Εδουάρδος Γ΄ της Αγγλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Εδουάρδος Γ'
Edward-III-king-England.jpg
Περίοδος 25 Ιανουαρίου 1327 - 21 Ιουνίου 1377
Στέψη 1 Φεβρουαρίου 1327
Προκάτοχος Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας
Διάδοχος Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας
Σύζυγος Φιλίππη του Αινώ
Επίγονοι Εδουάρδος του Γούντστοκ
Ισαβέλλα του Κουσί
Ιωάννα της Αγγλίας
Λάιονελ της Αμβέρσας
Ιωάννης της Γάνδης
Εδμόνδος του Λάνγκλεϊ
Θωμάς του Γούντστοκ
κ.α.
Οίκος Οίκος των Πλανταγενετών
Πατέρας Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας
Μητέρα Ισαβέλλα της Γαλλίας
Γέννηση 13 Νοεμβρίου 1312
Κάστρο Γουίντσορ, Μπέρκσαϊρ, Αγγλία
Θάνατος 21 Ιουνίου 1377 (65 ετών)
Ρίτσμοντ, Λονδίνο, Αγγλία
Τόπος ταφής Αββαείο του Ουέστμινστερ, Λονδίνο, Αγγλία
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )
Εδουάρδος Γ' - αβαείο του Ουέστμινστερ
Εδουάρδος Γ΄ της Αγγλίας απεικονιζόμενος στο Cassell's History of England (1902)

Ο Εδουάρδος Γ΄ (Edward III, 13 Νοεμβρίου 131221 Ιουνίου 1377) ήταν βασιλιάς της Αγγλίας από τις 25 Ιανουαρίου 1327 έως το θάνατό του. Επίσης, ήταν δούκας της Ακουιτανίας (1325 - 1361) παραχωρώντας την στη συνέχεια ως ανεξάρτητο δουκάτο στον μεγαλύτερο γιο του, Εδουάρδο, τον μαύρο πρίγκηπα.

Υιός και διάδοχος του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου Β΄, και της Ισαβέλλας της Γαλλίας, κόρης του βασιλιά της Γαλλίας Φιλίππου Δ΄. Σε ηλικία 15 ετών ο πατέρας του ήρθε σε σύγκρουση με την μητέρα του και τον εραστή της, Ρογήρο Μόρτιμερ, συνωμότησαν και ο πατέρας του ανατράπηκε, φυλακίστηκε και δολοφονήθηκε στην φυλακή. Την εξουσία τότε ανέλαβε η Ισαβέλλα, που άφησε την χώρα ολοκληρωτικά στα χέρια του εραστή της, ο οποίος με τεράστιες φιλοδοξίες στόχευε να γίνει ο ίδιος βασιλιάς. Με την συμπλήρωση των 18ων γενεθλίων του, ο Εδουάρδος (1330) συνέλαβε και κρέμασε τον Μόρτιμερ, έστειλε την μητέρα του εξορία και ανέλαβε ολοκληρωτικά την εξουσία.

Νεανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Γ' γεννήθηκε στο Κάστρο Γουίντσορ στις 13 Νοεμβρίου/1312 γι'αυτό στα νεανικά του χρόνια λεγόταν και Εδουάρδος Γουίντσορ, [1] η περίοδος της βασιλείας του πατέρα του Εδουάρδου Β' ήταν από τις πιο μαύρες σελίδες στην Αγγλική ιστορία. [2] Η γέννηση του διαδόχου Εδουάρδου βελτίωσε την θέση του πατέρα του απέναντι στους βαρόνους, για να ενισχύσει την θέση του νεογέννητου πρίγκηπα ο Εδουάρδος Β' δημιούργησε την κομητεία του Τσέστερ όταν ο Εδουάρδος Γ' ήταν μόλις 12 ημερών. [3] Το 1325 ο πατέρας του Εδουάρδος Β' δέχθηκε μεγάλη πίεση από τον κουνιάδο του βασιλιά της Γαλλίας Κάρολο Δ' προκειμένου να του δώσει όρκο υποτέλειας για το δουκάτο της Ακουιτανίας, [4] η θέση του πατέρα του ήταν πολύ δύσκολη λόγω της σχέσης του με τον Ούγο Ντεσπένσερ τον νεώτερο στον οποίο είχε αφήσει την διακυβέρνηση του βασιλείου του. [5] Την ίδια στιγμή δημιούργησε το δουκάτο της Ακουιτανίας για λογαριασμό του γιου και διαδόχου του Εδουάρδου στέλνοντας εκείνον μαζί με την μητέρα του Ισαβέλλα της Γαλλίας να δώσουν όρκο υποτέλειας στον Κάρολο. [6] Η μητέρα του όμως συνωμότησε με τον εξόριστο Ρογήρο Μόρτιμερ κρατώντας τον μικρό γιο της Εδουάρδο στην Γαλλία, για να δημιουργήσει ισχυρή διπλωματική και στρατιωτική υποστήριξη η μητέρα του τον πάντρεψε με την 12χρονη Φιλίππη του Αινώ κόρη του κόμητος του Αινώ Γουλιέλμου Α΄ ο οποίος της παρείχε μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις προκειμένου να ανατρέψει από τον Αγγλικό θρόνο τον σύζυγο της Εδουάρδο Β'. [7] Ο πατέρας του αναγκάστηκε ύστερα από πολλές πιέσεις να παραιτηθεί στις 25 Ιανουαρίου/1327 για λογαριασμό του 15χρονου γιου του Εδουάρδου, ο νέος βασιλιάς Εδουάρδος Γ' στέφθηκε στις 1 Φεβρουαρίου/1327. [8]

Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Εδουάρδου Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτέλεση του εραστή της μητέρας του Ρογήρου Μόρτιμερ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δημιουργήθηκαν σύντομα μεγάλα προβλήματα με τον σύντροφο της μητέρας του Ρογήρο Μόρτιμερ ο οποίος ήταν ο πραγματικός κυβερνήτης της Αγγλίας μετά την ανατροπή του πατέρα του Εδουάρδου Β', έγινε εξαιρετικά αντιδημοφιλής μετά την ήττα από τους Σκωτσέζους στην μάχη του πάρκου του Στάνχοπ και την συνθήκη του Εδιμβούργου που ακολούθησε (1328). [9] Ο Εδουάρδος Γ' αποφάσισε να συγκρουστεί σκληρά μαζί του όταν γέννησε γιο με την Φιλίππη στις 15 Ιουνίου/1330 με την οποία είχε παντρευτεί στο Υόρκ Μίνστερ στις 24 Ιανουαρίου/1328 τον Εδουάρδο τον μαύρο πρίγκηπα ο οποίος θα ήταν και ο διάδοχος του στον Αγγλικό θρόνο. [10] Με την γέννηση του διαδόχου ο Εδουάρδος Γ' διέταξε να συλλάβουν τον Μόρτιμερ ο οποίος εκτελέστηκε με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας με 14 θανάσιμες κατηγορίες ανάμεσα στις οποίες ήταν και η θανάτωση του πατέρα του Εδουάρδου Β', από τότε ξεκίνησε η προσωπική βασιλεία του Εδουάρδου Γ'. [11]

Περιορισμένες πολεμικές επιχειρήσεις στην Σκωτία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O βασιλιάς της Σκωτίας Δαυίδ Β' αναγνωρίζει τον Άγγλο βασιλιά Εδουάρδο Γ' (αριστερά) ως κυρίαρχο του - χειρόγραφο του 1410.

Ο Εδουάρδος Γ' δυσαρεστήθηκε με την ειρήνη που έκλεισαν χρησιμοποιώντας το όνομα του στον πόλεμο με την Σκωτία, μια ομάδα μεγαλοευγενών οι Απόκληροι οι οποίοι είχαν χάσει πολλά εδάφη τα προηγούμενα χρόνια στους πολέμους με την Σκωτία ξεκίνησαν πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον των Σκωτσέζων πετυχαίνοντας μεγάλη νίκη στην μάχη του Ντουπλίν Μούρ (1332). [12] Επιχείρησαν να τοποθετήσουν βασιλιά τον Εδουάρδο Μπάλλιολ αλλά ο Μπάλλιολ σύντομα εξορίστηκε από τον Δαυίδ Β' και ζήτησε την βοήθεια του Εδουάρδου Γ', ο Άγγλος βασιλιάς ανταποκρίθηκε πολιόρκησε την πόλη του Μπέργουικ με έναν μεγάλο στρατό νικώντας τους Σκωτσέζους στην μάχη του Χάλιντον Χιλλ και ο Μπάλλιολ εγκαταστάθηκε ξανά στον θρόνο της Σκωτίας. [13] Οι νίκες αυτές του Εδουάρδου Γ' δεν στάθηκαν ικανές να σταθεροποιήσουν τον Μπάλλιολ στον θρόνο της Σκωτίας, ο αντίπαλος του Δαυίδ Β' σύντομα τον ανέτρεψε ξανά αλλά ο Εδουάρδος Γ' ο οποίος είχε στο μυαλό του τους πολέμους με την Γαλλία δεν επέμενε να κάνει νέο πόλεμο με την Σκωτία και έκλεισε ειρήνη. [14] Το 1341 ο Δαυίδ, ο οποίος ήταν και γαμπρός του, αφού είχε παντρευτεί την αδελφή του, Ιωάννα του πύργου, επανήλθε στον θρόνο της Σκωτίας. Σε πέντε χρόνια (1346), ο Δαυίδ επιτέθηκε στις Αγγλικές κτήσεις της Γαλλίας, αλλά ηττήθηκε και έμεινε αιχμάλωτος για 11 χρόνια στον πύργο του Λονδίνου, αφήνοντας κενό τον θρόνο της χώρας του.

Έναρξη των εχθροπραξιών με την Γαλλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή που υπήρχε συμμαχία ανάμεσα στην Σκωτία και την Γαλλία οι Άγγλοι ήταν υποχρεωμένοι να πολεμήσουν σε δυο μέτωπα, [15] οι Γάλλοι έκαναν συνεχείς επιδρομές στα Αγγλικά παράλια και φήμες οργίασαν ότι οι Γάλλοι προετοίμαζαν μια μεγάλη επίθεση μέσω θαλάσσης. [16] Ο νέος βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος ΣΤ' ο οποίος ήταν μακρινός ξάδελφος του τελευταίου βασιλιά Καρόλου θείου του Εδουάρδου Γ' έκανε κατάσχεση από τους Άγγλους στα εδάφη της Ακουιτανίας και του Πονθιέ, ο Εδουάρδος Γ' απάντησε με την απαίτηση να γίνει ο ίδιος βασιλιάς της Γαλλίας λόγω των δικαιωμάτων της μητέρας του. [17] Οι Γάλλοι είχαν απορρίψει την απαίτηση του Εδουάρδου Γ' να γίνει βασιλιάς τους επειδή σύμφωνα με τον Σαλικό νόμο που επικρατούσε στην δυναστεία των Καπετιδών της Γαλλίας ο θρόνος δεν μπορούσε να μεταβιβαστεί σε κόρες βασιλιάδων. Ο Εδουάρδος Γ' δεν μπορούσε να κατανοήσει με κανέναν τρόπο ότι νέος Γάλλος βασιλιάς έγινε ένας μακρινός ξάδελφος του τελευταίου και όχι ο ίδιος που ήταν γιος της Ισαβέλλας κόρης και αδελφής των τελευταίων βασιλέων γι'αυτό ανακήρυξε τον εαυτό του βασιλιά της Γαλλίας. [18] Η στρατηγική του Εδουάρδου τα πρώτα χρόνια ήταν η δημιουργία ισχυρών συμμαχιών, πρώτος σύμμαχος του ο Λουδοβίκος Δ΄ της Βαυαρίας (1338) ο οποίος ονόμασε τον Εδουάρδο Γ' στρατηγό της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, [19] με Αγγλο - Πορτογαλική συνθήκη εξασφάλισε και την συμμαχία με την Πορτογαλία (1373). Η μοναδική σημαντική νίκη του Εδουάρδου εκείνη την περίοδο ήταν η ναυμαχία του Σλάι στις 24 Ιουνίου/1340 με την οποία ο Εδουάρδος απέκτησε τον έλεγχο των στενών της Μάγχης. [20]

Η μεγάλη φορολογική επιβάρυνση εν τω μεταξύ έφερε αντιδράσεις στην Αγγλία, το βασιλικό συμβούλιο ήταν απογοητευμένο από την μεγάλη άνοδο του χρέους και ο Εδουάρδος Γ' εξοργίστηκε από την αποτυχία της κυβέρνησης να φέρει έσοδα γι'αυτό επέστρεψε ο ίδιος στην Αγγλία, έφτασε στο Λονδίνο στις 30 Νοεμβρίου/1340. [21] Ο βασιλιάς προσπάθησε να αντικαταστήσει τους υπουργούς και τους δικαστές, τα μέτρα δεν έφεραν οικονομική σταθερότητα γι'αυτό δημιουργήθηκαν μεγάλες εντάσεις ανάμεσα στον Εδουάρδο Γ' και τον Ιωάννη του Στράτφορντ αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι, οι συγγενείς του αρχιεπισκόπου Ροβέρτος Στράτφορντ και Ερρίκος Στράτφορντ καθαιρέθηκαν απο τα αξιώματα τους και φυλακίστηκαν. [22] Ο αρχιεπίσκοπος Στράτφορντ αντέδρασε λέγοντας οτι ο Εδουάρδος παραβιάζει τους νόμους αλλά το κλίμα της συμφιλίωσης επανήλθε στο Κοινοβούλιο τον Απρίλιο του 1341 με συμφωνία να χάσει ο Εδουάρδος κάποιες εξουσίες του με αντάλλαγμα να αυξήσει την φορολογία. [23] Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ο Εδουάρδος αποκήρυξε για άλλη μια φορά το καταστατικό εξοστρακίζοντας πολιτικά τον Στράτφορντ αλλά οι έκτακτες συνθήκες λόγω του πολέμου τον ανάγκασαν ξανά να υποχωρήσει. [24]

Δημιουργός του Αγγλικού ναυτικού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ιστορικός Νικόλαος Ρότζερ αποκαλεί τον Εδουάρδο Γ' "άρχοντα των θαλασσών" τονίζοντας ότι ήταν ο ιδρυτής του Αγγλικού βασιλικού Ναυτικού πριν από την εποχή του Ερρίκου Ε' τον επόμενο αιώνα, ο πρώτος που είχε ξεκινήσει τις προσπάθειες αυτές ήταν ο Ιωάννης της Αγγλίας ο οποίος δημιούργησε έναν στόλο με γαλέρες προσπαθώντας να τις οργανώσει με ναυτική διοίκηση οι προσπάθειες συνεχίστηκαν με τον γιο του Ερρίκο Γ' αλλά χωρίς σημαντικά αποτελέσματα. Ο Εδουάρδος Γ' κατάφερε να κάνει πράξη ότι δεν έκαναν οι προηγούμενοι του δημιουργώντας μια μεγάλη ναυτική διοίκηση υπό την ηγεσία του Γουλιέλμου του Κλέβρ, του Ματθαίου του Τόρκσει και του Ιωάννη του Χάιτφιλντ οι οποίοι ονομάστηκαν υπάλληλοι των πλοίων του βασιλιά, ο τελευταίος κατά την διάρκεια της βασιλείας του Εδουάρδου Γ' ήταν ο Ροβέρτος του Κράλλ ο οποίος θα είναι ο περισσότερο μακροχρόνιος σε αυτή την θέση. [25] Το ναυτικό του Εδουάρδου Γ' αποτελούσε την βάση για την δημιουργία του ισχυρού Αγγλικού ναυτικού των μεταγενεστέρων του Άγγλων βασιλέων Ερρίκου Η' και Καρόλου Α' μετά την νίκη του Σλάι (1340) οι Άγγλοι θα αποκτήσουν μόνιμα το πάνω χέρι στα στενά, [26] οι Γάλλοι δεν θα μπορέσουν ξανά ποτέ να κάνουν οργανωμένη επίθεση στα Αγγλικά παράλια και ο βασιλιάς τους Ιωάννης Β' πέθανε σε αιχμαλωσία στην Αγγλία. Το Αγγλικό ναυτικό χρησιμοποιήθηκε στην συνέχεια και σε άλλες περιπτώσεις όπως να υποτάξει τους εξεγερμένους λόρδους της Ιρλανδίας και να καταπολεμήσει την πειρατεία. [27]

Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Εδουάρδου Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο θρίαμβος της μάχης του Κρεσύ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μάχη του Κρεσύ (1346)

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1340 είχε αρχίσει να γίνεται εμφανές ότι η πολιτική του Εδουάρδου Γ' με τις συμμαχίες ήταν εξαιρετικά δαπανηρή με ελάχιστα αποτελέσματα. Μια μεγάλη αλλαγή ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1346 όταν ο Εδουάρδος επιχείρησε μια τεράστια ναυτική εκστρατεία για την Νορμανδία με την συμμετοχή 15.000 ανδρών, [28] κυρίευσαν την πόλη του Καέν και στην συνέχεια βάδισαν κατα μήκος της βόρειας Γαλλίας ώστε να συναντήσουν και τις υπόλοιπες Αγγλικές δυνάμεις στην Φλάνδρα. Ο στόχος του βασιλιά Εδουάρδου Γ' ήταν να αντιμετωπίσει τους Γάλλους στην περιοχή του Κρεκί όπου το έδαφος ήταν πολύ ευνοϊκό για τον Αγγλικό στρατό, στην μάχη του Κρεκί πραγματικά στις 26 Αυγούστου συνέτριψε τον Γαλλικό στρατό του Φιλίππου ΣΤ' ο οποίος ήταν αρκετά περισσότερο υπεράριθμος από τον δικό του. [29] Αμέσως μετά στις 17 Οκτωβρίου ένα άλλο τμήμα του Αγγλικού στρατού νίκησε και φυλάκισε τον βασιλιά της Σκωτίας Δαυίδ Β' στην μάχη του Σταυρού του Νεβίλλ. [30] Με τα βόρεια σύνορα του εξασφαλισμένα ο Εδουάρδος μπορούσε να συνεχίσει τις πολεμικές του επιχειρήσεις στην Αγγλία με την πολιορκία της πόλης του Καλαί με έναν στρατό 35.000 ανδρών που αποτελούσε ένα από τα κορυφαία γεγονότα της Αγγλικής ιστορίας και του Εκατονταετούς πολέμου. [31] Η πολιορκία ξεκίνησε στις 4 Σεπτεμβρίου/1346 και η πόλη παραδόθηκε στις 3 Αυγούστου/1347. [32]

Αιχμαλωσία του Γάλλου βασιλιά Ιωάννη Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Γ' δίνει όρκο υποτέλειας στον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο ΣΤ' (1329)
Η σύλληψη του βασιλιά της Γαλλίας Ιωάννη Β' του Καλού στην μάχη του Πουατιέ (1356)

Μετά την πτώση του Καλαί αντιπολιτευόμενες δυνάμεις πίεσαν τον Εδουάρδο Γ' να σταματήσει τον πόλεμο, το 1348 θανατηφόρα επιδημία μαύρης πανώλης χτύπησε την Αγγλία σκοτώνοντας το 1/3 του πληθυσμού της χώρας. [33] Η απώλεια του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας έφερε αντίστοιχες απώλειες στο εργατικό δυναμικό με αποτέλεσμα τις μεγάλες αυξήσεις των μισθών, [34] ο Εδουάρδος Γ' απάντησε με το Διάταγμα των Εργατών (1349) και στην συνέχεια με το Καταστατικό των Εργατών (1351) οι αλλαγές αυτές τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα απέδοσαν χάρη στους ανώτατο θησαυροφύλακα Γουλιέλμο Έντιγκτον και τον Ανώτατο δικαστή Γουλιέλμο του Σάρεσαλ. [35] Στα μέσα της δεκαετίας του 1350 οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Γαλλία συνεχίστηκαν σε εκτεταμένο βαθμό, [36] το 1356 ο διάδοχος του Αγγλικού θρόνου Εδουάρδος ο μαύρος πρίγκηψ με σημαντικά υπεράριθμες δυνάμεις όχι μόνο συνέτριψε τους Γάλλους στην μάχη του Πουατιέ αλλά συνέλαβε αιχμάλωτο τον ίδιο τον Γάλλο βασιλιά Ιωάννη Β' γιο του Φιλίππου ΣΤ' και τον μετέφερε στην Αγγλία μαζί με τον μικρότερο γιο του Φίλιππο. [37] Μετά απο διαδοχικούς θριάμβους των Άγγλων το Γαλλικό βασίλειο κατέρρευσε, υπάρχουν αμφιβολίες αν πραγματικά ο Εδουάρδος Γ' διεκδίκησε τον θρόνο της Γαλλίας επειδή το πίστευσε ή αν το χρησιμοποίησε σαν πρόφαση προκειμένου να ξεκινήσει τον πόλεμο με τους Γάλλους. [38] Ο Εδουάρδος υπέγραψε τελικά την Συνθήκη της Βρετάνης (1360) σύμφωνα με την οποία παραιτήθηκε απο τα δικαιώματα του στο Γαλλικό στέμμα αλλά θα ήταν απόλυτος κύριος σε όλα τα εκτεταμένα εδάφη τα οποία είχε κατακτήσει στην Γαλλία. [39]

Παρακμή τα τελευταία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενώ τα πρώτα χρόνια η βασιλεία του Εδουάρδου Γ' ήταν εξαιρετικά ενεργητική και επιτυχής, τα τελευταία χρόνια της ζωής του το βασίλειο έπεσε σε παρακμή και πολιτικές διαμάχες, από την δεκαετία του 1360 άρχισε σταδιακά να βασίζεται στους υφισταμένους του ιδιαίτερα τον Γουλιέλμο Γουίκεχαμ. [40] Ο ανίκανος Γουίκεχαμ έγινε κύριος της βασιλικής σφραγίδας (1363) και Καγκελάριος (1367), το κοινοβούλιο τελικά λόγω της καταστροφικής του πολιτικής τον ανάγκασε σε παραίτηση (1371). [41] Οι δυσκολίες συνεχίστηκαν για τον Εδουάρδο Γ' με τους θανάτους των πιο στενών του ανθρώπων όπως του Γουλιέλμου Μοντάγν, κόμη του Σαλίσμπουρι (1344), του Γουλιέλμου του Κλίντον (1354), του Γουλιέλμου του Μποχάν, κόμη του Νορθάμπτον (1360). [42] Οι θάνατοι αυτοί οδήγησαν στην εξουσία τους μεγάλους ευγενείς οι οποίοι ήταν περισσότερο συνδεδεμένοι με τους πρίγκιπες παρά με τον ίδιο τον βασιλιά. [43] Ο Εδουάρδος Γ' παρέδωσε την διοίκηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στους γιους του, o δεύτερος γιος του Λάιονελ της Αμβέρσας προσπάθησε να υποτάξει με την βία τους αυτόνομους λόρδους στην Ιρλανδία, η επιχείρηση απέτυχε και το μόνο αξιοσημείωτο ήταν το Καταστατικό του Κιλκεννί (1366). [44] Στην Γαλλία η κατάσταση κυλούσε ήρεμα μετά την Συνθήκη της Βρετάνης αλλά τότε πέθανε ο Γάλλος βασιλιάς Ιωάννης ο Καλός ενώ βρισκόταν σε εξορία στην Αγγλία (8 Απριλίου/1364) πριν προλάβει να πληρώσει τα λίτρα για την απελευθέρωση του. [45] Ο διάδοχος του Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας στηρίχτηκε στον ικανότατο καγκελάριο Βερτράνδο του Γκέσκλιν και ο πόλεμος με την Γαλλία ξεκίνησε ξανά (1369). [46] Η διοίκηση του Αγγλικού στρατού δόθηκε στον Ιωάννη της Γάνδης μικρότερο γιο του βασιλιά Εδουάρδου Γ' αλλά αυτή την φορά οι Άγγλοι συνετρίβησαν, με την Συνθήκη της Μπρύζ (1375) έχασαν τις περισσότερες από τις Γαλλικές κτήσεις τους, τους έμειναν μονάχα οι παραλιακές πόλεις Καλαί, Μπορντό και Μπαγιόν. [47]

Θάνατος του Εδουάρδου Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σφραγίδα του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου Γ΄

Οι τελευταίες αποτυχημένες στρατιωτικές εκστρατείες και οι αυξήσεις των φόρων έφεραν περισσότερα προβλήματα με την καθιέρωση του Καλού Κοινοβουλίου (1376), το Καλό Κοινοβούλιο επέβαλε νέες φορολογίες αλλά ο Οίκος των Αστών βρήκε την ευκαιρία να εκφράσει παράπονα. Οι κριτικές παράλληλα για τους ανίκανους συμβούλους του βασιλιά έγιναν ακόμα μεγαλύτερες, ο καρδινάλιος Γουλιέλμος Λατιμέρ και ο Τζών Νεβίλλ απολύθηκαν από την θέση τους, [48] η Αλίκη Πέρρερς ερωμένη του χήρου ηλικιωμένου βασιλιά φαίνεται να είχε την μεγαλύτερη δύναμη στην αυλή του. [49] Την διοίκηση στο βασίλειο ασκούσε ο μικρότερος γιος του βασιλιά Ιωάννης της Γάνδης αφού ο ίδιος ο Εδουάρδος Γ' και ο μεγαλύτερος γιος του Εδουάρδος ο μαύρος πρίγκηπας ήταν άρρωστοι, [50] ο Ιωάννης της Γάνδης αναγκάστηκε να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του Καλού Κοινοβουλίου αλλά στην επόμενη συνεδρίαση του οι όροι αντιστράφηκαν. Μετά το 1375 ο Εδουάρδος Γ' είχε ελάχιστο ρόλο στην διακυβέρνηση του βασιλείου του, στις 29 Σεπτεμβρίου/1376 αρρώστησε απο απόστημα, μετά από μια σύντομη περίοδο ανάρρωσης τον Φεβρουάριο του 1377 ο βασιλιάς πέθανε από εγκεφαλικό στις 21 Ιουνίου/1377. [51] Διάδοχος του ο εγγονός του Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας γιος του μεγαλύτερου γιου του Εδουάρδου του μαύρου πρίγκηπα ο οποίος είχε πεθάνει πριν από τον πατέρα του στις 8 Ιουνίου/1376. [52]

Γενικά χαρακτηριστικά της βασιλείας του Εδουάρδου Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νομοθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Γ' σαν αρχηγός του Τάγματος της Περικνημίδας.

Την περίοδο της βασιλείας του Εδουάρδου Γ' παρουσιάστηκε σημαντική νομοθετική δραστηριότητα ξεκινώντας από το Καταστατικό των Εργατών (1351) το οποίος συγκροτήθηκε για να λύσει τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν μετά την επιδημία της μαύρης πανώλης. Το καταστατικό πρόβλεπε σταθερούς μισθούς στα ύψη της προ - πανώλης περιόδου και έλεγχο των αρχόντων σχετικά με τις υπηρεσίες του εργατικού τους προσωπικού, ο νόμος αυτός ο οποίος ήθελε να περιορίσει τον νόμο της αγοράς και της ζήτησης ήταν καταδικασμένος να αποτύχει. [53] Η έλλειψη εργατικού δυναμικού δημιούργησε μια κοινότητα ενδιαφέροντος ανάμεσα στους μικρότερους γαιοκτήμονες της βουλής των Αστών και στους μεγαλύτερους γαιοκτήμονες της βουλής των Λόρδων, τα αποτελέσματα δυσαρέστησαν τους χωρικούς οδηγώντας τους αργότερα σε επανάσταση (1381). [54] Η βασιλεία του Εδουάρδου Γ' συνέπεσε με την Βαβυλώνια αιχμαλωσία του παπισμού στην Αβινιόν, κατά την διάρκεια των πολέμων με την Γαλλία αντιδράσεις δημιουργήθηκαν στους Άγγλους για τον έλεγχο του παπισμού από το Γαλλικό στέμμα. [55] Η παπική φορολογία στην Αγγλική εκκλησία θεωρήθηκε ύποπτη χάρη της υποψίας ότι ήθελε να αποδυναμώσει οικονομικά τους Άγγλους απέναντι στους αντιπάλους τους δημιουργώντας σκληρές αντιδράσεις στον Αγγλικό πληθυσμό. Με τις διατάξεις του Προβάισορ και του Πραμινίρ (1350, 1351) νομοθετήθηκε ο περιορισμός της εξουσίας του πάπα στην Αγγλική εκκλησία, [56] οι διατάξεις αυτές παρ'όλα αυτά δεν έφεραν διακοπή των δεσμών ανάμεσα στον πάπα και τον Άγγλο βασιλιά. [57] Η πιο σημαντική νομοθετική ρύθμιση του Εδουάρδου Γ' αφορά την εισαγωγή του θεσμού του Ειρηνοδίκη, ο θεσμός αυτός είχε εισαχθεί πριν τον Εδουάρδο Γ' αλλά απο το 1350 οι δικαστές μπορούσαν όχι μόνο να δικάζουν τα εγκλήματα αλλά να διατάζουν και συλλήψεις γι'αυτά ακόμα και για τα κακουργήματα. [58]

Οικονομική πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την εποχή του Εδουάρδου Γ' έγιναν σημαντικές αλλαγές και στον θεσμό του Κοινοβουλίου, αυτή την περίοδο μέλη της Αγγλικής βαρονείας δημιούργησαν μια ανεξάρτητη διακριτή ομάδα, [59] το Κοινοβούλιο χωρίστηκε με αυτόν τον τρόπο σε δυο τμήματα στην βουλή των Λόρδων και στην βουλή των Κοινοτήτων. [60] Δεν ήταν όμως το ανώτερο τμήμα οι λόρδοι αλλά το κατώτερο οι Κοινότητες που απέκτησαν εκτεταμένο πολιτικό ρόλο και εξουσίες και πολλές φορές υπεύθυνες για την δημιουργία πολιτικής κρίσης, στην συνέχεια δημιουργήθηκε ο θεσμός της πρότασης μομφής και του προέδρου του Κοινοβουλίου. Οι πολιτικές εξουσίες της βουλής των κοινοτήτων επικεντρώθηκαν βασικά στην συλλογή των φόρων. [61] Οι οικονομικές ανάγκες που δημιουργήθηκαν στην Αγγλία μετά την έκρηξη του Εκατονταετούς Πολέμου ήταν τεράστιες, ο βασιλιάς μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις κλασσικές μεθόδους για να συγκεντρώσει χρήματα όπως τα έσοδα από τα βασιλικά κτήματα και τα δάνεια από τους Ιταλούς τραπεζίτες. [62] Οι φόροι των υπηκόων ήταν άλλη μια μέθοδος συγκέντρωσης χρημάτων καθιερωμένος τρόπος σε περίοδο πολέμου, το ύψος της φορολογίας του Εδουάρδου Γ' ήταν το 1/10 της συνολικής περιουσίας για τους αστούς και το 1/15 της συνολικής περιουσίας για τους χωρικούς τα ποσά που συγκεντρώθηκαν ήταν σημαντικά. [63] Οι δασμοί στην εξαγωγή του μαλλιού ήταν μια περαιτέρω σκέψη ο Εδουάρδος Α' το είχε καθιερώσει αλλά ύστερα από αντιδράσεις αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει, [64] το 1336 το επανέφερε ο Εδουάρδος Γ' αυτή την φορά κατάφερε να το επιβάλει μέσω της έγκρισης του Κοινοβουλίου. [65] Μέσω του Κοινοβουλίου ο Εδουάρδος Γ' κατάφερε να πετύχει καλύτερα τους σκοπούς του για την αύξηση της φορολογίας, πριν το εγκρίνει το κοινοβούλιο θα έπρεπε πρώτα ο βασιλιάς να αποδείξει με επιχειρήματα την αναγκαιότητα του. Το Κοινοβούλιο είχε επιπλέον την εξουσία να ακυρώσει τις κακές αποφάσεις του βασιλιά όπως και την κακοδιαχείρηση των αξιωματούχων του, με αυτόν τον τρόπο η βουλή των Κοινοτήτων έγινε η βάση της Συνταγματικής μοναρχίας.

Δημιουργία του Αγγλικού εθνικισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς Εδουάρδος Γ΄ - έργο 16ου αιώνα.

Κεντρικό ρόλο στην πολιτική του Εδουάρδου Γ' προκειμένου να πετύχει τους σκοπούς του στον πόλεμο με την Γαλλία ήταν να κερδίσει την υποστήριξη της ψηλής αριστοκρατίας, ενώ ο πατέρας του και ο παππούς του είχαν έρθει σε σκληρή σύγκρουση μαζί τους ο ίδιος άλλαξε εντελώς αυτή την πολιτική και συμφιλιώθηκε αμέσως μαζί τους. [66] Το 1337 δημιούργησε έξι νέες κομητείες, επίσης δημιούργησε νέο τίτλο τον τίτλο του δούκα τον οποίο παραχώρησε στους κλειστούς συγγενείς του, [67] περαιτέρω ήταν ο δημιουργός του Τάγματος της Περικνημίδας (1348) προς τιμή της ευνοούμενης του Ιωάννας του Κεντ κόμισσας του Σάλσμπουρι, η οποία αργότερα παντρεύτηκε τον γιο του Εδουάρδο μαύρο πρίγκηπα. Προστάτης του τάγματος ήταν ο Άγιος Γεώργιος με τον δράκο που απεικονιζόταν στο μετάλλιο του, αρχηγός του τάγματος ήταν ο ίδιος ο Άγγλος βασιλιάς και μέλη του 25 άνδρες που είχαν τον τίτλο "Ιππότες" ενώ απαγορευόταν στις γυναίκες να είναι βασικά μέλη του τάγματος. Τα πρώτα σχέδια του (1344) να αναβιώσει τον μύθο του βασιλιά Αρθούρου και της στρογγυλής Τράπεζας ο Εδουάρδος Γ' τα εγκατέλειψε μετά την νικηφόρα μάχη του Κρεκί (1346 - 1347). [68] Οι μέθοδοι και η στρατιωτική τακτική που ακολούθησε ο Εδουάρδος Γ' στην μάχη του Κρεκί οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θρίαμβο των Άγγλων ήταν αντίθετης τακτικής σε σχέση με αυτές που περιγράφονταν στους θρύλους του βασιλιά Αρθούρου, το αποτέλεσμα ήταν να μετατραπεί απο τότε ο βασιλιάς Αρθούρος από υπόδειγμα σε παράδειγμα προς αποφυγή για τον Εδουάρδο Γ'.[69] Την περίοδο της βασιλείας του Εδουάρδου Γ' γεννήθηκε ο Αγγλικός εθνικισμός, [70] οι Αγγλο - Νορμανδοί ευγενείς οι οποίοι ήταν η πρώτη τάξη στην Αγγλία μετά την Νορμανδική κατάκτηση απέκτησαν την αίσθηση λόγω των σκληρών πολέμων με τους Γάλλους ότι έχουν γίνει ανεξάρτητη εθνική οντότητα. Από την εποχή του παππού του Εδουάρδου Α' είχε γίνει γνωστό ότι οι Γάλλοι είχαν σκοπό να εξαφανίσουν την Αγγλική γλώσσα, [71] ο Εδουάρδος Γ' την καθιέρωσε σαν επίσημη γλώσσα του βασιλείου του, σαν γλώσσα του Κοινοβουλίου και της βασιλικής αυλής. [72] Ο Αγγλικανισμός αυτός δεν πρέπει να μεγαλοποιηθεί αφού το καταστατικό του 1362 ήταν γραμμένο στην Γαλλική γλώσσα και η επίσημη γλώσσα του κοινοβουλίου άλλαξε το 1377, ενώ στο Τάγμα της Περικνημίδας συμμετείχαν και Γάλλοι όπως ο Ιωάννης Δ' δούκας της Βρετάνης και ο Σερ Ροβέρτος του Ναμούρ [73]. Ο Εδουάρδος Γ' αισθανόταν και ο ίδιος ότι ήταν Γάλλος λόγω της μητέρας του αλλά είχε κηρύξει και τον εαυτό του βασιλιά της Γαλλίας.

Κριτικές ιστορικών για τον Εδουάρδο Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Γ' ήταν ο πρώτος Άγγλος βασιλιάς που είχε απεριόριστη δημοτικότητα από όλους τους υπηκόους του, δεν τολμούσε να τον κατηγορήσει κανένας ακόμα και για τα σφάλματα του, αναφέρεται ότι τέτοιο σεβασμό δεν είχε κερδίσει Άγγλος βασιλιάς από την εποχή του βασιλιά Αρθούρου. [74] Οι ιστορικοί όμως αργότερα άλλαξαν γνώμη κατηγορώντας τον για ανευθυνότητα απέναντι στο έθνος του συγκεκριμένα ο Γουίλιαμ Στάμπς γράφει : Ο Εδουάρδος Γ' δεν είχε καμιά σχέση με την πολιτική ήταν μόνο πολεμιστής αδίστακτος, εγωιστής, φιλόδοξος, αλαζόνας και επιδειξίας ενώ είχε ελάχιστη συναίσθηση των βασιλικών του καθηκόντων, όπως ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος χρησιμοποιούσε την Αγγλία μόνο ως πηγή των προμηθειών του. [75] Η άποψη του Στάμπς αμφισβητήθηκε από το άρθρο του Μαι Μακ Κισάκ (1960) "Ο Εδουάρδος Γ' και οι ιστορικοί" τονίζοντας ότι ο Εδουάρδος Γ' διακρίθηκε στον ρόλο του να λύσει σαν μονάρχης τα προβλήματα του βασιλείου και να κάνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα αποτελέσουν την βάση για την Συνταγματική μοναρχία. [76] Ο Εδουάρδος Γ' είχε επίσης παραχωρήσει μεγάλες εξουσίες και πλούτη στους μικρότερους γιους του με αποτέλεσμα μετά τον θάνατο του να επέλθει διαμάχη λόγω του ανταγωνισμού των απογόνων του και να ξεσπάσει ο πόλεμος των Ρόδων. [77] Οι αρνητικές γνώμες όμως για τον Εδουάρδο Γ' υπήρχαν πάντοτε όπως του Νόρμν Κάντορ (2001) ο οποίος τον περιγράφει με τα χειρότερα λόγια σαν σαδιστή, κακοποιό και ανελέητα βίαιο. [78] Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είχε και πολλά ξεσπάσματα οργής όπως απέναντι στον Στράτφορντ και τους υπουργούς του (1340) αλλά ήταν και πολύ γενναιόδωρος σε όσους του είχαν προσφέρει υπηρεσία παράδειγμα ο εγγονός του Μόρτιμερ ο οποίος είχε έντονη συμμετοχή στους πολέμους του με την Γαλλία έγινε ιππότης του Τάγματος της Περικνημίδας. [79] Ο Εδουάρδος Γ' περιγράφεται σαν ο μέγιστος στρατηγός στην Αγγλική ιστορία και άριστος στο πεδίο της μάχης σε αυτό συμφωνούν όλοι, [80] ήταν επίσης πιστά αφοσιωμένος σε ολόκληρη την οικογένεια του και στην σύζυγο του Φιλίππη, τις σχέσεις του με τις ερωμένες του όπως η Αλίκη Πέππερς τις δημιούργησε μετά τον θάνατο της συζύγου του. [81] Η οικογενειακή αυτή πίστη τηρήθηκε και με τα παιδιά του, όλοι οι γιοι του είχαν απέραντο σεβασμό στον Εδουάρδο Γ' χωρίς κανένας τους να διανοηθεί να αμφισβητήσει στο παραμικρό τον πατέρα του όσο ζούσε. [82]

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την σύζυγο του Φιλίππη του Αινώ παιδιά του είναι :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Mortimer (2006), p. 21.
  2. For an account of the political conflicts of Edward II's early years, see: Maddicot, J.R. (1970). Thomas of Lancaster, 1307–1322. Oxford: Oxford University Press.
  3. Mortimer (2006), p. 23.
  4. Tuck (1985), p. 88.
  5. For an account of Edward II's later years, see: Fryde, N.M. (1979). The tyranny and fall of Edward II, 1321–1326. Cambridge: Cambridge University Press
  6. Mortimer (2006), p. 39.
  7. Mortimer (2006), p. 46.
  8. Mortimer (2006), p. 54. The later fate of Edward II has been a source of much scholarly debate. For a summary of the evidence, see: Mortimer (2006), pp. 405–10
  9. McKisack (1959), pp. 98–100.
  10. Mortimer (2006), pp. 67, 81.
  11. Prestwich (2005), pp. 223–4.
  12. Preswich (2005), p. 244.
  13. DeVries (1996), pp. 114–5.
  14. Ormrod (1990), p. 21.
  15. McKisack (1959), pp. 117–9.
  16. Ormrod (1990), p. 21.
  17. Edward did not officially assume the title "King of England and France" until 1340; Ormrod (1990), pp. 21–2.
  18. Sumption (1999), p. 106.
  19. Rogers (2000), p. 155.
  20. McKisack (1959), pp. 128–9.
  21. McKisack (1959), p. 168.
  22. David Charles Douglas, Alec Reginald Myers "English historical documents. 4. [Late medieval]. 1327–1485" p. 69
  23. McKisack (1959), pp. 174–5.
  24. Ormrod (1990), p. 29.
  25. James Sherborne. War, Politics and Culture in 14th Century England. London: The Hambledon Press, 1994. p. 32
  26. N. A. M. Rodger, The Safeguard of the Sea (1997) p. 99
  27. McKisack. p. 509 and other pages
  28. McKisack (1959), p. 132.
  29. DeVries (1996), pp. 155–76.
  30. Waugh (1991), p. 17.
  31. Ormrod (1990), p. 31.
  32. Sumption (1999), pp. 537, 581.
  33. For more on the debate over mortality rates, see: Hatcher, John (1977). Plague, Population and the English Economy, 1348–1530. London: Macmillan. pp. 11–20.
  34. Waugh (1991), p. 109.
  35. Ormrod (1986), pp. 175–88.
  36. Prestwich (2005), p. 550.
  37. McKisack (1959), p. 139.
  38. For a summary of the debate, see: Prestwich (2005), pp. 307–10.
  39. Ormrod (1990), pp. 39–40.
  40. For more on Wykeham, see: Davis, Virginia (2007). William Wykeham. Hambledon Continuum.
  41. Ormrod (1990), pp. 90–4.
  42. Fowler (1969), pp. 217–8.
  43. Ormrod (1990), pp. 127–8.
  44. McKisack (1959), p. 231.
  45. Tuck (1985), p. 138.
  46. Ormrod (1990), p. 27.
  47. McKisack (1959), p. 145.
  48. Holmes (1975), p. 66.
  49. McKisack (1959), pp. 387–94.
  50. Harriss (2006), p. 440.
  51. Ormrod (1990), p. 52.
  52. McKisack (1959), pp. 392, 397.
  53. Hanawalt, Barbara A. (9 February 1989). The ties that bound: peasant families in medieval England. Oxford University Press US. p. 139.
  54. Prestwich, M.C. (1983). "Parliament and the community of the realm in the fourteenth century". In Cosgrove, Art; McGuire J.I. (eds.). Parliament & Community: Papers Read before the Irish Conference of Historians, Dublin 27–30 May 1981. Appletree Press. p. 20.
  55. McKisack (1959), p. 272.
  56. McKisack (1959), pp. 280–1.
  57. Ormrod (1990), pp. 140–3.
  58. The pioneering study of this process is: Putnam, B.H. (1929). "The Transformation of the Keepers of the Peace into the Justices of the Peace 1327–1380". Transactions of the Royal Historical Society. 12: 19–48
  59. McKisack (1959), pp. 186–7.
  60. Harriss (2006), p. 67.
  61. Ormrod (1990), pp. 60–1.
  62. Brown (1989), pp. 80–4.
  63. Brown (1989), pp. 70–1.
  64. Harriss (1975), pp. 57, 69.
  65. Brown (1989), pp. 67–9, 226–8.
  66. Ormrod (1990), pp. 114–5.
  67. Prestwich (2005), p. 364.
  68. Berard, Christopher (2012). "Edward III's Abandoned Order of the Round Table". Arthurian Literature. 29: 1–40.
  69. Berard, Christopher (2016). "Edward III's Abandoned Order of the Round Table Revisited: Political Arthurianism after Poitiers". Arthurian Literature. 33: 70–109.
  70. Ormrod (1990), pp. 114–5.
  71. Prestwich (1980), pp. 209–10
  72. For the original text, see: "Statute of Pleading (1362)". languageandlaw.org. Loyola Law School. Retrieved 8 May 2011.
  73. McKisack (1959), p. 253.
  74. Ormrod (1990), p. 51.
  75. Stubbs, William (1880). The Constitutional History of England. ii. Oxford: Clarendon. p. 3.
  76. McKisack (1960), pp. 4–5.
  77. McFarlane, K.B. (1981). England in the Fifteenth Century: Collected Essays. Continuum International Publishing Group. p. 238. ISBN 978-0-907628-01-9. Retrieved 8 May 2011.
  78. Cantor, Norman (2002). In the Wake of the Plague: The Black Death and the World it Made. HarperCollins. pp. 37, 39.
  79. McKisack (1959), p. 255.
  80. Rogers, C.J. (2002). "England's Greatest General". MHQ: the Quarterly Journal of Military History. 14 (4): 34–45.
  81. Mortimer (2006), pp. 400–1.
  82. Prestwich (2005), p. 290.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Allmand, Christopher (1988). The Hundred Years War: England and France at War c. 1300 – c. 1450. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Ayton, Andrew (1994). Knights and Warhorses: Military Service and the English Aristocracy Under Edward III. Woodbridge: Boydell Press.
  • Barrow, G. W. S. (1965). Robert Bruce and the Community of the Realm of Scotland. London: Eyre & Spottiswoode.
  • Berard, Christopher (2012). "Edward III's Abandoned Order of the Round Table". Arthurian Literature. 29: 1–40.
  • Berard, Christopher (2016). "Edward III's Abandoned Order of the Round Table Revisited: Political Arthurianism after Poitiers". Arthurian Literature. 33: 70–109.
  • Bothwell, J. (1997). "Edward III and the "New Nobility": largesse and limitation in fourteenth-century England". English Historical Review. 112.
  • Bothwell, J. (2001). The Age of Edward III. York: The Boydell Press.
  • Bothwell, J. (1998). "The management of position: Alice Perrers, Edward III, and the creation of a landed estates, 1362–1377". Journal of Medieval History. 24 (1): 31–51. doi:10.1016/S0304-4181(97)00017-1.
  • Bothwell, J. (2004). Edward III and the English Peerage: Royal Patronage, Social Mobility and Political Control in Fourteenth-Century England. Ipswich: Boydell Press.
  • Bothwell, J. (2008). "The more things change: Isabella and Mortimer, Edward III and the painful delay of a royal majority". In Beem Charles (ed.). The Royal Minorities of Medieval and Early Modern England. New York: Palgrave Macmillan. pp. 67–102.
  • Brown, A.L. (1989). The Governance of Late Medieval England 1272–1461. London: Edward Arnold.
  • Curry, Anne (1993). The Hundred Years' War. Basingstoke: Macmillan.
  • Graham Cushway (2011). Edward III and the war at sea: the English Navy, 1327–1377. Boydell.
  • DeVries, Kelly (1996). Infantry Warfare in the Early Fourteenth Century: Discipline, Tactics, and Technology. Woodbridge: Boydell.
  • Fowler, K.H. (1969). The King's Lieutenant: Henry of Grosmont, First Duke of Lancaster, 1310–1361. London: Elek.
  • Fryde, E. B. (1983). Studies in medieval trade and finance. London: Hambledon Press. ISBN 0-907628-10-9.
  • Fryde, N.M. (1975). "Edward III's removal of his ministers and judges, 1340-1". Bulletin of the Institute of Historical Research. xlviii (118): 149–61. doi:10.1111/j.1468-2281.1975.tb00747.x.
  • Given-Wilson, Chris (1986). The Royal Household and the King's Affinity: Service, Politics, and Finance in England, 1360–1413. New Haven, Conn: Yale University Press.
  • Given-Wilson, Chris (1996). The English Nobility in the Late Middle Ages. London: Routledge.
  • Goodman, Anthony (1992). John of Gaunt: the exercise of princely power in fourteenth-century Europe. Longman.
  • Harriss, G.L. (1975). King, Parliament and Public Finance in Medieval England to 1369. Oxford: Oxford University Press.
  • Harriss, G.L. (2006). Shaping the Nation: England 1360–1461. Oxford University Press.
  • Hewitt, H.J. (2005). The Organisation of War under Edward III. Pen and Sword.
  • Holmes, George (1957). The Estates of The Higher Nobility in Fourteenth Century England. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Holmes, George (1975). The Good Parliament. Clarendon Press.
  • Jones, Dan (2013). The Plantagenets: The Warrior Kings and Queens Who Made England. Viking.
  • McKisack, M. (1959). The Fourteenth Century: 1307–1399. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-821712-9.
  • McKisack, M. (1960). "Edward III and the historians". History. 45 (153): 1. doi:10.1111/j.1468-229X.1960.tb02288.x.
  • Maddicott, John (2010). The Origins of the English Parliament, 924–1327. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-958550-4.
  • Morgan, D.A.L. (1997). "The political after-life of Edward III: the apotheosis of a warmonger". English Historical Review. 112 (448): 856–81.
  • Mortimer, Ian (2006). The Perfect King: The Life of Edward III, Father of the English Nation. London: Jonathan Cape. ISBN 0-224-07301-X.
  • Munby, Julian; Barber, Richard W.; Brown, Richard (2007). Edward III's Round Table at Windsor: The House of the Round Table and the Windsor Festival of 1344. Arthurian Studies. Ipswich: Boydell Press.
  • Musson, A. and W.A. Omrod (1999). The Evolution of English Justice. Basingstoke: Macmillan.
  • Nicholson, Ranald (1965). Edward III and the Scots: The Formative Years of a Military Career, 1327–1335. London: Oxford University Press.
  • Ormrod, W. Mark (2012). Edward III. Yale University Press.
  • Ormrod, Mark (1986). "The English government and the Black Death of 1348–49". In Mark Ormrod. England in the Fourteenth Century. Woodbridge: Boydell. pp. 175–88.
  • Ormrod, W.M. (1987a). "Edward III and the recovery of royal authority in England, 1340–60". History. 72 (234): 4.
  • Ormrod, W.M. (1987b). "Edward III and his family". Journal of British Studies. 26 (4): 398.
  • Ormrod, W. M. (February 2005) [1990]. Edward III. Tempus.
  • Ormrod, W.M. (1994). "England, Normandy and the beginnings of the hundred years war, 1259–1360". In Bates, David; Curry Anne (eds.). England and Normandy in the Middle Ages. London: Hambledon. pp. 197–213.
  • Ormrod, W.M. (2006). "Edward III (1312–1377)". Oxford Dictionary of National Biography. Retrieved 31 May 2006.
  • Prestwich, M.C. (1980). The Three Edwards: War and State in England 1272–1377. London: Weidenfeld and Nicolson.
  • Prestwich, M.C. (2005). Plantagenet England: 1225–1360. Oxford: Oxford University Press.
  • Rogers, C.J. (ed.) (1999). The Wars of Edward III: Sources and Interpretations. Woodbridge: Boydell Press.
  • Rogers, C.J. (2000). War Cruel and Sharp: English Strategy under Edward III, 1327–1360. Woodbridge: Boydell Press.
  • Richardson, H.G. and G.O. Sayles (1981). The English Parliament in the Middle Ages. London: Hambledon Press.
  • Sumption, Jonathan (1999). Trial by Battle (The Hundred Years War I). London: Faber and Faber.
  • Sumption, Jonathan (2001). Trial by Fire (The Hundred Years War II). London: Faber and Faber.
  • Tuck, Anthony (1985). Crown and Nobility 1272–1461: Political Conflict in Late Medieval England. London: Fontana.
  • Verduyn, Anthony (1993). "The Politics of Law and Order during the Early Years of Edward III". English Historical Review. CVIII (CCCCXXIX): 842–867. doi:10.1093/ehr/CVIII.CCCCXXIX.842.
  • Vale, J. (1982). Edward III and Chivalry: Chivalric Society and its Context, 1270–1350. Woodbridge: Boydell Press.
  • Waugh, S.L. (1991). England in the Reign of Edward III. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Ziegler, Phillip (1969). The Black Death. London: Collins.
Εδουάρδος Γ΄ της Αγγλίας
Γέννηση: 13 November 1312 Θάνατος: 21 June 1377
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Εδουάρδος Β'
Δούκας της Ακουιτανίας
1325–1360
Συνθήκη του Μπρετινύ
Κόμης του Ποντιέ
1325–1369
Διάδοχος
Ιάκωβος
Βασιλιάς της Αγγλίας
Λόρδος της Ιρλανδίας

25 Ιανουαρίου 1327 – 21 Ιουνίου 1377
Διάδοχος
Ριχάρδος Β'
Προκάτοχος
Εδουάρδος,
ο Μαύρος Πρίγκιπας
Δούκας της Ακουιτανίας
1372–1377
Συνθήκη του Μπρετινύ Λόρδος της Ακουιτανίας
1360–1362
Εδουάρδος,
ο Μαύρος Πρίγκιπας
Τίτλοι σε διεκδίκηση
Προκάτοχος
Κάρολος Δ' της Γαλλίας
— ΚΑΤ' ΟΝΟΜΑ —
Βασιλιάς της Γαλλίας
1340–1360
1369–1377
Λόγος της αποτυχίας διαδοχής:
Καπετιδική δυναστική αναταραχή
Διάδοχος
Ριχάρδος Β' της Αγγλίας
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Edward III of England της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).