου". Οι Αντωνίνοι στην πραγματικότητα, συγγένευαν ήδη πριν την "υιοθεσία" και αυτός που υιοθετούσε ο Αυτοκράτορας ήταν ο πιο κοντινός αρσενικός του διάδοχος.

Όπως στην εποχή υπό τους Ιούλιους-Κλαύδιους, τους Φλάβιους και κατόπιν τους Σεβήρους, έτσι και επί Αντωνίνων, η Αυτοκρατορία συνέχισε να είναι ένα κληρονομικό αγαθό για απονομή στον λιγότερο απομακρυσμένο συγγενή. Ο Μάρκος Αυρήλιος δεν έκανε άλλο από το να υπακούσει σε αυτήν την παράδοση και όχι στην "αδυναμία" ως γονιός που του αποδόθηκε με την επιλογή του υιού του στο θρόνο. Αυτό όμως δεν καλύπτει το γεγονός ότι ακριβώς επειδή επελέγησαν από τους -εξίσου ικανούς- προκατόχους τους, ήταν τόσο καλοί Αυτοκράτορες και κατόρθωσαν να φέρουν τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στο απόγειο της ισχύος και της σταθερότητάς της, πριν από την έναρξη της κρίσης.

Αυτές οι πέντε βασιλείες σημάδεψαν την περίοδο του 2ου αιώνα και τον κατέστησαν αιώνα των Αντωνίνων και Χρυσό Αιώνα (τουλάχιστον για την ανώτερη κοινωνική τάξη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας).