Βεγγαλική γλώσσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Μπενγκάλι γλώσσα)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βεγγαλική γλώσσα
Μπάνγκλα
বাংলা.svg
Περιοχή Βεγγάλη
Έθνος Βεγγαλέζοι
Φυσικοί ομιλητές 250 εκ. σε Μπανγκλαντές και Ινδία (επαρχίες της Δυτικής Βεγγάλης, Τρίπουρα και νότιο Ασσάμ)
Κώδικες γλώσσας
ISO 639-1 bn
ISO 639-2 ben
ISO 639-3 ben
Linguasphere 59-AAF-u
Glottolog beng1280[1]
Bengali-world.svg
Ομιλία της γλώσσας διεθνώς
  Γηγενείς ομιλητές σε περιοχές όπου η γλώσσα είναι η μόνη που χρησιμοποιείται
  Γηγενείς ομιλητές σε περιοχές όπου η γλώσσα έχει επίσημη ιδιότητα μαζί με άλλες γλώσσες
  Μεγάλες κοινότητες όπου γίνεται χρήση της γλώσσας (100.000+)
  Μικρές κοινότητες όπου γίνεται χρήση της γλώσσας (10.000+)
Bengalispeaking region.png
Ομιλία της γλώσσας στην νοτιοανατολική Ασία

Η Βεγγαλική γλώσσα (ΔΦΑ: /bɛŋˈɡɔːli/,[2] ή Μπάνγκλα (/bɑːŋlɑː/, বাং বাংলা) ή Μπενγκάλι, είναι η γλώσσα η οποία χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο στην περιοχή της Βεγγάλης, η οποία αποτελείται από την χώρα του Μπανγκλαντές και τις επαρχίες της Δυτικής Βεγγάλης, Τρίπουρα και νοτίου Ασσάμ της Ινδίας. Η γραφή της γίνεται με το Βεγγαλικό αλφάβητο, και είναι η εθνική γλώσσα του Μπανγκλαντές και η 2η σε αριθμό ομιλητών στην Ινδία.[3]Έχοντας περίπου 250 εκατομμύρια άτομα που την χρησιμοποιούν ως μητρική γλώσσα, και περίπου 300 εκατομμύρια ομιλητές παγκοσμίως, είναι η 7η περισσότερο χρησιμοποιούμενη γλώσσα διεθνώς βάσει των γηγενών ομιλητών της, και 11η ως προς τον συνολικό αριθμό ομιλητών.[4]

Επιρροή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μερικά από τα παλαιότερα κείμενα του Βουδισμού έχουν γραφεί στη γλώσσα αυτή, ενώ η επιρροή της στις χώρες της ανατολικής Ασίας αποτυπώνεται στην ιστορία των εθνικών ύμνων του Μπανγκλαντές, της Ινδίας, και της Σρι Λάνκα, οι οποίοι είχαν όλοι αρχικά συνταχθεί στην Βεγγαλική γλώσσα. Η γλώσσα έχει μικρές διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε αυτή όπως ομιλείται στο Μπανγκλαντές και αυτή όπως χρησιμοποιείται στη δυτική Βεγγάλη της Ινδίας, κυρίως ως προς την προφορά και το πλαίσιο χρήσης.[5][6]

Πέρα από την ίδια τη Βεγγαλική γλώσσα, το Βεγγαλικό αλφάβητο χρησιμοποιείται και για την γραφή της γλώσσας Μανιπούρι(D/R), γλώσσες της οικογένειας Μούντα, καθώς και για τα Ασσαμέζικα(D/R).[7]

Αγώνας για αναγνώριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γλώσσα κατέχει πλούσια λογοτεχνική παράδοση και είναι ένα από τα συστατικά στοιχεία της Βεγγαλικής εθνικής ταυτότητας. Κατά την δεκαετία του 1950 δημιουργήθηκε κίνημα το οποίο αγωνιζόταν για την αναγνώριση της γλώσσας (ভাষা আন্দোলন Μπχάσα Αντολόν), στην περιοχή η οποία τότε ανήκε στο ανατολικό Πακιστάν (σημερινό Μπανγκλαντές) με τις αρχές του δυτικού Πακιστάν να διαχειρίζονται τις υποθέσεις της περιοχής. Η επίτευξη της αναγνώρισης και του δικαιώματος χρήσης της γλώσσας των βεγγαλικών ήταν ένα ζήτημα που συνδέθηκε στενά με την Βεγγαλική εθνική ταυτότητα.

Στις 21 Φεβρουαρίου του 1952, μια ομάδα φοιτητών και ακτιβιστών αυτοκτόνησαν στο πανεπιστήμιο της Ντάκα ως είδος διαμαρτυρίας για την πλήρη απαγόρευση που ίσχυε τότε ως προς την χρήση της Βεγγαλικής γλώσσας, και την επιβολή της υποχρεωτικής χρήσης των Ούρντου. Το 1999, η ΟΥΝΕΣΚΟ ανακύρηξε την 21η Φεβρουαρίου ως την Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας τιμώντας έτσι τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στην Βεγγάλη κατά τον αγώνα τους για την αναγνώριση της μητρικής τους γλώσσας.[8][9]

Λεξιλόγιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές σύγχρονων λογοτεχνικών λέξεων των Βεγγαλικών
  68% ιθαγενείς λέξεις
  7.1% επαναδανεισμοί από τα Σανσκριτικά
  24.9% αυτόχθονα και ξένα δάνεια

Τα βεγγαλικά έχουν μέχρι και 100.000 ξεχωριστές λέξεις, εκ των οποίων οι 50.000 θεωρούνται Ταντμπάβα, 21.100 θεωρούνται Τατσάμα και οι υπόλοιπες έχουν δανειστεί από αυστροασιατικές και άλλες ξένες γλώσσες.

Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά δεν λαμβάνουν υπόψη το μεγάλο ποσοστό των αρχαϊκών ή εξαιρετικά τεχνικών λέξεων που χρησιμοποιούνται σπάνια. Επιπλέον, διαφορετικοί διάλεκτοι χρησιμοποιούν περισσότερο περσικό και αραβικό λεξιλόγιο, ειδικά σε διάφορες περιοχές του Μπανγκλαντές και στις περιοχές μουσουλμανικής πλειοψηφίας της Δυτικής Βεγγάλης, και επίσης οι Ινδουιστές χρησιμοποιούν περισσότερο λεξιλόγιο από τα Σανσκριτικά από τους μουσουλμάνους και ενώ τα πρότυπα Μπενγκάλι βασίζονται στη διάλεκτο Νάντια που ομιλείται στη πολιτεία ινδουιστικής πλειοψηφίας της Δυτικής Βεγγάλης. Περίπου το 90% των Βεγγάλων στο Μπανγκλαντές (περίπου 148 εκατομμύρια μουσουλμάνοι) και το 27% των Βεγγάλων στη Δυτική Βεγγάλη και το 10% στο Ασσάμ (μαζί 36 εκατομμύρια μουσουλμάνοι) είναι μουσουλμάνοι και μιλούν μια πιο περσοαραβοποιημένη έκδοση των Βεγγαλικών αντί της περισσότερο επηρεασμένης από τα σανσκριτικά τυπικής διαλέκτου Νάντια. Το παραγωγικό λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα, αποτελείται ουσιαστικά (67%) από τανμπάβα, ενώ τα τατσάμα αποτελούν μόνο το 25% του συνόλου.[10][11] Οι δανεισμένες λέξεις από τις μη-Ινδικές γλώσσες αποτελούν το υπόλοιπο 8% του λεξιλογίου που χρησιμοποιείται στη σύγχρονη Βεγγαλική βιβλιογραφία.

Λόγω επαφών για αιώνες με Ευρωπαίους, Τουρκικούς λαούς και Πέρσες, η βεγγαλική γλώσσα έχει απορροφήσει πολλά δάνεια από ξένες γλώσσες, και συχνά ενσωματώνει πλήρως αυτά τα δάνεια στο βασικό λεξιλόγιο.

Τα πιο κοινά δάνεια από ξένες γλώσσες προέρχονται από τρία διαφορετικά είδη επαφών. Μετά από στενή επαφή με αρκετές αυτοχθόνες Αυστροασιατικές γλώσσες,[12][13][14] και αργότερα η εισβολή της Μογγολικής Αυτοκρατορίας της Ινδίας, της οποίας η αυλική γλώσσα ήταν η Περσική, πολυάριθμες λέξεις από τα τσαγκατάι, τα αραβικά και τα περσικά απορροφήθηκαν στο λεξικό.

Αργότερα οι ταξιδιώτες από την Ανατολική Ασία και η τελευταία ευρωπαϊκή αποικιοκρατία έφεραν λέξεις από την πορτογαλική, τη γαλλική, την ολλανδική, και πιο σημαντικότερα από τα αγγλικά κατά την αποικιακή περίοδο.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Hammarström, Harald. Forkel, Robert. Haspelmath, Martin και άλλοι., επιμ. (2016). «Bengali». Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. http://glottolog.org/resource/languoid/id/beng1280. 
  2. Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh
  3. «The Second Most Spoken Languages Around the World». Olivet Nazarene University. Ανακτήθηκε στις 20 April 2015. 
  4. «Statistical Summaries». Ethnologue. 2012. Ανακτήθηκε στις 2012-05-23. 
  5. «Languages of India». Ανακτήθηκε στις 2009-09-02. 
  6. «Languages in Descending Order of Strength — India, States and Union Territories – 1991 Census» (PDF). Census Data Online. Office of the Registrar General, India. σελ. 1. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 June 2007. Ανακτήθηκε στις 2006-11-19. 
  7. Rogers, Henry (2005). Writing Systems, A Linguistic Approach. Blackwell Publishing, σελ. 212. ISBN 978-0-631-23464-7. 
  8. «Amendment to the Draft Programme and Budget for 2000–2001 (30 C/5)» (PDF). General Conference, 30th Session, Draft Resolution. UNESCO. 1999. Ανακτήθηκε στις 2008-05-27. 
  9. «Resolution adopted by the 30th Session of UNESCO's General Conference (1999)». International Mother Language Day. UNESCO. Ανακτήθηκε στις 2008-05-27. 
  10. Tatsama in Asiatic Society of Bangladesh 2003
  11. Tadbhaba in Asiatic Society of Bangladesh 2003
  12. Byomkes Chakrabarti A Comparative Study of Santali and Bengali, K.P. Bagchi & Co., Kolkata, 1994, (ISBN 81-7074-128-9)
  13. Das, Khudiram (1998). Santhali Bangla Samashabda Abhidhan. Kolkata, India: Paschim Banga Bangla Akademi. 
  14. Das, Khudiram. Bangla Santali Bhasa Samporko (eBook). 

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]