Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας
Edward II - British Library Royal 20 A ii f10 (detail).jpg
Γέννηση
Caernarfon Castle
Θάνατος
Μπέρκλεϊ
Σύζυγος Ισαβέλλα της Γαλλίας
Τέκνα Εδουάρδος Γ΄ της Αγγλίας, Ιωάννης της Κορνουάλης, Ελεονώρα του Γούντστοκ, Ιωάννα του Πύργου και Adam FitzRoy
Γονείς Εδουάρδος Α΄ της Αγγλίας και Ελεονώρα της Καστίλης
Αδέλφια Ελισάβετ του Ρούντλαν, Μαίρη του Γούντστοκ, Μαργαρίτα της Αγγλίας, Ερρίκος της Αγγλίας, Τόμας του Μπρόδερτον, Αλφόνσο, Κόμης του Τσέστερ, Εδμόνδος του Γούντστοκ, 1ος κόμης του Κεντ, Ιωάννα της Άκρας και Ελεωνόρα της Αγγλίας
Αξίωμα Μονάρχης της Αγγλίας ( - )
Commons page Πολυμέσα
Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας

Ο Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας (Edward II of England, 25 Απριλίου 1284 - 21 Σεπτεμβρίου 1327) ήταν βασιλιάς της Αγγλίας και δούκας της Ακουιτανίας (1307-1327). Ήταν ο τέταρτος γιος και διάδοχος του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου Α΄ και της Ελεονώρας της Καστίλης και ο πρώτος Άγγλος μονάρχης που ίδρυσε κολέγια, τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Καίμπριτζ.

Έγινε διάδοχος του Αγγλικού θρόνου μετά το θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού του, Αλφόνσου, και μεγάλωσε στην αυλή ενός δεσποτικού και αυταρχικού πατέρα που προσέλαβε το 1298 για φίλο του γιου του τον ευγενή από την Γασκώνη Πιρς Γκάβεστον. Σύντομα συνδέθηκαν τόσο στενά μεταξύ τους, που ειπώθηκε ότι υπήρχε μεταξύ τους ομοφυλοφιλική σχέση, ενώ ο νεαρός Εδουάρδος ήταν έτοιμος να του παραχωρήσει βασιλικούς τίτλους. Εξοργισμένος ο συντηρητικός ηλικιωμένος βασιλιάς έδιωξε τον Γκάβεστον από την αυλή, παρά τις έντονες αντιρρήσεις του γιου του, που όταν έγινε βασιλιάς (1307) τον επανέφερε.

Πίνακας περιεχομένων

Ο Εδουάρδος Β' ως διάδοχος του Αγγλικού θρόνου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άνοδος του Εδουάρδου Β' στον Αγγλικό θρόνο και προβλήματα που κληρονόμησε[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πατέρας του Εδουάρδος Α' ήταν σπουδαίος βασιλιάς και στρατιωτικός ηγέτης είχε υποτάξει την εξέγερση των βαρόνων την δεκαετία του 1260 ενώ ήταν ακόμα πρίγκηπας και είχε συμμετοχή στην Η΄ Σταυροφορία την δεκαετία του 1280, [1] κατέκτησε την βόρεια Ουαλία και την δεκαετία του 1290 με την επέμβαση του στον εμφύλιο πόλεμο της Σκωτίας διεκδίκησε την κυριαρχία ολόκληρης της χώρας. [2] Θεωρείται από τους σύγχρονους ιστορικούς ο πιο δυναμικός βασιλιάς της Αγγλίας την περίοδο του μεσαίωνα και ο πιο ικανός να ελέγξει το βασίλειο του απο τις εμφύλιες διαμάχες της Αγγλικής αριστοκρατίας, ο ιστορικός Μιχαήλ Πρέστγουιτς περιγράφει τον Εδουάρδο Α' σαν τον βασιλιά που εμπνέει σε μεγάλο βαθμό φόβο και σεβασμό. [3] Ο Εδουάρδος Β' παρά τις επιτυχίες του πατέρα του κληρονόμησε μια σειρά από μεγάλα άλυτα προβλήματα, [4] το σημαντικότερο απο αυτά βρισκόταν στη Σκωτία όπου ο πατέρας του Εδουάρδος Α' είχε ξεκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις αλλά δεν κατόρθωσε να τις ολοκληρώσει πριν τον θάνατο του. [5] Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα που κληρονόμησε ο Εδουάρδος Β' ήταν ο έλεγχος στην Γασκώνη όπου οι Γάλλοι βασιλείς είχαν ζητήσει από τους Άγγλους βασιλείς να πληρώνουν φόρο υποτέλειας για την κατοχή της αλλά εκείνοι το θεώρησαν προσβολή, το πρόβλημα ο Εδουάρδος Β' το κληρονόμησε άλυτο. [6] Ο Εδουάρδος Α' τέλος αντιμετώπισε την εξέγερση των βαρόνων λόγω της υψηλής φορολογίας που τους είχε επιβάλει για τις πολεμικές του επιχειρήσεις αφήνοντας στον γιο του περίπου 200.000 λίρες χρέη με τον θάνατο του. [7]

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση του Εδουάρδου Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Β' γεννήθηκε στο κάστρο του Κάρναρφον στην βόρεια Ουαλία στις 25 Απριλίου/1264 σε διάστημα λιγότερο του ενός χρόνου από την εποχή την οποία το είχε κατακτήσει ο πατέρας του. [8] Ο βασιλιάς επέλεξε σκόπιμα το συγκεκριμένο κάστρο για την γέννηση του γιου του επειδή ήταν συσχετισμένο με τους Ουαλικούς θρύλους που προέρχονταν από την Ρωμαϊκή εποχή, η γέννεση του συνοδεύτηκε με περίεργους οιωνούς ότι το μωρό που γεννήθηκε θα γίνει κάτι σαν μελλοντικός θρυλικός βασιλιάς της Αγγλίας ή ο επόμενος Αρθούρος. [9] Ο Δαυίδ Πάουελ ένας κληρικός τον 16ο αιώνα ισχυρίζεται ότι γεννήθηκε σαν Ουαλός και το νήπιο δεν μπορούσε να προφέρει ούτε μια λέξη στα Αγγλικά αλλά η άποψη αυτή δεν ευσταθεί. [10] Το όνομα του Εδουάρδου δείχνει Αγγλοσαξωνική προέλευση και συνδέεται με τον παλιό βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδο τον Εξομολογητή, ο πατέρας του προτίμησε να τον βαπτίσει με αυτό το όνομα σε αντίθεση με τους άλλους αδελφούς του που βαπτίστηκαν με ονόματα από την Νορμανδία και την Καστίλη. [11]

Ο Εδουάρδος είχε άλλους τρεις μεγαλύτερους αδελφούς οι μεγαλύτεροι Ιωάννης και Ερρίκος πέθαναν σε βρεφική ηλικία, ο τρίτος αδελφός του ήταν ο Αλφόνσος, κόμης του Τσέστερ που πέθανε λίγο μετά την γέννηση του Εδουάρδου (1284), έτσι ο ίδιος παρέμεινε τελικά εφόσον κατόρθωνε να επιζήσει ο μοναδικός διάδοχος του Αγγλικού θρόνου. [12] O Εδουάρδος Β' αν και ήταν σε βρεφική ηλικία υγιέστατος υπήρχε έντονη ανησυχία μην πεθάνει και αυτός αφήνοντας τον πατέρα του Εδουάρδο Α' χωρίς διάδοχο, αναζητήθηκαν μια σειρά από παραμάνες στο τέλος κατέληξαν στην Αλίκη του Λέιγκραβ αφού η φυσική του μητέρα Ελεονόρα βρισκόταν μαζί με τον πατέρα του στην Γασκώνη τα πρώτα χρόνια της ζωής του. [13] Ο πατέρας του τον εκπαίδευσε με Δομηνικιανούς μοναχούς τους οποίους είχε προσκαλέσει η μητέρα του (1290), [14] ένας απο τους οπαδούς της γιαγιάς του ο Γκι Φέρ ήταν υπεύθυνος για την εκπαίδευση του στην ιππασία και τις στρατιωτικές τέχνες. [15] Είναι αβέβαιο για τις ικανότητες του να γράφει και να διαβάζει αλλά το βέβαιο είναι ότι η μητέρα του είχε προσφέρει τα πάντα για την εκπαίδευση του και ο Φέρ ήταν ένας από τους καλύτερους δασκάλους της εποχής του, ο Εδουάρδος μιλούσε εκτός από τα Αγγλικά, Αγγλονορμανδικά και λίγα Λατινικά. [16] Σαν πρίγκιπας είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα άλογα, στις επιστολές του στους φίλους του παρουσίαζε ένα άσχημο χιούμορ για τα ζώα με αναφορές κυρίως σε άλογα που δεν μπορούσαν να μεταφέρουν αναβάτες ή σε κυνηγητικά σκυλιά ανίκανα να πιάσουν κουνέλια. [17] Είχε έντονη αγάπη για την μουσική, [18] δεν ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για το κυνήγι το οποίο ήταν η δημοφιλέστερη συνήθεια στην εποχή του και δεν συμμετείχε σε κονταρομαχίες επειδή δεν μπορούσε να χειριστεί το άθλημα και με αυτό τον τρόπο η συμμετοχή του θα ήταν επικίνδυνη για την προσωπική του ασφάλεια. [19] Ο Εδουάρδος Β' ήταν ψηλός και γεροδεμένος για τα δεδομένα της εποχής του, [20] είχε καλή συμπεριφορά απέναντι στους οικείους του, συμμετείχε σε αθλήματα όπως κωπηλασία μαζί με ανθρώπους κατώτερων κοινωνικών τάξεων γεγονός που οδήγησε σε έντονη κριτική σε βάρος του. [21]

Στο πλευρό του πατέρα του στους πολέμους εναντίον του Ροβέρτου Μπρους και των Σκωτσέζων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Α' στέφει τον γιο και διάδοχο του Εδουάρδο Β' πρίγκιπα της Ουαλίας (1301) - μικρογραφία της εποχής.

Ο πατέρας του σχεδίαζε όταν ήταν μόλις 6 ετών να τον παντρέψει με την Μαργαρίτα της Νορβηγίας (1290) με την οποία αποκτούσε σοβαρά δικαιώματα στο στέμμα της Σκωτίας αλλά η υποψήφια νύφη πέθανε την ίδια χρονιά, [22] η μητέρα του Ελεονόρα πέθανε την ίδια χρονιά αμέσως μετά την γιαγιά του Ελεονώρα της Προβηγκίας. [23] Ο πατέρας του βασιλιάς Εδουάρδος Α' πένθησε έντονα τον θάνατο της συζύγου του με πολυτελή κηδεία, αμέσως μετά προγραμματίστηκε νέος γάμος για τον νεαρό Εδουάρδο με μια Γαλλίδα πριγκίπισσα κόρη του κόμητος της Φλάνδρας προκειμένου να πραγματοποιηθεί συμμαχία με την Γαλλία αλλά η ιδέα αυτή αποκλείστηκε από τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Δ'. [24] Το 1297 ο μικρός Εδουάρδος έμεινε αντιβασιλιάς της Αγγλίας την εποχή που ο πατέρας του πραγματοποιούσε εκστρατεία στην Φλάνδρα εναντίον του βασιλιά της Γαλλίας Φιλίππου Δ' ο οποίος είχε καταλάβει Αγγλικά εδάφη στην Γασκώνη. [25] Στην επιστροφή του από την Γαλλία ο πατέρας του αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει ειρήνη σύμφωνα με την οποία θα παντρευόταν σε δεύτερο γάμο του την μικρότερη ετεροθαλή αδελφή του Γάλλου βασιλιά Μαργαρίτα της Γαλλίας συμφωνώντας παράλληλα στον μελλοντικό γάμο του ίδιου του μικρού Εδουάρδου με την κόρη του Γάλλου βασιλιά Ισαβέλλα της Γαλλίας η οποία ήταν τότε μόλις δυο ετών. [26] Ο μικρός Εδουάρδος είχε καλές σχέσεις με την θετή του μητέρα η οποία γέννησε τους δυο ετεροθαλείς αδελφούς του Θωμά του Μπρόθερτον και Εδμόνδο του Γούντσκοκ (1300, 1301) στους οποίους αργότερα ως βασιλιάς θα δώσει τίτλους και αξιώματα. [27]


Ο πατέρας του Εδουάρδος Α' επέστρεψε στην Σκωτία παίρνοντας μαζί του τον μικρό Εδουάρδο (1300) που τον έκανε αρχηγό της οπισθοφυλακής του στην πολιορκία του Κερλάβεροκ, [28] την άνοιξη του 1301 έχρισε τον 17χρονο Εδουάρδο πρίγκηπα της Ουαλίας παραχωρώντας του την κομητεία του Τσέστερ και πολλά εδάφη με την ελπίδα να φέρει την ειρήνη και την οικονομική ανεξαρτησία. [29] Ο Εδουάρδος δέχτηκε όρκο υποτέλειας από τους Σκωτσέζους ευγενείς και συμμετείχε σε πολλές εκστρατείες μαζί με τον πατέρα του όπως με την άλωση του κάστρου του Τούρνμπερι με 300 στρατιώτες και στην πολιορκία του κάστρου του Μπρέχιν (1300) εμφανίζοντας τις προσωπικές του ικανότητες. [30] Την άνοιξη του 1304 συνέχισε τις διαπραγματεύσεις με τους εξεγερμένους ευγενείς της Σκωτίας, όταν απέτυχε συμμετείχε μαζί με τον πατέρα του στην πολιορκία του κάστρου του Στίρλινγκ. [31] Το 1305 ο Εδουάρδος ήρθε σε σύγκρουση με τον πατέρα του για οικονομικά ζητήματα αφού ο επίσκοπος Βάλτερ Λάνγκτον ο οποίος ήταν βασιλικός θησαυροφύλακας αρνήθηκε να τον χρηματοδοτήσει περισσότερο και ο Εδουάρδος Α' υποστήριξε τον Λάνγκτον εξορίζοντας τον γιο του με την συνοδεία του, [32] σύντομα όμως συμφιλιώθηκε ξανά με τον πατέρα του. [33] Η σύγκρουση με την Σκωτία πήρε νέες μεγάλες διαστάσεις όταν ο Ροβέρτος Μπρους σκότωσε τον αντίπαλο του Ιωάννη Κομίν ανακηρύσσοντας τον εαυτό του βασιλιά της Σκωτίας (1306), [34] ο Εδουάρδος Α' αποφάσισε να κινητοποιήσει μεγάλο στρατό τοποθετώντας αυτή την φορά τον διάδοχο Εδουάρδο επικεφαλής της αποστολής. Ο Εδουάρδος Β' χρίστηκε δούκας της Ακουιτανίας στην πολυτελή τελετή του Σβάν στο Αββαείο του Ουέστμινστερ που θύμιζε έντονα τους θρύλους του βασιλιά Αρθούρου και τις εποχές των Σταυροφόρων πήρε όρκο να νικήσει τον Μπρους. [35] Είναι ασαφές ο ρόλος που έπαιξε ο διάδοχος Εδουάρδος στην εκστρατεία που ακολούθησε στην Σκωτία εναντίον του Ροβέρτου Μπρους αλλά ο στρατός του ηλικιωμένου πατέρα του μετά την συντριβή των Σκωτσέζων στην μάχη του Μέθβεν τον Ιούνιο του 1306 προχώρησε σε εκτεταμένες σφαγές και σκληρά αντίποινα σε βάρος των Σκωτσέζων. [36] Ο στρατός του διαδόχου Εδουάρδου επέστρεψε στην Αγγλία όπου συνεχίστηκαν οι διαπραγματεύσεις για τον γάμο του με την Ισαβέλλα. [37] Ο πατέρας του σχεδίαζε να υποτάξει ολοκληρωτικά την Σκωτία αλλά τον πρόλαβε ο θάνατος, ο Εδουάρδος Β΄ στάθηκε ανίκανος να συνεχίσει το έργο.

Κατηγορίες εναντίον του Εδουάρδου Β' για ομοφυλοφιλικές σχέσεις με τον Πέτρο Γκάβεστον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκείνη την περίοδο ο νεαρός Εδουάρδος βρισκόταν σε πολύ στενές σχέσεις με τον Πέτρο Γκάβεστον τον γιο ενός ευγενή από την Γασκώνη ο οποίος βρισκόταν στην βασιλική αυλή της Αγγλίας από το 1300 με άδεια από τον ίδιο τον βασιλιά Εδουάρδο Α'. [38] Ο Γκάβεστον είχε γίνει πολύ στενός και αχώριστος φίλος του νεαρού Εδουάρδου πριν την τελετή του Σβάν (1306), [39] ο Εδουάρδος Α' εξόρισε τον Γκάβεστον στην Γασκώνη πριν τον θάνατο για άγνωστους λόγους (1307). [40] Σύμφωνα με κάποιον χρονικογράφο όταν ο νεαρός Εδουάρδος ζήτησε από τον πατέρα του να παραχωρήσει στον Γκάβεστον την κομητεία του Πονθιέ ο ηλικιωμένος βασιλιάς αντέδρασε βίαια βγάζοντας τα μαλλιά του γιου του και στην συνέχεια εξόρισε τον Γκάβεστον. [41] Η καταγραφή αυτή είναι ανεπιβεβαίωτη αλλά αν ισχύει ο λόγος της προσωρινής εξορίας του Γκάβεστον εκ μέρους του Εδουάρδου Α' ήταν περισσότερο να τιμωρήσει τον γιο του και όχι τον ίδιο. Η πιθανότητα να είχε ο Εδουάρδος Β' σεξουαλικές σχέσεις με τον Γκάβεστον έχει συζητηθεί εκτενώς από σύγχρονους ιστορικούς αλλά τα στοιχεία είναι ελάχιστα προκειμένου να καταλήξουν σε κάποιο βέβαιο συμπέρασμα. [42] Η ομοφυλοφιλία ήταν θανάσιμο αμάρτημα για την εκκλησία τον 14ο αιώνα αλλά η έννοια της σεξουαλικής επαφής μεταξύ των ανδρών είχε διαφορετική έννοια με αυτή που είναι γνωστή τον 21ο αιώνα. [43] Ο Εδουάρδος Β' όπως και ο Γκάβεστον ήταν και οι δυο παντρεμένοι είχαν σεξουαλικές σχέσεις με τις συζύγους τους και είχαν αποκτήσει πολλά παιδιά, ο δε Εδουάρδος Β' είχε αποκτήσει και νόθους γιους πέρα από τα παιδιά που είχε αποκτήσει με τον νόμιμη σύζυγο του Ισαβέλλα. [44] Τα στοιχεία της εποχής του στα οποία βασίζονται οι σύγχρονοι ιστορικοί για να τεκμηριώσουν ότι ο βασιλιάς Εδουάρδος Β' ήταν ομοφυλόφιλος προέρχονται αρχικά από έναν ανώνυμο χρονικογράφο (1320) ο οποίος περιγράφει ότι ο βασιλιάς Εδουάρδος αισθάνθηκε τόσο μεγάλη αγάπη για τον Γκάβεστον που συνδέθηκε μαζί του με δεσμούς πίστης και αιώνιας αγάπης χρησιμοποιώντας έναν κόμπο. [45] Η πρώτη επίσημη αναφορά έγινε από τον Αδάμ Όρλετον, επίσκοπο του Ουίντσεστερ ο οποίος κλήθηκε να απολογηθεί επειδή κατηγόρησε τον βασιλιά για παιδεραστή, στην απολογία του προσπαθώντας να υπερασπιστεί τον εαυτό του είπε ότι δεν εννοούσε τον βασιλιά ως παιδεραστή αλλά τον Ούγο Ντεσπένσερ, [46] το Χρονικά του Μω ωστόσο (1390) αναφέρουν τον Εδουάρδο ως παιδεραστή. [47]

Το βέβαιο είναι ότι ο Εδουάρδος και ο Γκάβεστον είχαν μια πολύ στενή σχέση με δεσμούς αδελφοποίησης μέχρι το τέλος της ζωής τους, [48] σύγχρονοι ιστορικοί προσπάθησαν να ερμηνεύσουν με διαφορετικούς τρόπους τις δηλώσεις του Όρλετον πολλοί τις παραλληλίζουν με τις κατηγορίες πολιτικής μορφής που είχαν εκτοξευτεί εκείνη την εποχή εναντίον του πάπα Βονιφάτιου Η' και των Ναΐτών Ιπποτών αντίστοιχα (1303, 1308). [49] Οι κατηγορίες των ιστορικών αργότερα εναντίον του Εδουάρδου Β' στιγμάτιζαν έντονα τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, [50] οι ιστορικοί Μιχαήλ Πρέστγουιτς και Σειμουρ Φίλιπς ότι οποιαδήποτε ομοφυλοφιλική συμπεριφορά στην βασιλική αυλή εκείνη την εποχή θα ήταν έντονα διακριτή αφού ούτε η εκκλησία, ούτε ο πατέρας του ούτε ο πεθερός του είχαν επίσημα αναφέρει κάτι εναντίον της σεξουαλικής του συμπεριφοράς. [51] Μια άλλη πρόσφατη θεωρία βασισμένη στον ιστορικό Πέτρο Τσαπλαί ισχυρίζεται ότι η έντονη αγάπη μεταξύ του Εδουάρδου και του Γκάβεστον είχε την σχέση της αδελφοποίησης, οι όρκοι μεταξύ δυο ανδρών σε μια μορφή αδελφοποίησης στα όπλα ήταν κάτι που έχει συναντηθεί πολλές φορές τον μεσαίωνα. [52] Πολλοί χρονικογράφοι επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό του Τσαπλαί επειδή ο Εδουάρδος πραγματικά είχε συνάψει δεσμό αδελφοποίησης με τον Γκάβιστον την εποχή που ήταν ακόμα πρίγκηπας (1301) πριν τον γάμο του με την Ισαβέλλα, πολύ σπάνια αποχωρίστηκαν μεταξύ τους ως το τέλος της ζωής τους και αν έγινε μερικές φορές ήταν μόνο κάτω από μεγάλη πίεση αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα σεξουαλική επαφή. [53]

Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του (1307 - 1311)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γάμος του νέου βασιλιά Εδουάρδου Β' με την Ισαβέλλα της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς Εδουάρδος Α' άρχισε τις ετοιμασίες για κατάληψη της Σκωτίας με τον πρίγκηπα Εδουάρδο στο πλευρό του το καλοκαίρι του 1307 αλλά ο ηλικιωμένος βασιλιάς αρρώστησε και πέθανε στις 7 Ιουλίου, [54] ο νεαρός Εδουάρδος όταν έμαθε τα νέα για τον θάνατο του πατέρα του έφτασε στο Λονδίνο στις 20 Ιουλίου και ανακηρύχθηκε βασιλιάς. [55] Στην συνέχεια πήγε βόρεια στην Σκωτία όπου στις 4 Αυγούστου δέχθηκε φόρο υποτέλειας από τους οπαδούς του, ανακάλεσε από την εξορία τον Πέτρο Γκάβεστον, τον διόρισε κόμη της Κορνουάλης ρυθμίζοντας και τον γάμο του με την Μαργαρίτα του Κλάρε, [56] εκδικήθηκε και τον παλιό του αντίπαλο επίσκοπο Λάνγκτον τον οποίο απέλυσε από την θέση του ταμία. [57] Η σωρός του πατέρα του κρατήθηκε πολλούς μήνες στο αβαείο του Βάλθαμ μέχρι να γίνει η ταφή του στο αβαείο του Ουέστμινστερ, ο Εδουάρδος Β' ανήγειρε έναν απλό μαρμάρινο τάφο για τον πατέρα του. [58] Το 1308 ο νέος βασιλιάς Εδουάρδος Β' αναχώρησε για την Αγγλία προκειμένου να παντρευτεί την κόρη του βασιλιά Φιλίππου Δ' Ισαβέλλα αφήνοντας στην Αγγλία αντιβασιλιά τον Γκάβεστον με τεράστιες εξουσίες, του παραχώρησε και την βασιλική σφραγίδα. [59] Ο Εδουάρδος Β' ήλπιζε ότι με τον γάμο αυτό θα έχει μεγάλα κέρδη με την προσάρτηση της Γασκώνης αλλά ο βασιλιάς Φίλιππος Δ' στον οποίο δεν άρεσε η εμφάνιση του τον δέχτηκε με μεγάλη ψυχρότητα αρχίζοντας σκληρά παζάρια μαζί του για το ποσό της προίκας και για τα εδάφη του Εδουάρδου στην Γαλλία. [60] Το τελικό αποτέλεσμα της συμφωνίας ήταν να δώσει ο Εδουάρδος στον Φίλιππο φόρο υποτέλειας για το δουκάτο της Ακουιτανίας και να συμφωνήσουν για την εκτέλεση της Συνθήκης των Παρισίων (1303). [61] Το βασιλικό ζεύγος παντρεύτηκε στις 25 Ιανουαρίου, [62] ο Εδουάρδος έδωσε στην Ισαβέλλα ως γαμήλιο δώρο ένα ψαλτήρι ενώ ο πεθερός του πρόσφερε 21.000 λίβρες και ένα κομμάτι του Τιμίου Σταυρού. [63] Το ζεύγος επέστρεψε στην Αγγλία τον Φεβρουάριο όπου ο Εδουάρδος παρήγγειλε την τελετή στέψης της συζύγου του, η τελετή έγινε τελικά στις 25 Φεβρουαρίου υπό την καθοδήγηση του Ροβέρτου Γουίτσεσλει αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρι. [64] Ο Εδουάρδος Β' ορκίστηκε στην τελετή να τηρήσει τους νόμους και τα έθιμα που οι πολίτες του βασιλείου του έχουν επιλέξει, [65] η δήλωση αυτή του Εδουάρδου ερμηνεύτηκε με πολλούς τρόπους. Στην τελετή συγκεντρώθηκε μεγάλο πλήθος κόσμου στα ανάκτορα και ο Εδουάρδος εξαναγκάστηκε να δραπετεύσει από την πίσω πόρτα. [66]

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ισαβέλλα την εποχή που παντρεύτηκε τον Άγγλο βασιλιά ήταν μόνο 12 ετών κάτι που έδωσε την ευκαιρία στον Εδουάρδο Β' να αφοσιωθεί μέχρι την ενηλικίωση της περισσότερο στις ερωμένες του παρά στην σύζυγο του αποκτώντας έναν νόθο γιο τον Αδάμ (1307). [67] Το 1312 γεννήθηκε το πρώτο παιδί του Εδουάρδου και της Ισαβέλλας ο μελλοντικός βασιλιάς Εδουάρδος Γ', η γέννηση του διαδόχου εορτάστηκε με μεγαλοπρεπείς τελετές ακολούθησαν τα επόμενα παιδιά τους : Ιωάννης της Κορνουάλης (1316), Ελεονώρα του Γούντστοκ (1318) και Ιωάννα του Πύργου (1321). [68]

Σκληρές αντιδράσεις τον βαρόνων για τον Γκάβεστον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γκάβεστον μετά την επιστροφή του από την εξορία είχε απόλυτες εξουσίες στην βασιλική αυλή σε βαθμό που οι ευγενείς βρισκόντουσαν σε αμηχανία αν πραγματικός βασιλιάς ήταν ο Εδουάρδος ή ο Γκάβεστον. [69] Το μίσος απέναντι στον Γκάβεστον είχε ως αποτέλεσμα να ειπωθούν πολλές κατηγορίες εναντίον του όπως ότι καταχράστηκε την βασιλική περιουσία και την προίκα της Ισαβέλλας, [70] ο ρόλος του Γκάβεστον και η εμφάνιση του στην τελετή της στέψης άφησε έκπληκτους τόσο τους Άγγλους όσο και τους Γάλλους απεσταλμένους που στράφηκαν όλοι εναντίον του σε έντονο βαθμό. [71] Αμέσως μετά τον γάμο του το Αγγλικό κοινοβούλιο συνεκλήθη σε φορτισμένη ατμόσφαιρα (1308), [72] ο Εδουάρδος Β' στάθηκε πρόθυμος να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις αλλά οι βαρόνοι αρνήθηκαν οποιαδήποτε συζήτηση μαζί του αν δεν έδιωχνε από την αυλή του τον Γκάβεστον. Ο Ερρίκος του Λασί, κόμης του Λίνκολν επενέβη προσωρινά για να τους συμφιλιώσει, [73] αλλά οι βαρόνοι επέμεναν στην εξορία του Γκάβεστον δηλώνοντας ότι έχουν την υποστήριξη της βασίλισσας Ισαβέλλας και του Γαλλικού στέμματος. [74] Ο Εδουάρδος κάτω από μεγάλη πίεση συμφώνησε τελικά να εξορίσει τον Γκάβεστον στην Ακουιτανία αλλά την τελευταία στιγμή άλλαξε ξανά γνώμη, τον μετακίνησε στο Δουβλίνο τοποθετώντας τον διοικητή της Ιρλανδίας. [75]

Ο βασιλιάς στην συνέχεια έκανε πρόσκληση για νέα εκστρατεία στην Σκωτία αλλά αναγκάστηκε γρήγορα να αλλάξει γνώμη και συναντήθηκε με τους βαρόνους τον Αύγουστο του 1308 για να συζητήσει μεταρρυθμίσεις, [76] την ίδια στιγμή κρυφά από τους βαρόνους έστειλε επιστολές στον πάπα Κλήμη Ε' και στον πεθερό του Φίλιππο Δ' να του επιτρέψουν να επιστρέψει ο Γκάβεστον στην αυλή του με αντάλλαγμα την υποταγή των Ναιτών στην Αγγλία και την απελευθέρωση του επισκόπου Λάνγκτον. [77] Τον Ιανουάριο του 1309 ο Εδουάρδος προχώρησε σε νέα συζήτηση με την εκκλησία και τους βαρόνους υπό την ηγεσία του Θωμά κόμητος του Λάνκαστερ, [78] το συμβούλιο αρνήθηκε ξανά να επιστρέψει ο Γκάβεστον στην αυλή αλλά υποσχέθηκε να προχωρήσει σε επιπλέον φόρους αν ο βασιλιάς συμφωνήσει να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις. [79] Ο Εδουάρδος στην συνέχεια άρχισε να στέλνει διαβεβαιώσεις στον πάπα ότι η διαμάχη με τον Γκάβεστον είχε τελειώσει, ο πάπας πείστηκε τελικά να ακυρώσει την απόφαση του αρχιεπισκόπου για αφορισμό του Γκάβεστον ανοίγοντας τον δρόμο να επιστρέψει ο Γκάβεστον στην Αγγλική αυλή. [80] Στο κοινοβούλιο ο Εδουάρδος προχώρησε σε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις προκειμένου να εξευμενίσει τους υπηκόους του περιορίζοντας την δύναμη του βασιλικού θησαυροφυλακίου, με αυτόν τον τρόπο κατόρθωσε να συγκεντρώσει νέους φόρους που χρειαζόταν για την χρηματοδότηση των πολέμων με την Σκωτία. [81]

Ο βασιλιάς αναγκάζεται να εγκαταλείψει τον Γκάβεστον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το θετικό κλίμα αντιστράφηκε μετά την επιστροφή του Γκάβεστον ο οποίος με την προκλητική του συμπεριφορά και την χυδαία του φρασεολογία εξόργισε τους βαρόνους οι οποίοι στράφηκαν εναντίον του, [82] ο κόμης του Λάνκαστερ αρνήθηκε να παραβρεθεί στο Κοινοβούλιο λόγω της παρουσίας του Γκάβενστον (1310). [83] Ο Εδουάρδος αντιμετώπιζε έντονα οικονομικά προβλήματα με μεγάλα χρέη στους τραπεζίτες, η συμπεριφορά του Γκάβενστον του απαγόρευσε να εισπράξει νέους φόρους κάτι που έκανε αδύνατη μια νέα του προετοιμασία για τον πόλεμο με την Σκωτία. [84] Ο βασιλιάς συγκάλεσε ξανά το Κοινοβούλιο (1310) σχετικά με τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν στον πόλεμο με την Σκωτία, [85] ο βασιλιάς αυτή την φορά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει οριστικά τον Γκάβεστον, ανέθεσε την ουσιαστική εξουσία σε 21 βαρόνους τους Εντολοδόχους. [86] Την ώρα που οι Εντολοδόχοι ξεκίνησαν τις μεταρρυθμίσεις ο Εδουάρδος Β' με τον Γκάβεστον αναγκάστηκαν να πάνε στην Σκωτία προκειμένου να πολεμήσεις με τον Ροβέρτο Μπρους αλλά η έλλειψη τροφίμων και χρημάτων τους ανάγκασε να οπισθοχωρήσουν (1311) και να επιστρέψουν στην Αγγλία. [87] Μετά την επιστροφή του Εδουάρδου το συμβούλιο των Εντολοδόχων απέκτησε μεγάλη εξουσία, ο ίδιος σαν βασιλιάς δεν μπορούσε να κάνει τίποτα χωρίς την έγκριση τους, ο Γκάβεστον υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει όλα τα Αγγλικά εδάφη και να εξαφανιστεί ακόμα και από περιοχές όπως η Γκασκώνη και η Ιρλανδία και καθαιρέθηκε από όλους τους τίτλους, [88] κατέφυγε κατά πάσα πιθανότητα στην βόρεια Γαλλία ή στην Φλάνδρα. [89]

Τα γεγονότα της μέσης περιόδου της βασιλείας του Εδουάρδου Β' (1311 - 1321)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκτέλεση του Γκάβεστον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εντάσεις ανάμεσα στον βασιλιά Εδουάρδο Β' και τους βαρόνους παρά την εκδίωξη του Γκάβεστον παρέμειναν σε ψηλά επίπεδα, οι κόμηδες ήταν πάντα σε ετοιμότητα για πόλεμο με τον βασιλιά (1311). [90] Ο μεγαλύτερος εχθρός του Εδουάρδου έγινε ο ίδιος ο Πλανταγενέτης πρώτος ξάδελφος του Τόμας, κόμης του Λάνκαστερ που κατείχε τις κομητείες του Λάνκαστερ, του Λίνκολν, του Σαλίσμπουρι και του Ντέρμπι με εισόδημα περίπου 11.000 λιρών το μεγαλύτερο από οποιονδήποτε άλλον ισχυρό κόμη εκείνη την εποχή στην Αγγλία. [91] Ο κόμης του Λάνκαστερ πραγματοποίησε ισχυρές συμμαχίες εναντίον του ξαδέλφου του μαζί με τους κόμηδες του Αραντέλ, του Γλούκεστερ, του Έρεφορντ, του Πέρμπροκ και του Βάρβικ αλλά ο κόμης του Λάνκαστερ όπως είχε δηλώσει δεν είχε προσωπικές φιλοδοξίες ούτε ήθελε να γίνει βασιλιάς. [92] Ο Εδουάρδος Β' αντέδρασε απορρίπτοντας όλες τις συμφωνίες τις οποίες είχε κάνει με τους Εκλέκτορες ανακαλώντας από την εξορία τον Γκάβεστον ο οποίος συναντήθηκε μαζί του στην Υόρκη τον Ιανουάριο του 1312. [93] Οι βαρόνοι εξοργισμένοι συναντήθηκαν στο Λονδίνο όπου ο Γκάβεστον αφορίστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι με θέμα συνάντησης την σύλληψη του Γκάβεστον και να τον εμποδίσουν να διαφύγει για την Σκωτία. [94] Ο Εδουάρδος, η σύζυγος του Ισαβέλλα και ο Γκάβεστον αναχώρησαν για το Νιούκασλ όπου καταδιώχθηκαν από τον Λάνκαστερ και τους οπαδούς του, στην συνέχεια επέστρεψαν στην Υόρκη. [95] Μετά από μια σύντομη πολιορκία ο Γκάβεστον παραδόθηκε στους κόμηδες του Πέμπροκ και του Σάρρευ αφού του εγγυήθηκαν ότι θα εξασφαλίσουν την σωματική του ακεραιότητα, στον Γκάβεστον βρέθηκε μια συλλογή από χρυσό, ασήμι και διαμάντια τμήμα του βασιλικού θησαυρού για τα οποία ο Γκάβεστον κατηγορήθηκε αργότερα ότι τα έκλεψε από τα ανάκτορα. [96] Στον δρόμο τους για τον βορά σταμάτησαν στο χωριό του Ντέντινγκτον οπου ο Γκάβεστον τέθηκε υπό φρούρηση προκειμένουν να επισκεφτεί την σύζυγο του. [97] Ο κόμης του Βάρβικ βρήκε την ευκαιρία να φυλακίσει τον Γκάβεστον στο κάστρο του Βάρβικ, [98] ο Γκάβεστον στην συνέχεια εισήχθη σε δίκες με τις βαριές κατηγορίες της εσχάτης προδοσίας στις 18 Ιουνίου/ 1312, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε την επόμενη μέρα υπό τις διαταγές του κόμητος του Λάνκαστερ. [99] Το σώμα του Γκάβεστον έμεινε άταφο μέχρι το 1315 προκειμένου να γίνει η ταφή του στο μοναστήρι του Λάνγκλει. [100]

Επίσκεψη στον πεθερό του, βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Δ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Β' (αριστερά) και ο πεθερός του βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος Δ' στην τελετή της Παναγίας των Παρισίων (1312).
Ο βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Β' (τρίτος απο αριστερά) σε κυνήγι με τον πεθερό του Φίλιππο Δ' (1313) - μικρογραφία της εποχής.

Οι αντιδράσεις για την εκτέλεση του Γκάβεστον ήταν ποικίλες, ο Εδουάρδος Β' εξοργίστηκε σε τρομακτικό βαθμό και ορκίστηκε να πάρει εκδίκηση απο τους βαρόνους. [101] Οι κόμητες του Πέρμπροκ και του Σάρρει πήγαν με το μέρος του βασιλιά δηλώνοντας οτι η πράξη της εκτέλεσης ήταν υπερβολική, [102] ο Λάνκαστερ αντίστοιχα και οι βαρόνοι που τον υποστήριζαν δήλωσαν ότι έπραξαν τα νόμιμα προκειμένου να εξασφαλιστεί η σταθερότητα του βασιλείου. Ενώ ο εμφύλιος πόλεμος φαινόταν να ξεσπά έντονα ο κόμης του Πέρμπροκ μεσολάβησε για την πραγματοποίηση ειρήνης με πρόταση να συγχωρέσει ο βασιλιάς τους εκτελεστές και από την άλλη οι βαρόνοι να τον βοηθήσουν στην εκστρατεία του με τους Σκωτσέζους, [103] ο βασιλιάς αρχικά φάνηκε διστακτικός και οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν περισσότερο από το 1313. [104] Ο κόμης του Πέρμπροκ προχώρησε στην συνέχεια σε διαπραγματεύσεις με τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Δ' σχετικά με το θέμα της διακυβέρνησης της Γασκώνης, για το θέμα αυτό τον Ιούνιο του 1313 ο Εδουάρδος Β' μαζί με την σύζυγο του Ισαβέλλα επισκέφτηκε στην Γαλλική αυλή τον πεθερό του. [105] Ο Εδουάρδος ήλπιζε να λύσει τα προβλήματα του στον νότο από την άλλη ο πεθερός του ήταν έτοιμος να του προσφέρει βοήθεια στις εμφύλιες διαμάχες του με τους βαρόνους. [106] Η τελετή της επίσκεψης ήταν αρκετά εντυπωσιακή, οι δυο βασιλείς συναντήθηκαν στην Παναγία των Παρισίων παρουσία 200 ευγενών, ακολούθησαν πολυτελή γεύματα κατά μήκος του ποταμού Σηκουάνα και οι δυο βασιλείς συμφώνησαν να συμμετέχουν μαζί σε Σταυροφορία στην Ανατολή. [107] O Εδουάρδος Β΄ επέστρεψε στην Αγγλία αρκετά ενισχυμένος, [108] οι κόμητες του Πέρμπροκ και του Σάρρει συμφώνησαν τον Οκτώβριο του 1313 να επαναλάβουν την συνθήκη που είχαν συμφωνήσει τον Δεκέμβριο του περασμένου χρόνου. [109] Τα οικονομικά του Εδουάρδου βελτιώθηκαν σημαντικά με την είσπραξη δανείου ύψους 25.000 λιρών από τον πάπα, δάνειο ύψους 33.000 λιρών από τον πεθερό του και περαιτέρω δάνεια από τον Ιταλό τραπεζίτη Αντώνιο Πεσσάνο. [110]

Συντριβή από τους Σκωτσέζους του Ροβέρτου Μπρους στην μάχη του Μπάννοκμπαρν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μάχη του Μπάννοκμπαρν (1314) - Βίβλος του Χόλκχαμ.

Το 1314 ο Ροβέρτος Μπρους ανακατέλαβε τα Αγγλικά κάστρα στην Σκωτία επεκτείνοντας τις επιδρομές του και σε κάστρα στην βόρεια Αγγλία μέχρι το Κάρλισλ, [111] ο Εδουάρδος προετοιμάστηκε για μια εντυπωσιακή εκστρατεία εναντίον του με την υποστήριξη του Λάνκαστερ και των βαρόνων συγκεντρώνοντας εντυπωσιακό στρατό που έφτανε τους 20.000 άνδρες. [112] Ο Ροβέρτος πολιόρκησε το κάστρο του Στίρλινγκ το οποίο βρισκόταν στην πιο σημαντική θέση, όταν ο Εδουάρδος έφτασε στις 24 Ιουλίου το είχε ήδη καταλάβει, ο Άγγλος βασιλιάς όταν έμαθε τα νέα προχώρησε βόρεια του Βέρβικ με σκοπό να ανακαταλάβει το κάστρο, [113] ο Ροβέρτος εν τω μεταξύ με 6500 στρατό προσπάθησε να εμποδίσει τον Εδουάρδο να φτάσει στο Στίρλινγκ. [114] Η μάχη ξεκίνησε στις 23 Ιουνίου καθώς ο Αγγλικός στρατός προσπάθησε να πιέσει κατά μήκος των υψωμάτων του Μπάννοκ που βρισκόταν ανάμεσα σε έλη, σε αψιμαχίες ανάμεσα στις δυο πλευρές ο Ροβέρτος Μπρους σκότωσε τον Σερ Ερρίκο του Μποχάν. [115] Ο Εδουάρδος συνέχισε την επόμενη μέρα μετρώντας τις δυνάμεις των Σκωτσέζων οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στα δάση του Νέου Πάρκου, έπεσε στην παγίδα αφού δεν περίμενε να δώσουν εκεί την μάχη οι Σκωτσέζοι κρατώντας τους τοξότες πίσω για το τέλος. [116] Το ιππικό του δυσκολεύτηκε πολύ να πολεμήσει σε εκείνο το ανώμαλο έδαφος και οι αρχηγοί του δεν μπορούσαν να το ελέγξουν με αποτέλεσμα οι Άγγλοι να γνωρίσουν από τις δυνάμεις του Ροβέρτου Μπρους την ολοκληρωτική συντριβή στην Μάχη του Μπάννοκμπαρν. [117] Ο ίδιος ο βασιλιάς Εδουάρδος Β' δεν συμμετείχε στην μάχη, ο κόμης του Πέρμπροκ φρόντισε να τον προστατέψει επειδή αναγνώρισε εξ'αρχής ότι η μάχη ήταν χαμένη, ο Εδουάρδος κατέφυγε σε ένα σπίτι στην Οξφόρδη όπου κατάφερε να επιζήσει. [118] Ο ιστορικός Ρόι Χάινες περιγράφει την ήττα σαν την πιο καταστροφική στην Αγγλική ιστορία, ο βασιλιάς δραπέτευσε με πλοίο στο Μπέρβικ και από κει πήγε πίσω στην Γιορκ, το κάστρο του Στίρλινγκ έπεσε ολοκληρωτικά. [119] Μετά την συντριβή στην Μάχη του Μπάννοκμπαρν οι κόμητες του Λάνκαστερ και του Βάρβικ έγιναν ισχυρότεροι πιέζοντας περισσότερο τον βασιλιά να εφαρμόσει τα Διατάγματα του 1311. [120] Ο Λάνκαστερ έγινε επικεφαλής συμβουλίου με αποστολή να πιέσει τον βασιλιά να εφαρμόσει τα Διατάγματα και να προχωρήσει σε νέες μεταρρυθμίσεις αλλά παραιτήθηκε σύντομα τόσο λόγω διαφωνιών του με τους υπόλοιπους βαρόνους όσο και λόγω της άσχημης υγείας του. [121] Αρνήθηκε να συναντήσει τον βασιλιά στο Κοινοβούλιο τα επόμενα δυο χρόνια οξύνοντας περισσότερο το κλίμα το οποίο πιθανώς να οδηγούσε σε νέο εμφύλιο πόλεμο, [122] η κατάσταση εκτονώθηκε με την Συνθήκη του Λίκ τον Αύγουστο του 1318 με την μεσολάβηση του κόμη του Πέμπροκ σύμφωνα με την οποία ο βασιλιάς συγχωρούσε τον Λάνκαστερ και εγκαταστάθηκε νέο βασιλικό συμβούλιο. [123]

Κακοκαιρία και λιμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δυσκολίες τις οποίες συνάντησε ο Εδουάρδος Β' έγιναν πολύ μεγαλύτερες μετά την καταστροφή της γεωργικής παραγωγής της χώρας από τις καταρρακτώδεις βροχές και το ψύχος την περίοδο (1314 - 1321) , η κακοκαιρία είχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών προβάτων και βοοειδών. [124]Τα έσοδα από την εξαγωγή του μαλλιού μειώθηκαν τραγικά και ο τιμές των προϊόντων ανέβηκαν στα ύψη, ο βασιλιάς προσπάθησε να λύσει τα οικονομικά προβλήματα με την απελευθέρωση βασικών προϊόντων όπως το στάρι αλλά είχε ελάχιστες επιτυχίες. [125] Ο Ροβέρτος Μπρους ωστόσο εκμεταλλεύτηκε τον θρίαμβο που είχε στην Μάχη του Μπάννοκμπαρν προκειμένου να πραγματοποιήσει νέες επιδρομές για την κατάκτηση ολόκληρης της βόρειας Αγγλίας, φτάνοντας στο Λάνκασαιρ και στο Υόρκσαιρ απειλούσε την ίδια την πόλη της Γιορκ. [126] Ο Εδουάρδος αποφάσισε να συγκεντρώσει στρατό για να τον αντιμετωπίσει αλλά η πείνα τον εμπόδισε να το κάνει, [127] τμήμα του Σκωτσέζικου στρατού επιτέθηκε στην Ιρλανδία εγκαθιστώντας βασιλιά στο νησί τον Εδουάρδο Μπρους νεώτερο αδελφό του Ροβέρτου. [128] Οι Σκωτσέζοι ηττήθηκαν τελικά στην Ιρλανδία απο τον Άγγλο στρατηγό Εδμόνδο Μπάτλερ στην μάχη του Φόγκαρτ (1318) και ο Εδουάρδος Μπρους διώχθηκε από το νησί, επαναστάσεις στο Μπρίστολ (1315) και στην Ουαλία (1316) μπόρεσαν να κατασταλούν εύκολα. [129] Η πείνα και οι πόλεμοι με την Σκωτία θεωρήθηκαν σαν τιμωρία του θεού απέναντι στον Εδουάρδο Β', ένα σύγχρονο ποίημα περιγράφει την βασιλεία του σαν καταραμένη, [130] πολλοί τον κατακρίνουν για μεγάλη έλλειψη ενδιαφέροντος απέναντι στα βασιλικά του καθήκοντα. [131] Την εποχή εκείνη εμφανίστηκε στην Οξφόρδη ένας παράφρονας που ισχυρίστηκε ότι είναι ο ίδιος ο βασιλιάς Εδουάρδος Β' και τον είχαν αντικαταστήσει με τον βασιλιά που κυβερνούσε εκείνη την στιγμή στην βρεφική του κούνια, [132] ο Εδουάρδος Β' διέταξε την εκτέλεση του κάτι που έκανε πολλούς να κατακρίνουν τον βασιλιά για την συμπεριφορά του. [133] Επέμενε στο να διατηρεί τους παλιούς του συμβούλους παρά το ότι τα Διατάγματα του το απαγόρευαν, διαίρεσε την επικράτεια του Κλάρε μεταξύ δυο δικών του ευνοούμενων ευγενών του Ούγου Όντλει και του Ρογήρου Ντάμορι που τους έκανε υπερβολικά πλούσιους. [134]

Τα ταραχώδη τελευταία χρόνια της βασιλείας του (1321 - 1326)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άνοδος του Ούγου Ντεσπένσερ στην Αγγλική αυλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο εμφύλιος πόλεμος ξέσπασε (1321) ανάμεσα στους βαρόνους και στους οπαδούς του βασιλιά που υποστήριζαν την οικογένεια Ντεσπένσερ, [135]. O Ούγος Ντεσπένσερ ο πρεσβύτερος είχε υπηρετήσει τόσο τον Εδουάρδο όσο και τον πατέρα του Εδουάρδο Α' ενώ ο γιος του Ούγος Ντεσπένσερ ο νεώτερος παντρεύτηκε κληρονόμο της οικογένειας Κλάρε, έγινε οικονόμος του βασιλιά και διεκδίκησε εδάφη της Ουαλίας (1317). [136] O κόμης του Λάνκαστερ και οι Ντεσπένσερ έγιναν μεταξύ τους φανατικοί εχθροί η αντιπάθεια αυτή επεκτάθηκε σε όλους τους μεταξύ τους οπαδούς αλλά ο βασιλιάς Εδουάρδος Β' όλο και περισσότερο στενός φίλος με τους Ντεσπένσερ ειδικά για τον Ούγο τον νεώτερο κάποιος χρονικογράφος έγραψε οτι αφοσιώθηκε ο βασιλιάς σε αυτόν με όλες του τις δυνάμεις αντικαθιστώντας τον εκτελεσθέντα Γκάβεστον. [137] Στις αρχές του 1321 ο Λάνκαστερ δημιούργησε έναν συνασπισμό εναντίον των Ντεσπένσερ, [138] ο Εδουάρδος και ο Ούγος ο νεώτερος έμαθαν τα σχέδια του αλλά είχαν ελπίδες ότι ο κόμης του Πέρμπροκ θα λύσει ξανά το πρόβλημα με τις επεμβάσεις που είχε κάνει μέχρι τότε για ειρήνη αλλά αυτή την φορά δεν το έκανε με αποτέλεσμα να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος τον Μάιο. [139] Ο κόμης του Λάνκαστερ κατέλαβε τα εδάφη του Ντεσπένσερ αφού πρώτα κατόρθωσε να κερδίσει την υποστήριξη των βαρόνων και του κλήρου με την δικαιολογία οτι ο Ντεσπένσερ παραβίασε τα Διατάγματα. [140] Ο Εδουάρδος ζήτησε ειρήνη αλλά η αντιπολίτευση στο Λονδίνο εξακολουθούσε τις απαιτήσεις για απομάκρυνση των Ντεσπένσερ, ο Εδουάρδος από φόβο μην χάσει τον θρόνο του συμφώνησε να απομακρυνθούν οι Ντεσπένσερ και να συγχωρέσει την αντιπολίτευση. [141]

Εκτέλεση του Λάνκαστερ και σκληρή καταδίωξη των αντιπάλων του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Β' δίνει την εντολή για την εκτέλεση του Τόμας Λάνκαστερ

Ο Εδουάρδος συμφώνησε στην απόφαση για την εξορία του Ντεσπένσερ αλλά σταδιακά άρχισε να σχεδιάζει την εκδίκηση του απέναντι στον Λάνκαστερ σε συνεργασία με τους ετεροθαλείς αδελφούς του και με τμήμα των βαρόνων και του κλήρου, [142] ξεκίνησε τα σχέδια του με τον Βαρθολομαίο του Μπάντλεσμερ στέλνοντας την φρουρά της Ισαβέλλας στο προπύργιο του για να δημιουργήσει μια εστία πολέμου. [143] Η σύζυγος του Βαρθολομαίου Μαργαρίτα έπεσε στην παγίδα σκοτώνοντας πολλούς από την φρουρά της Ισαβέλλας δίνοντας την ευκαιρία στον Εδουάρδο να επέμβει, ο Λάνκαστερ αρνήθηκε να βοηθήσει τον Βαρθολομαίο με τον οποίο ήταν προσωπικοί εχθροί. [144] Ο Εδουάρδος βάδισε στην ΝΑ Αγγλία παράλληλα ανακάλεσε τους Ντεσπένσερ από την εξορία οι οποίοι επανήλθαν κανονικά στην βασιλική αυλή. [145] Τον Δεκέμβριο ο Εδουάρδος συγκέντρωσε τον στρατό του κατά μήκος του ποταμού Σαμπρίνα και προωθήθηκε στα Ουαλικά σύνορα όπου είχαν συγκεντρωθεί οι εχθρικές δυνάμεις, [146] o συνασπισμός των συνοριακών με την Ιρλανδία διασπάστηκε τότε πολλοί μπήκαν στον βασιλικό στρατό, άλλοι όπως οι Νταμορί, Άουντλει πήγαν στον στρατό του Λάνκαστερ που πολιορκούσε το κάστρο του βασιλιά στο Τίκχιλ. [147] Ο Εδουάρδος Β' με τις νέες του ενισχύσεις πήγε να συναντήσει τον Λάνκαστερ στις 10 Μαρτίου στο Μπάρτον - ον - Τρέντ, ο Λάνκαστερ με λιγότερες δυνάμεις αριθμητικά αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει. Ο Ανδρέας Χάρκλει συνέλαβε τον Λάνκαστερ στην μάχη του Μπόρουγκμπρίτζ ο οποίος με συνοπτικές διαδικασίες κρίθηκε ένοχος από τον βασιλιά Εδουάρδο για εσχάτη προδοσία και αποκεφαλίστηκε, με τον τρόπο αυτό ο Εδουάρδος εκδικήθηκε την εκτέλεση του Γκάβεστον. [148] Μετά την εκτέλεση του Λάνκαστερ επόμενος στόχος του βασιλιά ήταν η τιμωρία των οπαδών του με ένα δίκτυο ειδικών δικαστηρίων με στημένους δικαστές σε όλη την χώρα από αυτούς άλλοι εκτελέστηκαν, άλλοι φυλακίστηκαν και στους υπόλοιπους έγινε κατάσχεση της περιουσίας τους, [149] στον κόμη του Πέρμπροκι για τον οποίο ο Εδουάρδος Β' ήταν δύσπιστος έγινε κατάσχεση της περιουσίας του. [150] Τα μεγάλα πρόστιμα και οι κατασχέσεις βοήθησαν τον βασιλιά να συγκεντρώσει τεράστια ποσά μόλις 15.000 λίρες μέσα σε λίγους μήνες με αποτέλεσμα το βασιλικό θησαυροφυλάκιο να φτάσει στο τεράστιο ποσό των 62.000 λιρών (1326), [151] στο κοινοβούλιο της Υόρκης τον Μάρτιο του 1322 ο Εδουάρδος κατάργησε τα Διατάγματα και έβαλε νέους φόρους για τον πόλεμο εναντίον των Σκωτσέζων. [152]

Νέα αποτυχημένη εκστρατεία στην Σκωτία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκστρατεία εναντίον των Σκωτσέζων προετοιμάστηκε με μια συγκέντρωση ενός τεράστιου στρατού 23.350 ανδρών, [153] ο στρατός προχώρησε προς το Εδιμβούργο αλλά ο Ροβέρτος Μπρους απέφυγε την μάχη μαζί του για να τον εξαναγκάσει να προχωρήσει στο εσωτερικό της Σκωτίας, τα σχέδια για εκστρατεία μέσω της θάλασσας απέτυχαν και ο στρατός του Εδουάρδου σύντομα άρχισε να υποφέρει από έλλειψη φαγητού. Ο στρατός οπισθοχώρησε τότε πέθανε και ο νόθος γιος του Εδουάρδου Β' Αδάμ, [154] ο βασιλιάς σχεδίαζε νέα εκστρατεία με νέους φόρους αλλά ο λαός και οι βαρόνοι είχαν κουραστεί από τις συνεχείς αποτυχίες του. [155] Ο Ανδρέας Χάρκλαι, κόμης του Καρλίς ένας ευνοούμενος του Εδουάρδου Β' έκανε μυστική συμφωνία ειρήνης με τον Ροβέρτο Μπρους με την οποία ο Άγγλος βασιλιάς θα αναγνώριζε τον Ροβέρτο Μπρους βασιλιά της Σκωτίας από την άλλη ο ίδιος ο Ροβέρτος Μπρους δεν θα έκανε καμιά επέμβαση στην Αγγλία. Ο βασιλιάς Εδουάρδος Β' όταν έμαθε για την μυστική συμφωνία χωρίς την σύμφωνη γνώμη του εξοργισμένος τον εκτέλεσε αλλά υπέγραψε 13ετή ειρήνη με τον Ροβέρτο Μπρους. [156] Ο Ούγος Ντεσπένσερ ο νεώτερος απέκτησε τεράστιες εξουσίες στην βασιλική αυλή με ένα ισχυρό δίκτυο από οπαδούς του σε ολόκληρο το βασίλειο απέκτησε πολλούς τίτλους και τεράστια περιουσία σε βαθμό που ο ιστορικός Σειμούρ Φίλιπς τον κατηγορεί ότι χρησιμοποιεί απάτη, βία και κακοποίηση όλων των νομικών διαδικασιών. [157] Ο Εδουάρδος Β' σταδιακά με τον αυταρχισμό του άρχισε να δημιουργεί έντονες αντιδράσεις σε βάρος του, θαύματα ακούστηκαν ότι έγιναν στον τάφο του Λάνκαστερ και οι αγχόνες λειτούργησαν στο Μπρίστολ για να εκτελέσουν τα μέλη της αντιπολίτευσης. [158] Η παλιά αντιπολίτευση με τους συνοριακούς βαρόνους της Ιρλανδίας άρχισε να λειτουργεί ξανά και ο πιο διάσημος απο τους φυλακισμένους αντιπάλους του ο Ρογήρος Μόρτιμερ δραπέτευσε και ζήτησε καταφύγιο στην Γαλλία. [159]

Πρώτοι πόλεμοι με την Γαλλία για την Γασκώνη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο διάδοχος Εδουάρδος δίνει φόρο υποτέλειας στον βασιλιά της Γαλλίας Κάρολο Δ' υπο την καθοδήγηση της μητέρας του Ισαβέλλας - μικρογραφία 15ου αιώνα.

Οι συγκρούσεις μεταξύ του Εδουάρδου και του Γαλλικού στέμματος ξεκίνησαν για τον έλεγχο στην Γασκώνη και οδήγησαν σύντομα στον πόλεμο του Αγίου Σάρδος (1324), [160] το 1322 έγινε βασιλιάς της Γαλλίας ο μικρότερος κουνιάδος του Άγγλου βασιλιά Κάρολος ο οποίος έγινε επιθετικός απέναντι του αντιστρέφοντας την φιλική πολιτική του πατέρα και των μεγαλύτερων αδελφών του. [161] Το 1323 απαίτησε από τον Εδουάρδο Β' να έρθει στο Παρίσι και να του δώσει όρκο υποτέλειας για την Γασκώνη, ζήτησε επιπλέον από τους Άγγλους διοικητές της Γασκώνης να επιτρέπουν στους Γάλλους αξιωματούχους να ελέγχουν την περιοχή. [162] Η κατάσταση έγινε σε έντονο βαθμό έκρυθμη όταν Άγγλοι στρατιώτες κρέμασαν έναν Γάλλο λοχία που επιχειρούσε να κτίσει ένα φρούριο στην Αζεναί στα σύνορα της Γασκώνης, [163] ο Εδουάρδος Β' δήλωσε ότι το επεισόδιο έγινε εν αγνοία του αλλά ο κουνιάδος του δεν πείστηκε. [164] Ο Εδουάρδος έστειλε στην συνέχεια στο Παρίσι τον κόμη του Πέρμπροκ προκειμένου να κλείσει ειρήνη αλλά πέθανε αιφνίδια στον δρόμο, τότε ο Κάρολος διέταξε επίθεση στην Γασκώνη. [165] Οι Γαλλικές δυνάμεις υπό την διοίκηση του Καρόλου Βαλουά έφτασαν τους 7.000 άντρες, οι Άγγλοι αισθητά λιγότεροι έφταναν τους 4.400, ο Κάρολος του Βαλουά κατέλαβε την Αζεναί και έφτασε σύντομα μέχρι την Μπορντό. [166] Σε αντίποινα ο Εδουάρδος Β' διέταξε την κατάσχεση όλων των Γαλλικών εδαφών στην Γαλλία μαζί με αυτά και της συζύγου του Ισαβέλλας με την δικαιολογία ότι ήταν αδελφή του Γάλλου βασιλιά. [167] Τον Νοέμβριο του 1324 συναντήθηκε με τους κόμηδες και τον κλήρο και συμφώνησαν για την δημιουργία ενός τεράστιου στρατού 11.000 ανδρών με σκοπό να επιτεθούν στην Γασκώνη, [168] ο Εδουάρδος παρόλα αυτά προσπαθούσε να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις για να κλείσει ειρήνη με τον Γάλλο βασιλιά. [169] Ο Κάρολος έκανε νέα πρόταση στον Εδουάρδο να επιστρέψει στην αδελφή του Ισαβέλλα να έρθει μαζί με τον γιο της διάδοχο Εδουάρδο στο Παρίσι να του δώσουν όρκο υποτέλειας για την Γασκώνη και ο ίδιος θα υποχωρήσει, ο Εδουάρδος Β' φάνηκε διστακτικός για τον πρίγκηπα αλλά συμφώνησε να στείλει την Ισαβέλλα τον Μάρτιο του 1325. [170]

H πτώση του Εδουάρδου Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σύζυγος του Ισαβέλλα συμμάχησε με τον Μόρτιμορ και στράφηκε ανοιχτά εναντίον του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εδουάρδος Β΄ της Αγγλίας (η κάτω σκηνή δείχνει την δολοφονία του)
Ο τάφος του Εδουάρδου Β΄ στον καθεδρικό ναό του Γκλόστερ

Η βασίλισσα Ισαβέλλα σαν επίσημη απεσταλμένη του Αγγλικού στέμματος έφτασε στην Γαλλία στα τέλη του Μαΐου, [171] οι διαπραγματεύσεις ήταν πολύ δύσκολες και δεν φαινόταν πουθενά λύση βρέθηκε τελικά μόνο με προσωπική παρέμβαση της ίδιας της Ισαβέλλας. Οι όροι της συμφωνίας όμως ήταν άκρως υποτιμητικοί για τους Άγγλους αφού η Ισαβέλλα υπέγραψε να πάει προσωπικά ο ίδιος ο σύζυγος της να δώσει όρκο υποτέλειας στον Γάλλο βασιλιά. [172] Στο άκουσμα της συμφωνίας ο Εδουάρδος Β' εξοργισμένος διόρισε τον νεαρό διάδοχο Εδουάρδο κυβερνήτη της Γασκώνης με εντολή να πάει εκείνος να δώσει όρκο υποτέλειας στον κουνιάδο του Κάρολο. [173] Ο μικρός Εδουάρδος πήγε στην Γαλλία με την μητέρα του τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου αλλά δεν επέστρεψαν πίσω. [174] Η Ισαβέλλα είχε πολύ κακές σχέσεις με τον σύζυγο της από το 1322, η βασίλισσα αντιπαθούσε έντονα τον Ούγο Ντεσπένσερ τον νεώτερο για την άσχημη συμπεριφορά του και τις προσβολές του στις γυναίκες. [175] Στις εκστρατείες του Εδουάρδου Β' στην Σκωτία αναγκάστηκε να επιστρέψει 3 φορές πίσω με τελευταία φορά το 1322 λόγω των προσβολών που είχε δεχτεί από τον Ούγο, [176] όταν έκλεισε ειρήνη με τον Ροβέρτο Μπρους ο Εδουάρδος Β' συμπεριφέρθηκε άσχημα στους οπαδούς της Ισαβέλλας ιδιαίτερα τους Μπομώ παίρνοντας τα εδάφη τους. [177] Το 1324 έκανε κατάσχεση και στα δικά της εδάφη λόγω της διαμάχης που είχε με τον αδελφό της, της απαγόρευε να δει και τα παιδιά τους που είχε αναλάβει την ανατροφή τους ο ίδιος ο Ούγος Ντεσπένσερ. [178] Από τον Φεβρουάριο του 1326 η Ισαβέλλα απέκτησε σχέση με τον δραπέτη ισχυρό βαρόνο Ρογήρο Μόρτιμερ, [179] είναι αβέβαιο πως ξεκίνησε η σχέση τους αλλά τους ένωσε το κοινό μίσος για τον Εδουάρδο και τους Ντεσπένσερ, ο Εδουάρδος Β' ζήτησε πίσω τον γιο του αλλά δεν τον άκουσε κανένας. [180]

Γάμος του νεαρού διαδόχου Εδουάρδου με την Φιλίππη του Αινώ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εχθροί του Εδουάρδου συγκεντρώθηκαν στο Παρίσι μαζί με την Ισαβέλλα Ρογήρο Μόρτιμερ, ο Εδουάρδος άρχισε να ανησυχεί έντονα για το ενδεχόμενο επίθεσης του Μόρτιμερ στην Αγγλία. [181] Η Ισαβέλλα και ο Μόρτιμερ κατέφυγαν στην συνέχεια στον Γουλιέλμο, κόμη του Αινώ προτείνοντας τον γάμο του μικρού διαδόχου Εδουάρδου με την κόρη του κόρη Φιλίππη, [182] ο Γουλιέλμος ενθουσιασμένος με το ενδεχόμενο να γίνει η κόρη του μελλοντική βασίλισσα στην Αγγλία έδωσε μεγάλες ανταμοιβές στην Ισαβέλλα με την μορφή προίκας για την Φιλίππη. Το ζεύγος αρραβωνιάστηκε στις 27 Αυγούστου, ο Γουλιέλμος πρόσφερε στην Ισαβέλλα και τον Μόρτιμερ 132 εμπορικά πλοία και 8 πολεμικά πλοία προκειμένου να προετοιμάσουν την επίθεση τους στην Αγγλία εναντίον του Εδουάρδου Β'. [183]

Επίθεση του Μόρτιμερ και της Ισαβέλλας στην Αγγλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 1326 ο Εδουάρδος οργάνωσε την άμυνα της Αγγλίας προκειμένου να προστατέψει τις νότιες ακτές του νησιού από την ενδεχόμενη επίθεση των Γάλλων και του Ρογήρου Μόρτιμερ, [184] τα πλοία συγκεντρώθηκαν στα λιμάνια του Πόρτσμουθ στα νότια και του Όργουελ στα ανατολικά με μια ναυτική δύναμη 1600 ανδρών για την περιφρούρηση της θάλασσας της Μάγχης. [185] Ο Εδουάρδος Β' έκανε προσωπικό εθνικιστικό κάλεσμα στους Άγγλους αλλά είχε γίνει τόσο μισητός τόσο ο ίδιος όσο και οι Ντεσπένσερ που δεν βρήκε καμιά ανταπόκριση, [186] κάλεσε περίπου 2000 άντρες να παρευρεθούν στο λιμάνι του Όργουελ να το προστατεύσουν από επίθεση από την Αγγλία αλλά μόνο 55 εμφανίστηκαν. [187] Στο πλευρό του Μόρτιμερ, της Ισαβέλλας και του 13χρονου γιου της Εδουάρδου βρέθηκε και ο ίδιος ο ετεροθαλής αδελφός του βασιλιά Εδουάρδου Β' Εδμόνδος του Γούντστοκ, 1ος κόμης του Κεντ ο οποίος μέχρι τότε ήταν πιστός σύμμαχος του βασιλιά. Ο Εδμόνδος του Γούντστοκ αποβιβάστηκε στο Όργουελ στις 24 Σεπτεμβρίου χωρίς να βρει καμιά αντίσταση, [188] μαζί του βρέθηκε και ο πρώτος ξάδελφος του Τόμας, 2ος κόμης του Λάνκαστερ αδελφός του εκτελεσμένου κόμη του Λάνκαστερ Ερρίκου. [189] Ο βασιλιάς Εδουάρδος Β' με ελάχιστη υποστήριξη από τον λαό, τους βαρόνους και την εκκλησία κλείστηκε στον Πύργο του Λονδίνου προσπαθώντας να κερδίσει με το μέρος του τον λαό της πρωτεύουσας αλλά οι Λονδρέζοι ήταν στο σύνολο τους οργισμένοι μαζί του. [190] Στις 2 Οκτωβρίου προσπάθησε να δραπετεύσει μαζί με τους Ντεσπένσερ αλλά ο οργισμένος λαός επιτέθηκε στην συνοδεία και τους οπαδούς του δολοφονώντας τον πρώην ταμία του Βάλτερ Στάπλεντον στην συνέχεια άνοιξαν τον Πύργο του Λονδίνου ελευθερώνοντας όλους τους φυλακισμένους. [191] Ο Εδουάρδος έφτασε στο Γλούκεστερ μεταξύ 9 - 12 Οκτωβρίου ελπίζοντας από κει να πάει στην Ουαλία για να συγκεντρώσει νέο στρατό, [192] αλλά η Ισαβέλλα και ο Μόρτιμερ είχαν φτάσει πολύ κοντά στην συνέχεια επιχείρησε να πλεύσει για την Ιρλανδία αλλά ο κακός καιρός δεν του επέτρεψε ούτε εκεί να πάει και οπισθοχώρησε. [193] Οι εναπομείναντες οπαδοί του Εδουάρδου στην Αγγλία είχαν μείνει ελάχιστοι, η Ισαβέλλα είχε με το μέρος της και την εκκλησία οι δυνάμεις της έφτασαν αρχικά στο Μπρίστολ όπου ο Ούγος Ντεσπένσερ ο πρεσβύτερος συνελήφθη και εκτελέστηκε. [194] Ο Εδουάρδος και ο Ούγος Ντεσπένσερ ο νεώτερος δραπέτευσαν στις 2 Νοεμβρίου αφήνοντας κοσμήματα αξίας 13.000 λιρών με την ελπίδα να φτάσουν ξανά στην Ιρλανδία αλλά στις 16 Νοεμβρίου συνελήφθησαν σε μια επιδρομή βόρεια του Κάρφιλι οι υπόλοιπες βασιλικές δυνάμεις στο κάστρο παραδόθηκαν τον Απρίλιο του 1327. [195]

Εκτέλεση των Ντεσπένσερ και ανατροπή του Εδουάρδου Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σύλληψη του Εδουάρδου Β' από την Ισαβέλλα - μικρογραφία του 15ου αιώνα.

Η Ισαβέλλα και ο Μόρτιμερ γρήγορα πήραν εκδίκηση, ο Ούγος Ντεσπένσερ ο νεώτερος εισήχθη σε δίκη ως προδότης, ξεκοιλιάστηκε, ευνουχίστηκε και εκτελέστηκε στις 24 Νοεμβρίου/1326, [196] ο κόμης του Αρούντελ αποκεφαλίστηκε, η θέση του Εδουάρδου Β' ήταν πολύ δύσκολη αφού ήταν ακόμα βασιλιάς και επίσημα παντρεμένος με την Ισαβέλλα. [197] Δεν υπήρχε καμιά διαδικασία για την καθαίρεση του Εδουάρδου, ο Άνταμ Όρλετον, επίσκοπος του Έρεφορντ ξεκίνησε μια σειρά από διαπραγματεύσεις και τον Ιανουάριο του 1327 συνεκλήθη το κοινοβούλιο του βασιλείου για να θέσει το ερώτημα για την τύχη του Εδουάρδου. Ο Εδουάρδος Β' αρνήθηκε να εμφανιστεί, [198] και το κοινοβούλιο κάλεσε τον μικρό πρίγκηπα Εδουάρδο να ορκιστεί βασιλιάς, το συμβούλιο της εκκλησίας και των βαρόνων στις 12 Ιανουαρίου αποφάσισε να καθαιρέσει τον Εδουάρδο και να στέψει βασιλιά τον μικρό γιο του, [199] με ομόφωνη απόφαση ότι ο ίδιος είναι ανίκανος να κυβερνήσει και οδηγεί την χώρα σε ολοκληρωτική καταστροφή. [200] Στις 20 Ιανουαρίου/1327 ο Ερρίκος του Λάνκαστερ και οι επίσκοποι του Ουίντσεστερ και του Λίνκολν συναντήθηκαν με τον Εδουάρδο Β' και του ζήτησαν να παραιτηθεί για λογαριασμό του γιου του. [201] Ο Εδουάρδος αναγκάστηκε τελικά μετά από πολλές πιέσεις να συμφωνήσει, στις 21 Ιανουαρίου ο Σερ Γουλιέλμος Τράσελ εξ'ονόματος ολόκληρου του Αγγλικού λαού απέσυρε τον όρκο του από τον βασιλιά, η τελετή στέψης του 15χρονου νέου βασιλιά Εδουάρδου Γ' έγινε στις 2 Φεβρουαρίου/1327 στο αβαείο του Ουέστμινστερ. [202]

Ο θάνατος του Εδουάρδου Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θάνατος στην φυλακή υπό περίεργες συνθήκες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Β' οδηγήθηκε στην φυλακή σε ασφαλή τοποθεσία του κάστρου του Μπερκέλει στο Γλούκερστερσαι στις 5 Απριλίου/1327 πολλοί οπαδοί του άρχισαν να κάνουν σχέδια για την απελευθέρωση του, [203] την φύλαξη του είχαν αναλάβει ο γαμπρός του Μόρτιμερ Θωμάς Μπέρκλει και ο Ιωάννης Μαλτράβερ που έπαιρναν για τον σκοπό αυτό 5 λίρες ημερησίως. [204] Οι συνθήκες κράτησης του Εδουάρδου δεν έγιναν τελικά γνωστές άλλοι έλεγαν ότι ζούσε πολυτελώς, άλλο λένε ότι τον κακομεταχείριζαν, ένα ποίημα το οποίο είναι γνωστό σαν Θρήνος του Εδουάρδου Β' ακούγεται ότι το είχε γράψει ο ίδιος την περίοδο που βρισκόταν φυλακή. [205] Οι φήμες για συνωμοσίες σχετικά με την απελευθέρωση του Εδουάρδου Β' άρχισαν να αυξάνονται, γι'αυτό ο Μόρτιμερ σκέφτηκε να τον μεταφέρει σταδιακά σε πολλά διαφορετικά κάστρα πριν επιστρέψει μόνιμα στο κάστρο του Μπέρκλει στα τέλη του καλοκαιριού του 1327, [206] συνέχεια νέες συνωμοσίες για την απελευθέρωση του έβγαιναν μπροστά. [207] Στις 23 Σεπτεμβρίου/1327 ο 15χρονος Εδουάρδος Γ' πληροφορήθηκε τον θάνατο του πατέρα του στο κάστρο του Μπέρκλει την νύχτα της 21ης Σεπτεμβρίου, [208] ο τρόπος που πέθανε ο Εδουάρδος Β' όπως τόνισε ο ιστορικός Μάρκ Όμροντ ήταν εξαιρετικά ύποπτος και υπάρχουν πολλές πιθανότητες να δολοφονήθηκε από το καθεστώς της Ισαβέλλας και του Μόρτιμερ. Πολλοί από τους ύποπτους αργότερα όταν ενηλικιώθηκε ο Εδουάρδος Γ' και ήθελε να εκδικηθεί τον θάνατο του πατέρα του όπως οι Σερ Θωμάς Γκάρνει, ο Μαλτράβερ και ο Γουίλιαμ Όρκλει δραπέτευσαν στο εξωτερικό, [209] αν τυχόν πέθανε από φυσικά αίτια σίγουρα αιτία θα ήταν η μελαγχολία του στην φυλακή. [210] Το καθεστώς της Ισαβέλλας και του Μόρτιμερ δεν κράτησε πολύ, η ειρήνη που έκλεισαν στην συνέχεια με τους Σκωτσέζους δυσαρέστησαν έντονα τους Άγγλους, [211] άρχισαν επιπλέον να κατακρίνονται έντονα για τις σπατάλες και τα πλούτη τους. [212] Ο νέος βασιλιάς Εδουάρδος Γ' όταν άρχισε να ενηλικιώνεται (1330) αποδείχθηκε πολύ περισσότερο δυναμικός από όσο τον περίμεναν και πιστός στην μνήμη του πατέρα του γι'αυτό ο πρώτος του στόχος ήταν να εκδικηθεί τον θάνατο του με πραξικόπημα στο κάστρο του Νότιγχαμ εναντίον της μητέρας του. [213] Ο Μόρτιμερ συνελήφθη και εκτελέστηκε με 14 κατηγορίες για εσχάτη προδοσία μια από αυτές ο θάνατος του βασιλιά Εδουάρδου Β', [214] στην μητέρα του Ισαβέλλα χάρισε την ζωή αλλά ζούσε αιχμάλωτη με μεγάλες ελευθερίες για το υπόλοιπο της ζωής της, [215] ο Εδουάρδος Γ' προσπάθησε να φορτώσει όλο το χάος που βρισκόταν το βασίλειο στον Μόρτιμερ καλύπτοντας την καταστρεπτική περίοδο του πατέρα του. [216]

Η ταφή του βασιλιά, 3 μήνες μετά τον θάνατο του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ξύλινο ομοίωμα στον τάφο του βασιλιά Εδουάρδου Β'

Το σώμα του Εδουάρδου για τρεις μήνες μεταφέρθηκε σε διαφορετικές τοποθεσίες με τελική κατάληξη το αβαείο του Γλούκεστερ στις 20 Οκτωβρίου όπου έγινε και η ταφή του στις 20 Δεκεμβρίου τρεις μήνες αργότερα μετά τον θάνατο του όπου ο νέος βασιλιάς Εδουάρδος Γ' ήθελε να παραστεί προσωπικά. [217] Η τελετή ταφής ήταν πολυτελέστατη κοστίζοντας συνολικά 351 λίρες με πλούσιες διακοσμήσεις από χρυσά λιοντάρια και φύλλα βελανιδιάς. [218] Για την κηδεία κατασκευάστηκε ένα ξύλινο ομοίωμα του βασιλιά με ένα χάλκινο στέμμα, ήταν η πρώτη φορά στην Αγγλική βασιλεία που η κηδεία βασιλιά έγινε με ένα ξύλινο ομοίωμα αντί για το σώμα του ίδιου του βασιλιά, η δικαιολογία που χρησιμοποίησε ο διάδοχος Εδουάρδος ήταν ότι είχαν περάσει τρεις μήνες από τον θάνατο του βασιλιά χρόνος αρκετός για να προχωρήσει η σήψη του σώματος του. [219] Η καρδιά του Εδουάρδου Β' αφαιρέθηκε, τοποθετήθηκε σε ένα ασημένιο δοχείο και τοποθετήθηκε αργότερα μαζί με την καρδιά της Ισαβέλλας στην εκκλησία του Νιούγκειτ στο Λονδίνο. [220] Ο Εδουάρδος τάφηκε με το πουκάμισο και τα γάντια που φορούσε στην στέψη του, το ξύλινο ομοίωμα τον παρουσιάζει με σκήπτρο, σφαίρα και με ένα στέμμα με φύλλα, [221] παρουσιάζει τον βασιλιά με ένα παχύ κάτω χείλος το οποίο ήταν προσωπικό του χαρακτηριστικό. [222] Ο τάφος του βασιλιά Εδουάρδου Β' έγινε σύντομα δημοφιλής τόπος για προσκύνημα, οι επισκέπτες ερχόντουσαν εκτεταμένα στο αβαείο με αποτέλεσμα οι μοναχοί να αναγκαστούν να ξαναχτίσουν το μεγαλύτερο τμήμα του (1330), θαύματα αναφέρονται από τους πιστούς γύρω από τον τάφο του σε εκτεταμένο βαθμό. [223] Ο χρονικογράφος Γοδεφρείδος του Μπέικερ αναφέρει τον Εδουάρδου σαν Άγιο λόγω των βασανιστηρίων και του τρόπου που τον κακομεταχείρησε η ίδια η σύζυγος του, ο δισέγγονος του Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας είχε κάνει απόπειρα αγιοποίησης του (1395). [224] Ο τάφος ανοίχτηκε (1855) αφαιρέθηκε το ξύλινο ομοίωμα και το σώμα του βασιλιά παρέμεινε σε πολύ καλή κατάσταση, ο τάφος του παρέμεινε στον καθεδρικό ναό του Γλούκεστερ ο οποίος ανακαινίστηκε την περίοδο (2007 - 2008) με κόστος πάνω από 100.000 λίρες. [225]

Θρύλοι που κυκλοφόρησαν σχετικά με τον τρόπο θανάτου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν διάφορες πληροφορίες σχετικά με τον θάνατο του Εδουάρδου Β', [226] με την εκτέλεση του Μόρτιμερ (1330) δημιουργήθηκαν στο κοινό πολλές υποψίες ότι ο βασιλιάς δολοφονήθηκε με ένα πυρωμένο σίδερο στον πρωκτό του πιθανώς για να το παρουσιάσουν σαν θεία τιμωρία για την ομοφυλοφιλία του, η φήμη αυτή κυκλοφόρησε έντονα την δεκαετία 1330 - 1340 την υποστήριξε στα τέλη του αιώνα και ο Γοδεφρείδος του Μπέικερ. [227] Ανάμεσα στο λαό ακούστηκε ακόμα και η γνώμη ότι ο βασιλιάς είχε πεθάνει από ασφυξία λόγω στραγγαλισμού

Μια δεύτερη θεωρία που δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερες υποψίες να είναι πραγματική αναφέρει ότι ο βασιλιάς επέζησε και μετά το 1327, οι θεωρία αυτή βασίστηκε στα γράμματα τα οποία έστειλε ένας Ιταλός ιερέας με το όνομα Εμμανουήλ Φεσί στον βασιλιά Εδουάρδο Γ', τα γράμματα αυτά παρουσιάζουν τον Εδουάρδο Β' να δραπετεύει από την φυλακή στο κάστρο του Μπέρκλει (1327) και στην συνέχεια έγινε ερημίτης στην περιφέρεια της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. [228] Το σώμα που βρέθηκε στο φέρετρο κάτω από το ξύλινο ομοίωμα ανήκε στον δολοφονημένο θυρωρό του κάστρου που το παρουσίασαν στην Ισαβέλλα σαν το σώμα του Εδουάρδου για να γλυτώσουν την τιμωρία, [229] το γράμμα αναφέρει τέλος ότι ένας άντρας με το όνομα Γουλιέλμος ο Ουαλός που ζούσε στην Αμβέρσα γύρω 55 ετών πιθανότατα ήταν ο πρώην βασιλιάς Εδουάρδος Β'. [230] Πολλά τμήματα της επιστολής του Φεσί έγιναν δεκτά από τους ιστορικούς, άλλα κατακρίθηκαν. Ο Πολ Ντόχερτι αμφισβητεί την αυθεντικότητα της επιστολής απορρίπτοντας την περίπτωση να είναι ο Γουλιέλμος ο Ουαλός ο πρώην βασιλιάς Εδουάρδος Β', ο ιστορικός Άλισον Γουέιρ αντίθετα υποστηρίζει την αυθεντικότητα του για να αποδείξει ότι η Ισαβέλλα είναι αθώα για τον φόνο του συζύγου της. [231] Ο Ίαν Μόρτιμορ τέλος ότι η ίδια η Ισαβέλλα και ο Μόρτιμερ φυγάδευσαν τον Εδουάρδο Β' στην Αγγλία και σκηνοθέτησαν τον θάνατο του, η άποψη αυτή του Ίαν Μόρτιμερ έχει επικριθεί από πολλούς συγχρόνους του ιδιαίτερα τον μεγαλύτερο Άγγλο ιστορικό Δαυίδ Κάρπεντερ. [232]

Γενικά χαρακτηριστικά της βασιλείας του Εδουάρδου Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινοβούλιο και αυλή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Εδουάρδος Β' σε γενικές γραμμές κακός και ένας από τους πιο αποτυχημένους Άγγλους βασιλείς, ο ιστορικός Μιχαήλ Πρέστουιτς τον περιγράφει ανίκανο, τεμπέλη, να χάνει συνέχεια την ψυχραιμία του με ξεσπάσματα οργής για ανύπαρκτους λόγους, ο Ρόι Χάινες τον περιγράφει ανίκανο, φαύλο και άσχετο με την επιχειρηματικότητα. [233] Ο Πέτρος Τσάπλαι λέει αντίστοιχα ότι δεν ήταν τόσο ανίκανος όσο απρόθυμος, προτιμούσε να δώσει την κυβέρνηση του βασιλείου στους υποτακτικούς του για να μην αναλάβει ο ίδιος τις ευθύνες. [234]

Ο ρόλος του Κοινοβουλίου έγινε σημαντικότερος στα χρόνια της βασιλείας του Εδουάρδου Β', εκτός από τους βαρόνους η συμμετοχή διευρύνθηκε μετά το 1311 απο αστούς και ιππότες. [235] Οι διαμάχες του Εδουάρδου παρόλα αυτά επικεντρώθηκαν περισσότερο στους βαρόνους παρά στο κοινοβούλιο, ο Εδουάρδος άρχισε να επεμβαίνει πιο δυναμικά στο κοινοβούλιο το δεύτερο μισό της βασιλείας του προκειμένου να πετύχει τους πολιτικούς του στόχους, [236] αλλά παραμένει ασαφές αν καθαιρέθηκε από το ίδιο το κοινοβούλιο ή από τους βαρόνους.[237] H βασιλική αυλή του Εδουάρδου ταξίδευε κατά μήκος της χώρας μαζί με τον βασιλιά, όταν η βασιλική αυλή στεγάστηκε στα ανάκτορα του Ουέστμινστερ περιλάμβανε δυο αίθουσες, επτά δωμάτια και τρία παρεκκλήσια μαζί με μικρότερα δωμάτια, κατά την διάρκεια των συγκρούσεων με τους Σκωτσέζους μεταφέρθηκε στο Υόρκσαιρ και στην Νορθούμπρια. [238] Ο αριθμός του προσωπικού διέφερε ανάλογα με την περίοδο αλλά το 1317 ήταν περίπου 500 άτομα μαζί με όλους τους ιππότες, τους αυλικούς και τους μαγείρους, ο προσωπικό των ανακτόρων του Εδουάρδου Β' είχε συγκεντρώσει επίσης έναν μεγάλο αριθμό από πόρνες και εγκληματικά στοιχεία. [239] Η μουσική και οι τροβαδούροι ήταν πολύ συνηθισμένο γεγονός στην Αγγλική αυλή αλλά το κυνήγι και ο ιπποτισμός είχαν ελάχιστες δραστηριότητες, ο Εδουάρδος Β' είχε ενδιαφέρον για την ζωγραφική αλλά όχι για την λογοτεχνία. [240] Ο Εδουάρδος είχε μια καμήλα σαν κατοικίδιο ζώο και όταν πήγε νέος σε εκστρατεία στην Σκωτία πήρε μαζί του ένα λιοντάρι, η αυλή του συνήθιζε πολλές φορές εξωτικά θεάματα όπως ένα φίδι γόης (1312) και 54 γυμνοί Γάλλοι χορευτές την επόμενη χρονιά (1313). [241]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα από τα βασικότερα προβλήματα που κληρονόμησε ο Εδουάρδος Β' από τον πατέρα του όταν ανέβηκε στον θρόνο ήταν η μεγάλη έλλειψη χρημάτων, ο Εδουάρδος Α' ιδιαίτερα από τους πολέμους του με την Σκωτία του είχε αφήσει χρέη τα οποία έφταναν τις 60.000 λίρες. [242] Ο Εδουάρδος Β' προσπάθησε να αυξήσει τα έσοδα του βάζοντας αντιδημοφιλείς φόρους και με την επίταξη προιόντων, πήρε επίσης και πολλά μεγάλα δάνεια από τραπεζίτες όπως ο Αντώνιος Πεσσάνο. [243] Στο τέλος της βασιλείας του προσπάθησε ο ίδιος να επιβλέψει τα οικονομικά του μειώνοντας τα έξοδα των ανακτόρων του κάτι που δυσαρέστησε έντονα τους αυλικούς του. [244] Η αποκατάσταση της δικαιοσύνης ήταν άλλη μια βασική απασχόληση του Εδουάρδου Β' με ένα δίκτυο συμβούλων και δικαστών σε ολόκληρη την χώρα, [245] στην αρχή είχε μικρή παρέμβαση ο ίδιος αλλά άρχισε να ασχολείται περισσότερο έντονα μετά το 1322. [246] Ασπάστηκε το Ρωμαϊκό δίκαιο κάτι που συνάντησε αντιδράσεις από τους υπηκόους του επειδή εγκατέλειψε το πατροπαράδοτο Αγγλικό δίκαιο, συνάντησε επίσης πολλές αντιδράσεις επειδή επέτρεψε στους Ντεσπένσερ να διευθύνουν το σύστημα της δικαιοσύνης. [247]

Σχέσεις του με την θρησκεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι θρησκευτικές υποχρεώσεις του Εδουάρδου Β' ήταν φυσιολογικές για εκείνη την περίοδο, εκκλησιαζόταν, έκανε εράνους για τους φτωχούς αλλά σε μικρότερο βαθμό από τους προηγούμενους, [248] έμεινε πιστός στο τάγμα των Δομηνικιανών μοναχών με το οποίο είχε ανατραφεί. [249] Ο Εδουάρδος υποστήριξε σημαντικά τα Πανεπιστήμια κατά την διάρκεια της βασιλείας του, έκανε επέκταση στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, ίδρυσε το Πανεπιστήμιο του Όριελ στην Οξφόρδη και ένα Πανεπιστήμιο στο Δουβλίνο. [250] Διατήρησε καλές σχέσεις με τον πάπα Κλήμη Ε' παρά τις βίαιες επεμβάσεις που έκανε στην Αγγλικανική εκκλησία, η υποστήριξη του πάπα τον βοήθησε σημαντικά να συγκεντρώσει χρήματα τα οποία του ήταν απαραίτητα για τις εκστρατείες του στην Σκωτία μέσω των φορολογιών και των χρημάτων που συγκεντρώθηκαν για τις Σταυροφορίες, [251] η Αγγλική εκκλησία σπάνια έκανε επεμβάσεις στο έργο του Εδουάρδου πιθανώς επειδή οι ιερείς αναζητούσαν την δική τους προστασία. Ο νέος Πάπας Ιωάννης ΚΒ΄ (1316) ζήτησε από τον Εδουάρδο την υποστήριξη του για μια νέα Σταυροφορία με αντάλλαγμα να του προσφέρει πολιτική βοήθεια, [252] την επόμενη χρονιά (1317) ο Εδουάρδος συμφώνησε πραγματικά λόγω της οικονομικής υποστήριξης του πάπα στον πόλεμο εναντίον των Σκωτσέζων να πληρώσει τον φόρο που είχε συμφωνηθεί με τον βασιλιά Ιωάννη (1213) αλλά δεν τον ξαναπλήρωσε άλλη φορά. Το 1325 ο Εδουάρδος ζήτησε από τον πάπα να κάνει επέμβαση στην εκκλησία της Ιρλανδίας ώστε να ζητήσει από τον ίδιο την κυβέρνηση του νησιού αφορίζοντας κάθε αντίθετη φωνή. [253]

Ελάχιστοι χρονικογράφοι έγραφαν θετικά λόγια για τον Εδουάρδο Β' την περίοδο που ζούσε, σχεδόν όλοι ήταν πολύ επικριτικοί μαζί του για την ανικανότητα και τον αυταρχισμό του τόσο απέναντι στην αυλή του όσο και απέναντι στον κλήρο, [254] πολιτικά τραγούδια γράφηκαν εκτεταμένα για να τον τονίσουν την ανικανότητα του ιδιαίτερα στον πόλεμο με τους Σκωτσέζους. [255] Τον επόμενο αιώνα κάποιοι χρονικογράφοι όπως ο Γοδεφρείδος του Μπέικερ και ο Θωμάς Ρίνγκστιντ προσπάθησαν να αντιστρέψουν το αρνητικό κλίμα απέναντι του και να τον παρουσιάσουν σαν μάρτυρα της συζύγου του Ισαβέλλας αλλά ελάχιστοι τελικά τους πίστεψαν.[256]

Κριτικές σχετικά με τους σεξουαλικούς του προσανατολισμούς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ιστορικοί (16ος - 17ος αιώνας) επικεντρώθηκαν στις σχέσεις του Εδουάρδου με τους Γκάβεστον, τις παραλλήλισαν με τις αντίστοιχες σχέσεις μεταξύ του βασιλιά της Γαλλίας Ερρίκου Γ' και του δούκα του Επερνόν όπως αντίστοιχα και με τις σχέσεις του δούκα του Μπάκιγχαμ με τον Κάρολο Α'. [257] Το πρώτο μισό του 19ου αιώνα διάσημοι ιστορικοί όπως ο Κάρολος Ντίκενς άρχισαν να ασχολούνται έντονα με τις σεξουαλικές σχέσεις του Εδουάρδου Β' και από το 1870 ιδρύθηκε Ακαδημαϊκό τμήμα με ειδικό σκοπό να ερευνήσει την σεξουαλική συμπεριφορά προσωπικά του Εδουάρδου Β' αλλά από τις αρχές του 20ου αιώνα τα Αγγλικά σχολεία απέσυραν από την διδασκαλία τους το συγκεκριμένο θέμα. Οι κριτικοί της βασιλείας του από τα τέλη του 19ου αιώνα συμφώνησαν ομόφωνα στο θέμα της περιόδου εξουσίας του Εδουάρδου Β' ως θετικό γεγονός την ενίσχυση του κοινοβουλίου και τον περιορισμό των εξουσιών του βασιλιά, [258] οι εργασίες του Τζέφρι Ντάντον, του Τζέφρι Χάμιλτον, του Τζόν μάντικοττ και του Σέιμουρ Φίλιπς επικεντρώθηκαν περισσότερο στον ρόλο που έπαιξαν οι αρχηγοί των συγκρούσεων του Εδουάρδου Β', [259] οι δυο τελικές ολοκληρωμένες βιογραφίες για τον βασιλιά Εδουάρδο Β' δημοσιοποιήθηκαν από τους δυο μεγάλους συγγραφείς Ρόι Χάινες και Σέιμουρ Φίλιπς (2003, 2011). [260]

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την σύζυγο του Ισαβέλλα της Γαλλίας παιδιά του ήταν :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Prestwich 2003, p. 33
  2. Prestwich 2003, pp. 5–6
  3. Prestwich 2003, p. 38; Phillips 2011, p. 5; Gillingham, John (11 July 2008), "Hard on Wales"
  4. Haines 2003, p. 25
  5. Haines 2003, p. 241
  6. Brown 1988, p. 575
  7. Phillips 2011, p. 129; Prestwich 2003, pp. 30–31, 93–94
  8. Phillips 2011, pp. 33, 36
  9. Coote 2000, pp. 84–86
  10. Phillips 2011, p. 36; Haines 2003, pp. 3–4
  11. Phillips 2011, p. 39
  12. Phillips 2011, p. 40
  13. Phillips 2011, pp. 37, 47; Chaplais 1994, p. 5; Haines 2003, p. 4
  14. Phillips 2006, p. 226
  15. Phillips 2011, pp. 53–54
  16. Phillips 2011, p. 60
  17. Hamilton 2006, p. 8; Haines 2003, p. 7
  18. Phillips 2011, pp. 37, 74; Hamilton 2006, p. 9
  19. Hamilton 2006, p. 6; Phillips 2011, p. 40
  20. Prestwich 2003, p. 71; Phillips 2011, p. 41
  21. Phillips 2011, p. 72; Prestwich 2003, p. 72
  22. Phillips 2011, p. 42
  23. Phillips 2011, p. 43
  24. Phillips 2011, pp. 77–78; Hallam & Everard 2001, p. 360
  25. Phillips 2011, pp. 78–79
  26. Phillips 2011, pp. 80–81; Rubin 2006, p. 30
  27. Marshall 2006, pp. 198–199
  28. Phillips 2011, pp. 82–84
  29. Phillips 2011, pp. 85–87
  30. Phillips 2011, pp. 91–93
  31. Phillips 2011, pp. 94–95
  32. Phillips 2011, pp. 95–96
  33. Phillips 2011, p. 107
  34. Phillips 2011, p. 109
  35. Phillips 2011, p. 111; Rubin 2006, pp. 29–30; Haines 2003, pp. 16–17
  36. Phillips 2011, pp. 111–115
  37. Phillips 2011, pp. 116–117
  38. Phillips 2011, pp. 96–97
  39. Phillips 2011, pp. 96–97, 120; Chaplais 1994, p. 4
  40. Phillips 2011, pp. 112; 120–121
  41. Phillips 2011, pp. 120–121
  42. Ormrod 2006, p. 22; Haines 2003, pp. 20–21
  43. Ormrod 2006, pp. 23–25; Prestwich 2006, p. 70; Prestwich 2003, p. 72
  44. Prestwich 2006, p. 71; Phillips 2011, p. 101; Haines 2003, pp. 42–43
  45. Phillips 2011, p. 97
  46. Mortimer 2006, p. 50
  47. Mortimer 2006, p. 52
  48. Rubin 2006, pp. 31
  49. Mortimer 2006, pp. 51–53
  50. Mortimer 2006, p. 52; Phillips 2011, p. 102
  51. Prestwich 2006, pp. 70–71; Chaplais 1994, p. 9; Phillips 2011, p. 99
  52. Chaplais 1994, pp. 14–19
  53. Chaplais 1994, pp. 20–22.
  54. Phillips 2011, p. 123
  55. Phillips 2011, pp. 125–126
  56. Phillips 2011, pp. 126–127
  57. Phillips 2011, p. 129
  58. Phillips 2011, p. 131
  59. Chaplais 1994, pp. 34–41
  60. Brown 1988, pp. 574–575, 578, 584; Phillips 2011, pp. 131–134
  61. Phillips 2011, pp. 131–134
  62. Haines 2003, p. 52
  63. Phillips 2011, p. 135; Brown 1988, p. 574
  64. Phillips 2011, p. 140
  65. Phillips 2011, p. 141
  66. Phillips 2011, p. 144
  67. Haines 2003, p. 61; Phillips 2011, p. 102
  68. Haines 2003, p. 93; Phillips 2011, p. 102
  69. Phillips 2011, pp. 135–137
  70. Phillips 2011, pp. 136–138
  71. Phillips 2011, pp. 144–146; Chaplais 1994, p. 44
  72. Phillips 2011, pp. 146–147
  73. Phillips 2011, p. 146
  74. Phillips 2011, pp. 147–149
  75. Phillips 2011, pp. 150–151
  76. Phillips 2011, p. 151
  77. Phillips 2011, pp. 152–153
  78. Phillips 2011, pp. 154–155
  79. Phillips 2011, pp. 156–157
  80. Phillips 2011, pp. 155, 157–158
  81. Phillips 2011, p. 159
  82. Phillips 2011, p. 161; Chaplais 1994, p. 68
  83. Phillips 2011, p. 162
  84. Phillips 2011, p. 163
  85. Phillips 2011, pp. 163–164
  86. Phillips 2011, pp. 164–166
  87. Phillips 2011, pp. 169–171
  88. Phillips 2011, pp. 178–179, 182
  89. Phillips 2011, pp. 180–181
  90. Phillips 2011, pp. 182
  91. Phillips 2011, pp. 152, 174–175
  92. Phillips 2011, pp. 182, 276; Prestwich 2003, p. 77; Haines 2003, pp. 82–83, 87, 95
  93. Phillips 2011, pp. 182–184
  94. Phillips 2011, pp. 184–185; Chaplais 1994, p. 82
  95. Phillips 2011, p. 187
  96. Hamilton 1991, pp. 202–204
  97. Phillips 2011, p. 189; Haines 2003, pp. 86–87
  98. Phillips 2011, pp. 189–190
  99. Phillips 2011, pp. 190–191; Chaplais 1994, p. 88
  100. Phillips 2011, p. 241
  101. Chaplais 1994, p. 82; Phillips 2011, p. 192
  102. Phillips 2011, p. 191; Haines 2003, p. 86
  103. Phillips 2011, pp. 193–196, 199–200
  104. Phillips 2011, pp. 206–208
  105. Phillips 2011, pp. 207–920
  106. Phillips 2011, pp. 209–211
  107. Phillips 2011, pp. 210–211
  108. Phillips 2011, p. 214
  109. Phillips 2011, p. 217
  110. Phillips 2011, pp. 218–219; Prestwich 2003, p. 16
  111. Phillips 2011, pp. 223–224
  112. Phillips 2011, pp. 225–227; Haines 2003, p. 94
  113. Phillips 2011, pp. 223, 227–228
  114. Phillips 2011, pp. 228–229
  115. Phillips 2011, p. 230
  116. Phillips 2011, pp. 231–232
  117. Phillips 2011, p. 232
  118. Phillips 2011, p. 233
  119. Phillips 2011, pp. 233, 238
  120. Phillips 2011, pp. 239, 243
  121. Phillips 2011, pp. 246, 267, 276; Haines 2003, p. 104
  122. Phillips 2011, pp. 280, 282–283, 294; Tebbit 2005, p. 205
  123. Phillips 2011, pp. 308, 330; Haines 2003, p. 112
  124. Jordan 1996, p. 171; Phillips 2011, pp. 252–253
  125. Jordan 1996, pp. 172–174
  126. Phillips 2011, pp. 248, 281, 329, 343–348
  127. Phillips 2011, pp. 343–348; Haines 2003, p. 97
  128. Phillips 2011, pp. 248, 253–54
  129. Phillips 2011, pp. 247–248; Haines 2003, pp. 98–99
  130. Rubin 2006, pp. 17, 36; Phillips 2011, p. 328
  131. Phillips 2011, p. 277
  132. Haines 2003, pp. 43–44
  133. Haines 2003, pp. 43–44; Childs 1991, pp. 160–162
  134. Tebbit 2005, p. 205; Haines 2003, pp. 104–105
  135. Haines 2003, pp. 121–123
  136. Phillips 2011, pp. 364–365
  137. Phillips 2011, pp. 367–368
  138. Phillips 2011, pp. 374–375
  139. Phillips 2011, pp. 376–377
  140. Phillips 2011, pp. 377–379; Jordan 1996, p. 84
  141. Phillips 2011, p. 390; Haines 2003, pp. 128–129
  142. Phillips 2011, pp. 395–397
  143. Phillips 2011, p. 397
  144. Phillips 2011, pp. 397–398
  145. Phillips 2011, pp. 400–401
  146. Phillips 2011, pp. 403–404
  147. Phillips 2011, pp. 406–407
  148. Phillips 2011, pp. 408–409; Haines 2003, p. 141
  149. Phillips 2011, pp. 411–413;; Haines 2003, p. 144
  150. Phillips 2011, p. 425
  151. Phillips 2011, p. 419; Haines 2003, p. 151
  152. Phillips 2011, pp. 423–425
  153. Phillips 2011, pp. 426–427
  154. Phillips 2011, pp. 428–431
  155. Phillips 2011, p. 433
  156. Phillips 2011, pp. 434–435; Haines 2003, p. 273
  157. Phillips 2011, pp. 445–446; Haines 2003, p. 157
  158. Phillips 2011, p. 436
  159. Phillips 2011, pp. 438, 440–441
  160. Phillips 2011, pp. 455–456
  161. Phillips 2011, p. 456
  162. Phillips 2011, pp. 456–457
  163. Phillips 2011, pp. 461–462
  164. Haines 2003, pp. 274–275
  165. Phillips 2011, pp. 461, 464–465
  166. Phillips 2011, p. 464
  167. Phillips 2011, p. 466
  168. Phillips 2011, p. 467
  169. Phillips 2011, p. 469
  170. Phillips 2011, pp. 470–471
  171. Phillips 2011, p. 472
  172. Phillips 2011, pp. 472–473
  173. Phillips 2011, pp. 473–476
  174. Phillips 2011, pp. 485–486; Haines 2003, p. 169
  175. Doherty 2004, pp. 74–75
  176. Doherty 2004, pp. 75–77
  177. Phillips 2011, pp. 437–438
  178. Doherty 2004, pp. 79–80
  179. Phillips 2011, pp. 488–489
  180. Phillips 2011, p. 495
  181. Phillips 2011, pp. 491–492
  182. Phillips 2011, pp. 493–494
  183. Phillips 2011, pp. 493–494; 500–501
  184. Phillips 2011, pp. 501–502
  185. Phillips 2011, p. 502
  186. Haines 2003, pp. 160–164, 174–175
  187. Phillips 2011, pp. 501, 504
  188. Phillips 2011, p. 504
  189. Phillips 2011, pp. 503–504
  190. Phillips 2011, p. 505; Haines 2003, pp. 178–179
  191. Phillips 2011, pp. 506–507
  192. Phillips 2011, p. 508
  193. Phillips 2011, p. 512
  194. Haines 2003, p. 181
  195. Haines 2003, p. 186
  196. Phillips 2011, pp. 516–518
  197. Phillips 2011, pp. 520–522
  198. Phillips 2011, pp. 524–525
  199. Phillips 2011, p. 526
  200. Phillips 2011, pp. 529–530
  201. Phillips 2011, p. 534
  202. Phillips 2011, pp. 536, 539, 541
  203. Phillips 2011, pp. 542–543
  204. Phillips 2011, p. 541
  205. Galbraith 1935, p. 221; McKisack 1959, p. 2; Smallwood 1973, p. 528; Valente 2002, p. 422
  206. Phillips 2011, pp. 546–547
  207. Phillips 2011, p. 547
  208. Phillips 2011, p. 548
  209. Phillips 2011, pp. 572–576; Haines 2003, pp. 235–236
  210. Phillips 2011, p. 563
  211. Haines 2003, pp. 198–199
  212. Haines 2003, pp. 199–200
  213. Haines 2003, pp. 214–216
  214. Haines 2003, pp. 216–217
  215. Rubin 2006, pp. 55–56
  216. Ormrod 2004, pp. 177–178
  217. Duffy 2003, p. 118; Burden 2004, pp. 18–19
  218. Burden 2004, pp. 16–17, 25
  219. Duffy 2003, pp. 106, 119; Burden 2004, p. 21
  220. Duffy 2003, p. 119
  221. Duffy 2003, pp. 106, 119
  222. Duffy 2003, p. 121
  223. Duffy 2003, p. 122; "Edward II Tomb", Gloucester Cathedral, 2014, retrieved 22 April 2014
  224. Duffy 2003, p. 122; Ormrod 2004, p. 179
  225. "Edward II Tomb", Gloucester Cathedral, 2014, retrieved 22 April 2014
  226. Rubin 2006, p. 55
  227. Prestwich 2003, p. 88; Phillips 2011, p. 562; Ormrod 2006, pp. 37–38; Mortimer 2004, pp. 191–194
  228. Doherty 2004, pp. 185–188
  229. Doherty 2004, pp. 186–188
  230. Doherty 2004, p. 213
  231. Weir 2006, pp. 285–291
  232. Mortimer 2008, p. 408; Carpenter, David (7 June 2007). "What Happened to Edward II?"
  233. Prestwich 2003, p. 73; Haines 2003, pp. 142, 164
  234. Chaplais 1994, pp. 2–3
  235. Dodd 2006, pp. 169, 172–173
  236. Dodd 2006, pp. 180–182
  237. Dodd 2006, pp. 167–168, 179
  238. Prestwich 2006, pp. 64–65; Rubin 2006, p. 33
  239. Prestwich 2006, pp. 63, 65
  240. Prestwich 2006, pp. 66–68
  241. Prestwich 2006, pp. 61, 69; Phillips 2011, p. 75; Rubin 2006, p. 33
  242. Phillips 2011, p. 129; Prestwich 2003, pp. 93–94
  243. Prestwich 2003, pp. 94–95; Phillips 2011, pp. 218–219
  244. Haines 2003, p. 164; Rubin 2006, p. 37
  245. Musson 2006, pp. 140–141
  246. Musson 2006, pp. 162–163
  247. Musson 2006, p. 157
  248. Prestwich 2006, p. 67
  249. Phillips 2011, pp. 65–66
  250. Musson 2006, p. 157; Phillips 2011, pp. 61–62
  251. Menache 2002, pp. 66, 70–71, 73
  252. Phillips 2011, p. 263
  253. Haines 2003, p. 286
  254. Chaplais 1994, p. 5; Haines 2003, pp. 36–39; Phillips 2011, p. 9
  255. Phillips 2011, pp. 17–19
  256. Phillips 2011, pp. 22–23
  257. Phillips 2011, pp. 24–25
  258. Phillips 2011, p. 29; Haines 2003, pp. 35–36
  259. Waugh 1991, p. 241; Phillips 2011, pp. 29–30
  260. Hamilton 2006, p. 5; Alexander 1985, p. 103; Waugh 1991, p. 241; Schofield 2005, p. 1295; Given-Wilson, Chris (9 July 2010), "Holy Fool", Times Literary Supplement, Times Literary Supplement, retrieved 26 June 2014

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • Aberth, John (2003). A Knight at the Movies: Medieval History on Film. London, UK: Routledge. ISBN 0-415-93885-6.
  • Alexander, James W. (1985). "A Historiographical Survey: Norman and Plantagenet Kings since World War II". Journal of British Studies. 24
  • Ashbee, Jeremy (2007). Conwy Castle. Cardiff, UK: Cadw.
  • Brintnell, Kent L. (2011). Ecce Homo: The Male-Body-in-Pain as Redemptive Figure. Chicago, US: University of Chicago Press.
  • Brown, Elizabeth A. R. (1988). "The Political Repercussions of Family Ties in the Early Fourteenth Century: The Marriage of Edward II of England and Isabelle of France". Speculum. 63 (3): 573–595.
  • Burden, Joel (2004). "Re-writing a Rite of Passage: The Peculiar Funeral of Edward II". In McDonald, Nicola; Ormrod, W. Mark. Rites of Passage: Cultures of Transition in the Fourteenth Century. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 13–30.
  • Burgtorf, Jochen (2008). "'With my life, his joyes began and ended': Piers Gaveston and King Edward II of England Revisited". In Saul, Nigel. Fourteenth Century England. V. Woodbridge, UK: The Boydell Press. pp. 31–51.
  • Carpenter, David (2004). The Struggle for Mastery: The Penguin History of Britain 1066–1284. London, UK: Penguin.
  • Chaplais, Pierre (1994). Piers Gaveston: Edward II's Adoptive Brother. Oxford, UK: Oxford University Press.
  • Childs, W. R. (1991). "'Welcome My Brother': Edward II, John of Powderham and the Chronicles, 1318". In Wood, Ian; Loud, G. A. Church and Chronicle in the Middle Ages: Essays Presented to John Taylor. London, UK: Hambledon Press. pp. 149–164.
  • Coote, Lesley Ann (2000). Prophecy and Public Affairs in Later Medieval England. Woodbridge, UK: York Medieval Press.
  • Dodd, Gwilym (2006). "Parliament and Political Legitimacy in the Reign of Edward II". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 165–189.
  • Doherty, Paul (2004). Isabella and the Strange Death of Edward II. London, UK: Robinson.
  • Duffy, Mark (2003). Royal Tombs of Medieval England. Stroud, UK: Tempus.
  • Durand, Ursin; Clémencet, Charles; Dantine, Maur-François (1818). L'art de verifier les dates des faits historiques, des chartes, des chroniques et autres anciens monuments depuis la naissance de notre-seigneur (in French). 12. Paris, France: n.p.
  • Galbraith, Vivian Hunter (1935). "The Literacy of the Medieval English Kings". Proceedings of the British Academy. 21: 78–111.
  • Given-Wilson, Chris (1996). The English Nobility in the Late Middle Ages: The Fourteenth-century Political Community. London, UK: Routledge.
  • Haines, Roy Martin (2003). King Edward II: His Life, his Reign and its Aftermath, 1284–1330. Montreal, Canada and Kingston, Canada: McGill-Queen's University Press.
  • Hallam, Elizabeth M.; Everard, Judith A. (2001). Capetian France, 987–1328 (2nd ed.). Harlow, UK: Longman.
  • Hamilton, J. S. (1991). "Piers Gaveston and the Royal Treasure". Albion: A Quarterly Journal Concerned with British Studies. 23 (2): 201–207.
  • Hamilton, J. S. (2006). "The Character of Edward II: The Letters of Edward of Caernarfon Reconsidered". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 5–21.
  • Hamilton, J. S. (2010). The Plantagenets: History of a Dynasty. London, UK: Continuum.
  • Horne, Peter (1999). "The Besotted King and His Adonis: Representations of Edward II and Gaveston in Late Nineteenth-Century England". History Workshop Journal (47): 30–48.
  • Jordan, William Chester (1996). The Great Famine: Northern Europe in the Early Fourteenth Century. Princeton, US: Princeton University Press.
  • Lawrence, Martyn (2006). "Rise of a Royal Favourite: The Early Career of Hugh Despenser". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 204–219.
  • Logan, Robert A. (2007). Shakespeare's Marlowe: The Influence of Christopher Marlowe on Shakespeare's Artistry. Aldershot, UK: Ashgate.
  • Marshall, Alison (2006). "The Childhood and Household of Edward II's Half-Brothers, Thomas of Brotherton and Edmund of Woodstock". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 190–204.
  • Martin, Matthew R. (2010). "Introduction". In Martin, Matthew R. Edward the Second, By Christopher Marlowe. Ontario, Canada: Broadview Press. pp. 9–32.
  • McKisack, M. (1959). The Fourteenth Century: 1307–1399. Oxford, UK: Oxford University Press.
  • Menache, Sophia (2002). Clement V. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Mortimer, Ian (2004). The Greatest Traitor: The Life of Sir Roger Mortimer, Ruler of England 1327–1330. London, UK: Pimlico.
  • Mortimer, Ian (2005). "The Death of Edward II in Berkeley Castle". English Historical Review. 120: 1175–1224. doi:10.1093/ehr/cei329.
  • Mortimer, Ian (2006). "Sermons of Sodomy: A Reconsideration of Edward II's Sodomitical Reputation". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 48–60.
  • Mortimer, Ian (2008). The Perfect King: The Life of Edward III, Father of the English Nation. London, UK: Vintage.
  • Musson, Anthony (2006). "Edward II: The Public and Private Faces of the Law". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 140–164.
  • O'Callaghan, Joseph F. (1975). A History of Medieval Spain. Ithaca, US: Cornell University Press.
  • Ormrod, W. Mark (2004). "Monarchy, Martyrdom and Masculinity: England in the Later Middle Ages". In Cullum, P. H.; Lewis, Katherine J. Holiness and Masculinity in the Middle Ages. Cardiff, UK: University of Wales Press. pp. 174–191.
  • Ormrod, W. Mark (2006). "The Sexualities of Edward II". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 22–47.
  • Ormrod, W. Mark (2011). Edward III. New Haven, US: Yale University Press.
  • Perry, Curtis (2000). "The Politics of Access and Representations of the Sodomite King in Early Modern England". Renaissance Quarterly.
  • Phillips, Seymour (2006). "The Place of the Reign of Edward II". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 220–233.
  • Phillips, Seymour (2011). Edward II. New Haven, US and London, UK: Yale University Press.
  • Prasch, Thomas (1993). "Edward II". American Historical Review. 98 (4): 1164–1166.
  • Prestwich, Michael (1988). Edward I. Berkeley, US and Los Angeles, US: University of California Press.
  • Prestwich, Michael (2003). The Three Edwards: War and State in England, 1272–1377 (2nd ed.). London, UK and New York, US: Routledge.
  • Prestwich, Michael (2006). "The Court of Edward II". In Dodd, Gwilym; Musson, Anthony. The Reign of Edward II: New Perspectives. Woodbridge, UK: York Medieval Press. pp. 61–76.
  • Prestwich, Michael (2007). Plantagenet England: 1225–1360. Oxford, UK: Oxford University Press.
  • Ruddick, Andrea (2013). English Identity and Political Culture in the Fourteenth Century. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Rubin, Miri (2006). The Hollow Crown: A History of Britain in the Late Middle Ages. London, UK: Penguin.
  • Schofield, Phillipp R. (2005). "King Edward II: Edward of Caernarfon, His Life, His Reign, and Its Aftermath, 1284–1330 by Roy Martin Haines". Speculum. 80 (4): 1295–1296.
  • Smallwood, M. (1973). "The Lament of Edward II". Modern Language Review. 68: 521–529. doi:10.2307/3724989.
  • Tebbit, Alistair (2005). "Royal Patronage and Political Allegiance: The Household Knights of Edward II, 1314–1321". In Prestwich, Michael; Britnell, Richard; Frame, Robin. Thirteenth Century England: The Proceedings of the Durham Conference, 2003. X. Woodbridge, UK: The Boydell Press. pp. 197–209.
  • Waugh, Scott L. (1991). England in the Reign of Edward III. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
  • Weir, Alison (2006). Isabella: She-Wolf of France, Queen of England. London, UK: Pimlico.
  • Valente, Claire (1998). "The Deposition and Abdication of Edward II". The English Historical Review. 113 (453): 852–881.
  • Valente, Claire (2002). "The 'Lament of Edward II': Religious Lyric, Political Propaganda". Speculum. 77: 422–439.
Προκάτοχος:
Εδουάρδος Α΄
Βασιλιάς της Αγγλίας
13071327
Διάδοχος:
Εδουάρδος Γ΄
Προκάτοχος:
Εδουάρδος Α΄
Δούκας της Ακουιτανίας
13071325
Διάδοχος:
Εδουάρδος Γ΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Edward II of England της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).