Νότιο Σουδάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 4°51′N 31°36′E / 4.850°N 31.600°E / 4.850; 31.600

Δημοκρατία του Νότιου Σουδάν
Republic of South Sudan

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: "Justice, Liberty, Prosperity"
(Δικαιοσύνη, Ελευθερία, Ευημερία)
Η θέση του Νότιου Σουδάν (πράσινο)
και μεγαλύτερη πόλη Τζούμπα
4°51′N 31°36′E / 4.850°N 31.600°E / 4.850; 31.600 (Τζούμπα)
Αγγλικά
Προεδρική Δημοκρατία
Σάλβα Κιίρ Μαγιαρντίτ
Ταμπάν Ντενγκ Γκάι (πρώτος) (υπηρ.)
Τζέιμς Γουάνι Ίγκα (δεύτερος)
Ίδρυση
Ανεξαρτησία

Ισχύον Σύνταγμα

9 Ιουλίου 2011 (αυτονομία 9 Ιουλίου 2005)
Το Σύνταγμα του Σουδάν, του 2005 και το προσωρινό σύνταγμα του Ν. Σουδάν (9 Ιουλίου 2011)
 • Σύνολο
 • Σύνορα

619.745 km2 (45η)
5.068 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2017 
 • Απογραφή 2008 
 • Πυκνότητα 

13.096.000[1] (74η) 
8.260.490[2]  
21,1 κατ./km2 (198η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

20,713 δισ. $[3]  
1.657 $[3]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

2,914 δισ. $[3]  
233 $[3]  
ΔΑΑ (2015) Decrease 0,418 [4] (181η) – χαμηλός
Νόμισμα Λίρα Σουδάν (SDG)
EAT (UTC +3)
Internet TLD .ss
Οδηγούν από δεξιά
Κωδικός κλήσης +211

To Νότιο Σουδάν (Southern Sudan, επίσημα γνωστό ως Δημοκρατία του Νότιου Σουδάν) είναι περίκλειστη χώρα που βρίσκεται στην Ανατολική Αφρική και έχει πρωτεύουσα την Τζούμπα. Η έκταση του είναι 619.745 τ.χλμ., ενώ ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 13.096.000 κατοίκους σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2017[1]. Συνορεύει βόρεια με το Σουδάν σε μήκος 1.946 χλμ., ανατολικά με την Αιθιοπία σε μήκος 837 χλμ., νοτιοανατολικά με την Κένυα σε μήκος 232 χλμ., νότια με την Ουγκάντα σε μήκος 435 χλμ., νοτιοδυτικά με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό σε μήκος 628 χλμ. και στα δυτικά με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία για 990 χλμ. Το Νότιο Σουδάν συμπεριλαμβάνει την αχανή ελώδη περιοχή του Σουντ (Sudd) που ορίζεται από τον Λευκό Νείλο και είναι γνωστή από τους κατοίκους με την ονομασία Μπαρ ελ Τζεμπέλ.

Μέχρι την 9η Ιουλίου του 2011, το Νότιο Σουδάν αποτελούσε μέρος της Δημοκρατίας του Σουδάν. Η περιοχή απέκτησε αρχικά αυτονομία, με βάση την ειρηνευτική συμφωνία που υπογράφηκε στις 9 Ιουλίου του 2005 και με την οποία τερματίστηκε ο Δεύτερος Σουδανικός Εμφύλιος Πόλεμος ανάμεσα στο Λαϊκό Απελευθερωτικό Κίνημα του Σουδάν και την κυβέρνηση του Σουδάν, η οποία εκπροσωπούταν από το Κόμμα του Εθνικού Κογκρέσου. Η εν λόγω ένοπλη σύρραξη ήταν ο εμφύλιος πόλεμος με την μεγαλύτερη διάρκεια στην αφρικανική Ιστορία [5][6]. Τον Ιανουάριο του 2011 διενεργήθηκε δημοψήφισμα με το οποίο οι πολίτες της περιοχής αποφάσισαν την ανεξαρτητοποίησή τους από την Δημοκρατία του Σουδάν. Στις 9 Ιουλίου 2011 το Νότιο Σουδάν αποσπάστηκε και έγινε ανεξάρτητη χώρα [7].

H περιοχή είναι πλούσια σε πετρέλαιο.[8]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δύο εμφύλιοι πόλεμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διοικητική διαίρεση του Σουδάν (πριν το 2011) και η θέση του Νότιου Σουδάν (γαλάζιο)

Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 ξέσπασαν οι πρώτες βίαιες συγκρούσεις, λίγο μετά την απόφαση για την ανεξαρτησία του Σουδάν, με το τελευταίο να αποκτά επίσημα την ανεξαρτησία του το 1956. Οι πρώτες συμπλοκές έγιναν μεταξύ στασιαστών στις πόλεις της περιοχής και των δυνάμεων της Βρετανικής Διοίκησης. Από το 1955 έως το 1972 η Σουδανική κυβέρνηση αντιμετώπιζε στην περιοχή τις δυνάμεις των ανταρτών Ανγιάνγα, οι οποίοι ζητούσαν μεγαλύτερη αυτονομία για τον Νότο (Πρώτος εμφύλιος πόλεμος στο Σουδάν).[9] Η διαμάχη αυτή ανάμεσα στο βόρειο και το νότιο τμήμα του Σουδάν έληξε τον Μάρτιο του 1972, με την Ειρηνευτική Συμφωνία της Αντίς Αμπέμπα, ενώ υπολογίζεται πως στοίχισε την ζωή σε περισσότερους από 500.000 ανθρώπους.

Το 1983 ξεσπούν νέες διαμάχες μεταξύ του βόρειου και του νότιου τμήματος της χώρας (Δεύτερος Σουδανικός Εμφύλιος Πόλεμος). Την εποχή αυτή ιδρύεται στην περιοχή ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός του Σουδάν (Sudan People's Liberation Army - SPLA και το πολιτικό του τμήμα Λαϊκό Απελευθερωτικό Κίνημα του Σουδάν, Sudan People's Liberation Movement - SPLM). Οι διαμάχες μεταξύ του Στρατού της Κυβέρνησης του Σουδάν και του SPLA θα κρατήσουν τελικά μέχρι το 2005, όταν οι δυο πλευρές θα υπογράψουν στην Κένυα τη Συνολική Ειρηνευτική Συμφωνία (Comprehensive Peace Agreement - CPA, γνωστή και ως Συμφωνία της Ναϊβάσα). Τα θύματα αυτού του δεύτερου πολέμου υπολογίζονται γύρω στα 2 εκατομμύρια, ενώ περίπου 4 εκατομμύρια κάτοικοι της περιοχής υπολογίζεται πως αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν.[10]

Ανεξαρτησία 2011[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τις αρχές του 2009, οι βιαιότητες συνεχίστηκαν στην περιοχή[11], εξαιτίας συγκρούσεων ανάμεσα σε αντίπαλες φυλές με απολογισμό περισσότερους από δυο χιλιάδες νεκρούς μέσα σε έναν χρόνο, όπως επίσης και της επιχείρησης από τους αντάρτες της Ουγκάντας "Στρατός Αντίστασης του Κυρίου" (LRA)[12][13]. Το κοινοβούλιο του Σουδάν στο Χαρτούμ, το Δεκέμβριο του 2009 ψήφισε νόμο με βάση τον οποίο διεξήχθη στις 9-15 Ιανουαρίου του 2011 δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Νότιου Σουδάν[14]

Λίγες μέρες πριν την διενέργεια του δημοψηφίσματος, ο πρόεδρος του Σουδάν Ομάρ αλ-Μπασίρ δήλωσε έτοιμος να αποδεχθεί και να υποστηρίξει την ανεξαρτησία του Νότιου Σουδάν, αν αυτή αποφασιστεί, [15] παρά τους φόβους της διεθνούς κοινότητας για νέες ταραχές στην περιοχή.[16].

Την έναρξη του δημοψηφίσματος ακολούθησαν βίαιες συγκρούσεις στα σύνορα με το Βόρειο Σουδάν, όπου δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.[17][18] Μέχρι τις 12 Ιανουαρίου πάνω από το 60% των ψηφοφόρων έχει ήδη λάβει μέρος στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση του νοτίου Σουδάν, ποσοστό αναγκαίο για να θεωρηθεί έγκυρο το αποτέλεσμα. [19]

Τα πρώτα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε ποσοστό 98,83% οι πολίτες ψήφισαν υπέρ της απόσχισης και της ανεξαρτησίας.[20] Το ποσοστό αυτό επιβεβαιώθηκε από τα επίσημα αποτελέσματα. Από τις 3.837.406 έγκυρες ψήφους, μόνο οι 44.888 (1,17%) ήταν υπέρ της διατήρησης της ενότητας με τον βορρά, με τον πρόεδρο Ομάρ αλ-Μπασίρ να δηλώνει ότι δέχεται και σέβεται την επιλογή των Νοτιοσουδανών.[21]

Στις 9 Ιουλίου 2011 το Νότιο Σουδάν έγινε επίσημα ανεξάρτητο κράτος. [22] Την ημέρα που έγινε ανεξάρτητο αναγνωριζόταν από 41 κράτη. Σήμερα έχουν αναγνωρίσει το Νότιο Σουδάν περισσότερες από 125 χώρες.

Κρίση 2013-14[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 14 Δεκεμβρίου 2013 στασίασε μερίδα του στρατού του Νότιου Σουδάν προκαλώντας πολιτική κρίση[23]. Ο πρόεδρος Σάλβα Κίιρ ανακοίνωσε ότι την επομένη κατεστάλη η απόπειρα πραξικοπήματος[24], όμως οι συγκρούσεις επαναλήφθηκαν στις 16 Δεκεμβρίου και επεκτάθηκαν πέρα από την πρωτεύουσα, Τζούμπα. Τουλάχιστον 500 άνθρωποι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 400 άλλοι τραυματίστηκαν. Για την απόπειρα πραξικοπήματος ο Κίιρ κατηγόρησε τον αντιπρόεδρο Ρίεκ Μακάρ, ο τελευταίος όμως αρνήθηκε ότι έχει σχέση με αυτό[25]. Στις 19 Δεκεμβρίου σκοτώθηκαν 2 Ινδοί στρατιώτες της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ στην περιοχή.[26] Στις 23 Ιανουαρίου 2014 η κυβέρνηση του Νοτίου Σουδάν υπέγραψε στην Αιθιοπία συνθήκη εκεχειρίας με τους αντάρτες του Ρίεκ Μακάρ.[27] Ωστόσο, τους επόμενους μήνες επαναλήφθηκαν οι συγκρούσεις. Έπειτα από 5 μήνες συγκρούσεων, στις 8 Μαΐου 2014 υπογράφηκε συνθήκη για άμεση κατάπαυση του πυρός και σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης από τον πρόεδρο Σάλβα Κίιρ και τον αρχηγό των ανταρτών Μακάρ. Θα ακολουθήσει η ψήφιση νέου Συντάγματος και η διεξαγωγή εκλογών. [28] Η χώρα επλήγη και από λιμό, με την ανθρωπιστική κρίση να χαρακτηρίζεται από τo Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τον Ιούλιο του 2014, ως "η χειρότερη στον κόσμο".[29] Οι συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν μέσα στο 2014 και στις αρχές του 2015 διεξήχθησαν ειρηνευτικές συνομιλίες ανάμεσα στον Κίιρ Μαγιαρντίτ και τον Μακάρ. Οι δύο άνδρες υπέγραψαν μια νέα ειρηνευτική συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και θεσμοθέτηση δεύτερης θέσης αντιπροέδρου στις 2 Φεβρουαρίου 2015.[30] Ο Μακάρ έγινε πρώτος αντιπρόεδρος και παρέμεινε ως την αντικατάστασή του, τον Ιούλιο του 2016.

Κυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πολιτείες του Νότιου Σουδάν

Εκτός από το ισχύον προσωρινό Σύνταγμα του Σουδάν[31], ανώτατος νόμος είναι και το προσωρινό σύνταγμα του Νότιου Σουδάν του 2005[32]. Με βάση το Σύνταγμα θεσμοθετείται η εκτελεστική εξουσία, που ασκείται από τον Πρόεδρο, ο οποίος είναι αρχηγός κράτους και αρχηγός κυβερνήσεως, καθώς επίσης και αρχηγός του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού του Σουδάν. Πρώτος πρόεδρος ήταν ο Τζον Γκαράνγκ, ιδρυτής του SPLA/M ως το θάνατό του, στις 30 Ιουλίου 2005. Ο αντιπρόεδρός του, Σάλβα Κιίρ Μαγιαρντίτ ορκίστηκε ως πρώτος αντιπρόεδρος του Σουδάν και πρόεδρος του Νότιου Σουδάν στις 11 Αυγούστου 2005. Ο Ρίεκ Μακάρ τον αντικατέστησε στο αξίωμα του αντιπροέδρου. Η νομοθετική εξουσία ασκείται από την κυβέρνηση και από τη Νομοθετική Συνέλευση του Νότιου Σουδάν. Επίσης, με βάση το Σύνταγμα, η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη και το ανώτατο δικαστικό όργανο είναι το Ανώτατο Δικαστήριο. Στις 23 Ιουλίου 2013 ο Μαγιαρντίτ απέλυσε το σύνολο των μελών της κυβέρνησής του, μαζί με τον αντιπρόεδρο Μακάρ.

Προεδρικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις ιστορικές εκλογές που διεξήχθησαν στις 11-15 Απριλίου 2010, ο Σάλβα Κιίρ εξελέγη πρόεδρος με ποσοστό σχεδόν 93% έναντι 7% για τον Λαμ Ακόλ.


Υποψήφιοι - Κόμματα Ψήφοι %
Σάλβα Κιίρ – Λαϊκό Απελευθερωτικό Κίνημα του Σουδάν 2.616.613 92,99%
Λαμ Ακόλ – Λαϊκό Απελευθερωτικό Κίνημα του Σουδάν για την Δημοκρατική Αλλαγή 197.217 7,01%
Σύνολο ψήφων 2.813.830 100,00%
Πηγή: Sudan Tribune

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γλώσσες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Νότιο Σουδάν αποτελείται από περισσότερες από 200 εθνοτικές ομάδες και οι γλώσσες που ομιλούν είναι ίδιες με εκείνες που μιλούν στις γειτονικές χώρες Κένυα, Αιθιοπία, Ουγκάντα, και Σουδάν. Η αγγλική και η αραβική της Τζούμπα είναι και οι δυο επίσημες γλώσσες, μαζί με τις τοπικές γλώσσες στις πόλεις. Οι τρεις κύριες γλώσσες είναι οι Θονγκτζένγκ (3 εκατ. ομιλητές), Θοκ Νάαντ (1.599.000 ομιλητές) και η Σιλούκ (περισσότεροι από 1 εκατ. ομιλητές).

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορικά με τη σύνθεση του πληθυσμού, η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα είναι οι Ντίνκα και ακολουθούν οι Νουέρ και οι Σιλούκ Επίσης, στο Νότιο Σουδάν ζουν και οι Ατσόλι (Acholi), Μούρλε (Murle), Μπάρι, Νουβιανοί, Κούκου, Φαν, Μαμπάν, Ζαντί, Οντούκ και άλλοι.

Το 2009 το βόρειο Σουδάν ξεκίνησε μια νέα απογραφή πληθυσμού, καθώς τα αποτελέσματα εκείνης του 2008 απορρίφθηκαν από τον πληθυσμό.[33]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2017
  2. Sudan census committee say population is at 39 million, Sudan Tribune, 27 Απριλίου 2009
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Νότιο Σουδάν». ΔΝΤ. Απρίλιος 2017. https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=45&pr.y=3&sy=2016&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=733&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 09-05-2017. 
  4. «Human Development Report 2016». HDRO (Human Development Report Office). http://hdr.undp.org/en/2016-report. Ανακτήθηκε στις 7-4-2017. 
  5. Fisher, Jonah (23 Οκτωβρίου 2005). «South Sudan gets new government». BBC News, United Kingdom. http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4370100.stm. Ανακτήθηκε στις 07-12-2008. 
  6. News, Reuters (27 Μαΐου 2008). «Southern Sudan fragile peace». Thomson Reuters Foundation. http://lite.alertnet.org/db/crisisprofiles/SD_PEA.htm?v=timeline. Ανακτήθηκε στις 07-12-2008. 
  7. «South Sudan admitted to U.N. as 193rd member». Reuters. http://uk.reuters.com/article/2011/07/14/uk-sudan-un-membership-idUKTRE76D3I120110714. 
  8. One Earth, Νταρφούρ: το πετρέλαιο, η διένεξη (ΗΠΑ Κίνας) και η σφαγή, 27 Ιουλίου 2007.
  9. Sudan Civil War. globalsecurity.org
  10. U.S. Committee for Refugees, 2001
  11. Σημερινή, Βιαιότητες στο Νότιο Σουδάν, 7 Σεπτεμβρίου 2009.
  12. Newstime. Δραματική αύξηση της βίας στο νότιο Σουδάν από την αρχή του έτους, 3 Σεπτεμβρίου 2009.
  13. Νότιο Σουδάν: Ανεπαρκής η ανθρωπιστική βοήθεια ενώ η βία κλιμακώνεται, Γιατροί Χωρίς Σύνορα, 15 Δεκεμβρίου 2009.
  14. Δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Νότιου Σουδάν, Καθημερινή, 22 Δεκεμβρίου 2009.
  15. Δημοψήφισμα Κυριακής - «Ας διχαστεί το Σουδάν» λέει ο πρόεδρος Μπασίρ, Το Βήμα, 5/1/2011
  16. Το δημοψήφισμα στο Σουδάν δεν θα ανοίξει νέο κύκλο βίας, Καθημερινή (αναδημοσίευση από The New York Times), 04/01/2011
  17. Έξι νεκροί στο Σουδάν ενόψει δημοψηφίσματος, Ελευθεροτυπία, 8 Ιανουαρίου 2011
  18. 36 killed as Sudan votes on independence, msnbc, 10/01/2011
  19. Πάνω από το 60% ψήφισε στο Σουδάν, Ελευθεροτυπία, 12/01/2011
  20. Southern Sudan Referendum 2011. «Results for the Referendum of Southern Sudan | Southern Sudan Referendum 2011». Southernsudan2011.com. http://southernsudan2011.com/. Ανακτήθηκε στις 31-1-2011. 
  21. Επιβεβαιώθηκε το συντριπτικό ποσοστό για την απόσχιση του Νοτίου Σουδάν, Ελευθεροτυπία, 7/2/2011
  22. Sudan referendum: what's being voted on and what will happen? The Telegraph. 8-1-2011
  23. Musaazi Namiti (17-12-2013). «Analysis: Struggle for power in South Sudan». Al Jazeera. http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/12/analysis-struggle-power-south-sudan-20131217845861691.html. Ανακτήθηκε στις 17-12-2013. 
  24. «South Sudan quashes coup attempt, says President Kiir». BBC. 16-12-2013. http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-25396853. Ανακτήθηκε στις 17-12-2013. 
  25. Hannah McNeish. «South Sudan's Machar speaks to Al Jazeera». Al Jazeera English. http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/12/south-sudan-machar-speaks-al-jazeera-2013121961331646865.html. Ανακτήθηκε στις 19-12-2013. 
  26. Νότιο Σουδάν: Επίθεση με νεκρούς στη βάση του ΟΗΕ, Το Βήμα, ηλεκτρονική έκδοση, 20-12-2013.
  27. «South Sudan, rebels reach cease-fire after weeks of fighting». CNN. 24-1-2014. http://edition.cnn.com/2014/01/23/world/africa/south-sudan-ceasefire/. Ανακτήθηκε στις 24-1-2014. 
  28. Συμφωνία για κατάπαυση πυρός στο Νότιο Σουδάν, Εξπρές, 10-5-2014.
  29. Για ανθρωπιστική κρίση στο Νότιο Σουδάν προειδοποιεί ο ΟΗΕ, www.capital.gr, 26-7-2014.
  30. Aaron Masho and Katy Migiro, South Sudan's warring sides sign another ceasefire deal, Reuters, 2-2-2015.
  31. «Interim National Constitution of the Republic of Sudan, 2005». http://www.sudan-embassy.de/c_Sudan.pdf. 
  32. «Interim Constitution of Southern Sudan of 2005». http://gurtong.brandx.eu/LinkClick.aspx?fileticket=1atewJwi6UU%3d&tabid=341. 
  33. «South Sudan says Northern Sudan's census dishonest». Radio Nederland Wereldomroep. 6 Νοεμβρίου 2009. http://www.rnw.nl/africa/article/south-sudan-claims-northern-sudans-census-dishonest. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Southern Sudan της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).