Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τζαμάικα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 18°09′N 77°18′W / 18.15°N 77.3°W / 18.15; -77.3

Τζαμάικα
Jamaica

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: «Out of many, one people»
(Από πολλούς, ένας λαός)
Εθνικός ύμνος: Jamaica, Land We Love
«Τζαμάικα, Γη Που Αγαπάμε»

Βασιλικός ύμνος: God Save the King
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
και μεγαλύτερη πόληΚίνγκστον
17°59′N 76°48′W / 17.983°N 76.800°W / 17.983; -76.800 (Κίνγκστον)
αγγλικά
Ενιαία Συνταγματική Κοινοβουλευτική Μοναρχία
Κάρολος Γ΄
Πάτρικ Άλεν
Άντριου Χόλνες
Ανεξαρτησία
- από Ηνωμένο Βασίλειο
Ισχύον Σύνταγμα

6 Αυγούστου 1962

6 Αυγούστου 1962
  Σύνολο
  % Νερό
Ακτογραμμή

10.991 km2 (160η)
1,5
1.022 km
Πληθυσμός
  Απογραφή 2022 
  Πυκνότητα 

2.774.538[1] (141η) 
252,4 κατ./km2 (59η) 
ΑΕΠ (ΙΑΔ)
  Ολικό  (2024)
  Κατά κεφαλή 

33,084 δισ. $[2]  
12.032 $[2]  
ΑΕΠ (ονομαστικό)
  Ολικό  (2024)
  Κατά κεφαλή 

20,069 δισ. $[2]  
7.298 $[2]  
ΔΑΑ (2023)Αύξηση 0,720[3] (117η)  υψηλός
ΝόμισμαΔολάριο Τζαμάικας (JMD)
(UTC -5)
Internet TLD.jm
Οδηγούν στααριστερά
Κωδικός κλήσης+1-876

Η Τζαμάικα ή αλλιώς Ιαμαϊκή[4] (αγγλικά: Jamaica, τζαμαϊκανικά πατουά: Jumieka) είναι μια νησιωτική χώρα με έκταση 10.991 τ.χλμ. και πληθυσμό 2.774.538 κατοίκους,[1] σύμφωνα με την απογραφή του 2022. Πρωτεύουσα της χώρας είναι το Κίνγκστον, με πληθυσμό 584.627 κατοίκους,[5] σύμφωνα με την απογραφή του 2011.

Η Τζαμάικα είναι η τρίτη σε έκταση νήσος των λεγομένων Μεγάλων Αντιλλών στην Καραϊβική θάλασσα και βρίσκεται περίπου 145 χλμ. (90 ναυτικά μίλια) νότια από την Κούβα και 191 χλμ. (119 μίλια) δυτικά της νήσου Ισπανιόλας, η οποία χωρίζεται σε δύο κράτη την Αϊτή και τη Δομινικανή Δημοκρατία. Οι ιθαγενείς της την αποκαλούν «Σαϋμάκα» (= νήσος με άφθονα νερά) εξ ου και το κατά παραφθορά διεθνές της όνομα Τζαμάικα.

Η Τζαμάικα κατοικούνταν από τους αυτόχθονες πληθυσμούς των Αραουάκων και των Ταΐνο, και τέθηκε υπό ισπανική κυριαρχία μετά την άφιξη του Χριστόφορου Κολόμβου το 1494. Πολλοί από τους αυτόχθονες πέθαναν από νόσους που έφεραν οι Ευρωπαίοι, και έτσι οι Ισπανοί μετέφεραν Αφρικανούς σκλάβους ως εργάτες. Οι Ισπανοί ονόμασαν τη νήσο, Σαντιάγκο, και παρέμεινε στην κατοχή της Ισπανίας μέχρι το 1655, όταν η Αγγλία (αργότερα Μεγάλη Βρετανία) κατέκτησε το νησί και το μετονόμασε σε Τζαμάικα. Υπό τη Βρετανική αποικιακή αυτοκρατορία, η Τζαμάικα έγινε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ζάχαρης, με τις φυτείες ζάχαρης να εξαρτώνται από τους σκλάβους που εισάγονταν από την Αφρική. Όλοι οι δούλοι απελευθερώθηκαν το 1838 και πολλοί απελεύθεροι επέλεξαν να έχουν μικρά αγροκτήματα αντί να εργάζονται στις φυτείες. Από το 1840, οι Βρετανοί άρχισαν να φέρνουν Κινέζους και Ινδούς εργάτες για να εργαστούν στις φυτείες. Το νησί απέκτησε την ανεξαρτησία του από το Ηνωμένο Βασίλειο στις 6 Αυγούστου του 1962.[6]

Με 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους, η Τζαμάικα είναι η τρίτη πιο πολυπληθής αγγλόφωνη χώρα στην Αμερική (μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά), και η τέταρτη πολυπληθέστερη χώρα στην Καραϊβική. Οι Τζαμαϊκανοί είναι κυρίως αφρικανικής καταγωγής. Λόγω του υψηλού ποσοστού μετανάστευσης για εργασία από το 1960, η Τζαμάικα έχει μια μεγάλη διασπορά σε όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα στον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι ιθαγενείς, Αραουάκοι και Ταΐνο, έχοντας καταγωγή από τη Νότιο Αμερική, εγκαταστάθηκαν στο νησί μεταξύ 4000 και 1000 π.Χ.[7] Όταν ο Χριστόφορος Κολόμβος έφτασε το 1494, υπήρχαν περισσότερα από 200 χωριά, τα οποία διοικούνταν από τους «caciques» (αρχηγοί των χωριών). Η νότια ακτή της Τζαμάικα ήταν η πιο πυκνοκατοικημένη, ιδιαίτερα γύρω από την περιοχή που σήμερα είναι γνωστή ως Παλιό Λιμάνι.[7] Ακόμα και όταν οι Άγγλοι πήραν τον έλεγχο του νησιού, το 1655, οι Ταΐνο εξακολουθούσαν να κατοικούν στην Τζαμάικα.

Ισπανική κυριαρχία (1509–1655)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χριστόφορος Κολόμβος διεκδίκησε την Τζαμάικα για την Ισπανία μόλις έφτασε εκεί το 1494. Ενάμισι χιλιόμετρο δυτικά του κόλπου της Αγίας Άννας βρίσκεται η τοποθεσία του πρώτου ισπανικού οικισμού στο νησί, της Σεβίλλης, η οποία ιδρύθηκε το 1509 και εγκαταλείφθηκε γύρω στο 1524 επειδή κρίθηκε ανθυγιεινή.[8] Το 1534 η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Βίγια δε λα Βέγκα (Villa de la Vega) (αργότερα Σαντιάγο δε λα Βέγκα (Santiago de la Vega)), που σήμερα ονομάζεται Σπάνις Τάουν. Ο οικισμός αυτός χρησίμευσε ως πρωτεύουσα της Τζαμάικας κατά τη διάρκεια της ισπανικής αλλά και της αγγλικής κυριαρχίας, από την ίδρυσή της το 1534 μέχρι το 1872, οπότε η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Κίνγκστον.

Βρετανική κυριαρχία (1655–1962)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάιο του 1655, περίπου 7.000 Άγγλοι στρατιώτες έφτασαν στην πρωτεύουσα της Τζαμάικα, Σπάνις Τάουν, και σύντομα την κατέλαβαν νικώντας το μικρό αριθμό των ισπανικών στρατευμάτων (εκείνη την περίοδο, ολόκληρος ο πληθυσμός της Τζαμάικα αριθμούσε περίπου 2.500 άτομα).[9] Η Ισπανία ποτέ δεν ανέκτησε την Τζαμάικα, χάνοντας τη μάχη του Ocho Rios το 1657 και τη μάχη του Rio Nuevo το 1658. Με τη Συνθήκη της Μαδρίτης του 1670 περιήλθε επίσημα στις κτήσεις της Αγγλίας ως Τζαμάικα (Jamaica) και αποτέλεσε σημαντική ναυτική βάση των Δυτικών Ινδιών.

Το 1944 η Αγγλία παραχώρησε αυτονομία και στις 6 Αυγούστου του 1962 ανακηρύχθηκε ανεξάρτητη χώρα. Στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν μια από τις βρετανικές αποικίες που συμπεριελήφθησαν στη αμερικανο-βρετανική Συμφωνία αντιτορπιλικών έναντι βάσεων όπου και δημιουργήθηκε στρατιωτική βάση στη νότια περιοχή.

Η Τζαμάικα αποτελεί υπόλειμμα του εν μέρει καταποντισθέντος «τόξου των Αντιλλών» και έχει ως σημαντικότερη οροσειρά τα Κυανά όρη που φθάνουν σε ύψος τα 2.250 μέτρα. Προς τα ΒΔ. της νήσου βρίσκεται η μεγάλη θαλάσσια τάφρος των Κέιμαν της οποίας το βάθος υπολογίζεται να υπερβαίνει τα 6.000 μέτρα.

Το κλίμα είναι θερμό, τροπικό με άφθονες βροχές που τροφοδοτούν πολλούς αλλά μικρής διαδρομής ποταμούς που ορισμένοι απορροφούνται από το αμμώδες έδαφος πριν εκβάλουν στη θάλασσα. Η Τζαμάικα βρίσκεται εντός της ζώνης τυφώνων (Hurricane zone).

Διοικητική διαίρεση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Οι επαρχίες είναι χρωματισμένες και οι ενορίες αριθμημένες

Η Τζαμάικα διαιρείται σε 14 ενορίες, οι οποίες ομαδοποιούνται σε τρεις επαρχίες. Οι επαρχίες είναι με μαύρα γράμματα:

ΕνορίαΠρωτεύουσα
    ΚορνουάλληΜοντέγκο Μπέυ
1ΑννόβεροΛούσεα
2Αγία ΕλίζαμπεθΜπλακ Ρίβερ
3ΤρελόνιΦάλμουθ
4Άγιος ΙάκωβοςΜοντέγκο Μπέυ
5ΓουεστμόρλαντΣαβάννα-λα-Μαρ
    ΜίντλσεξΣπάνις Τάουν
6ΚλάρεντονΜέι Πεν
7ΜάντσεστερΜαντεβίλ
8Αγία ΜαρίαΠορτ Μαρία
9Αγία ΚατερίνηΣπάνις Τάουν
10Αγία ΆνναΣαιντ Ανς Μπέυ
    ΣάρεϊΚίνγκστον
11ΚίνγκστονΚίνγκστον
12ΠόρτλαντΠορτ Αντόνιο
13Άγιος ΑνδρέαςΧαφ Γουέι Τρι
14Άγιος ΘωμάςΜόραντ Μπέυ

Φυλετική δημογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από την απογραφή του πληθυσμού της χώρας το 2011, η οποία έγινε από το Πανεπιστήμιο των Δυτικών Ινδίων (University of the West Indies).

Εθνική προέλευση Ποσοστό Πληθυσμός
Αφρικανοί 76.3 2,047,668
Αφροευρωπαίοι (μιγάδες) 15.1 405,240
Ινδοί ή αφροινδοί 3.4 91,246
Λευκοί 3.2 85,878
Κινέζοι 1.2 32,224
Άλλοι 0.8 21,470
Σύνολο 100.0% 2,683,707

Οι ποικίλες εθνοτικές ρίζες της Τζαμάικας αποτυπώνονται στο εθνικό σύνθημα «Out of Many One People» («Από πολλούς, ένας λαός»). Ωστόσο, η καταλληλότητά του έχει αμφισβητηθεί, καθώς οι Ιαμαϊκανοί ανήκουν στη συντριπτική τους πλειονότητα σε μία μόνο φυλή. Οι «πατέρες του έθνους» υπήρξαν κυρίως λευκοί ή μιγάδες, μη αντιπροσωπευτικοί των απόψεων της πλειοψηφικής μαύρης πληθυσμιακής ομάδας.[10][11][12]

Η πλειονότητα του πληθυσμού είναι αφρικανικής ή μερικώς αφρικανικής καταγωγής, με πολλούς να εντοπίζουν την προέλευσή τους στις χώρες της Δυτικής Αφρικής, κυρίως στη σημερινή Γκάνα και Νιγηρία.[13][14] Άλλες σημαντικές προγονικές ρίζες προέρχονται από την Ευρώπη,[15] τη Νότια Ασία και την Ανατολική Ασία.[εκκρεμεί παραπομπή] Είναι ασυνήθιστο για τους Τζαμαϊκανούς να αυτοπροσδιορίζονται βάσει φυλής, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες· οι περισσότεροι θεωρούν την τζαμαϊκανή εθνικότητα ως ταυτότητα από μόνη της, προσδιοριζόμενοι απλώς ως «Τζαμαϊκανοί», ανεξαρτήτως εθνοτικής προέλευσης.[16][17] Έρευνα έδειξε ότι ο μέσος γενετικός συνδυασμός στο νησί είναι 78,3% Υποσαχάρια Αφρική, 16,0% Ευρώπη και 5,7% Ανατολική Ασία.[18]

Πιο ακριβής μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο των Δυτικών Ινδιών έδειξε ότι ο πληθυσμός της Τζαμάικα αποτελείται από 76,3% άτομα αφρικανικής καταγωγής ή μαύρους, 15,1% άτομα αφροευρωπαϊκής καταγωγής (γνωστοί τοπικά ως Brown Man ή Browning Class), 3,4% ινδικής και αφροϊνδικής καταγωγής, 3,2% λευκούς, 1,2% Κινέζους και 0,8% άλλες ομάδες. Οι Μαρούν της Τζαμάικα, στις κοινότητες του Ακομπόνγκ και αλλού, είναι απόγονοι σκλάβων που δραπέτευσαν από τις φυτείες και εγκαταστάθηκαν στην ενδοχώρα, όπου δημιούργησαν αυτόνομες κοινότητες.[19][20][21] Πολλοί Μαρούν εξακολουθούν να διατηρούν τις δικές τους παραδόσεις και να μιλούν την τοπική γλώσσα τους, γνωστή ως Κρομάντι (Kromanti).[22]

Οι Ασιάτες αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη ομάδα (μετά την τάξη των αφρουερωπαίων, δηλαδή απογόνων μιγάδων της δουλοκτητικής περιόδου και μεταγενέστερων μεικτών ενώσεων) και περιλαμβάνουν ινδο-τζαμαϊκανούς και κινεζο-τζαμαϊκανούς.[23] Οι περισσότεροι κατάγονται από συμβασιούχους εργάτες που έφερε η βρετανική αποικιακή διοίκηση για να καλύψουν τα κενά εργασίας μετά την κατάργηση της δουλείας το 1838. Μαζί με τους Ινδούς, οι Κινέζοι της Τζαμάικα διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην κοινότητα και την ιστορία του νησιού.[εκκρεμεί παραπομπή] Περίπου 20.000 Τζαμαϊκανοί έχουν λιβανέζικη και συριακή καταγωγή.[24] Οι περισσότεροι ήταν Χριστιανοί μετανάστες που διέφυγαν από την οθωμανική κατοχή του Λιβάνου στις αρχές του 19ου αιώνα. Οι απόγονοί τους εξελίχθηκαν σε επιτυχημένους πολιτικούς και επιχειρηματίες.[εκκρεμεί παραπομπή]

Βόρεια προάστια του Κίνγκστον, η πρωτεύουσα της Τζαμάικας και η μεγαλύτερη πόλη της χώρας

Το πρώτο κύμα Άγγλων εποίκων κατέφθασε στο νησί το 1655, μετά την κατάληψή του από τους Ισπανούς, και ιστορικά αποτέλεσε την κυρίαρχη ομάδα. Οι πρώτοι Ιρλανδοί έφτασαν στην Τζαμάικα τον 17ο αιώνα ως αιχμάλωτοι πολέμου και, αργότερα, ως συμβασιούχοι εργάτες. Κατάδικοι πολέμου από τη Σκωτία, που ταυτοποιήθηκαν από τον Όλιβερ Κρόμγουελ, εξορίστηκαν στην Τζαμάικα τη δεκαετία του 1650· απόρροια αυτού υπήρξε η σημαντική επιρροή των Σκωτσέζων και των σκωτσέζων-τζαμαϊκανών στο νησί, με αποτέλεσμα πολλά κοινά σκωτσέζικα επώνυμα στους κατοίκους, τοπωνύμια σκωτσέζικης προέλευσης, την ίδρυση πρεσβυτεριανών εκκλησιών τον 17ο αιώνα, αλλά και την έμπνευση της εθνικής σημαίας της Τζαμάικα από τη σημαία της Σκωτίας.[25]

Σημαντική είναι και η παρουσία Τζαμαϊκανών πορτογαλικής καταγωγής, οι οποίοι ανήκουν κατά κύριο λόγο στην εβραϊκή σεφαραδίτικη παράδοση.[26][27][28][29] Οι πρώτοι Εβραίοι έφθασαν ως εξερευνητές από την Ισπανία τον 15ο αιώνα, αφού εξαναγκάστηκαν να επιλέξουν μεταξύ εξορίας ή εξαναγκαστικού εκχριστιανισμού. Μικρός αριθμός από αυτούς έγινε ιδιοκτήτης σκλάβων ή πειρατής.[30] Ο Ιουδαϊσμός απέκτησε σταδιακά σημαντική επιρροή στην Τζαμάικα, κάτι που διαφαίνεται και σήμερα από τα πολυάριθμα εβραϊκά κοιμητήρια ανά τη χώρα. Κατά το ολοκαύτωμα, η Τζαμάικα αποτέλεσε καταφύγιο για Εβραίους που διέφευγαν από τους διωγμούς στην Ευρώπη.[31]

Μέχρι το 2015 η μετανάστευση είχε αυξηθεί, κυρίως από την Κίνα, την Αϊτή, την Κούβα, την Κολομβία και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Περίπου 20.000 Λατινοαμερικανοί ζούσαν στην Τζαμάικα.[32] Το 2016, ο πρωθυπουργός Άντριου Χόλνες πρότεινε να καθιερωθεί η ισπανική ως δεύτερη επίσημη γλώσσα της χώρας.[33] Περίπου 7.000 Αμερικανοί κατοικούν στην Τζαμάικα.[εκκρεμεί παραπομπή]

Μεγαλύτερες πόλεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μεγαλύτερες πόλεις ή περιοχές (Τζαμάικα) Demographic Statistics 2016, pp. 15–16 (2011 Census)
Κατάταξη Όνομα Ενορία Πληθ.
1ΚίνγκστονΚίνγκστον661,862
2ΠόρτμορΑγία Κατερίνη182,153
3Σπάνις ΤάουνΑγία Κατερίνη147,152
4Μοντέγκο ΜπέυΆγιος Ιάκωβος110,115
5Μέι ΠενΚλάρεντον61,548
6ΜαντεβίλΜάντσεστερ49,695
7Ολντ ΧάρμπορΑγία Κατερίνη28,912
8Σαβάννα-λα-ΜαρΟυεστμόρλαντ22,633
9Ότσο ΡίοςΑγία Άννα16,671
10ΛίνστεντΑγία Κατερίνη15,231

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2023 του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Θεμάτων των Ηνωμένων Εθνών, ήταν 71,5 έτη (69,0 έτη για τους άνδρες και 74,0 έτη για τις γυναίκες)[34] ενώ η διάμεση ηλικία ήταν τα 31,7 έτη.[34]

Αγγλικανική εκκλησία στο Μαντεβίλ (χτισμένη περίπου το 1816), στην ενορία του Μάντσεστερ.

Θρησκεία στην Τζαμάικα (2011)[35]

  Άθρησκοι (21.3%)
  Άλλο (6.5%)
  Ακαθόριστο (2.2%)

Ο Χριστιανισμός είναι η κύρια θρησκεία της Τζαμάικα.[36][37] Περίπου το 70% του πλυθησμού ανήκει σε προτεσταντικές ομολογίες, ενώ οι καθολικοί αποτελούν μόλις το 2% του πληθυσμού.[38] Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, οι μεγαλύτερες προτεσταντικές εκκλησίες της χώρας είναι: η Εκκλησία του Θεού (24%), η Εκκλησία Αντβεντιστών της Εβδόμης Ημέρας (11%), οι Πεντηκοστιανοί (10%), οι Βαπτιστές (7%), οι Αγγλικανοί (4%), η Ενωμένη Εκκλησία (2%), οι Μεθοδιστές (2%), οι Μοραβιανοί (1%) και οι Αδελφοί του Πλύμουθ (1%).[39] Ο Μπεντουαρντισμός (Bedwardism) αποτελεί μορφή χριστιανισμού εγχώριας προέλευσης, που ορισμένες φορές θεωρείται ξεχωριστή θρησκεία.[40][41] Η χριστιανική πίστη ενισχύθηκε με την αποδοχή που βρήκε μέσω των Βρετανών χριστιανών πολέμιων της δουλείας και βαπτιστών ιεραποστόλων, οι οποίοι συνεργάστηκαν με μορφωμένους πρώην σκλάβους στον αγώνα κατά της δουλείας.[42]

Το κίνημα του Ρασταφαριανισμού αριθμούσε 29.026 πιστούς σύμφωνα με την απογραφή του 2011, εκ των οποίων 25.325 άνδρες και 3.701 γυναίκες.[43] Η θρησκεία γεννήθηκε στην Τζαμάικα τη δεκαετία του 1930 και, αν και έχει ρίζες στον χριστιανισμό, διαθέτει έντονο αφροκεντρικό προσανατολισμό, αποδίδοντας τιμές σε μορφές όπως ο Τζαμαϊκανός μαύρος εθνικιστής Μάρκους Γκάρβι και ο Χαϊλέ Σελασιέ, πρώην αυτοκράτορας της Αιθιοπίας.[44][45] Ο Ρασταφαριανισμός διαδόθηκε στη συνέχεια διεθνώς, ιδίως σε περιοχές με μεγάλες αφρικανικές ή μαύρες διασπορές.[46][47]

Διάφορα θρησκευτικά συστήματα και παραδοσιακές πρακτικές αφρικανικής προέλευσης εξακολουθούν να ασκούνται στο νησί, όπως τα Kumina, Convince, Myal και Obeah.[48][49][50]

Άλλες θρησκείες στην Τζαμάικα περιλαμβάνουν τους Μάρτυρες του Ιεχωβά (2% του πληθυσμού), την πίστη Μπαχάι —η οποία εκτιμάται ότι έχει περίπου 8.000 οπαδούς[51] και 21 Τοπικές Πνευματικές Συνελεύσεις[52]— την Εκκλησία του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών,[53] τον Βουδισμό και τον Ινδουισμό.[54][55] Η ινδουιστική εορτή Ντιβάλι γιορτάζεται κάθε χρόνο από την ινδο-τζαμαϊκανή κοινότητα.[56][57]

Υπάρχει επίσης μία μικρή εβραϊκή κοινότητα περίπου 200 ατόμων, που αυτοπροσδιορίζονται ως Φιλελεύθεροι-Συντηρητικοί.[58] Οι πρώτοι Εβραίοι στην Τζαμάικα εντοπίζουν τις ρίζες τους στην Ισπανία και την Πορτογαλία του πρώιμου 15ου αιώνα.[59] Η Καχάλ Καντός Σάαρε Σαλόμ (Kahal Kadosh Shaare Shalom), γνωστή και ως Ενωμένη Κοινότητα Ισραηλιτών (United Congregation of Israelites), είναι ιστορική συναγωγή που βρίσκεται στο Κίνγκστον. Χτισμένη αρχικά το 1912, αποτελεί την επίσημη και μοναδική συναγωγή που διατηρείται στο νησί. Ο άλλοτε πολυπληθής εβραϊκός πληθυσμός της Τζαμάικα έχει στο πέρασμα του χρόνου εθελοντικά ασπαστεί τον χριστιανισμό.[60] Η Σάρε Σαλόμ είναι μία από τις ελάχιστες συναγωγές στον κόσμο με δάπεδο καλυμμένο με άμμο και αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό.[61][62]

Μια ιστορική επέτειος της γιορτής της Ασούρα στην Τζαμάικα, που τοπικά είναι γνωστή ως Χουσέι (Hussay) ή Χοσέι (Hosay)

Άλλες μικρότερες κοινότητες περιλαμβάνουν τους Μουσουλμάνους, που δηλώνουν περίπου 5.000 πιστούς.[63] Οι μουσουλμανικές γιορτές της Ασούρα (γνωστής τοπικά ως Hussay ή Hosay) και του Ιντ εορτάζονται στο νησί εδώ και αιώνες. Στο παρελθόν, κάθε φυτεία σε κάθε ενορία γιόρταζε το Hosay. Σήμερα αποκαλείται «ινδικό καρναβάλι» και είναι ιδιαίτερα γνωστό στην Κλάρεντον, όπου γιορτάζεται κάθε Αύγουστο. Στην τελετή συμμετέχουν άνθρωποι όλων των θρησκειών, δείχνοντας αμοιβαίο σεβασμό.[64][65]

Πολίτευμα της χώρας είναι η Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία στα πλαίσια της Κοινοπολιτείας. Αρχηγός του Κράτους είναι ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου και εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη (στο αξίωμα αυτό υπηρετεί από τις 26 Φεβρουαρίου του 2009 ο Πάτρικ Άλεν).

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

Στις βουλευτικές εκλογές στις 3 Σεπτεμβρίου του 2007 το αντιπολιτευόμενο Εργατικό Κόμμα της Τζαμάικα κέρδισε οριακή νίκη και πρωθυπουργός ορκίστηκε οκτώ ημέρες μετά ο Μπρους Γκόλντινγκ. Ο Γκόλντινγκ παραιτήθηκε το 2011 και αντικαταστάθηκε από τον Άντριου Χόλνες. Ο τελευταίος ηττήθηκε στις εκλογές του 2011. Τον Ιανουάριο του 2012 η Πόρσια Σίμσον-Μίλερ ορκίστηκε ξανά στην πρωθυπουργία.

  1. 1 2 «Census 2022». Statistical Institute of Jamaica. Ανακτήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2025.
  2. 1 2 3 4 «Τζαμάικα». ΔΝΤ. Απρίλιος 2025. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2025.
  3. «Human Development Report 2025» (PDF) (στα Αγγλικά). United Nations Development Programme. 6 Μαΐου 2025. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 6 Μαΐου 2025.
  4. Ιαμαϊκή[νεκρός σύνδεσμος] eurovoc.europa.eu
  5. Τζαμάικα
  6. Ανεξαρτησία
  7. 1 2 Οι Ταΐνο της Τζαμάικας
  8. «Ιστορία της Τζαμάικας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Σεπτεμβρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2016.
  9. Thame, Maziki (2021). «Jamaica, Covid-19 and Black freedom». Cultural Dynamics 33 (3): 220–232. doi:10.1177/09213740211014331. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09213740211014331?icid=int.sj-full-text.similar-articles.3.
  10. «Out of many, one people: Motto or myth? – Jamaica Observer». 2 Αυγούστου 2015.
  11. «Maziki Thame | Race and legitimacy in Jamaican politics». 26 Μαΐου 2024.
  12. «Encyclopedia Britannica – Jamaica». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2019.
  13. Richardson, David· Tibbles, Anthony· Schwarz, Suzanne (2007). Liverpool and Transatlantic Slavery. Liverpool University Press. σελ. 141. ISBN 978-1-84631-066-9.
  14. Tortello, Rebecca (3 November 2003). «Out of Many Cultures The People Who Came The Arrival of the Indians». Jamaica Gleaner. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 July 2017. https://web.archive.org/web/20170701070917/http://old.jamaica-gleaner.com/pages/history/story0057.htm.
  15. Graham, George (30 Ιουλίου 2007). «Out of Many One People, We Are A Race Apart». Jamaicans.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020.
  16. Benjamin, Glen (17 Μαΐου 2016). «5 Reasons Many Jamaicans Don't Understand Racism». jamaicans.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2018.
  17. Simms, Tanya M.; Rodríguez, Carol E.; Rodríguez, Rosa; Herrera, René J. (May 2010). «The genetic structure of populations from Haiti and Jamaica reflect divergent demographic histories». Am J Phys Anthropol 142 (1): 49–66. doi:10.1002/ajpa.21194. PMID 19918989. https://www.researchgate.net/publication/38094802. Ανακτήθηκε στις 18 May 2015.
  18. Michael Sivapragasam, After the Treaties: A Social, Economic and Demographic History of Maroon Society in Jamaica, 1739–1842 Αρχειοθετήθηκε 20 May 2021 στο Wayback Machine., PhD Dissertation, African-Caribbean Institute of Jamaica library (Southampton: Southampton University, 2018), pp. 23–24.
  19. E. Kofi Agorsah, "Archaeology of Maroon Settlements in Jamaica", Maroon Heritage: Archaeological, Ethnographic and Historical Perspectives, ed. E. Kofi Agorsah (Kingston: University of the West Indies Canoe Press, 1994), pp. 180–81.
  20. Craton, Michael. Testing the Chains. Cornell University Press, 1982, p. 70.
  21. Bilby, Kenneth (1983). «How the "older heads" talk: A Jamaican Maroon spirit possession language and its relationship to the creoles of Suriname and Sierra Leone». New West Indian Guide / Nieuwe West-Indische Gids 57 (1/2): 37–88. doi:10.1163/13822373-90002097.
  22. The World Factbook Αρχειοθετήθηκε 24 January 2021 στο Wayback Machine. CIA (The World Factbook): Jamaica
  23. «Jamaica Gleaner: Pieces of the Past:The Arrival of the Lebanese». old.jamaica-gleaner.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020.
  24. Adventuresfromelle, Rochelle (27 Οκτωβρίου 2023). «Exploring the Cultural Ties Between Scotland & Jamaica». Adventures from Elle (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2025.
  25. «Portuguese In Jamaica | Why and When Did They Arrive?». My-Island-Jamaica.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2023.
  26. Mirvis, Stanley (2020). The Jews of Eighteenth-Century Jamaica: A Testamentary History of a Diaspora in Transition. Yale University Press. doi:10.2307/j.ctv10sm932. ISBN 978-0-300-23881-5. JSTOR j.ctv10sm932. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2023. Unknown parameter |s2cid= ignored (βοήθεια)
  27. Community (13 Οκτωβρίου 2020). «Jews in Jamaica». The Jewish Museum London (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαΐου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2023.
  28. «PORTUGALITY in Jamaica». portugality.yolasite.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Δεκεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2023.
  29. Urken, Ross Kenneth (7 July 2016). «The Forgotten Jewish Pirates of Jamaica». Smithsonian Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 January 2019. https://web.archive.org/web/20190129181306/https://www.smithsonianmag.com/travel/forgotten-jewish-pirates-jamaica-180959252/. Ανακτήθηκε στις 28 January 2019.
  30. Newman, Joanna (2019). Nearly the new world: the British West Indies and the flight from Nazism, 1933-1945. New York: Berghahn. σελ. 14. ISBN 978-1-78920-334-9. OCLC 1117311744.
  31. «Jamaica *Rastafari * ToZion.org *». www.tozion.org. 28 Ιουλίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2018.
  32. «Jamaica Observer Limited». Jamaica Observer. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 5 Αυγούστου 2019.
  33. 1 2 «World Population Prospects 2024» (XLSX) (στα Αγγλικά). United Nations Department of Economic and Social Affairs. 27 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2025.
  34. The World Factbook
  35. «CIA World Factbook – Jamaica». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2019.
  36. «Encyclopedia Britannica – Jamaica». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2019.
  37. «CIA World Factbook – Jamaica». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2019.
  38. «Jamaica». State.gov. 14 Σεπτεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2009.
  39. Stan Simpson and David Person (2003). Home away from Home: Africans in Americas, Volume 1, Ch 19: Land of Maroons (PDF). Institute for Advanced Journalism Studies. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Ιουλίου 2009. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2008.
  40. «Bedward's Tomb». www.jnht.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020.
  41. Elam, Rachael. «Jamaican Christian Missions:Their Influence in the Jamaican Slave Rebellion of 1831–32 and the End of Slavery» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 27 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2010.
  42. «Jamaica». State.gov. 14 Σεπτεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2009.
  43. Savishinsky, Neil J. "Transnational popular culture and the global spread of the Jamaican Rastafarian movement." NWIG: New West Indian Guide/Nieuwe West-Indische Gids 68.3/4 (1994): 259–281.
  44. «Encyclopedia Britannica – Jamaica». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουλίου 2019.
  45. Stephen D. Glazier, Encyclopedia of African and African-American Religions, 2001, p. 263.
  46. Murrell, Nathaniel Samuel (25 Ιανουαρίου 2010). Afro-Caribbean Religions: An Introduction to Their Historical, Cultural, and Sacred Traditions. Temple University Press. ISBN 9781439901755. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Νοεμβρίου 2020.
  47. Stewart, Dianne M. (7 Ιουλίου 2005). Three Eyes for the Journey: African Dimensions of the Jamaican Religious Experience. Oxford University Press. ISBN 9780198039082. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Φεβρουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2019.
  48. Taylor, Patrick· Case, Frederick (2013). The Encyclopedia of Caribbean Religions: Volume 1: A – L; Volume 2: M – Z. University of Illinois Press. ISBN 9780252094330. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 1 Νοεμβρίου 2020.
  49. Paul Easterling, "The Ifa' Diaspora: The Art of Syncretism, Part 5 – Obeah and Myal" in Αρχειοθετήθηκε 30 July 2019 στο Wayback Machine. (Afrometrics.org, 2017).
  50. «Map Source: www.worldmap.org». 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαρτίου 2016.
  51. Bahá'í International Community (11 August 2006). «Jamaicans celebrate 4th National Baha'i Day». Bahá'í World News Service. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 November 2018. https://web.archive.org/web/20181106235210/https://news.bahai.org/story/468/. Ανακτήθηκε στις 4 December 2008.
  52. «Jamaica – LDS Statistics and Church Facts | Total Church Membership». Mormonnewsroom.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 6 Αυγούστου 2012.
  53. «Jamaica Gleaner: Pieces of the Past: Out of Many Cultures: Roads and Resistance: RELIGIOUS ICONS part 2». old.jamaica-gleaner.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2018.
  54. «Faith in Jamaica | Learn More About What We Believe». www.visitjamaica.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2018.
  55. religiousintelligence.co.uk Αρχειοθετήθηκε 21 February 2009 στο Wayback Machine., religiousfreedom.lib.virginia.edu Αρχειοθετήθηκε 21 February 2009 στο Wayback Machine.
  56. Tortello, Rebecca (3 November 2003). «Out of Many Cultures The People Who Came The Arrival of the Indians». Jamaica Gleaner. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 July 2017. https://web.archive.org/web/20170701070917/http://old.jamaica-gleaner.com/pages/history/story0057.htm.
  57. Haruth Communications· Harry Leichter. «Jamaican Jews». Haruth.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2009.
  58. Dawes, Mark (10 Ιουνίου 2003). «Jews hold firm Life goes on in Old Synagogue». The Gleaner. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαΐου 2011. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2010.
  59. Korney, Stephanie (15 Φεβρουαρίου 2017). «Jews in Jamaica: A Long History & Three "Firsts"». Jamaicans and Jamaica – Jamaicans.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2025.
  60. Kaplan, Dana Evan (10 August 2012). «A Synagogue Drawn in the Sand». Haaretz.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 June 2018. https://web.archive.org/web/20180619190049/https://www.haaretz.com/jewish-footprints-in-the-caribbean-sand-1.5281292. Ανακτήθηκε στις 7 April 2020.
  61. «Why Sand Covers the Floor of One of the Western Hemisphere's Oldest Synagogues». Smithsonian Magazine. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2020.
  62. «Jamaica». State.gov. 14 Σεπτεμβρίου 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2009.
  63. «Hosay Festival, Westmoreland, Jamaica». caribbeanmuslims.com. 14 Φεβρουαρίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2018.
  64. Tortello, Rebecca (3 November 2003). «Out of Many Cultures The People Who Came The Arrival of the Indians». Jamaica Gleaner. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 July 2017. https://web.archive.org/web/20170701070917/http://old.jamaica-gleaner.com/pages/history/story0057.htm.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]