Ερρίκος Δ΄ της Αγγλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ερρίκος Δ'
King Henry IV from NPG (2).jpg
Περίοδος 30 Σεπτεμβρίου 139920 Μαρτίου 1413
Προκάτοχος Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας
Διάδοχος Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας
Γέννηση 15 Απριλίου 1367
Κάστρο Μπόλινγκμπροουκ, Λίνκολνσερ, Αγγλία
Θάνατος 20 Μαρτίου 1413
Ουεστμίνστερ, Λονδίνο
Τόπος ταφής Καθεδρικός ναός του Καντέρμπερι, Κεντ
Σύζυγος Μαρία του Μποχύν
Ιωάννα της Ναβάρρας
Επίγονοι Εδουάρδος του Λάνκαστερ
Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας
Θωμάς του Κλάρενς
Ιωάννης του Λάνκαστερ
Χάμφρεϊ Δούκας του Γκλόστερ
Λευκή της Αγγλίας
Φιλίππη της Αγγλίας
Οίκος Οίκος Λάνκαστερ
Πατέρας Ιωάννης της Γάνδης
Μητέρα Λευκή του Λάνκαστερ
Υπογραφή Henry IV Signature.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Ερρίκος Δ' της Αγγλίας ή Ερρίκος του Μπόλινμπροκ (Henry IV of England, 15 Απριλίου 1367 [1] - 20 Μαρτίου 1413), βασιλιάς της Αγγλίας και λόρδος της Ιρλανδίας (1399 - 1413) και διεκδικητής του θρόνου της Γαλλίας μέσω του παππού του Εδουάρδου Γ'. Ο Ερρίκος Δ' ονομάστηκε Ερρίκος του Μπόλινμπροκ επειδή γεννήθηκε στο κάστρο του Μπόλινμπροκ, γιος του Ιωάννη της Γάνδης και της Λευκής του Λάνκαστερ κόρης του Ερρίκου, δούκα του Λάνκαστερ επίσης από την οικογένεια των Πλανταγενετών. Ο Ερρίκος Δ' ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Αγγλίας από την δυναστεία των Πλανταγενετών που η μητέρα του ήταν Αγγλίδα με μητρική γλώσσα τα Αγγλικά σε αντίθεση με τις μητέρες των προηγούμενων βασιλέων που είχαν μητρική γλώσσα τα Γαλλικά. [2]

Νεανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχέσεις του Ερρίκου με τα ετεροθαλή αδέλφια του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μεγαλύτερη αδελφή του Φιλίππη του Λάνκαστερ παντρεύτηκε τον Ιωάννη Α' της Πορτογαλίας, η δεύτερη αδελφή του Ελισάβετ Πλανταγενέτη του Έξετερ ήταν μητέρα του Τζων Χόλλαντ, 2ου δούκα του Έξετερ. Η ετεροθαλής αδελφή του Αικατερίνη του Λάνκαστερ έγινε βασίλισσα της Καστίλης με τον γάμο της με τον τον Ερρίκο Γ΄ της Καστίλης. Ο Ερρίκος είχε άλλα 4 ετεροθαλή αδέλφια από την τρίτη σύζυγο και πρώην ερωμένη του πατέρα του Αικατερίνη Σουίνφορντ, που ονομάστηκαν "Μπωφόρ" λόγω του κάστρου που κατείχε ο πατέρας τους στην Καμπανία. [3]

Οι σχέσεις του Ερρίκου Δ' με την θετή του μητέρα Αικατερίνη Σουίνφορντ και τους Μποφόρ δεν ήταν πάντοτε καλές, οι σχέσεις του με τον Ερρίκο και τον Τόμας Μπωφόρ μετά το 1406 έγιναν προβληματικές. Ο γαμπρός του Ραλφ Νέβιλ, 1ος κόμης του Γουέστμορλαντ ήταν ένας από τους φανατικότερους οπαδούς του, εμπόδισε να δοθεί ως δωρεά μια μαρκησία από τον ξάδελφο του Ριχάρδο Β΄ στον μεγαλύτερο ετεροθαλή αδελφό του Ιωάννη Μποφώρ. Ο Τόμας Σουίνφορντ γιος της Αικατερίνης από τον πρώτο της γάμο με τον Σερ Ούγο Σουίνφορντ, Κοντόσταυλος στο κάστρο του Πόντεφρακτ που πέθανε ο Ριχάρδος Β΄ ήταν επίσης αντίπαλος του . Η ετεροθαλής αδελφή του Ιωάννα Μπωφόρ (κόμισσα του Γουέστμορλαντ) ήταν γιαγιά των τελευταίων Πλανταγενετών βασιλέων Εδουάρδου Δ΄ και Ριχάρδου Γ΄. Η μικρότερη κόρη του Ραλφ Νέβιλ και της Ιωάννας Σεσίλ Νέβιλ, δούκισσα της Υόρκης παντρεύτηκε τον Ριχάρδο της Υόρκης, παιδιά τους ήταν ο Εδουάρδος Δ΄ της Αγγλίας και ο Ριχάρδος Γ΄ της Αγγλίας.

Σχέσεις του Ερρίκου με τον Ριχάρδο Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ερρίκος Δ' είχε αμφίρροπες σχέσεις με τον πρώτο ξάδελφο του Ριχάρδο Β΄, από τα παιδικά τους χρόνια ήταν στενοί φίλοι και έγιναν μαζί μέλη του Τάγματος της Περικνημίδας (1377) αλλά η σχέση τους χάλασε όταν ο Ερρίκος συμμετείχε στην Επανάσταση των Λόρδων εναντίον του Ριχάρδου (1387). Ο Ριχάρδος παρ'όλα αυτά όταν έγινε βασιλιάς δεν τον τιμώρησε όπως τους υπόλοιπους λόρδους τους οποίους εκτέλεσε ή έστειλε σε εξορία, στον Ερρίκο έδωσε προαγωγή από κόμη του Ντέρμπι σε δούκα του Έρεφορντ. Το 1390 ο Ερρίκος συμμετείχε στην ανεπιτυχή εκστρατεία στην πρωτεύουσα της Λιθουανιας Βίλνιους με περίπου 300 Τεύτονες ιππότες, συνέλαβε 300 Λιθουανούς ευγενείς και τους μετέφερε αιχμάλωτους στην Αγγλία, νέα εκστρατεία στο Βίλνιους σε δυο χρόνια (1392) κατέληξε σε αποτυχία. Το 1393 ο Ερρίκος ανέλαβε προσκύνημα στα Ιεροσόλυμα όπου έκανε μεγάλες προσφορές στον Ναό του Παναγίου Τάφου και στο Όρος των Ελαιών. [4] Αποφάσισε αργότερα να οργανώσει Σταυροφορία υπό την ηγεσία του αλλά πέθανε πριν πραγματοποιηθεί. [5] Η σχέση του με τον βασιλιά Ριχάρδο γνώρισε νέα κρίση (1398) όταν ήρθε σε σύγκρουση με τον Θωμά του Μάουμπραι, 1ο δούκα του Νόρφολκ και αποφάσισαν να λύσουν τις διαφορές τους με μονομαχία. Ο Ριχάρδος για να αποφύγει την αιματοχυσία αποφάσισε να εξορίσει και τους δυο, τον Μάουμπραι έστειλε εξορία ισόβια με την σύμφωνη γνώμη του πατέρα του Ιωάννη της Γάνδης.

Ανατροπή του ξαδέλφου του Ριχάρδου Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ερρικος Δ' πλαισιωμένος απο άρχοντες την εποχή που διεκδικούσε τον θρόνο της Αγγλίας (1399) - έγγραφο της εποχής - Βρετανική βιβλιοθήκη.

Η κρίση στις σχέσεις του με τον βασιλιά ξεκίνησε με τον θάνατο του πατέρα του (1399), ο Ριχάρδος έκανε κατάσχεση της περιουσίας του Ιωάννη της Γάνδης και απαγόρευσε στον γιο του Ερρίκο να την κληρονομήσει. Ο Ερρίκος εξοργισμένος συνάντησε τον εξόριστο Θωμά Αρουντέλ, αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπερι που συμμετείχε στην Επανάσταση των Λόρδων εναντίον του Ριχάρδου (1387), αποφάσισαν να οργανώσουν σκληρή αντίσταση την εποχή που ο βασιλιάς απουσίαζε σε εκστρατεία στην Ιρλανδία. Με σύμβουλο τον Αρουντέλ ο Ερρίκος κέρδιζε συνέχεια δυνάμεις με κατασχέσεις εδαφών και λεηλασίες, σύντομα απέκτησε τόση δύναμη που ανέτρεψε και φυλάκισε τον Ριχάρδο Β' που πέθανε στην φυλακή κάτω από περίεργες συνθήκες. Ο Ερρίκος στέφθηκε νέος βασιλιάς ως Ερρίκος Δ' αγνοώντας τον 7χρονο διάδοχο Εδμόνδο Μόρτιμερ, 5ο κόμη του Μαρς γιο της Φιλίππης, 5ης κόμισσας του Όλστερ. Η στέψη του (13 Οκτωβρίου 1399) ήταν η πρώτη στέψη Άγγλου βασιλιά από την εποχή της Νορμανδικής κατάκτησης με την χρήση της Αγγλικής γλώσσας αντί της Γαλλικής που χρησιμοποιούσαν οι προηγούμενοι βασιλείς.

Το σώμα του Ριχάρδου Β' εξετέθη σε δημόσια θέα στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Παύλου για να δει ο Αγγλικός λαός ότι είναι νεκρός, ετάφη προσωρινά στην Δομινικανή μονή του Λάνγκλει μέχρι να μεταφερθεί από τον Ερρίκο Ε' στο αβαείο του Ουέστμινστερ. Ο Ριχάρδος πέρασε όλη την βασιλεία του στην αντιμετώπιση εξεγέρσεων και δολοπλοκιών, ήρθε πολλές φορές σε σύγκρουση με το Κοινοβούλιο ιδιαίτερα στα εκκλησιαστικά θέματα, με την συμβουλή του Αρουντέλ πρότεινε στο Κοινοβούλιο την καύση των αιρετικών (1401) για να αντιμετωπίσει το κίνημα του Λόλλαρντ. Το 1410 το κοινοβούλιο πρότεινε κατάσχεση της εκκλησιαστικής περιουσίας αλλά ο Ερρίκος Δ' αρνήθηκε να συγκρουστεί με την εκκλησία επειδή τον βοήθησε να γίνει βασιλιάς. [6]

Ο Ερρίκος Δ' σαν βασιλιάς με μεγάλα προβλήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξεγέρσεις των βαρόνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος Δ' όπως απεικονίζεται δε μια επιστολή (1402)

Οι εξεγέρσεις των βαρόνων συνεχίστηκαν την πρώτη δεκαετία του Ερρίκου Δ', σημαντικότερες η επανάσταση του Όουεν Γλυδώρ που ανακήρυξε τον εαυτό του πρίγκηπα της Ουαλίας (1400) και η επανάσταση του Ερρίκου Περσί, 1ου κόμη της Νορθουμβρίας. Ο βασιλιάς τις υπέταξε χάρη στις ικανότητες και στην τεράστια στρατιωτική προσωπικότητα του γιου και διαδόχου του Ερρίκου του Μονμάουθ. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του οι εξεγέρσεις έγιναν πολύ πιο έντονες ενώ σύμφωνα με μια πληροφορία τον τελευταίο χρόνο κυκλοφόρησε η φήμη ότι ο Ριχάρδος Β΄ βρισκόταν στην αυλή του βασιλιά της Σκωτίας περιμένοντας από τους οπαδούς του να τον επαναφέρουν στον θρόνο του στο Λονδίνο. Η ψεύτικη φήμη κυκλοφόρησε από κάποιον απατεώνα τον Σερ Ηλίας Λεβέττ ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ήταν γαμπρός του βασιλιά Ριχάρδου και ότι διαθέτει την κατάλληλη βοήθεια από τους Σκωτσέζους για να πετύχει η επανάσταση. [7]

Λίστα των επαναστάσεων εναντίον του Ερρίκου Δ' :

  • "Η επανάσταση των Επιφανών" (1399 - 1400), εκτελέσεις των κομητών του Κέντ, του Χιούντινγκτον, του Σαλίσμπουρι και του βαρόνου Ντεσπένσερ για την προσπάθεια τους να επαναφέρουν τον Ριχάρδο Β' στον Αγγλικό θρόνο.
  • "Η επανάσταση των Γκλύντυρ" στην Ουαλία (1410 - 1415) υπό τον Ογουάιν Γκλύντυρ.
  • "Οι επαναστάσεις των Πέρσι" (1402 - 1408) τρεις αποτυχημένες απόπειρες της οικογένειας Πέρσι και των συμμάχων τους να ανατρέψουν τον Ερρίκο Δ'
    • "Μάχη του Σρούζμπρι" (1403), ο Ερρίκος Δ' νίκησε μια εξέγερση εναντίον του υπό τον Ερρίκο Πέρσι που είχε συμμαχήσει με τον Ογουάιν Γκλύντυρ, ο Πέρσι σκοτώθηκε στην μάχη από ένα βέλος στο πρόσωπο. Ο Θωμάς Πέρσι, 1ος κόμης του Ουόρτσεστερ, ο Σέρ Ριχάρδος Βενάμπλ, και ο Σέρ Ριχάρδος Βερνόν, κρεμάστηκαν, αποκεφαλίστηκαν και τα κομμένα κεφάλια τους επιδείχθηκαν δημόσια, ο κόμης της Νορθουμβρίας κατέφυγε στην Σκωτία.
    • Επανάσταση του αρχιεπισκόπου της Υόρκης Ριχάρδου λε Σκροπ στην βόρεια Αγγλία (1405). Ο Σκροπ και οι υπόλοιποι αρχηγοί της εξέγερσης εκτελέστηκαν, ο κόμης της Νορθουμβρίας δραπέτευσε ξανά στην Σκωτία.
    • "Μάχη του Μπράμχαμ Μουρ" (1408), ο κόμης της Νορθουμβρίας επιτέθηκε στην βόρεια Αγγλία μαζί με τους Σκωτσέζους συμμάχους του αλλά ηττήθηκε και έπεσε στην μάχη.

Επίσκεψη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Β' Παλαιολόγου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ασημένιο νόμισμα του Ερρίκου Δ'

Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Μανουήλ Β' ήταν ο μόνος Βυζαντινός αυτοκράτορας που επισκέφθηκε την Αγγλία προκειμένου να ζητήσει βοήθεια στον αγώνα του κατά των Οθωμανών. Ο Ερρίκος Δ΄ τον δέχθηκε με τιμές στα ανάκτορα του Έλθαμ (Δεκέμβριος 1400 - Ιανουάριος 1401) και οργάνωσε αγώνα κονταρομαχίας προς τιμή του, του έδωσε και οικονομική υποστήριξη. [8] Το 1406 Άγγλοι πειρατές συνέλαβαν τον μελλοντικό Ιάκωβο Α' της Σκωτίας ο οποίος ήταν έτοιμος να δραπετεύσει για την Γαλλία. [9] Ο Ερρίκος Δ' τον κράτησε φυλακισμένο όλο το υπόλοιπο διάστημα που παρέμεινε βασιλιάς.

Σοβαρή ασθένεια τα τελευταία χρόνια της ζωής του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του σημαδεύτηκαν με μια πολύ σοβαρή ασθένεια που του έφερε παραμόρφωση του δέρματος, δεχόταν ασταμάτητες επιθέσεις της ασθένειας όπως τον Ιούνιο του 1405, τον Απρίλιο του 1406, τον Ιούνιο του 1408, τον Δεκέμβριο του 1412 και το θανατηφόρο κτύπημα ήρθε τον Μάρτιο του 1413. Δεν έχει εξακριβωθεί η φύση της μερικοί το θεωρούν λέπρα, άλλοι ψωρίαση. [10] Οι μεσαιωνικοί χρονικογράφοι λένε ότι η ασθένεια του ήταν θεία τιμωρία για την εκτέλεση του Ριχάρδου του Σκροπ, αρχιεπισκόπου της Υόρκης (Ιούνιος 1405) ύστερα από το γνωστό αποτυχημένο πραξικόπημα. [11] Ο Ολισεντ είχε προβλέψει ότι θα πέθαινε στα Ιεροσόλυμα και όλοι πίστευαν ότι θα πέθαινε στην Σταυροφορία, η προφητεία επαληθεύτηκε όμως με άλλο τρόπο πέθανε στο δωμάτιο των Ιεροσολύμων του αβαείου του Ουέστμινστερ στην διάρκεια συνεδρίασης του Κοινοβουλίου.

Ταφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τάφος του Ερρίκου Δ΄ της Αγγλίας - Καθεδρικός ναός του Καντέρμπερι

Σε αντίθεση με τους προηγούμενους βασιλείς ο Ερρίκος Δ' και η δεύτερη σύζυγος του Ιωάννα της Ναβάρρας δεν τάφηκαν στο αβαείο του Ουέστμινστερ αλλά στον Καθεδρικό ναό του Καντέρμπερι στην βόρεια πλευρά του κοιμητηρίου του Τρίνιτι δίπλα από τον βωμό του Τόμας Μπέκετ. Η λατρεία του Μπέκετ ήταν ακόμα πολύ ισχυρή στην εποχή του κάτι που φαίνεται καθαρά στο λογοτεχνικό έργο του Τσώσερ "Οι ιστορίες του Καντέρμπερι", ο Ερρίκος Δ' είχε ασπαστεί σημαντικά αυτές τις λατρείες. Οι λόγοι της λατρείας του στον Τόμας Μπέκετ δεν έχουν ακόμα διευκρινιστεί αλλά ερμηνεύεται ότι τον χρησιμοποίησε για πολιτικούς λόγους για να μπορέσει να δικαιολογήσει τον σφετερισμό του θρόνου από τον ξάδελφο του Ριχάρδο Β'. [12]Στην στέψη του ο Ερρίκος Δ' χρίστηκε με το λάδι που είχε χρησιμοποιήσει ο Μπέκετ λίγο πριν την δολοφονία του (1170), το λάδι είχε πάρει από τον παππού του Ερρίκο του Λάνκαστερ. [13][14]

Οι συσχετισμοί του Ερρίκου Δ' με τον Θωμά Μπέκετ φαίνονται από τα ομοιώματα που βρέθηκαν στον τάφο του, οι χρυσοί αετοί που απεικονίζονται στην στέψη του σχετίζονται με τον Τόμας Μπέκετ, το σώμα του βασιλιά στην εκταφή του 1832 βρέθηκε καλά διατηρημένο σε τέτοιο βαθμό που οι ιστορικοί βεβαιώνουν ότι είναι η ακριβής προσωπογραφία του. [15]

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πρώτη σύζυγο του Μαρία του Μπόχυν (1380) απέκτησε :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Mortimer, Ian (2007). "Henry IV's date of birth and the royal Maundy". Historical Research. University of London. 80 (210): 567–576.
  2. https://books.google.be/books?id=zKvKDAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=The+French+in+London:+From+William+the+Conqueror+to+Charles+de+Gaulle&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjkn7_W_9TQAhXGnRoKHXykAvkQ6AEILDAA#v=onepage&q=The%20French%20in%20London%3A%20From%20William%20the%20Conqueror%20to%20Charles%20de%20Gaulle&f=false
  3. Armitage-Smith, Sydney. John of Gaunt, King of Castile and Leon, Duke of Lancaster, &c.. Constable, 1904.
  4. Bevan, Bryan (1994). Henry IV. London: Macmillan. p. 32.
  5. Bevan (1994: 1)
  6. Terry Jones, Medieval Lives, page 112
  7. https://books.google.gr/books?id=oqMuAAAAMAAJ&pg=PA235&lpg=PA235&dq=lyvet+king&redir_esc=y&hl=el#v=onepage&q=lyvet%20king&f=false
  8. G. Dennis, The Letters of Manuel II Palaeologus (Washington DC, 1977) Letter 38.
  9. E W M Balfour-Melville, James I King of Scots, London 1936
  10. Peter McNiven, "The Problem of Henry IV's Health, 1405–1413", English Historical Review, 100 (1985), pp. 747–772
  11. Swanson Religion and Devotion p. 298
  12. Christopher Wilson, 'The Tomb of Henry IV and the Holy Oil of St Thomas of Canterbury', in Medieval Architecture and its Intellectual Context, ed. Eric Fernie and Paul Crossley (London: The Hambledon Press, 1990), pp. 181–190.
  13. Thomas Walsingham, The St Albans Chronicle: The Chronica Maiora of Thomas Walsingham, Volume II, 1394-1422, ed. and trans. John Taylor et al. (Oxford: Clarendon Press, 2011), p. 237.
  14. Thomas Walsingham, The St Albans Chronicle: The Chronica Maiora of Thomas Walsingham, Volume II, 1394–1422, ed. and trans. John Taylor et al. (Oxford: Clarendon Press, 2011), pp. 237–241.
  15. C. Eveleigh Woodruff and William Danks, Memorials of the Cathedral and Priory of Christ in Canterbury (New York: E.P. Dutton & Co., 1912), pp. 192–194.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Peter McNiven, "The Problem of Henry IV's Health, 1405–1413", English Historical Review, 100 (1985), pp 747–772)
  • Debbi Codling, Henry IV and Personal Piety, History Today, 57:1 (January 2007), pages 23 – 29.
  • Bevan, Bryan (1994). Henry IV. London: Macmillan.
  • Mortimer, Ian (2007). "Henry IV's date of birth and the royal Maundy". Historical Research. University of London.
  • G. Dennis, The Letters of Manuel II Palaeologus (Washington DC, 1977) Letter 38.
Ερρίκος Δ΄ της Αγγλίας
Νεότερος κλάδος του Οίκος των Πλανταγενετών
Γέννηση: 15 Απριλίου 1367 Θάνατος: 20 Μαρτίου 1413
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας
Βασιλιάς της Αγγλίας
Royal Arms of England (1340-1367).svg

13991413
Διάδοχος
Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας
Προκάτοχος
Ιωάννης της Γάνδης
Δούκας της Ακουιτανίας
Arms of Aquitaine and Guyenne.svg

13991413
Δούκας του Λάνκαστερ
Arms of Edmund Crouchback, Earl of Leicester and Lancaster.svg

1399
Κόμης του Λέστερ
Arms of Coke, Earls of Leicester.svg

1399
Διάδοχος
Συγχώνευση με το στέμμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Henry IV of England της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).