Μπανγκλαντές

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 24°01′00″N 89°52′00″E / 24.0167°N 89.8667°E / 24.0167; 89.8667

Λαϊκή Δημοκρατία του Μπανγκλαντές
গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
Gônoprojatontri Bangladesh

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικός ύμνος: Amar Shonar Bangla
"Χρυσή μου Βεγγάλη"
και μεγαλύτερη πόλη Ντάκα
23°42′07″N 90°22′12″E / 23.702°N 90.37°E / 23.702; 90.37 (Ντάκα)
Μπενγκάλι
Λαοκρατική
Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Αμπντούλ Χαμίντ
Σεΐχ Χασίνα
Ανεξαρτησία
από το Πακιστάν
Ισχύον Σύνταγμα

16 Δεκεμβρίου 1971
16 Δεκεμβρίου 19721
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

147.570 km2 (94η)
7,0
4.246 km
580 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 9-2015 
 • Απογραφή 2011 
 • Πυκνότητα 

159.155.000[1] () 
142.319.000[2]  
1.078,5 κατ./km2 (12η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

242,183 δισ. $[3] (46η)  
1.470 $[3] (155η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

92,121 δισ. $[3] (58η)  
559 $[3] (157η) 
ΔΑΑ (2014) Increase 0,558 (142η) – μεσαία
Νόμισμα Τάκα (BDT)
BST (UTC +6)
Internet TLD .bd
Κωδικός κλήσης +880
1. Η ισχύς του Συντάγματος του 1972 ανεστάλη έπειτα από το πραξικόπημα στις 24 Μαρτίου του 1982. Το Σύνταγμα επαναφέρθηκε στις 10 Νοεμβρίου του 1986 και αναθεωρήθηκε πολλές φορές.

Το Μπανγκλαντές είναι ασιατική χώρα με έκταση 147.570 τ.χλμ. και πληθυσμό 159.155.000 κατοίκους[1], με βάση επίσημες εκτιμήσεις του 2015. Πρωτεύουσα είναι η Ντάκα. Αποτελεί το μεγαλύτερο και ανατολικό τμήμα της εθνογλωσσολικής περιοχής της Βεγγάλης. Βρίσκεται στον κόλπο της Βεγγάλης. Είναι η 8η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου και 5η στην Ασία, παρά το γεγονός ότι η έκτασή της είναι λίγο μεγαλύτερη από αυτή της Ελλάδας. Επίσης, είναι η τρίτη πολυπληθέστερη χώρα στην οποία οι μουσουλμάνοι αποτελούν την πλειοψηφία. Η επίσημη γλώσσα της χώρας είναι η βεγγαλική, η δέκατη πιο διαδεδομένη στον κόσμο. Το Μπαγκλαντές δημιουργήθηκε το 1971, με την απόσχισή του από το Πακιστάν.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης του Μπαγκλαντές

Το Μπαγκλαντές χωρίζεται σε τρεις περιοχές. Το μεγαλύτερο τμήμα της χώρας βρίσκεται στο εύφορο δέλτα του Γάγγη. Τα βορειοδυτικά και κεντρικά τμήματα της χώρας βρίσκονται στα οροπέδια Μαντχουπούρ και Μπάριντ. Στα βορειοανατολικά και νοτιοανατολικά βρίσκονται λοφώδεις εκτάσεις. Το δέλτα του Γάγγη από τη συμβολή των ποταμών Γάγγη και Βραχμαπούτρα και των παραποτάμων τους. Ο Γάγγης αρχικά συμβάλλει με τον Βραχμαπούτρα και αργότερα με τον Μέγκχνα, και εκβάλλει στον κόλπο της Βεγγάλης. Το ιζηματογενές χώμα το οποίο εναποτίθεται από τους ποταμούς όταν υπερχειλίζουν έχει δημιουργήσει μια από τις πιο εύφορες πεδιάδες της γης. Το Μπαγκλαντές έχει 57 διασυνοριακά ποτάμια, με αποτέλεσμα το νερό να αποτελεί περίπλοκο πολιτικό ζήτημα.[4]

Το Μπαγκλαντές είναι κυρίως γόνιμη επίπεδη γη. Το 17% της χώρας καλύπτεται από δάση και το 12% από λόφους. Μεγάλα τμήματα του Μπαγκλαντές είναι λιγότερο από 12 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας και εκτιμάται ότι το 10% της έκτασής του θα πλημμύριζε εάν η στάθμη της θάλασσας ανέβει κατά ένα μέτρο.[5] Το Μπαγκλαντές θεωρείται μια από τις πιο ευάλωτες χώρες στην κλιματική αλλαγή. Φυσικοί κίνδυνοι όπως η αυξημένη βροχόπτωση, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και οι τροπικοί κυκλώνες αναμένονται να αυξηθούν με τις κλιματικές αλλαγές, επηρεάζοντας τη γεωργία, την παροχή νερού και τροφής, την ανθρώπινη υγεία και τους κατοικήσιμους χώρους.[6] Θεωρείται ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας τις επόμενες δεκαετίες θα δημιουργήσει από μόνη της πάνω από 20 εκατομμύρια[7] κλιματικούς πρόσφυγες.[8]

Ευρισκόμενο στο τροπικό του Καρκίνου, το Μπαγκλαντές έχει τροπικό κλίμα με ήπιο χειμώνα από τον Οκτώβρη μέχρι τον Μάρτιο, και ζεστό, υγρό καλοκαίρι από τον Μάρτιο μέχρι τον Ιούνιο. Η χώρα δεν είχε ποτέ θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν, με τη ψυχρότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί να είναι 1,1°C στη βόρεια πόλη Ντινατζπούρ τις 3 Φεβρουαρίου 1905.[9] Η ζεστή και υγρή εποχή των μουσώνων διαρκεί από τον Ιούνιο μέχρι τον Οκτώβριο και είναι η περίοδος στην οποία καταγράφονται τα μεγαλύτερα ύψη βροχής. Φυσικές καταστροφές όπως πλημμύρες, τροπικοί κυκλώνες, σιφώνες και παλιρροιακά κύματα συμβαίνουν κάθε χρόνο,[10] σε συνδυασμό με την αποψίλωση, την υποβάθμιση του εδάφους και τη διάβρωση. Οι τυφώνες του 1970 και του 1991 ήταν ιδιαίτερα καταστροφικοί. Ένας κυκλώνας το 1991 προκάλεσε 140.000 θανάτους.[11] Το Σεπτέμβριο του 1998, το Μπαγκλαντές βίωσε τη χειρότερη πλημμύρα στην ιστορία του.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ερείπια της Σομαπούρα Μαχαβιχάρα, από την εποχή της αυτοκρατορίας των Πάλα

Εργαλεία της εποχής του λίθου που βρέθηκαν στην Μεγάλη Βεγγάλη υποδεικνύουν ότι η περιοχή κατοικείται για πάνω από 20.000 χρόνια.[12] Στην αρχαία Βεγγάλη εγκαταστάθηκαν Αυστροασιάτες, Θιβετοβιρμανοί, Δραβιδιανοί και Ινδο-Άριοι σε διαδοχικά κύματα μετανάστευσης.[13][14] Μεγάλοι αστικοί οικισμοί δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της εποχής του σιδήρου, στα μέσα της πρώτης χιλιετίας ΠΚΕ.[15] Τα ερείπια Ουάρι-Μπατεσβάρ θεωρούνται ότι ανήκουν στην αρχαία Τζαναπάντα, μια από τις πρώτες πόλεις κράτη της ινδικής υποηπείρου. Αργυρά νομίσματα που έχουν βρεθεί στον χώρο χρονολογούνται από το 600 με 400 ΠΚΕ.[16]

Αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι καταγράφουν το αρχαίο βασίλειο των Γκανγκαριδών, το οποίο σύμφωνα με το θρύλο, σταμάτησε την εισβολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και συνδέεται με την οχυρωμένη πόλη στο Ουάρι-Μπατεσβάρ.[16] Ο χώρος ταυτοποιείται με τον ακμάζον εμπορικό κέντρο Σουαναγκούρα το οποίο αναφέρεται στον παγκόσμιο χάρτη του Κλαύδιου Πτολεμαίου. Οι Ρωμαίοι γεωγράφοι σημειώνουν την ύπαρξη ενός μεγάλου και σημαντικού λιμανιού στη νοτιοανατολική Βεγγάλη, στη θέση της σημερινής Τσιταγκόνγκ.[17] Οι κάτοικοι της περιοχής ήταν επίσης θαλασσοπόροι, οργανώνοντας εξερευνήσεις και αποικίες στη Σρι Λάνκα,[18] τη Μαλαισία και την Ινδονησία.[19] Τον 3ο και 2ο αιώνα ΠΚΕ η Βεγγάλη διοικούνταν από την Αυτοκρατορία των Μαουρύα, η οποία έφτασε στην μέγιστη ακμή της επί του Ασόκα. Τους διαδέχθηκε η Αυτοκρατορία των Γκούπτα τον 3ο αιώνα.

Στην κλασσική αρχαιότητα, η Βεγγάλη διαιρούνταν σε διάφορα βασίλεια. Η αυτοκρατορία Πάλα ξεχωρίζει ως το μεγαλύτερο κράτος της Βεγγάλης το οποίο δημιουργήθηκε κατά την αρχαιότητα, και τον 9ο αιώνα στην επικράτειά της ανήκε το μεγαλύτερο τμήμα της βόρειας Ινδίας. Οι Πάλα ήταν βουδιστές και προστάτες των τεχνών.[20] Τον 11ο αιώνα, η δυναστεία Σένα, η οποία υποστήριζε τον ινδουισμό, ανέβηκε στην εξουσία, βοήθησε και αυτή στην άνθηση των τεχνών.[21]

Η Βεγγάλη ήταν κόμβος στον νοτιοδυτικό δρόμο του μεταξιού.[22]

Μουσουλμανική Βεγγάλη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τέμενος με τους εξήντα θόλους

Το Ισλάμ έφτασε στις όχθες της Βεγγάλης στο τέλος της πρώτης χιλιετίας. Η ανακάλυψη νομισμάτων του χαλιφάτου των Αββασιδών στο Μπαγκλαντές υποδεικνύουν την παρουσία μεγάλου εμπορικού δικτύου. Την ίδια περίοδο, οι Άραβες μετέφεραν από τη Βεγγάλη το αριθμιτικό σύστημα. Το 1154, ο Αλ-Ιντρίσι σημειώνει την ύπαρξη πυκνής ναυτικής κίνησης ανάμεσα στην Τσιταγκόνγκ και τη Βασόρα.[23] Μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους μουσουλμάνους, τα προϋπάρχοντα πολιτιστικά στοιχεία ενσωματώθηκαν στο νέο ισλαμικό κράτος.[24] Οι μουσουλμάνοι κατασκεύασαν τζαμιά και μεντρεσέδες για να ενισχύσουν τον εξισλαμισμό.[25]

Η κατάκτηση της Βεγγάλης άρχισε όταν ο Μπαχτιάρ Χιλτζί του σουλτανάτου Δελχί κατέκτησε τη βόρεια και δυτική Βεγγάλη του 1204[26] και μέσα στον επόμενο αιώνα, το σουλτανάτο κατέκτησε ολόκληρη τη Βεγγάλη. Μέχρι τον 14ο αιώνα, είχε δημιουργηθεί το ανεξάρτητο Σουλτανάτο της Βεγγάλης.[27] Οι ηγέτες της τουρκικής[28][29][30] δυναστείας Ιλίας Σάχι έκτισαν τον μεγαλύτερο τζαμί στη Νότια Ασία, και δημιούργησαν ισχυρές διπλωματικές και εμπορικές σχέσεις με την δυναστεία Μινγκ στην Κίνα.[31][32] Το Σουλτανάτο της Βεγγάλης χαρακτηρίζεται από τον πολιτιστικό πλουραρισμό του, καθώς οι πολιτικές και στρατιωτικές υπηρεσίες αποτελούνταν από μουσουλμάνους, ινδουιστές και βουδιστές. Οι σουλτάνοι Χουσέιν Σάχι προώθησαν την λογοτεχνία,[33] ενώ κατέλαβαν το βασίλειο του Αρακάν για 100 χρόνια.[34]

Το σουλτανάτο επισκέφτηκαν πολλοί εξερευνητές, όπως ο Νικολό ντε Κόντι από τη Βενετία, ο Ιμπν Μπατούτα από το Μαρόκο και ναύαρχος Τσενκ Χι από την Κίνα. Όπως, μετά τον 16ο αιώνα, το Σουλτανάτο της Βεγγάλης άρχισε να αποσυντίθεται. Η αυτοκρατορία Σουρ κατέλαβε τη Βεγγάλη το 1532. Οι ινδουιστές μαχαραγιάδες και οι Μπάρο-Μπουγιάν κατέλαβαν μεγάλα τμήμα της περιοχής, ιδιαίτερα τη γόνιμη περιοχή Μπάτι.

Στο τέλος του 16ου αιώνα, η Αυτοκρατορία των Μουγκάλ, με αρχηγό τον Ακμπάρ τον Μέγα άρχισαν να κατακτούν τη Βεγγάλη μετά την μάχη του Τουκαρόι,[35] όπου νίκησε τους τελευταίους ηγέτες του σουλτανάτου της Βεγγάλης. Η Ντάκα δημιουργήθηκε το 1608 ως επαρχιακή πρωτεύουσα των Μουγκάλ. Υπό την εξουσία των Μουγκάλ αποκρυσταλλώθηκε η εθνική ταυτότητα των Βεγγαλέζων και είχαν αρκετή αυτονομία ώστε να αναπτύξουν τα δικά τους έθιμα και λογοτεχνία. Ολόκληρη η περιοχή ήταν υπό σταθερή διοίκηση.

Τον 18ο αιώνα, η Βεγγάλη ήταν το πλουσιότερο τμήμα της υποηπείρου[36] και παρήγαγε σχεδόν το μισό από το ΑΕΠ των Μουγκάλ.[37] Οι πόλεις της ήταν γεμάτες Ευρωπαίους και Ασιάτες εμπόρους. Η Ντάκα έγινε σημαντικό διοικητικό κέντρο. Οι Ναουάμπ της Βεγγάλης εγκαθίδρυσαν ανεξάρτητο πριγκιπάτο το 1717, με έδρα τη Μουρσινταμπάντ. Οι Ναουάμπ έδωσαν αυξημένα προνόμια στους Ευρωπαίους. Σε μια προσπάθεια να σταματήσουν την αυξημένη επιρροή της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, το 1757 ο Ναουάμπ Σιράτζ-ουντ-Νταουλάχ κατέκτησε τη βρετανική βάση στο Φορτ Γουίλιαμ. Όμως προδώθηκε από τον στρατηγό του, ο οποίος βοήθησε τον Ρόμπερτ Κλάιβ να νικήσει τον τελευταίο Ναουάμπ στη μάχη του Πλάσεϊ τις 23 Ιουνίου 1757.[38][39]

Βρετανική κυριαρχία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την ήττα του κυβερνήτη της Βεγγάλης στο Πλάσει το 1757 άρχισε η κυριαρχία της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών στη Βεγγάλη, με τους Βρετανούς να αντικαθιστούν τους μουσουλμάνους ως η ηγετική ομάδα της Βεγγάλης.[40] Η προεδρία της Βεγγάλης δημιουργήθηκε το 1765 και πρωτεύουσά της ορίστηκε η Καλκούτα. Το 1857 σημειώθηκε μεγάλη αποστασία, αρχίζοντας από τη Βεγγάλη, με εξεγέρσεις του στρατού στη Ντάκα, την Καλκούτα και την Τσιταγκόνγκ.[41][42] Ακολούθησαν πολλές άλλες εξεγέρσεις.

Το 1905 οι Βρετανοί πείθονται από τους Μουσουλμάνους και διχοτομούν το κράτος της Βεγγάλης. Έτσι δημιουργούνται η Ανατολική Βεγγάλη (υπό τον έλεγχο των Μουσουλμάνων) και η Δυτική Βεγγάλη (υπό τον έλεγχο των Βρετανών). Το 1906 η έδρα της Μουσουλμανικής Ένωσης εγκαθίσταται στη Ντάκα. Η διχοτόμηση εξόργισε τους Ινδουιστές.

Η Μουσουλμανική Ένωση σχημάτισε κοινοβουλευτική κυβέρνηση στη Βεγγάλη το 1943. Στις τοπικές εκλογές της Ινδίας το 1946, η αποφασιστική νίκη της Μουσουλμανικής Ένωσης οδήγησε στον χωρισμό της Βρετανικής Ινδίας και τη δημιουργία του Πακιστάν τις 14 Αυγούστου 1947. Το Ασάμ χωρίστηκε στα δύο ώστε οι μπεγκάλι Σιλχέτ να γίνουν τμήμα της Ανατολικής Βεγγάλης. Υπήρξε ανεπιτυχής προσπάθεια να σχηματιστεί η Ενωμένη Βεγγάλη. Η γραμμή Ράντκλιφ χώρισε τη Βεγγάλη με βάση τη θρησκεία, με αποτέλεσμα οι περιοχές όπου κατοικούσαν κυρίως Ινδουιστές να γίνει τμήμα της Ινδίας και αυτές όπου κατοικούσαν μουσουλμάνοι να γίνει το ανατολικό τμήμα του Πακιστάν.

Τμήμα του Πακιστάν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1947 οι Βρετανοί αποχωρούν από την Ινδία με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το καθαρά Μουσουλμανικό κράτος του Πακιστάν, το οποίο χωριζόταν σε Δυτικό και Ανατολικό τμήμα (το σημερινό Μπανγκλαντές), ανάμεσα στα οποία βρίσκονται 1.600 χλμ. ινδικού εδάφους. Η πρωτεύουσα του κράτους εγκαθίσταται στο Ισλαμαμπάντ του Δυτικού Πακιστάν. Η Ανατολική Βεγγάλη ήταν η πολυπληθέστερη επαρχία του Πακιστάν, με την Ντάκα επαρχιακή πρωτεύουσα.[43]

Το 1949 ιδρύεται η ένωση Αούμι ως πολιτική φωνή των ομιλούντων μπενγκάλι,[44] και την ιδέα της αυτονομίας από το Δυτικό Πακιστάν. Το επιτυχημένο κίνημα για την Βεγγαλική γλώσσα το 1952 ήταν το πρώτο σημάδι τριβής με το δυτικό Πακιστάν. Το 1955, η επαρχία μετονομάστηκε σε Ανατολικό Πακιστάν. Ο ηγέτης της ένωσης Αούμι, Σουχραουάρντι έγινε πρωθυπουργός του Πακιστάν το 1956, αλλά εκδιώχθηκε μετά από ένα χρόνο, λόγω έντασης με το κατεστημένο του δυτικού Πακιστάν.[45] Το σύνταγμα του 1956 τερμάτισε το καθεστώς υποταγής στη Βρετανική.

Η δυσαρέσκεια με την κεντρική κυβέρνηση αυξήθηκε όσον αφορά τα οικονομικά και πολιτιστικά θέματα. Η επαρχιακή κυβέρνηση του Φαζλούλ Χουκ απολύθηκε λόγω κατηγοριών για απόσχιση.[46] Το 1962, η Ντάκα ορίστηκε νομοθετική πρωτεύουσα του Πακιστάν ώστε να καταλαγιάσει ο αυξανόμενος πολιτικός εθνικισμός.[47] Σύμφωνα με γραφειοκράτες της Παγκόσμιας Τράπεζας, το Πακιστάν πραγματοποιούσε εκτεταμένο οικονομικό ρατσισμό ενάντια στο Ανατολικό Πακιστάν, όπως για παράδειγμα υψηλότερες κυβερνητικές δαπάνες στο δυτικό Πακιστάν και χρήση του εμπορικού πλεονάσματος του ανατολικού Πακιστάν για την χρηματοδότηση των εισαγωγών στο δυτικό.[48] Το ανατολικό Πακιστάν παρήγαγε περίπου του 70% των εξαγωγών του Πακιστάν.[49] Ρατσισμός υπήρχε επίσης και στις πολιτικές και στρατιωτικές υπηρεσίες, αποτελώντας το 15% των κυβερνητικών υπαλλήλων[50] και το 10% των ενόπλων δυνάμεων.[51] Έντονος ήταν και ο πολιτιστικός ρατσισμός, με αποτέλεσμα το ανατολικό τμήμα να δημιουργήσει διακριτή πολιτική ταυτότητα.[52] Η πακιστανική κυβέρνηση επέβαλε απαγορεύσεις στη βεγγαλική λογοτεχνία, ακόμη και στα έργα του βραβευμένου με Νόμπελ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ.[53] Το 1970, ένας τεράστιος κυκλώνας κατέστρεψε τις ακτές του Ανατολικού Πακιστάν, σκοτώνοντας έως και μισό εκατομμύριο ανθρώπους.[54] Η κεντρική κυβέρνηση κατηγορήθηκε για την ανεπαρκή αντίδρασή της.[55] Μετά τις εκλογές του 1970, οι φωνές για ανεξαρτησία του Μπαγκλαντές έγιναν ισχυρότερες.[56]

Ανεξαρτησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εκλογές του 1970 δίνουν στον ηγέτη της ένωσης Αούμι, Σεΐχ Μουτζιμπούρ Ραχμάν καθαρή πλειοψηφία, όμως δεν του επετράπηκε να αναλάβει τη θέση του. Ξεσπά εξέγερση και ανταρτοπόλεμος μετά την άρνηση του Γιαχία Χαν να συγκαλέσει εθνοσυνέλευση. Το 1971 η ένωση Αούμι κηρύττει μονομερώς ανεξαρτησία. Η σημαία του Μπαγκλαντές κυματίζει για πρώτη φορά τις 23 Μαρτίου 1971, ημέρα δημοκρατίας στο Πακιστάν.[57]

Τις 26 Μαρτίου 1971, η στρατιωτική χούντα του Πακιστάν[58]ξεκίνησε στρατιωτική στο ανατολικό Πακιστάν[59][60] και κρατούσε τον εκλεγμένο πρωθυπουργό[61][62] υπό στρατιωτική παρακολούθηση.[63] Ο πακιστανικός στρατός, με τη βοήθεια άλλων οργανώσεων, προχώρησε σε σφαγή Βεγγαλέζων σε ένα γεγονός που έγινε γνωστό ως γενοκτονία του Μπαγκλαντές.[64] Από τον πόλεμο 10.000.000 άνθρωποι μεταναστεύουν στην Ινδία. Οι νεκροί εκτιμούνται από 300.000 μέχρι 3 εκατομμύρια.[65] Η παγκόσμια κοινή γνώμη στράφηκε εναντίον του Πακιστάν καθώς τα νέα για τις φρικαλεότητες διαδόθηκαν[66] και το κίνημα του Μπαγκλαντές υποστηρίχθηκε από επιφανές πολιτικές και καλλιτεχνικές μορφές της Δύσης.[67][68][69][70]

Μετά από εννέα μήνες, ο πόλεμος έληξε με την παράδοση του στρατού του Πακιστάν στη συμμαχία Μπαγκλαντές-Ινδίας τις 16 Δεκεμβρίου 1971.[71][72] Μετά από διεθνείς πιέσεις, το Πακιστάν απελευθέρωσε τον Μουτζίμπ τις 8 Ιανουαρίου 1972, και μεταφέρθηκε στην Ντάκα.[73][74] Τα ινδικά στρατεύματα αποχώρησαν τις 12 Μαρτίου 1972, τρεις μήνες μετά τη λήξη του πολέμου.[75] Όταν το Μπαγκλαντές έγινε μέλος του ΟΗΕ, αναγνωρίστηκε από 86 χώρες.[66] Το Πακιστάν αναγνώρισε το Μπαγκλαντές το 1974, από πιέσεις του μουσουλμανικού κόσμου.[76]

Μετά την ανεξαρτησία, το Μπαγκλαντές έγινε δημοκρατία. Η τότε 7η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, είχε μαστιζόταν από τις καταστροφές του πολέμου, τη φτώχεια και τον λιμό, λαμβάνοντας διεθνή βοήθεια. Το 1973, η Ινδία, το Πακιστάν υπέγραψαν τριμερή συμφωνία για ειρήνη και σταθερότητα στην υποήπειρο.[77] Το 1991, το Μπαγκλαντές έγινε κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Μπανγκλαντές διαιρείται σε 7 ομώνυμες διαιρέσεις, οι οποίες υποδιαιρούνται σε 64 περιφέρειες. Οι διαιρέσεις είναι οι εξής:

  • Ντάκα,
  • Μπαρίσαλ,
  • Ρανγκπούρ,
  • Σιλέτ,
  • Χούλνα,
  • Τσιταγκόνγκ και
  • Ρατζάχι

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εθνικά Σύμβολα του Μπαγκλαντές (επίσημα)
State animal Panthera tigris.jpg
State bird Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)- Male calling in the rain at Kolkata I IMG 3746.jpg
State tree Mango blossoms.jpg
State flower Nymphaea pubescens (9149867657).jpg
State aquatic marine mammal PlatanistaHardwicke.jpg
State reptile Gavial-du-gange.jpg
State fruit (Artocarpus heterophyllus) Jack fruits on Simhachalam Hills 01.jpg
State fish Ilish.JPG
State mosque Baitul Mukarram (Arabic, بيت المكرّم; Bengali, বায়তুল মুকাররম; The Holy House).jpg
State temple Hindu Temple in Dhaka.jpg
State river Boat on Jamuna River.jpg
State mountain Keokradong.jpg

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015 τα 70,94 χρόνια (69,02 χρόνια οι άνδρες και 72,94 οι γυναίκες).[78]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά το θάνατο του Ζιλούρ Ραχμάν το 2013 πρόεδρος έγινε ο Αμπντουλ Χαμίντ. Πρωθυπουργός είναι η Σεΐχ Χασίνα.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[78].

Προεδρικές εκλογές 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά το θάνατο του προέδρου Ραχμάν, εξελέγη από το Κοινοβούλιο ως αντικαταστάτης του ο Αμπντούλ Χαμίντ στις 22 Απριλίου 2013. Ο Χαμίντ κέρδισε την εκλογή χωρίς αντίπαλο[79].

Προεδρικές εκλογές 2009[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκλογή προέδρου ήταν να γίνει έμμεσα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009.[80][81] Εξαιτίας της απουσίας ενός εκλεγμένου κοινοβουλίου, η διαδικασία καθυστέρησε, με δεδομένο ότι η θητεία του Ιατζουντίν Αχμέτ είχε λήξει το Σεπτέμβριο του 2007.[82] Ο σύνδεσμος Αγουάμι, που ήταν ο μεγάλος νικητής των βουλευτικών εκλογών του 2008, όρισε υποψήφιο για το ύπατο αξίωμα το Ζιλούρ Ραχμάν.[83] Ήταν ο μοναδικός υποψήφιος που κατέθεσε την υποψηφιότητά του έγκαιρα, καθώς η προθεσμία ήταν ως τις 9 Φεβρουαρίου.[84] Καθώς δεν απέσυρε την υποψηφιότητά του ως την προθεσμία (11 Φεβρουαρίου), η Εκλογική Επιτροπή τον ανακήρυξε εκλεγμένο πρόεδρο.[85] Ορκίστηκε και ανέλαβε καθήκοντα στις 12 Φεβρουαρίου.

Γενικές εκλογές 2014[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πιο πρόσφατες γενικές εκλογές διεξήχθησαν τον Ιανουάριο του 2014.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Μπαγκλαντές είναι αναπτυσσόμενη χώρα, με μικτή οικονομία των αγορών και αναφέρεται ως μία από τις επόμενες έντεκα αναδυόμενες αγορές. Το κατά κεφαλήν εισόδημα του Μπαγκλαντές ήταν 1.190$ ΗΠΑ το 2014, με ΑΕΠ ύψους 209 δις$.[86] Οι κυρίες βιομηχανίες της χώρας είναι τα υφάσματα, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα ναυπηγεία, ο χάλυβας, τα ηλεκτρονικά, η ενέργεια, τα κατασκευαστικά υλικά, τα χημικά, τα κεραμικά, η επεξεργασία τροφίμων και τα δερμάτινα.

Το Μπαγκλαντές είναι γνωστό για τα εύφορα εδάφη του, όπως στο δέλτα του Γάγγη. Η γεωργία είναι ο σημαντικότερος παραγωγικός τομέας της οικονομίας της χώρας, καθώς αποτελεί το 18,6% (2010) του ΑΕΠ της χώρας και απασχολεί περίπου το 45% το συνολικού εργατικού δυναμικού.[87] Η πλειονότητα των Μπαγκλαντιανών κερδίζει τα προς το ζην από τη γεωργία. Η χώρα κατατάσσεται ως ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγείς ριζιού (4η), ψαριών (5η), γιούτα (2η), τσαγιού (10η) και τροπικών φρούτων (5η).[88][89]

Η βιομηχανία υφασμάτων του Μπαγκλαντές είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστικός τομέας της χώρας, και συνεισφέρει περίπου 25 δις $ από εξαγωγές όσον αφορά το 2014.[90] Οι φαρμακοβιομηχανίες του Μπαγκλαντές καλύπτουν το 97% των εγχώριων αναγκών και εξάγει σε 52 χώρες.[91][92] Τα ναυπηγεία του Μπαγκλαντές έχουν αναπτυχθεί ταχέως, με εξαγωγές στην Ευρώπη.[93] Η βιομηχανία χάλυβα επικεντρώνεται γύρω από την Τσιτακόνγκ, το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας.

Παρά τη γρήγορη οικονομική ανάπτυξη, περίπου το 26% της χώρας ζει κάτω από το διεθνές όριο της φτώχειας, δηλαδή ζει με λιγότερο από 1,25$ την ημέρα.[94]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Άμυνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ένοπλες Δυνάμεις εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στα ζητήματα της χώρας. Στις 25 Φεβρουαρίου του 2009 εκδηλώθηκε στην Ντάκα ανταρσία από στρατιώτες της παραστρατιωτικής ομάδας συνοριοφυλάκων "Τουφέκια του Μπανγκλαντές" (BDR). Πάνω από 1000 στρατιώτες της εν λόγω παραστρατιωτικής ομάδας κατέλαβαν το αρχηγείο των BDR και πήραν ως ομήρους πολλούς αξιωματικούς. Τη δεύτερη μέρα η ανταρσία εξαπλώθηκε σε άλλες 12 πόλεις πέρα από την πρωτεύουσα. Η στάση έληξε στις 27 Φεβρουαρίου.[95] Η εξέγερση τερματίστηκε με την παράδοση των όπλων από τους στασιαστές και την απελευθέρωση των ομήρων.[96] Από τους 181 αξιωματικούς του στρατού οι οποίοι βρίσκονταν στο αρχηγείο των BDR όταν ξεκίνησε η στάση επέζησαν μόλις οι 33. H κυβέρνηση ζήτησε τη βοήθεια του FBI και της Σκότλαντ Γιαρντ για τη διεξαγωγή των ερευνών με την κωδική ονομασία "επιχείρηση κυνήγι ανταρτών", με σκοπό να βρει τους δράστες της ανταρσίας.[97]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Επίσημη εκτίμηση
  2. Απογραφή 2011
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=513&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  4. Suvedī, Sūryaprasāda (2005). International watercourses law for the 21st century. Ashgate Publishing, Ltd., σελ. 154–166. ISBN 0-7546-4527-4. 
  5. Ali, A (1996). «Vulnerability of Bangladesh to climate change and sea level rise through tropical cyclones and storm surges». Water, Air, & Soil Pollution 92 (1–2): 171–179. doi:10.1007/BF00175563. 
  6. Bangladesh Climate Change Strategy and Action Plan 2008. Ministry of Environment and Forests Government of the People's Republic of Bangladesh, September 2008. ISBN 984-8574-25-5
  7. The Climate refugee Challenge, ReliefWeb, 14 April 2009
  8. «After Major Cyclone, Bangladesh Worries About Climate Change». PBS News Hour. 28 March 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 January 2014. https://web.archive.org/web/20140122074710/http://www.pbs.org/newshour/bb/environment/jan-june08/bangladesh_03-28.html. 
  9. «Map Of Dinajpur». kantaji.com. http://kantaji.com/dinajpurmap.html. 
  10. Alexander, David E. (1999) [1993]. «The Third World». Natural Disasters. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, σελ. 532. ISBN 0-412-04751-9. https://books.google.com/?id=gWHsuGTcF34C&pg=PA532. Ανακτήθηκε στις 2 May 2008. 
  11. "Beset by Bay's Killer Storms, Bangladesh Prepares and Hopes". Los Angeles Times. 27 February 2005
  12. Bharadwaj, G (2003). "The Ancient Period". In Majumdar, RC. History of Bengal. B.R. Publishing Corp.
  13. «Early History, 1000 B.C.-A.D. 1202». Bangladesh: A country study. Library of Congress. 1989. ISBN 82-90584-08-3. OCLC 15653912. http://memory.loc.gov/frd/cs/bdtoc.html. 
  14. Bharadwaj, G (2003). «The Ancient Period». Στο: Majumdar, RC. History of Bengal. B.R. Publishing Corp. 
  15. Lewis, David (2011). Bangladesh: Politics, Economy and Civil Society. Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-50257-3. https://books.google.com/books?id=5lH40gT7xvYC. 
  16. 16,0 16,1 «Wari-Bateshwar one of earliest kingdoms». http://archive.thedailystar.net/newDesign/story.php?nid=28431. 
  17. Ring, Trudy. Salkin, Robert M.. La Boda, Sharon (1994). International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania. Taylor & Francis, σελ. 186–. ISBN 978-1-884964-04-6. https://books.google.com/books?id=vWLRxJEU49EC&pg=PA186. 
  18. Wright, Arnold (1907). Twentieth Century Impressions of Ceylon: Its History, People, Commerce, Industries, and Resources. Asian Educational Services, σελ. 284–. ISBN 978-81-206-1335-5. https://books.google.com/books?id=eUF_rS8FEoIC&pg=PA284. 
  19. Suhrawardi, Ghulam M. (2015). Bangladesh Maritime History. FriesenPress, σελ. 83–. ISBN 978-1-4602-7278-7. https://books.google.com/books?id=-HgZCwAAQBAJ&pg=PA83. 
  20. Bagchi, Jhunu (1993). The History and Culture of the Pālas of Bengal and Bihar, Cir. 750 A.D.-cir. 1200 A.D.. Abhinav Publications, σελ. 127–. ISBN 978-81-7017-301-4. https://books.google.com/books?id=J7RKoMeAtpUC&pg=PA127. 
  21. Huntington, Susan L. (1984). The "Påala-Sena" Schools of Sculpture. Brill Archive, σελ. 4–. ISBN 90-04-06856-2. https://books.google.com/books?id=xLA3AAAAIAAJ&pg=PA4. 
  22. http://www.gutenberg-e.org/yang/pdf/yang-chapter2.pdf
  23. Osmany, Shireen Hasan (2012). "Chittagong City". In Islam, Sirajul; Jamal, Ahmed A. Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (Second ed.). Asiatic Society of Bangladesh.
  24. Chaurasia, Radhey Shyam (2002). History of Medieval India: From 1000 A.D. to 1707 A.D.. Atlantic Publishers & Dist, σελ. 117–. ISBN 978-81-269-0123-4. https://books.google.com/books?id=8XnaL7zPXPUC&pg=PA117. 
  25. «The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760». http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft067n99v9&brand=ucpress. 
  26. Mukhia, Harbans (2008). The Mughals of India. John Wiley & Sons, σελ. 15. ISBN 978-0470758151. 
  27. Hussain, Syed Ejaz (2003) The Bengal Sultanate: Politics, Economy and Coins, A.D. 1205–1576
  28. Wink, André (2003). Indo-Islamic society: 14th - 15th centuries. BRILL, σελ. 139. ISBN 90-04-13561-8. https://books.google.com/books?id=nyYslywJUE8C&pg=PA139. 
  29. Uhlig, Siegbert (2003). Encyclopaedia Aethiopica: D-Ha. Isd, σελ. 151. ISBN 978-3-447-05238-2. https://books.google.com/books?id=X38lxaUjm1MC&pg=PA151. 
  30. Embree, Ainslie Thomas. Asia Society (1988). Encyclopedia of Asian history. Vol. 1. Scribner, σελ. 149. ISBN 978-0-684-18898-0. 
  31. Eaton, Richard Maxwell (1996). The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760. University of California Press. ISBN 978-0-520-20507-9. https://books.google.com/books?id=gKhChF3yAOUC. 
  32. History and Legend of Sino-Bangla Contacts. Bd.china-embassy.org. Retrieved on 27 April 2015.
  33. Majumdar, Ramesh Chandra (στα en). The History and Culture of the Indian People: The Delhi sultanate. Bharatiya Vidya Bhavan, σελ. 215–220. https://books.google.com/books?id=03lDAAAAYAAJ. 
  34. Richard, Arthus (2002). History of Rakhine. Boston, MD: Lexington Books. p. 23. ISBN 0-7391-0356-3. Retrieved 8 July 2012.
  35. Agrawal, Ashvini (1983). Studies in Mughal History. Motilal Banarsidass Publ., σελ. 76–77. ISBN 978-8120823266. 
  36. «A Comprehensive History of Medieval India». https://books.google.com.bd/books?id=sxhAtCflwOMC&pg=PA366&dq=bengal+most+wealthy+and+fertile+india&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwitnIOMsNHJAhWGrKYKHbiqCzEQ6AEILDAD#v=onepage&q=bengal%20most%20wealthy%20and%20fertile%20india&f=false. 
  37. «Which India is claiming to have been colonised?». The Daily Star. http://www.thedailystar.net/op-ed/politics/which-india-claiming-have-been-colonised-119284. 
  38. «Plassey rekindles Indian anti-imperialism». BBC. 2007-06-29. http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6242346.stm. 
  39. «Battle of Plassey: All you should know about this crucial event in the history of India: History». indiatoday.intoday.in. http://indiatoday.intoday.in/education/story/battle-of-plassey/1/430062.html. 
  40. Novak, James Jeremiah (1 January 1993). Bangladesh: Reflections on the Water. Indiana University Press. p. 140. ISBN 978-0-253-34121-1.
  41. «Rare 1857 reports on Bengal uprisings». The Times of India. http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Rare-1857-reports-on-Bengal-uprisings/articleshow/4637780.cms. 
  42. «Revisiting the Great Rebellion of 1857». The Daily Star. http://www.thedailystar.net/revisiting-the-great-rebellion-of-1857-33161. 
  43. Collins, L. D Lapierre (1986). Freedom at Midnight, Ed. 18. Vikas Publishers, New Delhi. ISBN 0-7069-2770-2. 
  44. «Europa World Year». https://books.google.co.nz/books?id=wGA4o-UhAfgC&pg=PA680&dq=awami+league+leading+party+east+pakistan&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjN-YyegvLJAhWkGaYKHaomBG4Q6AEIRDAI#v=onepage&q=awami%20league%20leading%20party%20east%20pakistan&f=false. 
  45. «H. S. Suhrawardy Becomes Prime Minister». Story Of Pakistan. http://storyofpakistan.com/h-s-suhrawardy-becomes-prime-minister. 
  46. «Revisiting 1906–1971». The Nation. 5 December 2015. http://nation.com.pk/columns/05-Dec-2015/revisting-1906-1971. 
  47. «Architecture, Power and National Identity». https://books.google.co.nz/books?id=qWx9AwAAQBAJ&pg=PA291&lpg=PA291&dq=ayub+khan+second+capital+of+pakistan+dhaka&source=bl&ots=2r9nrF0Ct7&sig=VQXrWgVImBqtizopSRf3LPd9lZ8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjptKvswf3JAhWnKKYKHebwDCUQ6AEIMzAF#v=onepage&q=ayub%20khan%20second%20capital%20of%20pakistan%20dhaka&f=false. 
  48. «Investing in Peace: How Development Aid Can Prevent or Promote Conflict». https://books.google.co.nz/books?id=yZ5zCQAAQBAJ&pg=PT72&dq=east+pakistan+economic+investment+government+spending&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=east%20pakistan%20economic%20investment%20government%20spending&f=false. 
  49. «Bangladesh - The "Revolution" of Ayub Khan, 1958–66». http://countrystudies.us/bangladesh/15.htm. 
  50. «Statehood and the Law of Self-Determination». https://books.google.co.nz/books?id=L7UOyPGYBkwC&pg=PA336&dq=bengali+under+represented+pakistan+civil+service+military&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjy-fiDi7jKAhXLoZQKHYwFBi8Q6AEIHTAA#v=onepage&q=bengali%20under%20represented%20pakistan%20civil%20service%20military&f=false. 
  51. «Suppression of the Muslims». https://books.google.co.nz/books?id=WSW7zbSeq_gC&pg=PA16&dq=bengalis+under+represented+pakistan+military&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwikkeHCrbjKAhXj5KYKHbSLCbQQ6AEIRzAH#v=onepage&q=bengalis%20under%20represented%20pakistan%20military&f=false. 
  52. «Yugoslavia Unraveled». https://books.google.co.nz/books?id=9L6ZayN27PAC&pg=PA322&dq=east+pakistan+cultural+discrimination&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiFlLbLi7jKAhUEoJQKHT9KAf8Q6AEIGzAA#v=onepage&q=east%20pakistan%20cultural%20discrimination&f=false. 
  53. «The sky, the mind, the ban culture». http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=140968. 
  54. Bangladesh cyclone of 1991. Britannica Online Encyclopedia.
  55. «Bangladesh - Emerging Discontent, 1966–70». http://countrystudies.us/bangladesh/16.htm. 
  56. «Bengal Politics in Britain». https://books.google.co.nz/books?id=TCxKAgAAQBAJ&pg=PA129&dq=maulana+bhashani+independence+of+bangladesh&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjskr-QrLjKAhVCW6YKHf6rAPMQ6AEIITAB#v=onepage&q=maulana%20bhashani%20independence%20of%20bangladesh&f=false. 
  57. «The Pearson General Knowledge Manual 2012». https://books.google.com.bd/books?id=I9OyQ9mEpxkC&pg=SL1-PA125&lpg=SL1-PA125&dq=23+march+1971+republic+day+east+pakistan&source=bl&ots=-hmy1MhbL-&sig=MdFFaGdHX8SFQExJb_tLr-LiMF4&hl=en&sa=X&ei=xx_iVNDYAo-zuASi7IHoDA&ved=0CCYQ6AEwBQ#v=onepage&q=23%20march%201971%20republic%20day%20east%20pakistan&f=false. 
  58. «Politics in South Asia». https://books.google.co.nz/books?id=BAJNBQAAQBAJ&pg=PA111&dq=pakistani+military+junta+1971&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjjib31g_LJAhWEIaYKHTk0DjUQ6AEIRDAI#v=onepage&q=pakistani%20military%20junta%201971&f=false. 
  59. «The Blood Telegram». https://books.google.co.nz/books?id=j9RongEACAAJ&dq=operation+searchlight+sustained+military+assault+east+pakistan&hl=en&sa=X&redir_esc=y. 
  60. «Blood and Soil». https://books.google.co.nz/books?id=R5p7cRyK748C&pg=PA575&dq=operation+searchlight+against+east+pakistan&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjh-sOzgPLJAhWiG6YKHSozCy0Q6AEIMDAE#v=onepage&q=operation%20searchlight%20against%20east%20pakistan&f=false. 
  61. «Subalterns and Raj». https://books.google.co.nz/books?id=fXjdAAAAQBAJ&pg=PA191&dq=sheikh+mujibur+rahman+arrest+26+march+1971&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwje2NyRgfLJAhUGrKYKHS-rAWQ4ChDoAQg6MAY#v=onepage&q=sheikh%20mujibur%20rahman%20arrest%2026%20march%201971&f=false. 
  62. «In the Line of Fire». https://books.google.co.nz/books?id=ZBws32j4zwYC&pg=PT70&dq=sheikh+mujibur+rahman+prime+minister+elect+pakistan&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=sheikh%20mujibur%20rahman%20prime%20minister%20elect%20pakistan&f=false. 
  63. «Four Miles to Freedom». https://books.google.co.nz/books?id=LFYiAgAAQBAJ&pg=PT112&dq=sheikh+mujibur+rahman+arrest+26+march+1971&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwje2NyRgfLJAhUGrKYKHS-rAWQ4ChDoAQgaMAA#v=onepage&q=sheikh%20mujibur%20rahman%20arrest%2026%20march%201971&f=false. 
  64. «Plight and Fate of Women During and Following Genocide». https://books.google.co.nz/books?id=crJ7ai7GJH0C&pg=PA47&dq=1971+bangladesh+genocide+students+intellectuals+politicians&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi1nsfcqurJAhUE3WMKHeNkBvsQ6AEIGjAA#v=onepage&q=1971%20bangladesh%20genocide%20students%20intellectuals%20politicians&f=false. Ανακτήθηκε στις 21 December 2015. 
  65. «Bangladesh sets up war crimes court». http://www.aljazeera.com/news/asia/2010/03/2010325151839747356.html. 
  66. 66,0 66,1 «The International Law of Occupation». https://books.google.com.bd/books?id=f19hVb54_s8C&pg=PA190&dq=global+public+opinion+pakistan+1971&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwixkdjdptfJAhWLSI4KHRyoD6MQ6AEIRzAI#v=onepage&q=global%20public%20opinion%20pakistan%201971&f=false. 
  67. «In Bangladesh, Ted Kennedy revered». http://edition.cnn.com/2009/POLITICS/08/27/bangladesh.kennedy.impact/. 
  68. «Bangladesh to honour Bob Dylan and George Harrison». Telegraph.co.uk. 19 October 2012. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/bangladesh/9620324/Bangladesh-to-honour-Bob-Dylan-and-George-Harrison.html. 
  69. «Joan Baez: Singing heroine of 1971 left out of Shommyanona list». The Opinion Pages. http://opinion.bdnews24.com/2012/04/10/joan-baez-singing-heroine-of-1971-left-out-of-shommyanona-list/. 
  70. Administrator. «Muktijuddho (Bangladesh Liberation War 1971) part 24 - Friends of Bangladesh - History of Bangladesh». Londoni. http://www.londoni.co/index.php/history-of-bangladesh?id=185. 
  71. LaPorte, R (1972). «Pakistan in 1971: The Disintegration of a Nation». Asian Survey 12 (2): 97–108. doi:10.1525/as.1972.12.2.01p0190a. 
  72. Rummel, Rudolph J. (1997) "Statistics of Democide: Genocide and Mass Murder Since 1900". Transaction Publishers, Rutgers University. ISBN 3-8258-4010-7, Chapter 8, Table 8.2 Pakistan Genocide in Bangladesh Estimates, Sources, and Calculations.
  73. «1971». https://books.google.co.nz/books?id=u6gQCgAAQBAJ&pg=PT247&dq=homecoming+of+mujibur+rahman&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjy9sGsrurJAhUQ32MKHagDB-QQ6AEIMTAF#v=onepage&q=homecoming%20of%20mujibur%20rahman&f=false. Ανακτήθηκε στις 21 December 2015. 
  74. Πρότυπο:Cite av media
  75. «Conflict Between India and Pakistan». https://books.google.com.bd/books?id=vLwOck15eboC&pg=PA192&dq=indian+forces+withdrawal+bangladesh+1972+sheikh+mujib&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiz-IrO-dPJAhXKj44KHQYkCCMQ6AEIGzAA#v=onepage&q=indian%20forces%20withdrawal%20bangladesh%201972%20sheikh%20mujib&f=false. 
  76. «::Bangladesh & The World::15th Anniversary Special». http://archive.thedailystar.net/suppliments/2006/15thanniv/bangladesh&theworld/bd_world21.htm. Ανακτήθηκε στις 21 December 2015. 
  77. «A Political Chronology of Central, South and East Asia». https://books.google.com.bd/books?id=f5wcH0abSQcC&pg=PA18&lpg=PA18&dq=justice+abdus+sattar+burma&source=bl&ots=fvdIEeiQot&sig=njSFWT1JYDqCFai7ZbnCWjF32iE&hl=en&sa=X&ved=0CEUQ6AEwBWoVChMI8ObBprH-yAIVRbaOCh0yaQAT#v=onepage&q=justice%20abdus%20sattar%20burma&f=false. 
  78. 78,0 78,1 CIA World Factbook
  79. http://www.aljazeera.com/news/asia/2013/04/20134228193405981.html
  80. Bangladesh's new president to be elected on Feb. 16_English_Xinhua
  81. Bangladesh's new parliament to hold 1st session on Jan. 25 - People's Daily Online
  82. Bangladesh president to continue, BBC News, 5 Σεπτεμβρίου 2007
  83. Awami League's senior leader Zillur Rahman to become Bangladesh's next president - People's Daily Online
  84. Zillur Rahman becomes only candidate for Bangladeshi presidential election - People's Daily Online
  85. Zillur Rahman declared as Bangladesh's new President - People's Daily Online
  86. «Bangladesh's per capita income $1,190». bdnews24.com. http://bdnews24.com/economy/2014/05/21/bangladesh-s-per-capita-income-1190. 
  87. «CIA - The World Factbook». Central Intelligence Agency. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 June 2011. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bg.html. Ανακτήθηκε στις 8 August 2011. 
  88. «FAOSTAT 2008 by Production». faostat.fao.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 May 2008. http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx. Ανακτήθηκε στις 6 June 2008. 
  89. Golub, Stephen; Varma, Abir (February 2014). Fishing Exports and Economic Development of Least Developed Countries: Bangladesh, Cambodia, Comoros, Sierra Leone and Uganda (Report). Swarthmore College. http://www.swarthmore.edu/sites/default/files/assets/documents/user_profiles/sgolub1/UNCTAD.fisheries.final.pdf. .
  90. «The Financialexpress-bd». Old.thefinancialexpress-bd.com. 2015-11-15. http://old.thefinancialexpress-bd.com/2015/11/15/117755/print. Ανακτήθηκε στις 2015-12-17. 
  91. Hassan, Nazmul (26 March 2005). «Pharmaceutical Sector Growing Fast». Arab News. http://www.arabnews.com/node/264387. 
  92. Lane, EJ (13 February 2015). «Bangladesh's drug industry meets nearly all domestic demand, eyes exports». Fierce Pharma Asia. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 October 2015. https://web.archive.org/web/20151001085409/http://www.fiercepharmaasia.com/story/bangladeshs-drug-industry-meets-nearly-all-domestic-demand-eyes-exports/2015-02-13. 
  93. Lakshmi, Aiswarya (2015-03-10). «Bangladesh Mulls Investments in Shipbuilding». Marinelink.com. http://www.marinelink.com/news/shipbuilding-investments387313.aspx. Ανακτήθηκε στις 2015-12-17. 
  94. «Bangladesh: Human Development Indicators». undp.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 March 2013. https://web.archive.org/20130330094858/http://hdrstats.undp.org/en/countries/profiles/BGD.html. 
  95. BBC NEWS | South Asia | Bangladesh guard mutiny 'spreads'
  96. Bangladesh guard mutiny 'is over', BBC World, 26 Φεβρουαρίου 2009.
  97. Ελεύθερος Τύπος, 2 Μαρτίου 2009.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα