Γουλιέλμος Α΄ της Αγγλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γουλιέλμος o Κατακτητής - από την ταπισερί της Μπαγιέ που παριστάνει την Νορμανδική κατάκτηση

O Γουλιέλμος Α΄ της Αγγλίας ή Γουλιέλμος ο Κατακτητής (William the Conqueror), ορισμένες φορές αναφερόμενος και ως Γουλιέλμος ο Νόθος (William the Bastard) (1028 - 1087) ήταν δούκας της Νορμανδίας (1035 - 1087) ως Γουλιέλμος Β΄, και βασιλιάς της Αγγλίας (1066 - 1087).

Ήταν νόθος γιος του Ροβέρτου Β΄, δούκα της Νορμανδίας, και της Ερλέβας, που απέκτησε αργότερα άλλα δύο παιδιά με άλλον σύζυγο. Ήταν μικρανιψιός της Έμμας της Νορμανδίας, συζύγου των βασιλέων Έθελρεντ και Κανούτου του μέγα. Προκειμένου να υποστηρίξει τα δικαιώματα του στο βασίλειο της Αγγλίας, επιτέθηκε στην Αγγλία και συνέτριψε τις Αγγλοσαξονικές δυνάμεις του Χάρολντ Γκοντουίνσον στην μάχη του Χάστινγκς, ολοκληρώνοντας τη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας. Άλλαξε τις συνήθειες, τα έθιμα, και τη γλώσσα των πρώτων Άγγλων, μεταφέροντας στα Βρετανικά Νησιά τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό. Εισήγαγε την Αγγλία το φεουδαρχικό σύστημα που πέρασε σε όλα τα ευρωπαϊκά βασίλεια.

Δεν υπάρχει καμιά αυθεντική απεικόνιση εποχής του Γουλιέλμου εκτός από την ταπισερί της Μπαγιέ, που παρουσιάζει την Νορμανδική κατάκτηση. Ήταν γεροδεμένος, ευφυής, μαχητικός με πολύ καλή υγεία, αλλά παχύσαρκος. Η παχυσαρκία του αυξανόταν συνέχεια όσο μεγάλωνε σε ηλικία, τόσο που ο βασιλιάς Φίλιππος Α΄ της Γαλλίας τον χλεύαζε λέγοντας ότι μοιάζει με έγκυο γυναίκα. Από τη μητέρα του επίσης είχε κληρονομήσει εκ γενετής δυσοσμία του δέρματος.

Σύμφωνα με τις επιθυμίες του πατέρα του, τον διαδέχθηκε το 1035 σε ηλικία επτά ετών ως Γουλιέλμος Β΄ της Νορμανδίας, ενώ συνάντησε αμέσως αντιδράσεις από βαρόνους χωρίς αποτέλεσμα, αφού είχε την υποστήριξη του βασιλιά Ερρίκου Α΄ της Γαλλίας. Στέφθηκε από τον Ερρίκο δούκας σε ηλικία 15 ετών, ενώ στα 19 του συνάντησε ξανά ισχυρές αντιδράσεις από επαναστατημένους βαρόνους. Με τη βοήθεια ξανά του Ερρίκου Α΄ της Γαλλίας υπέταξε οριστικά την Νορμανδία στην μάχη του Βαλ-ες-ντιν, αλλά ακόμα ήταν πολιτικά ανίσχυρος.

Διάδοχος του Αγγλικού θρόνου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χάρολντ εκστρατεύει στην Νορμανδία - από την ταπισερί της Μπαγιέ που παριστάνει την Νορμανδική κατάκτηση

Παρά τις αντιδράσεις του πάπα Λέοντα Θ΄, παντρεύτηκε σε ηλικία 26 ετών την 22χρονη ξαδέλφη του, Ματθίλδη της Φλάνδρας. Παρά τις αντίθετες προβλέψεις, στάθηκε πιστός σύζυγος απέναντι της και απέκτησαν τέσσερις γιους και έξι κόρες. Ο Ερρίκος Α΄ ενοχλήθηκε από την συνεχώς αυξανόμενη δύναμη του νεαρού δούκα, άλλαξε τακτική και επιτέθηκε δύο φορές προκειμένου να κατακτήσει την Νορμανδία (1054, 1057), αλλά αποκρούστηκε.

Ο Γουλιέλμος πίστευε ότι ήταν ο νόμιμος διάδοχος του άτεκνου βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου του εξομολογητή λόγω της γιαγιάς του Έμμας, ενώ ο Εδουάρδος που ήταν ξάδελφος του πατέρα του τού είχε υποσχεθεί τον θρόνο, σε μια επίσκεψη του στο Λονδίνο (1052). Είναι γνωστό επίσης ότι το 1064 ο ισχυρός κόμης του Ουέσσεξ Χάρολντ Γκοντουίνσον, ένας καθαρόαιμος Αγγλοσάξονας και ένας από τους ισχυρότερους άντρες στην Αγγλία στην εποχή του και διεκδικητής του θρόνου, του δήλωσε την συμπαράσταση του. Ο Γουλιέλμος είχε απελευθερώσει τον Χάρολντ και είχαν νικήσει μαζί τον κόμη Κόναν Β΄ της Βρεττάνης. Μετά τον θάνατο του Εδουάρδου του εξομολογητή, κατέλαβε τον Αγγλικό θρόνο σαν Χάρολντ Β΄ (Ιανουάριος 1066), ισχυριζόμενος ότι ο Εδουάρδος τον είχε ορίσει διάδοχο. Αμέσως ετοίμασε στρατό προκειμένου να επιτεθεί προς όλες τις κατευθύνσεις, αλλά ο αδελφός του, Τόστιγκ Γκόντουινσον, ηττήθηκε από τον Έντουιν, κόμητα της Μερκίας.

Ο Γουλιέλμος εξέθεσε τα δικαιώματα του στον Αγγλικό θρόνο στον πάπα Αλέξανδρο Β΄ και άρχισε να ετοιμάζει στόλο προκειμένου να επιτεθεί στην Αγγλία. Κέρδισε την υποστήριξη των περισσότερων Γάλλων ευγενών, καθώς τους υποσχέθηκε πολλές εκτάσεις εδαφών και φεουδαρχικά αξιώματα. Τελικά κατόρθωσε να συγκεντρώσει έναν τεράστιο στρατό με 600 πλοία και 7.000 άντρες. Όταν ήρθε ο κατάλληλος καιρός, ο Χάρολντ αποσύρθηκε στην ενδοχώρα αφήνοντας αφύλακτες τις ακτές. Τότε ήρθε και ο βασιλιάς Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας, που συμμάχησε με τον Τόστιγκ αναγκάζοντας τον Χάρολντ με τον στρατό του να μετακινηθούν βόρεια. Ηττήθηκαν όμως στις 25 Σεπτεμβρίου από τον Χάρολντ στην μάχη του Στάμφορντ Μπριτζ. Στις 28 Σεπτεμβρίου με το άκουσμα ότι ο Γουλιέλμος της Νορμανδίας έφτασε με τεράστιο στόλο στις Αγγλικές ακτές, μετακινήθηκε στο Χέιστινγκς, όπου έκτισε ξύλινο φρούριο για να το χρησιμοποιήσει ως βάση των επιχειρήσεων του.

Η μάχη του Χέιστινγκς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 13 Οκτωβρίου έφθασαν νέα στον Γουλιέλμο ότι ο εξασθενημένος στρατός του Χάρολντ είχε εγκαταλείψει το Λονδίνο και είχε καταφύγει στο Χέιστινγκς, αφού ενώθηκε με πολλούς άλλους Άγγλους στρατιώτες που συνάντησε στον δρόμο του. Οι στρατοί ήταν ισάριθμοι, αλλά ο στρατός του Γουλιέλμου ήταν εξασθενημένος και η νίκη για τον Χάρολντ φαινόταν αρχικά εύκολη. Οι υπερόπτες Άγγλοι στρατιώτες, όμως, προκειμένου να καταδιώξουν τους Νορμανδούς, έσπασαν άτακτα τις γραμμές τους, κάτι που κατάλαβαν οι Νορμανδοί ευγενείς που ανασυντάχθηκαν και επανήλθαν στο πεδίο της μάχης. Με μια καταιγίδα από βέλη αντιστράφηκε η τύχη για τους Νορμανδούς και ακολούθησε η συντριβή των Άγγλων. Ο Χάρολντ με δύο από τους αδελφούς του σκοτώθηκαν και τα υπολείμματα των Άγγλων στρατιωτών οδηγήθηκαν στην πυρά.

Ο επόμενος στόχος του Γουλιέλμου ήταν το Λονδίνο, όπου ο νεαρός ευγενής Έντγκαρ Έθελινγκ ήθελε να αυτοανακηρυχθεί βασιλιάς. Προσέγγισε το Λονδίνο μέσω του Κεντ εμπνέοντας τρόμο στις Αγγλικές περιοχές, αλλά δέχτηκε πλήγμα στη γέφυρα του Λονδίνου και αποφάσισε να κυριεύσει την πόλη από τα Βορειοδυτικά. Αφού δέχθηκε πολλές ενισχύσεις, διέσχισε τον Τάμεση και ο αρχιεπίσκοπος Στίγκαντ, ένας από τους κυριότερους υποστηριχτές του Έντγκαρ, παραδόθηκε, ενώ ο Έντγκαρ εγκατέλειψε την πόλη αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στον Γουλιέλμο. Ο Γουλιέλμος στέφθηκε επίσημα βασιλιάς της Αγγλίας ως Γουλιέλμος Α΄ τα Χριστούγεννα του 1066.

Επαναστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανδριάντας του Γουλιέλμου του Κατακτητή στον Καθεδρικό ναό του Λίτσφιλντ

Ενώ ο Νότος υποτάχθηκε πλήρως στον Γουλιέλμο, ο βορράς συνέχισε για έξι χρόνια ακόμα ως το 1072 να προβάλλει σοβαρή αντίσταση. Το 1068 οι νόθοι γιοί του Χάρολντ επιχείρησαν ανεπιτυχή κατάληψη της ΝΔ Αγγλικής χερσονήσου, ενώ την ίδια χρονιά με την υποστήριξη του Έθελινγκ η Μερκία και η Νορθουμβρία επαναστάτησαν. Ο Έθελινγκ πραγματοποίησε συμμαχία με τον βασιλιά Μάλκολμ Γ΄ της Σκωτίας, που παντρεύτηκε την αδελφή του Μαργαρίτα και κυρίευσε την Υόρκη. Ο Έθελινγκ απευθύνθηκε στους Δανούς, που αποβιβάστηκαν με μεγάλο στόλο στην Νορθουμβρία, απαιτώντας το Αγγλικό στέμμα για λογαριασμό του βασιλιά τους, Σβεν Β΄ της Δανίας. Ο Γουλιέλμος, μετά από πολλές διαπραγματεύσεις με τους επαναστάτες, είχε αποφασιστική νίκη στη μάχη του ποταμού Άιρ, ενώ οι Δανοί είχαν ήδη αποχωρήσει. Τότε ο Γουλιέλμος κατέστρεψε τη Νορθουμβρία, που έχασε οριστικά την αυτονομία που είχε, ενώ ο Δανός βασιλιάς αποφάσισε για άλλη μια φορά να εκστρατεύσει εναντίον του. Ο Γουλιέλμος κατάφερε να τον συγκρατήσει προσφέροντας του χρυσάφι, επιτέθηκε στην Σκωτία νικώντας τον Μάλκολμ (1072) και εξουδετερώνοντας κάθε εστία αντίστασης εναντίον του, ενώ ο Έθελινγκ υποτάχθηκε οριστικά (1074). Ο Πάπας επενέβη προκειμένου να προστατέψει τους επαναστάτες από τις ωμότητες των νικητών Νορμανδών.

Όπως όλοι οι Νορμανδοί ηγεμόνες, ξόδεψε τον περισσότερο χρόνο (11 χρόνια) της βασιλείας του στην πατρίδα του την Νορμανδία, παρά στην Αγγλία. Θεωρείτο βασικά ηγεμόνας της Νορμανδίας που ήταν υποτελής του βασιλιά της Γαλλίας, ενώ η Αγγλία φαινόταν μονάχα σαν μια επαρχία του συγκεκριμένου δουκάτου. Κλήθηκε ως δούκας της Νορμανδίας από τον Γάλλο βασιλιά Φίλιππο Α΄ να κατακτήσει την Βρετάνη. Επιτέθηκε στον δούκα της Άλαν Δ΄ της Βρετάνης, αλλά έκλεισε ειρήνη μαζί του, αφού αρραβωνιάστηκε με την κόρη του, Κωνσταντία, που δηλητηριάστηκε σύντομα απ' αυτόν.

Ακολούθησαν μερικές προστριβές με τον μεγαλύτερο γιο του, Ροβέρτο, αφού οι αδελφοί του Γουλιέλμος και Ερρίκος που τον μισούσαν έκαναν κακόγουστο αστείο εναντίον του, λούζοντάς τον με βρώμικο νερό. Ο Ροβέρτος στρατοπέδευσε στην Φλάνδρα και ο Γουλιέλμος μπόρεσε να αντιμετωπίσει τον γιο του μόνο χάρη στη βοήθεια του Γάλλου βασιλιά Φιλίππου. Στην μάχη που ακολούθησε (1079), ο Ροβέρτος αναγνώρισε την τελευταία στιγμή τον πατέρα του και του χάρισε την ζωή. Απογοητευμένος ο Γουλιέλμος Α΄ αποχώρησε από την μάχη, ενώ αργότερα με την επέμβαση της συζύγου του Ματθίλδης (1080) συμφιλιώθηκε με τον γιο του και τον κήρυξε διάδοχο του στην Νορμανδία. Το 1083 πέθανε η Ματθίλδη και ο Γουλιέλμος έγινε περισσότερο αυταρχικός από ποτέ.

Διακυβέρνηση της Αγγλίας και της Νορμανδίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος Α΄ έκανε μεγάλες αλλαγές στην τοπική Αγγλική αριστοκρατία, αντικαθιστώντας την παλιά αριστοκρατία των Αγγλοσαξώνων με αριστοκράτες που προέρχονταν από την πατρίδα του, τη Νορμανδία. Οι αδικημένοι Αγγλοσάξονες που εξέπεσαν από την εξουσία που είχαν πρωτύτερα κατέφυγαν στην Φλάνδρα και την Σκωτία. Το 1086, έστειλε τους απεσταλμένους του να πραγματοποιήσουν λεπτομερή απογραφή του Αγγλικού πληθυσμού, που δεν διέφερε σε τίποτα σε σχέση με τις σύγχρονες. Χώρισε την Αγγλία σε περιφέρειες και πραγματοποίησε ισχυρές οχυρές κατασκευές, μεταξύ των οποίων και ο πύργος του Λονδίνου, προκειμένου να προστατεύσει το στέμμα του από τους επαναστάτες. Ο Αγγλικός λαός δεν μπορούσε να αποβάλλει τις Αγγλοσαξονικές συνήθειες και έτσι δημιουργήθηκε ένα πολιτισμικό κράμα από Αγγλοσαξονικά και Νορμανδικά έθιμα. Ο τρόπος διακυβέρνησης του, που εξασφάλιζε ότι κάθε ευγενής που θα ερχόταν σε αντιπαράθεση μαζί του θα έχανε τα εδάφη του, ήταν αιτία ώστε να αυξήσει την προσωπική του εξουσία.

Σε ένα κυνήγι σε ηλικία 59 ετών έπεσε από το άλογο του και πέθανε λόγω των τραυμάτων του. Πριν ξεψυχήσει πρόλαβε να μοιράσει τα εδάφη του ανάμεσα στους γιους του. Τάφηκε, σύμφωνα με την επιθυμία του, στο Αββαείο των Ανδρών (Abbaye-aux-Hommes) στην Καν, που ο ίδιος είχε δημιουργήσει.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παιδιά του από το γάμο του με τη Ματθίλδη της Φλάνδρας ήταν οι:

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • Bates, David (1989) William the Conqueror, London : George Philip, 198 p.
  • Douglas, David C. (1999) William the Conqueror; the Norman impact upon England, Yale English monarchs series, London : Yale University Press, 476 p.
  • Howarth, David (1977) 1066 The Year of the Conquest, London : Collins, 207 p.,
  • Prescott, Hilda F.M. (1932) Son of Dust, reprinted 1978: London : White Lion, 288 p.
  • Savage, Anne (transl. & coll.) (2002) The Anglo-Saxon Chronicles, London : Greenwich Editions, 288 p.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Προκάτοχος:
Έντγκαρ Έθελινγκ
Βασιλιάς της Αγγλίας
10661087
Διάδοχος:
Γουλιέλμος Β΄
Προκάτοχος:
Ροβέρτος Β΄
Δούκας της Νορμανδίας
10351087
Διάδοχος:
Ροβέρτος Γ΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα William I of England της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).