Άννα της Μεγάλης Βρετανίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Άννα
Η ΑΜ"" Η Βασίλισσα
Η
ΑΥ Η Πριγκίπισσα της Οράγγης
Η
ΑΥ Η Λαίδη Μαρία
Anne1705.jpg
Η Άννα, σε ένα πορτραίτο του 1705 από τον Μάϊκλ Νταλ
Περίοδος 8 Μαρτίου 1702 - 1 Μαΐου 1707
Στέψη 23 Απριλίου 1702 (37 ετών)
Προκάτοχος Γουλιέλμος Γ΄ και Β΄
Περίοδος 1 Μαΐου 1707 - 1 Αυγούστου 1714
Στέψη 1 Μαΐου 1707
Διάδοχος Γεώργιος Α΄
Σύζυγος Πρίγκιπας Γεώργιος της Δανίας
Επίγονοι Πρίγκιπας Γουλιέλμος, Δούκας του Γκλόστερ
Οίκος Οίκος των Στιούαρτ
Πατέρας Ιάκωβος Β΄ και Ζ΄
Μητέρα Λαίδη Άννα Χάιντ
Γέννηση 30 Απριλίου 1662
Παλάτι του Αγίου Ιακώβου, Αγγλία, Ηνωμένο Βασίλειο
Θάνατος 1 Αυγούστου 1714 (49 ετών)
Παλάτι του Κένσινγκτον, Λονδίνο
Τόπος ταφής Αββαείο του Ουεστμίνστερ, Λονδίνο
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Η Άννα (6 Φεβρουαρίου 16651 Αυγούστου 1714)[1] ήταν βασίλισσα της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας μέχρι την 1η Μαΐου 1707 και εν συνεχεία βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας. Διαδέχτηκε το 1702 τον σύζυγο της αδελφής της Μαρίας Β΄, τον Γουλιέλμο Γ΄. Το ζεύγος είχε διαδεχτεί τον Καθολικό πατέρα της Μαρίας και της Άννας Ιάκωβο Β΄, όταν αυτός απομακρύνθηκε από τον θρόνο κατά την Ένδοξη Επανάσταση του 1688. Μετά τον θάνατο της Μαρίας το 1694, ο Γουλιέλμος παρέμεινε μοναδικός μονάρχης μέχρι το θάνατό του στις 8 Μαρτίου 1702, οπότε τον διαδέχτηκε η Άννα.

Στις 1 Μαΐου 1707, με τις Πράξεις της Ένωσης (Acts of Union), η Αγγλία και η Σκωτία ενώθηκαν ως ένα μοναδικό κυρίαρχο κράτος, το Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας. Η Άννα έγινε ο πρώτος ηγεμόνας της, ενώ συνέχισε να φέρει το ξεχωριστό στέμμα της βασίλισσας της Ιρλανδίας και τον τίτλο της βασίλισσας της Γαλλίας. Η Άννα βασίλευσε για δώδεκα έτη μέχρι το θάνατο της τον Αύγουστο του 1714. Η Άννα ήταν η τελευταία Βασίλισσα της Αγγλίας και η τελευταία Βασίλισσα των Σκώτων.

Η ζωή της Άννας σημαδεύτηκε από πολλές κρίσεις, προσωπικές και σχετικές με την διαδοχή στο Στέμμα, και θρησκευτική πόλωση. Επειδή πέθανε χωρίς επιζώντα απόγονο, η Άννα ήταν η τελευταία μονάρχης του Οίκου των Στιούαρτ. Την διαδέχθηκε ο δεύτερος εξάδελφος της, Γεώργιος Α΄, του Οίκου του Ανόβερου, ο οποίος ήταν απόγονος των Στιούαρτ μέσω της γιαγιάς του από την πλευρά της μητέρας του, της Ελισάβετ, κόρης του Ιακώβου ΣΤ΄ και Α΄.[2]

Πρώιμη ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Άννα γεννήθηκε στο Παλάτι του Αγίου Ιακώβου, στο Λονδίνο, δεύτερη κόρη του Ιακώβου, δούκα της Υόρκης (μετέπειτα Ιακώβου Β΄), και της πρώτης συζύγου του, λαίδης Άννας Χάιντ. Ο θείος της από την πλευρά του πατέρα της ήταν ο βασιλιάς Κάρολος Β΄ και η μεγαλύτερη αδελφή της ήταν η μελλοντική βασίλισσα Μαίρη Β΄. Η Άννα και η Μαίρη ήταν τα μόνα παιδιά του δούκα και της δούκισσας της Υόρκης που επιβίωσαν έως την ενηλικίωση.[2]

Ως παιδί, η Άννα υπέφερε από μια μόλυνση του ματιού· για θεραπεία στάλθηκε στη Γαλλία. Έζησε με την γιαγιά της, Ενριέττα Μαρία της Γαλλίας η οποία έμενε στο Παρίσι στο Château de Colombes το οποίο είχε αγοράσει το 1650· η Άννα μετά το θάνατο της γιαγιάς της έζησε με την θεία της, Ενριέττα Άννα, δούκισσα της Ορλεάνης. Μεγάλωσε με τις εξαδέλφες της Μαρία Λουΐζα της Ορλεάνης και Άννα-Μαρία της Ορλεάνης, μετέπειτα μητέρα του Λουδοβίκου ΙΕ΄. Η Άννα επέστρεψε στην Αγγλία μετά το θάνατο της θείας της Ενριέττας Άννας.

Περίπου το 1673, η Άννα γνώρισε την Σάρα Τζέννινγκς, η οποία έγινε η στενή της φίλη και μία από τους συμβούλους της με τη μεγαλύτερη επιρροή.[3] Η Τζέννινγκς αργότερα παντρεύθηκε τον Τζον Τσώρτσιλλ (τον μελλοντικό δούκα του Μάρλμπορω), που επρόκειτο να γίνει ο σημαντικότερος στρατηγός της Άννας.[4] Το 1673, η μεταστροφή του πατέρα της Άννας στον Ρωμαιοκαθολικισμό έγινε γνωστή. Με τις οδηγίες του Καρόλου Β΄, όμως, η Άννα και η αδελφή της Μαίρη ανατράφηκαν ως Προτεστάντισσες.[5]

Η Λαίδη Άννα την εποχή του γάμου της

Στις 28 Ιουλίου 1683, η Άννα παντρεύθηκε τον Προτεστάντη πρίγκιπα Γεώργιο της Δανίας, αδελφό του βασιλιά Χριστιανού Ε΄ της Δανίας.

Άνοδος στον θρόνο του Ιακώβου Β΄[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν ο Κάρολος Β΄ πέθανε το 1685 (ίσως μεταστράφηκε στο Ρωμαιοκαθολικισμό στην νεκρική του κλίνη), ο πατέρας της Άννας έγινε βασιλιάς ως Ιάκωβος Β΄.[6] Αλλά ο Ιάκωβος δεν έγινε φιλικά αποδεκτός από τον Αγγλικό λαό, ο οποίος ανησυχούσε με τον Ρωμαιοκαθολικισμό του.[7] Η δημόσια ανησυχία αυξήθηκε όταν η δεύτερη σύζυγος του Ιακώβου, Μαρία της Μόντενα, γέννησε ένα γιο, τον Ιάκωβο Φραγκίσκο Εδουάρδο, στις 10 Ιουνίου 1688, και η συνέχιση μιας Καθολικής δυναστείας γινόταν όλο και πιο πιθανή.[8] Η Άννα δεν ήταν παρούσα στην περίσταση, έχοντας πάει στο Μπαθ, και αυτό ενίσχυσε τις υποψίες ότι η γέννα ήταν ψεύτικη. Πιθανόν η Άννα να απέφυγε να παραστεί στην γέννα ή να ήταν όντως άρρωστη, αλλά είναι επίσης πιθανό ότι η επιθυμία του Ιακώβου ήταν να αποκλείσει όλους τους Προτεστάντες από τα ζητήματα του κράτους.[9] "Δεν θα θα ικανοποιηθώ ποτέ πια,"έγραφε η Άννα στην αδελφή της Μαίρη, "είτε είναι είτε δεν είναι αληθινό το παιδί. Ίσως είναι ο αδελφός μας, μα μόνο ο Θεός γνωρίζει ... δεν μπορεί να βοηθήσει κανείς έχοντας χίλιους φόβους και μελαγχολικές σκέψεις, αλλά όποιες αλλαγές κι αν γίνουν θα με βρείς ακλόνητη στην πίστη μου και πιστή σε σένα."[10]


Η "Ένδοξη Επανάσταση"[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Ένδοξη Επανάσταση
Η Άννα, σε πορτρέτο του 1687 από τον Βίλλεμ Βίσσινγκ

Τον Νοέμβριο του 1688 ο Γουλιέλμος της Οράγγης, σύζυγος της κόρης του Ιακώβου Μαρίας, εισέβαλε στην Αγγλία ύστερα από πρόσκληση Προτεσταντών ευγενών. Πρόκειται για την την Ένδοξη Επανάσταση η οποία ανέτρεψε τον Ιάκωβο Β΄. Στην Άννα είχε απαγορευτεί από τον Ιάκωβο να πραγματοποιήσει μια προγραμματισμένη επίσκεψη στην Μαρία την άνοιξη του 1688, αλλά οι δύο αδελφές επικοινώνησαν και η Άννα ήταν πληροφορημένη για την επικείμενη εισβολή. Με την συμβουλή των Τσώρτσιλ —η διαγωγή της Άννας αυτή την περίοδο πιθανώς επηρεάσθηκε πολύ από αυτούς [11]—αρνήθηκε να συνταχθεί με τον πατέρα της μετά την απόβαση του Γουλιέλμου και έγραψε αντίθετα στον τελευταίο, διακηρύσσοντας την έγκριση της για την πράξη του. Οι Τσώρτσιλ εγκατέλειψαν τον βασιλιά στις 24 αυτού του μήνα, ο πρίγκιπας Γεώργιος στις 25, και το απόγευμα της επομένης ο Ιάκωβος διέταξε τον περιορισμό της Σάρας Τσώρτσιλ στο ανάκτορο του Αγίου Ιακώβου. Οι Άννα και Σάρα δραπέτευσαν από το Ουάϊτχωλλ από μια πίσω σκάλα και κατέφυγαν στο σπίτι του στην φροντίδα του επισκόπου Κομπτον, πέρασαν μια νύχτα εκεί, και έφθασαν την 1η Δεκεμβρίου στο Νόττιγχαμ. Δύο εβδομάδες αργότερα η Άννα έφτασε με μεγάλη συνοδεία στην Οξφόρδη, όπου συναντήθηκε θριαμβευτικά με τον σύζυγό της πρίγκιπα Γεώργιο. "Ας με βοηθήσει ο Θεός !" ανέκραξε ο Ιάκωβος όταν έμαθε την φυγή της Άννας στις 26 Νοεμβρίου. "Ακόμη και τα παιδιά μου με εγκατέλειψαν". Στις 19 Δεκεμβρίου ή Άννα επέστρεψε στο Λονδίνο όπου δέχθηκε αμέσως την επίσκεψη του γαμπρού της Γουλιέλμου. Ο Ιάκωβος έφυγε στην Γαλλία στις 23 Δεκεμβρίου. Η Άννα δεν έδειξε ενδιαφέρον κγια την φυγή του πατέρα της, ζήτησε μάλιστα να παίξει χαρτιά όπως κάθε βράδυ. Δικαιολογήθηκε λέγοντας ότι "συνήθιζε να παίζει και δεν της άρεσε ποτέ να κάνει κάτι αναγκαστικά."

Το 1689, το Κοινοβούλιο διακήρυξε ότι ο Ιάκωβος είχε παραιτηθεί φεύγοντας, και ότι ο Θρόνος ήταν συνεπώς κενός. Το Κοινοβούλιο της Σκωτίας έλαβε παρόμοια απόφαση και ο Γουλιέλμος και η Μαρία αναγορεύτηκαν μονάρχες των βασιλείων Αγγλίας, Σκωτίας και Ιρλανδίας. Αποφάσεις του ίδιου έτους καθόρισαν και την διαδοχή (Bill of Rights και Claim of Right Act). [12] Η Χάρτα των Δικαιωμάτων 1689 Προηγούνταν η Άννα και οι απόγονοι της και ακολουθούσαν τυχόν απόγονοι του Γουλιέλμου από μελλοντικό του γάμο.

Γουλιέλμος και Μαίρη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Άννα, περ. 1690, όπως ζωγραφίσθηκε από τον Μάικλ Νταλ

Αμέσως μετά την άνοδο τους, ο Γουλιέλμος και η Μαίρη αντάμειψαν τον Τζων Τσώρτσιλ κάνοντάς τον κόμη του Μάρλμπορω ενώ ο πρίγκιπας Γεώργιος έγινε δούκας του Κάμπερλαντ. Ρήγμα δημιουργήθηκε στις σχέσεις των δύο αδελφών όταν αίτημα της Άννας για χρήση του ανακτόρου του Ρίτσμοντ και για κοινοβουλευτική χορηγία απορρίφθηκε. Η ένταση αυξήθηκε όταν ο Γουλιέλμος απαγόρευσε στον Γεώργιο την ενεργό στρατιωτική υπηρεσία. Το 1692, υποπτευόμενοι ότι ο Μάρλμπορω ήταν Ιακωβίτης, ο Γουλιέλμος και η Μαίρη του στέρησαν όλα του τα αξιώματα. Η λαίδη Μάρλμπορω ακολούθως αποπέμφθηκε από το βασιλικό οίκο και η Άννα άφησε θυμωμένη την βασιλική της κατοικία και εγκαταστάθηκε στο Σάϊον Χάουζ, το σπίτι το Δούκα του Σόμερσετ. Η Άννα στερήθηκε τότε την τιμητική φρουρά της, στους αυλικούς απαγορεύτηκε να την επισκέπτονται και οι αρχές της πόλης διατάχτηκαν να την αγνοούν.[11]

Όταν η Μαρία πέθανε από ευλογιά το 1694, ο Γουλιέλμος Γ΄ συνέχισε να κυβερνά μόνος. Η Άννα τότε έγινε διάδοχος του, καθώς παιδιά που θα μπορούσε να έχει ο Γουλιέλμος από άλλη γυναίκα έρχονταν μετά την Άννα και τους απογόνους της στη γραμμή διαδοχής. Προσπαθώντας να ενδυναμώσει τη δημοτικότητα του (η οποία ήταν πάντα πολύ χαμηλότερη εκείνης της συζύγου του), αποκατέστησε την Άννα στα προηγούμενα προνόμια της, της επέτρεψε να μένει στο Παλάτι του Αγίου Ιακώβου και της έδωσε τα κοσμήματα της Μαρίας. Την ίδια ώρα ο Γουλιέλμος την κράτησε στο παρασκήνιο και απέφυγε να την ορίσει αντιβασίλισσα κατά την απουσία του. Λίγους μήνες αργότερα ο Μάρλμπορω αποκαταστάθηκε.

Σύμφωνα με τον Ιάκωβο, η Άννα του έγραψε το 1696 ζητώντας του την άδεια να διαδεχτεί τον Γουλιέλμο και υποσχόμενη την αποκατάσταση στον θρόνο των απογόνων του Ιακώβου σε κατάλληλη ευκαιρία. Αυτός αρνήθηκε.[13] Πιθανόν να ήταν μια προσπάθεια να διασφαλίσει την διαδοχή προσπαθώντας να προλάβει μιαν απ' ευθείας διεκδίκηση του πατέρα της.[14]

Ο Νόμος της Διευθέτησης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Πριγκίπισσα Άννα με το γιο της Γουλιέλμο, Δούκα του Γκλόστερ σε έναν πίνακα από το σχολείο του Σερ Γκόντφρι Νέλλερ, περ. 1694

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Πρίγκιπας Γεώργιος και η Πριγκίπισσα Άννα υπέφεραν μεγάλη προσωπική κακοτυχία. Κατά το 1700, η μελλοντική βασίλισσα είχε μείνει έγκυος δεκαοκτώ φορές τουλάχιστον· δεκατρείς φορές, απέβαλε ή γέννησε θνησιγενή παιδιά. Βασισμένος στις αποβολές της και τα σωματικά συμπτώματα, ένας ιατρικός ιστορικός έχει διαγνώσει διεσπαρμένο lupus erythematosus.[15]

Από τα εναπομείναντα πέντε παιδιά, τέσσερα πέθαναν πριν την ηλικία των δύο ετών. Ο μόνος της γιος που επέζησε από την παιδική ηλικία, ο Γουλιέλμος, Δούκας του Γκλόστερ, πέθανε στην ηλικία των έντεκα στις 29 Ιουλίου 1700, επισπεύδοντας μια κρίση διαδοχής.[2] Οι Γουλιέλμος και Μαίρη δεν είχαν καθόλου παιδιά· έτσι, η Άννα, η διάδοχος, ήταν το μόνο άτομο που απέμενε στη γραμμή διαδοχής που εγκαθιδρύθηκε από το Bill of Rights (Χάρτα των Δικαιωμάτων του 1689). Αν καί η Άννα καί ο Γουλιέλμος πέθαιναν χωρίς απογόνους (κάτι που ανανμενόταν πλέον), τότε εισέρχονταν στην γραμμή διαδοχής ο εκθρονισμένος βασιλιάς Ιάκωβος ή ο γιος του Ιάκωβο Φραγκίσκο Εδουάρδο Στιούαρτ (τον "Πρεσβύτερο Μνηστήρα").

Έτσι, για να αποκλεισθεί ένας Καθολικός από τον θρόνο της Αγγλίας, το Κοινοβούλιο θέσπισε τον Νόμος της Διευθέτησης του 1701 (Act of Settlement 1701), ο οποίος όριζε ότι, ελλείψει απογόνων της Πριγκίπισσας Άννας και του Γουλιέλμου Γ΄ από κάποιον μελλοντικό γάμο, το στέμμα θα πήγαινε στην Σοφία του Ανόβερου, εκλεκτόρισσα του Ανοβέρου, και στους απογόνους της. Η Σοφία ήταν εγγονή του Ιακώβου Α΄ της Αγγλίας, κόρη της κόρης του Ελισάβετ, που ήταν αδελφή του παππού της Άννας Καρόλου Α΄. Πάνω από πενήντα Καθολικοί πρίγκιπες στενότεροι συγγενείς της Άννας από την Σοφία παραμερίστηκαν. Τον Σεπτέμβριο του 1701 ο Ιάκωβος πέθανε. Η χήρα του έγραψε στην ότι ο πατέρας την συγχώρεσε και της υπενθύμισε την υπόσχεση παλινόρθωσης των Στιούαρτ που του είχε δώσει. Αλλά η Άννα είχε ήδη συναινέσει στη νέα γραμμή διαδοχής που δημιουργήθηκε από τον Νόμο της Διευθέτησης.[16]

Η βασιλεία της Άννας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος Γ΄ πέθανε στις 8 Μαρτίου 1702 και η Άννα στέφθηκε στις 23 Απριλίου 1702.[17]

Σύντομα μετά την ανάρρησή της, η Άννα όρισε τον σύζυγο της λόρδο αρχιναύαρχο (Lord High Admiral), δίνοντας του -κατ' όνομα- τον έλεγχο του Βασιλικού Ναυτικού. Ο έλεγχος του στρατού δόθηκε στον λόρδο Μάρλμπορω, ο οποίος ορίστηκε αρχιστράτηγος (Captain-General).[18] Στον Μάρλμπορω απονεμήθηκαν επίσης πολλές διακρίσεις από την Βασίλισσα. Έγινε ιππότης της Περικνημίδας και προήχθη σε δούκα.[19] Η δούκισσα του Μάρλμπορω πήρε την πρώτη θέση ανάμεσα στις κυρίες της ακολουθίας της βασίλισσας.

Σχεδόν αμέσως μετά την άνοδο της Άννας στο θρόνο, η Αγγλία ενεπλάκη στον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής. Στον πόλεμο αυτόν, η Αγγλία, η Ολλανδία και η Αυστρία υποστήριζαν την διεκδίκηση του ισπανικού θρόνου από τον αρχιδούκα Κάρολο (μετέπειτα αυτοκράτορα Κάρολο ΣΤ΄) εναντίον της Γαλλίας και Ισπανίας που υποστήριζαν την υποψηφιότητα του Φιλίππου, δούκα του Ανζού (μετέπειρα Φιλίππου Ε΄ της Ισπανίας, εγγονού του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Ο πόλεμος διήρκεσε μέχρι τα τελευταία έτη της βασιλείας της Άννας, και κυριάρχησε και στην εξωτερική κα την εσωτερική πολιτική.

Ο Νόμος της Ένωσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορτρέτο της Άννας το 1702 το έτος που έγινε βασίλισσα, από την σχολή του Τζον Κλόστερμαν

Ο Νόμος της Διευθέτησης (Act of Settlement) του 1701 δεν αφορούσε την Σκωτία, η οποία παρέμενε ένα ανεξάρτητο, κυρίαρχο κράτος και όπου μια ισχυρή μειοψηφία ήθελε την διατήρηση της δυναστείας των Στιούαρτ.[20] Η Σκωτική απάντηση στη Διευθέτηση ήταν η έκδοση από το νομοθετικό σώμα των Estates, της Act of Security (Πράξη της Ασφάλειας), σύμφωνα με την οποία, αν η βασίλισσα πέθαινε άτεκνη, ο επόμενος βασιλιάς της Σκωτίας θα εκλεγόταν μεταξύ των Πτοτεσταντών απογόνων του βασιλικού οίκου της Σκωτίας. Το πρόσωπο που θα επιλεγόταν δεν θα μπορούσε να κατέχει και τον αγγλικό θρόνο, εκτός αν η Αγγλία εγγυόταν πλήρη ελευθερία εμπορίου στους Σκώτους εμπόρους. Αρχικά η Άννα δεν έδωσε την Βασιλική Έγκριση στον νόμο αυτό. Υποχρεώθηκε όμως να το κάνει όταν τα Estates απείλησαν να κατακρατήσουν τα σκωτικά εφόδια για τον στρατό του Μάρλμπορω στην Ευρώπη.

Με τη σειρά του, το Αγγλικό Κοινοβούλιο — φοβούμενο ότι μια ανεξάρτητη Σκωτία θα αποκαθιστούσε την Auld Alliance (Παλαιά Συμμαχία) με τη Γαλλία — απάντησε με τον Alien Act (Νόμος Αλλοδαπών) του 1705, με τον οποίο απειλούνταν οικονομικές κυρώσεις και κηρύσσονταν οι Σκώτοι υπήκοοι της βασίλισσας αλλοδαποί στην Αγγλία, εκτός αν ανακαλούνταν η Act of Security ή ενωνόταν η Σκωτία με την Αγγλία. Οι Σκώτοι επέλεξαν την ένωση και μετά από διαπραγματεύσεις το Αγγλικό και το Σκωτικό Κοινοβούλιο ψήφισαν τις Acts of Union (Πράξεις της Ένωσης) το 1707. Η Αγγλία και η Σκωτία ενώθηκαν σε ένα μόνο βασίλειο, την Μεγάλη Βρετανία, με ένα κοινοβούλιο, από 1ης Μαΐου 1707.[21]

Ο δικομματισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το εραλδικό σήμα της Βασίλισσας Άννας, που απεικονίζει το ρόδο των Τυδόρ και το Σκωτικό αγκάθι να βγαίνουν από τον ίδιο βλαστό, σε χρήση μετά την Πράξη της Ένωσης του 1707.

Η βασιλεία της Άννας σημαδεύθηκε από την περαιτέρω ανάπτυξη του δικομματικού συστήματος καθώς η νέα επόχή της κοινοβουλευτικής διακυβέρνησης ξεδιπλώθηκε και ωρίμασε. Η Άννα προσωπικά προτιμούσε το κόμμα των Τόρυς, αλλά ανεχόταν και τους Ουίγους. Το πρώτο της υπουργείο είχε ηγέτες τον Σίντνεϊ Γκόντολφιν, 1ο Βαρόνο Γκόντολφιν και τον ευνοούμενο της Άννας Μάρλμπορω. Αν και ήταν αμφότεροι μετριοπαθείς Τόρυς, στο υπουργείο περιλαμβάνονταν και λιγότερο μετριοπαθείς Τόρυς (High Tories), όπως οΝτάνιελ Φιντς, 2ος Κόμης του Νόττιγκαμ, και ο θείος της Άννας Λώρενς Χάιντ, 1ος Κόμης του Ρότσεστερ.[22] Μετριοπαθής Τόρυ ήταν και ο πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων, Ρόμπερτ Χάρλεϋ.

Τρεις προσπάθειες να ψηφιστεί ο Occasional Conformity Bill, ένα νομοσχέδιο που υποστήριζαν οι Τόρυς με την συμπαράσταση της Άννας, απέτυχαν λόγω της αντίδρασης των Ουίγων. Το νομοσχέδιο προέβλεπε τον αποκλεισμό από τα δημόσια αξιώματα όσων δεν ακολουθούσαν την επίσημη Αγγλικανική Εκκλησία.

Οι Ουίγοι υποστήριξαν έντονα τον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής και απέκτησαν ακόμη περισσότερη επιρροή αφότου ο δούκας του Μάρλμπορω πέτυχε μια μεγάλη νίκη στην Μάχη του Μπλένχαϊμ το 1704. Οι συντηρητικότεροι από τους Τόρυς (High Tories) απομακρύνθηκαν και οι Γκόντολφιν, Μάρλμπορω και Χάρλεϋ σχημάτισαν τριανδρία, βασιζόμενη όλο και περισσότερο στην υποστήριξη των Ουίγων. Η δούκισσα του Μάρλμπορω πίεζε φορτικά την Άννα για ανάθεση κυβερνητικών καθηκόντων σε Ουίγους, πράγμα που προκαλούσε την δυσφορία της βασίλισσας. Η κρίση κορυφώθηκε τον Φεβρουάριο του 1708, όταν οι Μάρλμπορω και Γκόντολφιν υποχρέωσαν την Άννα να αποπέμψει τον συντηρητικό Χάρλεϋ.

Τον μάρτιο του 1708 ο ετεροθαλής αδελφός της Άννας, ο Καθολικός Τζαίημς Φράνσις Έντουαρντ Στιούαρτ (James Francis Edward Stuart) αποπειράθηκε να εισβάλει στην Σκωτία, βοηθούμενος από τους Γάλλους. Η επιχείρηση απέτυχε λόγω της επαγρύπνησης του αγγλικού στόλου και των καιρικών συνθηκών και το επεισόδιο είχε ως αποτέλεσμα την εκλογική νίκη των Ουίγων στις γενικές εκλογές του 1708. Οι σχέσεις εν τω μεταξύ της Άννας με την δούκισσα του Μάρλμπορω χειροτέρευαν συνεχώς, κυρίως λόγω της προσβλητικής συμπεριφοράς της δούκισσας.


Θάνατος του συζύγου της[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νόμισμα μισής κορόνας της Άννας, 1708. Η επιγραφή αναφέρει: λατινικά:ANNA DEI GRATIA (Άννα με τη Χάρη του Θεού).

Ο σύζυγος της Άννας, πρίγκιπας Γεώργιος της Δανίας, πέθανε τον Οκτώβριο 1708 [23] και η βασίλισσα αισθάνθηκε συντετριμμένη.

Οι Ουίγοι εκμεταλλεύτηκαν τον θάνατο του πρίγκιπα. Η διοίκησή του στο Ναυαρχείο δεν ήταν δημοφιλής στους αρχηγούς των Ουίγων, οι οποίοι τον κατηγορούσαν (καθώς και τον υπαρχηγό του Τζων Τσώρτσιλ, αδελφό του Μάρλμπορω) για κακοδιοίκηση του ναυτικού. Με τους Ουίγους τώρα κυρίαρχους στο κοινοβούλιο, και την Άννα συντετριμμένη από την απώλεια του συζύγου της, οι Whig Junto, όπως αποκαλούνταν η ηγετική ομάδα των Ουίγων, της επέβαλαν να δεχθεί τους λόρδους Σόμερς (Somers) και Ουώρτον (Wharton) στην κυβέρνηση. Η εξουσία τους, παρ' όλα αυτά, περιορίσθηκε από την επιμονή της Άννας να εκπληρώνει τα καθήκοντα του Λόρδου Αρχιναύαρχου η ίδια, και να μην διορίζει ένα μέλος της κυβέρνησης για να πάρει την θέση του Πρίγκιπα Γεώργιου. Απτόητοι, οι Junto απαίτησαν τον διορισμό του κόμη του Όρφορντ (Earl of Orford), ενός άλλου μέλους των Junto και ενός εκ των δριμύτερων επικριτών του Πρίγκιπα Γεωργίου, ως Πρώτου Λόρδου του Ναυαρχείου. Η Άννα αρνήθηκε κατηγορηματικά, και επέλεξε τον δικό της υποψήφιο, τον μετριοπαθή κόμη του Πέμπροκ (Earl of Pembroke) στις 29 Νοεμβρίου 1708.

Η πίεση επικεντρώθηκε τον Πέμπροκ, τον Γκόντολφιν και την Βασίλισσα από τους δυσαρεστημένους Junto Ουίγους, και ο Πέμπροκ αναγκάσθηκε να παραιτηθεί μετά από λιγότερο από έναν χρόνο στο αξίωμα. Ακολούθησε άλλος ένας μήνας φιλονικιών πριν η Βασίλισσα τελικά συναινέσει να τοποθετήσει τον Κόμητα του Όρφορντ στη διεύθυνση του Ναυαρχείου τον Νοέμβριο του 1709.

Τον Απρίλιο του 1710 η Άννα και η δούκισσα του Μάρλμπορω συναντήθηκαν σε κλίμα ιδιαίτερα ψυχρό. Ήταν η τελευταία τους συνάντηση.

Ύστερα έτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρωματιστό χαρακτικό της Βασίλισσας Άννας από έναν άτλαντα που παρήγγειλε ο Αύγουστος ο Ισχυρός, περ. 1706–1710

Όσο διαρκούσε ο πολυδάπανος πόλεμος της Ισπανικής Διαδοχής τόσο πιο αντιδημοφιλής γινόταν -το ίδιο και η διακυβέρνηση των Ουίγων. Η Άννα τελικά βρήκε την ευκαιρία και απέπεμψε τον Γκόντολφιν και τους Whig Junto αν και ο Μάρλμπορω, προς στιγμήν, παρέμεινε αρχιστράτηγος. Διορίστηκε νέα κυβέρνηση με επί κεφαλής τον Χάρλεϋ που επεδίωξε ειρήνη με την Γαλλία. Σε αντίθεση με τους Ουίγους, ο Χάρλεϋ και οι Τόρυς ήταν έτοιμοι να συμβιβαστούν δεχόμενοι στην Ισπανία στον εγγονό του Γάλλου βασιλιά έναντι εμπορικών ανταλλαγμάτων.[24] Στς βουλευτικές εκλογές που σύντομα ακολούθησαν, ο Χάρλεϋ επωφελήθηκε της κυβερνητικής υποστήριξης και εξασφάλισε μεγάλη πλειοψηφία των Τόρυς.[25] Τον Ιανουάριο του 1711 η Άννα υποχρέωσε την Σάρα Μάρλμπορω να παραιτηθεί από τα αυλικά της αξιώματα και στην θέση της διόρισε την αντίζηλό της Άμπιγκέιλ Χιλ.

Η διαμάχη λύθηκε από εξωτερικά γεγονότα. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Αρχιδούκα Καρόλου (τον οποίο υποστήριζαν οι Ουίγοι) πέθανε το 1711 και ο Κάρολος κληρονόμησε την Αυστρία, την Ουγγαρία και τον θρόνο της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το να του δοθεί επίσης ο Ισπανικός θρόνος δεν ήταν πλέον προς το συμφέρον της Μεγάλης Βρετανίας. Αλλά η προτεινόμενη Συνθήκη της Ουτρέχτης που υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο προς επικύρωση δεν προχώρησε τόσο όσο οι Ουίγοι ήθελαν για να χαλιναγωγήσουν τις φιλοδοξίες των Βουρβόνων.[26] Στην Βουλή των Κοινοτήτων, η πλειοψηφία των Τόρυς ήταν αναμφισβήτητη, αλλά αυτό δεν ίσχυε στην Βουλή των Λόρδων. Βλέποντας την ανάγκη για αποφασιστική δράση—να μειώσουν την πλειοψηφία των Ουίγων στη Βουλή των Λόρδων—η Άννα δημιούργησε απρόθυμα δώδεκα νέους ευγενείς. Μια τόσο μαζική δημιουργία ευγενών ήταν χωρίς προηγούμενο. Πράγματι, η Ελισάβετ Α΄ είχε δημιουργήσει λιγότερους ευγενείς σε 44 έτη απ' ό,τι η Άννα δημιούργησε σε μια μέρα.[27] Την ίδια μέρα ο Μάρλμπορω απηλλάγη των καθηκόντων του, η συνθήκη επικυρώθηκε και έτσι τελείωσε η ανάμειξη της Μεγάλης Βρετανίας στον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής.[28]

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Άννα πέθανε από αρθρίτιδα, καταλήγοντας σε ερυσίπελα, περίπου στις 7 (π.μ. ή μ.μ.) στις 1 Αυγούστου 1714. Το σώμα της ήταν τόσο πρησμένο και διογκωμένο που έπρεπε να ταφεί στο Αββαείο του Ουεστμίνστερ σε ένα τεράστιο σχεδόν τετράγωνο φέρετρο.[29]

Η Άννα πέθανε λίγο μετά από την εκλεκτόρισσα Σοφία (8 Ιουνίου, το ίδιο έτος)· ο γιος της εκλεκτόρισσας, Γεώργιος Α΄, εκλέκτορας του Ανόβερου, κληρονόμησε το Βρετανικό Στέμμα.[2] Σύμφωνα με τον Νόμο της Διευθέτησης 1701, το στέμμα δόθηκε στον Γεώργιο ως διάδοχο της εκλεκτόρισσας Σοφίας, αφού παραμερίστηκαν οι Καθολικοί διεκδικητές. Η βασιλεία του Γεωργίου ήταν σχετική σταθερή: οι Ιακωβιτικές εξεγέρσεις το 1715 και το 1719 απέτυχαν αμφότερες.[30]

Κληρονομιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σκωτική και Αγγλική Μοναρχία
Οίκος των Στιούαρτ
Coat of Arms of Great Britain (1707-1714).svg
Άννα
   Γουλιέλμος, Δούκας του Γκλόστερ

Η βασιλεία της Άννας σημαδεύτηκε από μια αύξηση της επιρροής των υπουργών και μια μείωση της επιρροής του Στέμματος. Το 1708, η Άννα έγινε η τελευταία Βρετανή Ηγεμόνας που αρνήθηκε την Βασιλική Συγκατάθεση σε ένα νομοσχέδιο (σε αυτήν την περίπτωση, ένα νομοσχέδιο της Σκωτικής πολιτοφυλακής). Απασχολημένη με την υγεία της (μπορεί να υπέφερε από πορφυρία), η Άννα επέτρεψε στους υπουργούς της, κυρίως στον Ρόμπερτ Χάρλεύ, καθώς και στις ευνοούμενες της (Σάρα Τσώρτσιλ και Άμπιγκεηλ Xιλ) να κυριαρχήσουν στην πολιτική.[3] Η μεταφορά της εξουσίας από το Στέμμα στα υπουργεία έγινε ακόμη πιο εμφανής κατά την βασιλεία του Γεωργίου Α΄, του οποίου ο αρχισύμβουλος, Σερ Ρόμπερτ Ουόλπολ, συχνά περιγράφεται ως ο "πρώτος Πρωθυπουργός."[31]

Τα πολιτικά και διπλωματικά επιτεύγματα των κυβερνήσεων και η σταθερότητα της βασιλείας της, η οποία ήταν απαλλαγμένη από συνταγματικές συγκρούσεις μεταξύ μονάρχη και κοινοβουλίου, δείχνουν ότι επέλεξε υπουργούς και άσκησε τα προνόμιά της σοφά.[32] Αξιολογήσεις της Άννας ως παχιάς, μονίμως εγκύου, υπό την επιρροή των ευνοουμένων, και με έλλειψη πολιτικής πονηριάς ή ενδιαφέροντος ίσως προέρχονται από σοβινιστικές προκαταλήψεις εναντίον των γυναικών.[33]

Η εποχή της Άννας ήταν καλλιτεχνικής, λογοτεχνικής, και επιστημονικής προόδου. Στην αρχιτεκτονική, ο Σερ Τζον Βάνμπρου κατασκεύασαν κομψά οικοδομήματα όπως το Παλάτι Μπλένχαϊμ και το Κάστρο Χάουαρντ.

Απόγονοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα Γέννηση Θάνατος
Μαίρη 2 Ιουνίου 1685 8 Φεβρουαρίου 1687
Άννα Σοφία 12 Μαΐου 1686 2 Φεβρουαρίου 1687
Γουλιέλμος, Δούκας του Γκλόστερ 24 Ιουλίου 1689 29 Ιουλίου 1700
Μαίρη 14 Οκτωβρίου 1690 14 Οκτωβρίου 1690
Γεώργιος 17 Απριλίου 1692 17 Απριλίου 1692
Κάρολος 15 Σεπτεμβρίου 1698 15 Σεπτεμβρίου 1698

Επιπλέον, υπήρξαν οκτώ θνησιγενή παιδιά και τέσσερις αποβολές.[34]

Όλα τα παιδιά της Άννας έφεραν τους τίτλους του/της Πρίγκιπα/Πριγκίπισσας της Δανίας και του/της Πρίγκιπα/Πριγκίπισσας της Νορβηγίας.[35]


Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Οι ημερομηνίες είναι με το Ιουλιανό ημερολόγιο
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Lodge (1832), pp. 7–8
  3. 3,0 3,1 «Sarah Jennings, Duchess of Marlborough». Encyclopædia Britannica. Britannica Concise Encyclopedia. http://concise.britannica.com/ebc/article-9051033/Sarah-Jennings-Churchill. Ανακτήθηκε στις 2007-01-07. 
  4. Field, Ophelia (2003). Sarah Churchill Duchess of Marlborough, The Queen's Favourite. St. Martin's Press. 
  5. Innes (1913) p. 440
  6. Ward, pp. 230–231
  7. Ward, pp. 236–240
  8. Ward, pp. 241–242
  9. Nenner, Howard (1998). The Right to be King: the Succession to the Crown of England, 1603–1714. Palgrave Macmillan, σελ. 243. ISBN 0-333-57724-8. 
  10. Dalrymple, John (1778). Memoirs volume ii, σελ. 175. 
  11. 11,0 11,1 «Mary II». Encyclopædia Britannica (11th Ed. έκδοση). London: Cambridge University Press. 1911. 
  12. Ward, pp. 250–251
  13. Gregg (2001), p. 108
  14. Gregg, p. 122
  15. H. E. Emson, "For The Want Of An Heir: The Obstetrical History Of Queen Anne", British Medical Journal, Vol. 304, No. 6838 (23 May 1992), pp. 1365-1366.
  16. Ward, p. 275
  17. Gregg (2001), p. 151
  18. Ward, p. 460
  19. Lodge, p.240
  20. Gregg (2001), pp. 130–131
  21. Benians, pp.90–91
  22. Waller, p. 318
  23. Gregg (2001), p. 281
  24. Ward, pp. 470–471
  25. Ward, pp. 468–469.
  26. Ward, pp. 429–434
  27. Ward, p. 471.
  28. Ward, pp. 433–459.
  29. Ward, p. 476.
  30. Benians (1909), pp. 97–106
  31. Eccleshall, Robert (1998). Biographical Dictionary of British Prime Ministers. Routledge. 
  32. Waller, pp. 313, 317, 328
  33. Waller, p. 313
  34. Emson, pp. 1365–1366. Lodge (1832), pp. 7–8.
  35. Francois Velde. «Royal Styles and Titles of Great Britain». Heraldica.org. http://www.heraldica.org/topics/britain/prince_highness.htm#Anne. Ανακτήθηκε στις 2010-05-02. 
Άννα της Μεγάλης Βρετανίας
Γέννηση: 6 Φεβρουαρίου 1665 Θάνατος: 1 Αυγούστου 1714
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Γουλιέλμος Γ΄ και Β΄
Βασίλισσα της Αγγλίας και της Σκωτίας
8 Μαρτίου 1702 – 1 Μαΐου 1707
Νόμοι της Ένωσης 1707
Βασίλισσα της Ιρλανδίας
8 Μαρτίου 1702 – 1 Αυγούστου 1714
Διάδοχος
Γεώργιος Α΄
Νόμοι της Ένωσης 1707 Βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας
1 Μαΐου 1707 – 1 Αυγούστου 1714
Πολιτικά αξιώματα
Προκάτοχος
Πρίγκιπας Γεώργιος της Δανίας
Λόρδος Αρχιναύαρχος
1708
Διάδοχος
Ο Κόμης του Πέμπροκ
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Anne, Queen of Great Britain της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).