Βόρεια Κορέα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°44′56″N 126°24′17″E / 39.7489°N 126.4047°E / 39.7489; 126.4047

Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας
조선민주주의인민공화국
Τζόσον Μίντζουτζουι Ίνμιν
Γκόγχουαγκουκ

Σημαία

Έμβλημα
Εθνικό σύνθημα: 강성대국 (Γκάνγκσονγκντεγκουκ) "Ισχυρή και ευημερούσα χώρα"
και μεγαλύτερη πόλη Πιονγιάνγκ
Κορεατικά
Τζούτσε
σοσιαλιστικό κράτος
Κιμ Τζονγκ-ουν
Κιμ Γιονγκ-ναμ


Πακ Μπονγκ-τζου
Νομοθετικό σώμα
Ανώτατη Λαϊκή Συνέλευση
Ανεξαρτησία
Από την Ιαπωνία
Ίδρυση
Ισχύον Σύνταγμα

15 Αυγούστου 1945
9 Σεπτεμβρίου 1948
1948, αναθεωρήθηκε 27 Δεκεμβρίου 1972, Απρίλιο του 1992, Σεπτέμβριο του 1998 και 28 Σεπτεμβρίου 2009
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

120.540 km2 (99η)
4,87
1.673 km
2.495 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2017 
 • Πυκνότητα 

25.491.000[1] (51η) 
211,5 κατ./km2 (63η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2014)
 • Κατά κεφαλή 

40 δισ. $[2]  
1.700 $[2]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2015)
 • Κατά κεφαλή 

25 δισ. $[3][4]  
1.000 $[4][4]  
ΔΑΑ (1995) 0,766[5] (75η) – μεσαία
Νόμισμα Ουόν Βόρειας Κορέας (KPW)
Ώρα Πιονγκγιάνγκ (UTC +8:30)
Internet TLD .kp
Κωδικός κλήσης +850

Η Βόρεια Κορέα (επίσημα Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας, Κορεάτικα: 조선민주주의인민공화국) είναι μία χώρα της Ανατολικής Ασίας με έκταση 120.540 τ.χλμ. και πληθυσμό 25.491.000 (μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2017[1])(κατατάσσεται 49η). Καταλαμβάνει το βόρειο τμήμα της Κορεατικής χερσονήσου και συνορεύει στα βόρεια και βορειοδυτικά, κατά μήκος των ποταμών Αμνόκ (Γιαλού) και Τουμέν με την Κίνα, βορειοανατολικά με ένα μικρό τμήμα του ποταμού Τουμέν με τη Ρωσία και νότια με τη Νότια Κορέα. Η αποστρατικοποιημένη ζώνη ορίζει τα σύνορα μεταξύ Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Κορέας και Δημοκρατίας της Κορέας. Πρωτεύουσά της και μεγαλύτερη πόλη είναι η Πιονγκγιάνγκ. Το όνομά της, Κορέα, προήλθε από το Βασίλειο Κόργιο (Γκογκουργιέο).

Η Βόρεια Κορέα είναι ένα από τα λίγα εναπομείναντα κράτη σε παγκόσμιο επίπεδο που κυβερνώνται από ένα ιδιότυπο σοσιαλιστικό καθεστώς (Τζούτσε) (주체). Το Τζούτσε είναι η εθνική ιδεολογία της Βόρειας Κορέας και σύμφωνα με αυτήν, τα μέσα παραγωγής ανήκουν στο κράτος μέσω κρατικών επιχειρήσεων και κολεκτιβοποιημένων αγροκτημάτων. Οι περισσότερες υπηρεσίες, όπως η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση, η στέγαση και η παραγωγή τροφίμων χρηματοδοτούνται από το κράτος.

Τυπικά η Βόρεια Κορέα είναι αυτοδύναμο σοσιαλιστικό κράτος που τελεί εκλογές. Μνεία πρέπει να γίνει στην περίτεχνη λατρεία της προσωπικότητας του Κιμ Ιλ Σουνγκ και της οικογενείας του. Δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί με επιτυχία με καμία άλλη χώρα του συγχρόνου κόσμου, λόγω της διαφορετικότητας της πολιτικά, πολιτισμικά αλλά και οικονομικά. Το Εργατικό Κόμμα της Βόρειας Κορέας κατέχει την εξουσία στο κράτος και ηγείται του Δημοκρατικού Μετώπου για την Επανένωση της Πατρίδας, του οποίου όλα τα πολιτικά στελέχη οφείλουν να είναι μέλη.

Επίσης το κράτος ακολουθεί πολιτική στρατιωτικής ενίσχυσης (αγγλικά: military-first policy, 선군정치). Είναι η χώρα με τον υψηλότερο αριθμό στρατιωτικού και παραστρατιωτικού προσωπικού, με συνολικά 9.495.000 ενεργό, αποθεματικό, και παραστρατιωτικό προσωπικό. Η ενεργή στρατιωτική δύναμη της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Κορέας αριθμείται περί το 1.210.000 αποτελώντας την τέταρτη μεγαλύτερη ενεργή στρατιωτική δύναμη στον κόσμο, μετά την Κίνα, τις ΗΠΑ και την Ινδία. Ακόμη, διαθέτει πυρηνικά όπλα.

Επίσημη γλώσσα είναι τα Κορεάτικα. Στις 17 Δεκεμβρίου 2011 απεβίωσε ο Κιμ Τζόνγκ-ιλ, ηγέτης της χώρας από το 1994. Διάδοχός του είναι ο γιος του Κιμ Τζονγκ-ουν.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης: Ονόματα της Κορέας

Το όνομα Κορέα προέρχεται από το όνομα Γκοργιό (επίσης προφέρεται Κοργιό). Το όνομα Γκοργιό πρωτοχρησιμοποιήθηκε από το αρχαίο βασίλειο Γκογκουργιό (Κογκουριό) ως μια απλοποιημένη εκδοχή του ονόματός του. Το Βασίλειο του Γκοργιό διαδέχτηκε το Γκογκουργιό τον 10ο αιώνα,[6][7][8][9] και υιοθέτησε το όνομα, το οποίο προφερόταν από επισκέπτες Πέρσες εμπόρους ως "Κορέα".[10] Η σύγχρονη ορθογραφία της λέξης "Κορέα" εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 17ου αιώνα σε ταξιδιωτικά συγγραφήματα του Χέντρικ Χάμελ της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών.[11]

Μετά την διαίρεση της χώρας σε Βόρεια και Νότια Κορέα, οι δύο πλευρές χρησιμοποιούσαν διαφορετικούς όρους για να αναφερθούν στην Κορέα: Τζόσουν ή Τζόσον (조선) στην Βόρεια Κορέα, και Χάνγκουκ (한국) στην Νότια Κορέα. Το 1948, η Βόρεια Κορέα υιοθέτησε το Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας (조선민주주의인민공화국/朝鮮民主主義人民共和國, Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk) ως το νέο νόμιμο όνομά της. Στον υπόλοιπο κόσμο, επειδή η κυβέρνηση ελέγχει το βόρειο τμήμα της Κορεατικής Χερσονήσου, κοινώς ονομάζεται Βόρεια Κορέα για να ξεχωρίζεται από την Νότια Κορέα, η οποία επίσημα ονομάζεται Δημοκρατία της Κορέας.

North Korea 1996 CIA map.jpg

Η Ιστορία τον 20ο αιώνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κορέα προσαρτήθηκε από την Αυτοκρατορία της Ιαπωνίας το 1910. Μετά από την ιαπωνική παράδοση στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το 1945, η Κορέα χωρίστηκε σε δύο ζώνες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση, με τη βόρεια κατεχόμενη από τους Σοβιετικούς και το νότο από τους Αμερικανούς. Οι διαπραγματεύσεις για την επανένωση απέτυχαν, και το 1948 διαμορφώθηκαν δύο ξεχωριστές κυβερνήσεις: η Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας στο βορρά, και η Δημοκρατία της Κορέας στο νότο.

Η προσπάθεια του ηγέτη της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Κορέας Κιμ Ιλ Σουνγκ να ενώσει τις δύο κυβερνήσεις οδήγησε με ευθύνη των Αμερικανών σε τρίχρονη σύρραξη (1950-1953) γνωστή και ως Πόλεμος της Κορέας. Παρά το γεγονός ότι η συμφωνία ανακωχής επέφερε κατάπαυση του πυρός, καμία επίσημη συνθήκη ειρήνης δεν υπογράφηκε ποτέ.

Στον πόλεμο στην χερσόνησο της Κορέας 1950-1953 μαζί με τους Αμερικανούς πολέμησαν και Έλληνες που αποτελούσαν το Ελληνικό εκστρατευτικό σώμα Κορέας το οποίο στελεχώθηκε από εθελοντές αξιωματικούς και οπλίτες στους οποίους δινόταν μηνιαίος μισθός.

21ος αιώνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βορειοκορεάτες υποκλίνονται στα αγάλματα του Κιμ Ιλ-Σουνγκ (αριστερά) και του Κιμ Γιονγκ Ιλ στο Μεγάλο Μνημείο Μανσουντέ

Το διεθνές περιβάλλον άλλαξε με την εκλογή του Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου το 2001. Η διοίκηση του αρνήθηκε την Πολιτική Λιακάδας της Νότιας Κορέας και το Συμφωνημένο Πλαίσιο. Η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετώπισε την Βόρεια Κορέα ως άξονα του κακού, ενώ η Βόρεια Κορέα αύξησε της προσπάθειες της για την απόκτηση πυρηνικών όπλων, προκειμένου να αποφύγει την τύχη του Ιράκ.[12][13][14] Στις 9 Οκτωβρίου 2006, η Βόρεια Κορέα ανακοίνωσε ότι έκανε την πρώτη πυρηνική της δοκιμή.[15][16]

Τον Αύγουστο του 2009, ο πρώην Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπιλ Κλίντον συναντήθηκε με τον Κιμ Γιονγκ Ιλ για να εξασφαλίσει την αποφυλάκιση δύο Αμερικανών δημοσιογράφων που είχαν καταδικαστεί για παράνομη είσοδο στην χώρα.[17] Η θέση του Αμερικανού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα για την Βόρεια Κορέα ήταν η συνέχιση δημιουργίας συμφωνιών για το όφελος της εξουδετέρωσης της αναταραχής, μια πολιτική γνωστή ως "στρατηγική υπονομή."[18] Οι αναταραχές με την Νότια Κορέα και τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν το 2010 με το Ναυάγιο του Τσεονάν[19], καθώς και με τον βομβαρδισμό της νήσου Γιονπιόνγκ από την Βόρεια Κορέα.[20][21]

Στις 17 Δεκεμβρίου του 2011, ο Ανώτατος Ηγέτης της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ-Ιλ πέθανε από καρδιακή προσβολή. Ο νεότερος γιος του, ο Κιμ Γιονγκ Ουν, τον διαδέχτηκε.[22] Στα επόμενα χρόνια, η Βόρεια Κορέα συνέχισε να αναπτύσσει το πυρηνικό της πρόγραμμα παρά την διεθνή καταδίκη. Αξιοσημείωτες δοκιμές έγιναν το 2013 και το 2016.[23] Στις 4 Ιουλίου του 2017, η Βόρεια Κορέα πραγματοποίησε επιτυχημένα την πρώτη δοκιμή διηπειρωτικού βαλλιστικού πύραυλου (ICBM), με το όνομα Χουασόνγκ-14.[24]

Τύπος πολιτεύματος από τη Δυτική πολιτική άποψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τη σκοπιά της διεθνούς σύγχρονης πολιτικής σκέψης, υπάρχουν πέντε διαφορετικές "σχολές" ή αντιλήψεις για την πολιτική ταυτότητα του καθεστώτος της Β. Κορέας: α) Ένα κομμουνιστικό κράτος, ανάλογο με αυτό πχ της Κούβας, β) Είναι σταλινικό κράτος, ανάλογο με αυτά του ψυχρού πολέμου γ) Είναι τυπικό "Κορεατικό" Νεο-Κομφουκιανικό κράτος. Κατά την κορεατολόγο Τάρα Ο, η Β.Κορέα είναι μια "ολοκληρωτική, μονοκρατορική, προσωπολατρική (cultish) θεοκρατία".[25] Μέσα στο δίπολο "δημοκρατία - ολοκληρωτισμός", υπάρχουν απόψεις ότι η Β.Κ. δεν εντάσσεται στο "ολοκληρωτικό" σύστημα, βασιζόμενες στην άποψη ότι ο Κιμ Γιόνγκ Ιλ (απεβίωσε το 2011) δεν ήταν ο απόλυτος ηγέτης όπως ο πατέρας του αλλά τηρούσε κάποιες ισορροπίες μεταξύ κυρίαρχων ελίτ και ειδικά μεταξύ σκληρών και ήπιων, συντηρητικών και ρεφορμιστών. Από τη θεώρηση αυτή, η Β.Κ. περιγράφεται καλύτερα ως "αποτυχημένο" (failed) ή "υπό κατάρρευση" μετα-δικτατορικό κράτος.[26]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοπογραφικός χάρτης της Βόρειας Κορέας
Χάρτης της Βόρειας Κορέας σύμφωνα με την Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν
Το Όρος Κουμγκάνγκ
Βορειοκορεατική ακτή κοντά στο Χάμχουνγκ

Η Βόρεια Κορέα καταλαμβάνει το βόρειο τμήμα της Κορεατικής Χερσονήσου, ανάμεσα στον 37ο και 43ο βόρειο παράλληλο και ανάμεσα στον 124ο και τον 131ο ανατολικό μεσημβρινό. Καλύπτει έκταση 120.540 τετραγωνικών χιλιομέτρων (46.541 τετραγωνικά μίλια). Η Βόρεια Κορέα μοιράζεται εδαφικά σύνορα με την Κίνα και την Ρωσία στα βόρεια, ενώ συνορεύει με την Νότια Κορέα κατά μήκος της Κορεατικής Αποστρατικοποιημένης Ζώνης. Στα δυτικά βρίσκεται η Κίτρινη Θάλασσα και ο Κόλπος της Κορέας, ενώ στα ανατολικά βρίσκεται η Ιαπωνία απέναντι από την Θάλασσα της Ιαπωνίας (Ανατολική Θάλασσα της Κορέας).

Οι πρώτοι Ευρωπαίοι επισκέπτες στην Κορέα ανέφεραν ότι η χώρα θύμιζε "μια θάλασσα σε μία βαριά θύελλα", επειδή πολλές διαδοχικές οροσειρές διασχίζουν την χερσόνησο.[27] Γύρω στο 80% της Βόρειας Κορέας αποτελείται από βουνά και υψίπεδα, τα οποία χωρίζονται από βαθιές και στενές κοιλάδες. Όλα τα βουνά της Κορεατικής Χερσονήσου με πάνω από 2.000 μέτρα (6.600 πόδια) υψόμετρο βρίσκονται στην Βόρεια Κορέα. Το υψηλότερο σημείο στην Βόρεια Κορέα είναι το Όρος Παεκτού, ένα ηφαιστειακό βουνό με υψόμετρο 2.744 μέτρων.[27] Το Παεκτού είναι πολύ σημαντικό στον Κορεατικό πολιτισμό, το οποίο θεωρούταν ένα ιερό μέρος από τους Κορέατες και είναι ενσωματομένο στην περίτεχνη λαογραφία γύρω από την δυναστεία των Κιμ.[28] Στις άλλες προεξέχοντες οροσειρές περιλαμβάνεται η Οροσειρά Χάμγκιουνγκ στο βορειοανατολικότατο μέρος της χώρας και τα Όρη Ράνγκριμ στο βορειοκεντρικό μέρος της Βόρειας Κορέας. Το Όρος Κουμγκάνγκ στην Οροσειρά Ταεμπέκ, η οποία εκτείνεται εντός της Νότιας Κορέας, είναι γνωστό για την σκηνική ομορφιά του.[27]

Οι παραλιακές πεδιάδες είναι ευρείες στα δυτικά και ασυνεχείς στα ανατολικά. Η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού ζει στις πεδινές περιοχές. Σύμφωνα με μια αναφορά του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών το 2003, τα δάση καλύπτουν πάνω από 70% της χώρας, κυρίως σε απότομες πλαγιές.[29] Ο μακρύτερος ποταμός είναι ο Αμνού (Γιαλού) που διασχίζει 790 χιλιόμετρα.[30]

Το κλίμα της Βόρειας Κορέας αποτελείται από έναν συνδυασμό του ηπειρωτικού και ωκεάνιου κλίματος,[29][31] αλλά το μεγαλύτερο μέρος της χώρας έχει υγρό ηπειρωτικό κλίμα σύμφωνα με την Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν. Οι χειμώνες φέρνουν καθαρό καιρό με διάσπαρτες χιονοθύελλες ως αποτέλεσμα των βόρειων και βορειοδυτικών ανέμων που πνέουν από την Σιβηρία.[31] Το καλοκαίρι είναι η θερμότερη και υγρότερη εποχή του χρόνου επειδή οι νότιοι και νοτιοδυτικοί άνεμοι των μουσώνων μεταφέρουν υγρό αέρα από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Περίπου το 60% των ετήσιων κατακρημνίσεων σημειώνονται από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.[31] Η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι οι μεταβατικές εποχές ανάμεσα στο καλοκαίρι τον χειμώνα. Η καθημερινή μέση υψηλότερη και χαμηλότερη θερμοκρασία στην Πιονγιάνγκ είναι −3 και −13 °C τον Ιανουάριο. Τον Αύγουστο, η μέση υψηλότερη θερμοκρασία είναι 29 και 20 °C.[31]

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης Όνομα Τζόσονγκουλ Διοικητική έδρα
North Korea location map.svg
Πρωτεύουσα (τσικαλσί)
1 Πιονγιάνγκ 평양직할시 Τσουνγκ-γκουγιόκ
Ειδική πόλη (τουκμπιολσί)
2 Ράσον * 라선특별시 Ράτζιν-γκουγιόκ*
Επαρχίες (ντο)
3 Νότιο Πιονγκάν 평안남도 Πιονγκσόνγκ
4 Βόρειο Πιονγκάν 평안북도 Σινούιτζου
5 Τσαγκάνγκ 자강도 Κάνγκιε
6 Νότιο Χουανγκχέ 황해남도 Χέτζου
7 Βόρειο Χουανγκχέ 황해북도 Σαριβόν
8 Κανγκγουόν 강원도 Βονσάν
9 Νότιο Χάμγκιουνγκ 함경남도 Χάμχουνγκ
10 Βόρειο Χάμγκιουνγκ 함경북도 Τσόνγκτζιν
11 Ριανγκάνγκ * 량강도 Χιεσάν
* – Στις νότιες διαλέκτους, αναφέρονται ως "Γιανγκάνγκ" (양강), "Νάσον" (나선), ή "Νατζίν" (나진).

Πολιτικό και νομικό καθεστώς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Κορέας προσδιορίζει την Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας ως μέρος της επικράτειας της.[32] Λόγω της πολιτικής κατάστασης μεταξύ της Βόρειας και Νότιας Κορέας, είναι σχεδόν απίθανη η είσοδος στον Βορρά από τον Νότο κατά μήκος της Κορεατικής Αποστρατικοποιημένης Ζώνης (δηλαδή έξοδος από την Νότια Κορέα μέσω του βόρειου συνόρου). Οι τουρίστες που επιθυμούν την είσοδο στην Βόρεια Κορέα πρέπει να περάσουν από άλλη χώρα, και οι περισσότεροι μπαίνουν μέσω της Κίνας, επειδή οι περισσότερες πτήσεις από και προς την Πιονγιάνγκ εξυπηρετούν το Πεκίνο.

Λόγω των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πολιτικής κατάστασης, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας επίσης δεν αναγνωρίζεται από την Αργεντινή, τη Μποτσουάνα, την Εσθονία, τη Γαλλία, το Ιράκ, το Ισραήλ, την Ιαπωνία, την Ταϊβάν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.[33][34][35][36][37][38]

Διεθνείς σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βόρεια Κορέα δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Επίσης, δεν είναι μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας. Δεν υπάρχει κάποια οργανωμένη αντιστασιακή ομάδα, εντός ούτε και εκτός της χώρας και τα περισσότερα στοιχεία για τη χώρα είναι από λίγους ανθρώπους που κατάφεραν να διαφύγουν από τη χώρα και από ελάχιστους δημοσιογράφους που καταφέρνουν να ταξιδέψουν εκεί. Μια από τις βασικότερες επιδιώξεις της Βόρειας Κορέας είναι η επανένωση με το νότο, διατηρώντας το πολιτικό σύστημά της, κάτι που δεν έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής. Η μοναδική σχετική συζήτηση που έγινε ανάμεσα σε βορρά και νότο είναι για δημιουργία κοινής Ολυμπιακής Ομάδας το 2008, η οποία όμως ναυάγησε. Σημείο τριβής της Βόρειας Κορέας με τη διεθνή κοινότητα είναι η εξέλιξη του προγράμματος κατασκευής πυρηνικών όπλων. Τα τελευταία χρόνια η χώρα συνεργάζεται με επιθεωρητές της Διεθνούς Οργάνωσης Ατομικής Ενέργειας και τον Ιούνιο του 2008 παρέδωσε στοιχεία σχετικά με το πρόγραμμα.[39] Στις 25 Μαΐου 2009 προχώρησε σε υπόγεια πυρηνική δοκιμή, προκαλώντας την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας και την ομόφωνη καταδίκη από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.[40]

Η στενή σχέση Κίνας-Βόρειας Κορέας εορτάζεται στους Μαζικούς Αγώνες Αριράνγκ στην Πιονγιάνγκ

Αρχικά, η Βόρεια Κορέα είχε διπλωματικούς δεσμούς μόνο με άλλες κομμουνιστικές χώρες. Στην δεκαετία του 1960 και του 1970, η Βόρεια Κορέα κυνήγησε μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, ιδρύοντας διπλωματικές σχέσεις με πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, και έγινε μέλος του Κινήματος των Αδεσμεύτων. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στην δεκαετία του 1990 η εξωτερική της πολιτική οδηγήθηκε σε αναταραχή με την διάλυση του Σοβιετικού μπλοκ. Υποφέροντας από οικονομική κρίση, έκλεισε έναν αριθμό πρεσβειών. Την ίδια στιγμή, η Βόρεια Κορέα προσπάθησε να ξεκινήσει διπλωματικές σχέσεις με ανεπτυγμένες χώρες της ελεύθερης αγοράς.[41] Ως αποτέλεσμα της απομόνωσής της, μερικές φορές αναφέρεται ως "βασίλειο των ερημιτών", ένας όρος που αρχικά αναφερόταν στον απομονοτισμό προς το τέλος της Δυναστείας Τζόσον.[42]

Το 2015, η Βόρεια Κορέα είχε διπλωματικές σχέσεις με 166 χώρες και πρεσβείες σε 47 χώρες.[41] Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει να έχει ισχυρούς δεσμούς με σοσιαλιστικά κράτη συμμάχους της Νοτιοανατολικής Ασίας όπως το Βιετνάμ και το Λάος, αλλά και με την Καμπότζη.[43] Οι περισσότερες ξένες πρεσβείες διαπιστευμένες στην Βόρεια Κορέα βρίσκονται στο Πεκίνο παρά στην Πιονγιάνγκ.[44] Η Κορεατική Αποστρατικοποιημένη Ζώνη με την Νότια Κορέα είναι το πιο στρατικοποιημένο διμερές σύνορο στον κόσμο.[45]

Συνάντηση του Βορειοκορεάτη αρχηγού Κιμ Γιονγκ-ιλ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, στις 19 Ιουλίου 2000
Ο Αμερικανός Γραμματέας Άμυνας Ουίλιαμ Κόχεν, στα αριστερά, συναντιέται με τον Τζο Μιονγκ Ροκ, δεύτερος στα δεξιά, ο οποίος είναι ο πρώτος αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Άμυνας της Βόρειας Κορέας, 11 Οκτωβρίου 2000

Ως αποτέλεσμα του προγράμματος πυρηνικών όπλων της Βόρειας Κορέας, οι Εξαμερείς Διάλογοι ξεκίνησαν για την εύρεση ειρηνικής λύσης για την αυξανόμενη αναταραχή μεταξύ των δύο κορεατικών κυβερνήσεων, της Κίνας, της Ρωσίας, της Ιαπωνίας και των ΗΠΑ. Η Βόρεια Κορέα θεωρούνταν ως κρατικός χορηγός τρομοκρατίας[46] λόγω της υποτιθέμενης εμπλοκής της στον βομβαρδισμό της Ρανγκούν το 1983 και στον βομβαρδισμό κορεατικού αεροσκάφους το 1987.[47] Στις 11 Οκτωβρίου του 2008, οι Ηνωμένες Πολιτείες αφαίρεσαν την Βόρεια Κορέα από την λίστα των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία αφότου η Πιονγιάνγκ συμφώνησε να συνεργαστεί σε θέματα σχετικά με το πυρηνικό της πρόγρμμα.[48] Η απαγωγή τουλάχιστον 13 Ιάπωνων πολιτών από Βορειοκορεάτες πράκτορες στην δεκαετία του 1970 και 1980 ήταν ένα άλλο πρόβλημα στην εξωτερική πολιτική της χώρας.[49]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολιτικό σύστημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πύργος Τζούτσε στην Πιονγιανγκ

Η Βόρεια Κορέα είναι σύμφωνα με το σύνταγμα της ένα σοσιαλιστικό κράτος.[50] Το 2009 αφαιρέθηκαν από το Σύνταγμα όλες οι αναφορές στον κομμουνισμό και κωδικοποιήθηκε η δημιουργία ενός μιλιταριστικού κράτους.[51]

Κάλπες σε εκλογικό τμήμα της Βόρειας Κορέας

Ο μηχανισμός διακυβέρνησης κυριαρχείται από το Εργατικό Κόμμα Κορέας (συντ.: PdAK), ο ηγετικός ρόλος του οποίου αναγράφεται στο σύνταγμα. Μαζί του συνυπάρχουν δύο μικρότερα συμμαχικά κόμματα. Αυτά τα κόμματα συνεργάζονται στο Δημοκρατικό Μέτωπο για την Επανένωση της Πατρίδας. Το ανώτατο όργανο εξουσίας της χώρας είναι επίσημα το Κοινοβούλιο (Ανώτατη Λαϊκή Συνέλευση), τα μέλη του οποίου εκλέγονται ανά πενταετία. Επειδή όμως αυτό συνέρχεται μόλις για μερικές ημέρες άπαξ ή δις κάθε χρόνο στο Mansudae-Kongresshalle, τη χώρα κυβερνά το Προεδρείο της Ανώτατης Λαϊκής Συνέλευσης. Ο Πρόεδρος του, σήμερα ο Κιμ Τζονγκ-ναμ, είναι πρακτικά Αρχηγός του Κράτους. Αυτό το αξίωμα βέβαια ασκείται μόνο πρακτικά, αφού επίσημα ο νεκρός Κιμ Ιλ-σουνγκ είναι αρχηγός του κράτους μετά το θάνατό του το 1994. Το ρόλο της Κυβέρνησης έχει το το Υπουργικό Συμβούλιο. Ο Πρόεδρος του και συνεπώς ο Αρχηγός της Κυβέρνησης είναι ο Πακ Πονγκ-γιου.

Η διαδικασία στελέχωσης επίσημων θέσεων ονομάζεται στο σύνταγμα δημοκρατικός συγκεντρωτισμός.

Η πραγματική δομή εξουσίας στο εσωτερικό της χώρας είναι ασαφής. Στο εξωτερικό η Βόρεια Κορέα θεωρείται συνήθως σταλινική δικτατορία[52] υπό την ηγεσία του Κιμ Τζονγκ-ουν.

Μετά το θάνατο του Κιμ Ιλ-Σουνγκ το αξίωμα του Προέδρου δεν χρησιμοποιείται πλέον, ώστε ο Κιμ Ιλ-σουνγκ είναι Αιώνιος Πρόεδρος. Ο Κιμ Τζονγκ-Ιλ όμως συγχώνευσε μαζί με άλλα κορυφαία αξιώματα την Προεδρεία του Εργατικού Κόμματος Κορέας με αυτήν της Επιτροπής Άμυνας, που ανακηρύχθηκε εν τω μεταξύ ανώτατο αξίωμα της χώρας από το Κοινοβούλιο. Αυτό θεωρείται συνέπεια της θεσπισμένης από τον Κιμ Τζονγκ-Ιλ πολιτικής Σονγκούν, σύμφωνα με την οποία τα συμφέροντα της χώρας είναι συνυφασμένα με την στρατιωτική ανάπτυξη και τη βελτίωση των ενόπλων δυνάμεων. Η δικαιολογία που προβάλλεται είναι ότι πάντα υπάρχει μια απειλή που οφείλεται στον άμεσο κίνδυνο εισβολής από ξένα στρατεύματα. Το Σονγκούν δικαιολογεί επίσης και την κατασκευή του πυρηνικού οπλοστασίου. Κατά συνέπεια ο πληθυσμός πλήττεται από την έλλειψη καταναλωτικών αγαθών, οι υποδομές είναι ανεπαρκείς και το σύστημα υγείας.[53]

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 17 ετών και άνω.[2]. Οι πιο πρόσφατες εκλογές διεξήχθησαν το Μάρτιο του 2014.

Κοινωνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βορειοκορεάτες ποζάρουν για μια φωτογραφία μπροστά από το Παλάτι του Ήλιου Κουμσουσάν

Με την εξαίρεση μιας μικρής Κινεζικής κοινότητας και λίγων Ιαπωνέζων, οι 24,852,000 κάτοικοι της Βόρειας Κορέας είναι εθνικά γηγενής.[54][55] Δημογραφικοί εμπειρογνώμονες τον 20ο αιώνα εκτιμούσαν ότι ο πληθυσμός θα αυξανόταν στα 25.5 εκατομμύρια μέχρι το 2000 και στα 28 εκατομμύρια μέχρι το 2010, αλλά η αύξηση δεν συνέβη ποτέ λόγω του βορειοκορεατικού λιμού.[56] Ξεκίνησε το 1995, διήρκεσε τρία χρόνια και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 240,000 με 420,000 Βορειοκορεατών.[57]

Οι διεθνείς δωρεές από τις Ηνωμένες Πολιτείες περιείχαν αποστολές φαγητού μέσω του Παγκόσμιου Προγράμματος Σίτισης το 1997 για την αντιμετώπιση του λιμού.[58] Παρά την δραστική μείωση της βοήθειας από την Διοίκηση του Τζορτζ Μπους[59] η κατάσταση βαθμιαία βελτιώθηκε: ο αριθμός των υποσιτισμένων παιδιών μειώθηκε από το 60% το 1998[60] στο 37% το 2006[61] και στο 28% το 2013.[62] Η εσωτερική παραγωγή φαγητού σχεδόν έφτασε στο προτεινόμενο ετήσιο επίπεδο των 5.37 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμων σιτηρών το 2013,[63] αλλά το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης ανέφερε μια συνεχιζόμενη έλλειψη διατροφικής ποικιλίας και πρόσβασης του πληθυσμού σε λιπαρά και πρωτεΐνες.[64]

Ο λιμός είχε σημαντική επιρροή στον ρυθμό ανάπτυξης του πληθυσμού, ο οποίος μειώθηκε στο 0.9% ετησίως το 2002[56] και στο 0.53% το 2014.[65] Οι καθυστερημένοι γάμοι μετά την στρατιωτική υπηρεσία, ο περιορισμένος στεγαστικός χώρος και οι πολλές ώρες εργασίας ή πολιτικών σπουδών εξαντλούν περαιτέρω τον πληθυσμό και μειώνουν την άνοδο.[56] Η εθνική αναλογία γεννήσεων είναι 14.5 γεννήσεις τον χρόνο ανά 1.000 κατοίκους.[66] Τα δύο τρίτα των νοικουριών αποτελούνται από εκτεταμένες οικογένειες που ζουν κυρίως σε μονάδες δύο δωματίων. Οι γάμοι είναι εικονικά γενικοί και το διαζύγιο είναι σπανιότατο.[67]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015 τα 70,11 χρόνια (66,26 χρόνια οι άνδρες και 74,16 οι γυναίκες).[2]

Γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βόρεια Κορέα μοιράζεται την Κορεατική γλώσσα με την Νότια Κορέα, παρόλο που υπάρχουν μερικές διαλεκτικές διαφορές μεταξύ των δύο κορεατικών κρατών.[60] Οι Βορειοκορεάτες αναφέρονται στην διάλεκτο της Πιονγιάνγκ ως μουνχουαό ("πολιτισμένη γλώσσα") σε αντίθεση με τις διαλέκτους της Νότιας Κορέας, όπως η διάλεκτος της Σεούλ ή π'γιοτζουνό ("πρότυπη γλώσσα"), η οποία βλέπεται ως παρηκμασμένη επειδή χρησιμοποιεί δάνεια από τα Κινέζικα και Ευρωπαϊκές γλώσσες όπως τα αγγλικά.[68] Λέξεις Κινεζικής, Μαντζουριακής ή Δυτικής προέλευσης και η χρήση κινεζικών χαρακτήρων έχουν διωχθεί από το μούνχουα.[68] Η γραφή της γλώσσας χρησιμοποιεί του φωνητικό αλφάβητο τζόσονγκουλ, το οποίο αναπτύχθηκε υπό τον Σέτζονγκ τον Μέγα (1418–1450).[69]

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βορειοκορεάτες μαθητές

Η απογραφή του 2008 κατέγραψε όλο τον πληθυσμό ως εγγράμματο, συμπεριλαμβανομένων των κατοίκων με ηλικία άνω των 80.[70] Μια 11χρονη δωρεάν, υποχρεωτική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση παρέχεται σε πάνω από 27,000 παιδικούς σταθμούς, 14,000 νηπιαγωγεία, 4,800 τετράχρονα δημοτικά και 4,700 εξάχρονα δευτεροβάθμια σχολεία.[60]Το 77% των ανδρών και το 79% των γυναικών ηλικίας 30 έως 34 έχουν ολοκληρώσει την δευτεροβάθμια εκπαίδευση.[70] Τριακόσια πανεπιστήμια και κολλέγια παρέχουν ανώτερη εκπαίδευση.[60]

Οι περισσότεροι απόφοιτοι του υποχρεωτικού προγράμματος δεν σπουδάζουν στο πανεπιστήμιο αλλά ξεκινούν την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία τους ή δουλεύουν σε φάρμες ή εργοστάσια. Οι κύριες ελλείψεις της ανώτερης εκπαίδευσης είναι η βαριά παρουσία ιδεολογικών αντικειμένων, τα οποία περιλαμβάνονται στο 50% των μαθημάτων για τις κοινωνικές σπουδές και στο 20% για τις επιστήμες,[71] και στις ανισορροπίες στην ύλη. Η μελέτη των φυσικών επιστημών έχει μεγάλη έμφαση ενώ οι κοινωνικές επιστήμες είναι παραμελημένες.[72] Η Ευριστική χρησιμοποιείται ενεργά για την ανάπτυξη της ανεξαρτησίας και της δημιουργικότητας των φοιτητών εντός του συστήματος.[73] Η μελέτη των Ρωσικών και των αγγλικών έγινε υποχρεωτική στα ανώτερα γυμνάσιατο 1978.[74]

Θρησκεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Εκκλησία Τσίλγκολ στην Πιονγιάνγκ

Η Βόρεια Κορέα είναι αθεϊστικό κράτος και η δημόσια θρησκεία αποθαρρύνεται.[75] Δεν υπάρχουν γνωστά επίσημα στατιστικά για τις θρησκείες στην Βόρεια Κορέα. Σύμφωνα με την Χριστιανική Ευφυΐα, το 64.3% του πληθυσμού είναι άθρησκοι, το 16% εξασκεί τον Κορεατικό σαμανισμό, το 13.5% εξασκεί τον Τσοντοϊσμό, το 4.5% είναι Βουδιστές και το 1.7% είναι Χριστιανοί.[76] Η ελευθερία της θρησκείας και το δικαίωμα για θρησκευτικές τελετές εγγυάται συνταγματικά, αλλά οι θρησκείες περιορίζονται από την κυβέρνηση.[77][78] Η Διεθνής Αμνηστία έχει εκφράσει ανησυχίες για θρησκευτικές καταδίκες στην Β. Κορέα.[79]

Η επίδραση του Βουδισμού και του Κομφουκιανισμού ασκεί ακόμα επιρροή στην πολιτιστική ζωή.[80][81] Ο Τσοντοϊσμός ("Γαλήνιος Τρόπος") είναι μια αυτόχθονη συγκριτική θρησκεία που συνδυάζει χαρακτηριστικά του Κορεατικού σαμανισμού, του Βουδισμού, του Ταοϊσμού και του Καθολικισμού. Η θρησκεία εκπροσωπείται επίσημα από το Κόμμα Τσόνγκου που ελέγχεται από το Κόμμα των Εργαζομένων της Κορέας.[82]

Η αποστολή Ανοιχτές Πόρτες υποστηρίζει ότι η πιο σοβαρή καταδίωξη των Χριστιανών γίνεται στην Βόρεια Κορέα.[83] Υπάρχουν τέσσερις κρατικά καθιερωμένες εκκλησίες, αλλά οι κριτικές υποστηρίζουν ότι αυτά είναι βιτρίνες για ξένους.[84][85]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για την οικονομία της χώρας. Το 1997 υπήρξε λιμός, κάτι που ανάγκασε τη χώρα να ζητήσει για πρώτη φορά διεθνή βοήθεια, καθώς μεγάλο μέρος του πληθυσμού βρέθηκε σε κατάσταση υποσιτισμού. Η Βόρεια Κορέα είναι ένα από τα πιο απομονωμένα κράτη του κόσμου, καθώς στους πολίτες της απαγορεύεται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, ενώ για να ταξιδέψει κάποιος εκεί θα πρέπει να περιμένει αρκετό καιρό (ειδικά αν είναι δημοσιογράφος) για να του δοθεί άδεια εισόδου. Επί παραδείγματι, ένας Έλληνας δημοσιογράφος του καναλιού MEGA, ο Σωτήρης Δανέζης, περίμενε δύο χρόνια για να πάρει άδεια εισόδου, με σκοπό να πάει να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ.[86] Επίσης,η Φραγκίσκα Μεγαλούδη είναι η μόνη Ελληνίδα που ζει στην Βόρεια Κορέα.[εκκρεμεί παραπομπή]

Ένα εργοστάσιο στο Χάμχουνγκ

Η απώλεια των εμπορικών συνεργατών του Ανατολικού Μπλοκ και μια σειρά φυσικών καταστροφών κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 1990 είχαν ως αποτέλεσμα αρκετές ταλαιπωρίες, συμπεριλαμβανομένου ενός λιμού. Το 2000, η κατάσταση είχε βελτιωθεί λόγω μιας μαζικής διεθνής προσπάθειας για σιτιστική βοήθεια, αλλά η οικονομία συνεχίζει να υποφέρει από ελλείψεις φαγητού, ξεχαρβαλωμένες υποδομές και κρίσιμα χαμηλή προμήθεια ενέργειας.[87] Σε μια προσπάθεια για την ανάκτηση από την καταστροφή, η κυβέρνηση ξεκίνησε δομικές μεταρρυθμίσεις το 1998 που νομιμοποίησαν επίσημα την ιδιωτική ιδιοκτησία περιουσιακών στοιχείων και αποκεντροποίησαν τον έλεγχο στην παραγωγή.[88] Ένας δεύτερος γύρος μεταρρυθμίσεων το 2002 είχε ως αποτέλεσμα την επέκταση των δραστηριοτήτων της αγοράς, μερική νομισματοποίηση, ευέλικτες τιμές και μισθούς, και εισαγωγή τεχνικών κινήτρου και ευθύνης.[89] Παρά αυτές τις αλλαγές, η Βόρεια Κορέα συνεχίζει να είναι σχεδιασμένη οικονομία όπου το κράτος έχει στην ιδιοκτησία του σχεδόν όλα τα μέσα παραγωγής και οι αναπτυξιακές προτεραιότητες ορίζονται από την κυβέρνηση.[87]

Η Βόρεια Κορέα έχει το δομικό προφίλ μιας σχετικά βιομηχανοποιημένης χώρας[90] όπου σχεδόν το μισό ΑΕΠ προέρχεται από την βιομηχανία [91] και η ανθρώπινη ανάπτυξη είναι σε μεσαίο επίπεδο.[92] Το ΑΕΠ σε Μονάδες αγοραστικής δύναμης εκτιμάται στα 40 δισεκατομμύρια,[93] με μια πολύ μικρή κατά κεφαλήν τιμή των 1.800 δολαρίων.[94] Το 2012, το Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα ήταν 1.523 δολάρια, σε σύγκριση με τα 28.430 δολάρια της Νότιας Κορέας.[95] Το Βορειοκορεατικό γουόν είναι το εθνικό νόμισμα, το οποίο τυπώνεται από την Κεντρική Τράπεζα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας.[96]

Η οικονομία είναι πολύ εθνικοποιημένη.[97] Το φαγητό και η στέγαση είναι επιδοτείται εκτενώς από την κυβέρνηση, η εκπαίδευση και η υγεία είναι δωρεάν,[98] και η πληρωμή των φόρων καταργήθηκε επίσημα το 1974.[99] Μια ποικιλία αγαθών είναι διαθέσιμη σε καταστήματα και σουπερμάρκετ στην Πιονγιάνγκ,[100] αν και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού βασίζεται σε αγορές μικρής κλίμακας, τις γιανγκμαντάνγκ.[101][102] Το 2009, η κυβέρνηση προσπάθησε να ανακόψει την αυξανόμενα ελεύθερη αγορά με το μπλοκάρισμα των γιανγκμαντάνγκ και της χρήσης ξένων νομισμάτων,[103] υποτιμώντας σε μεγάλο βαθμό το γουόν και περιορίζοντας την μετατρεψιμότητα του παλιού νομίσματος,[104] αλλά ο πληθωρισμός και οι σπάνιες δημόσιες διαδηλώσεις είχαν ως αποτέλεσμα την αναστροφή αυτών των πολιτικών.[105] Το ιδιωτικό εμπόριο κυριαρχείται από γυναίκες επειδή στους περισσότερους άνδρες απαιτείται να είναι παρόντες στον χώρο εργασίας τους, αν και πολλές κρατικές επιχειρήσεις δεν είναι λειτουργικές.[106]

Ξένοι τουρίστες στο Χιονοδρομικό Κέντρο Μάσικριονγκ

Η βιομηχανία και οι υπηρεσίες απασχολούν το 65%[107] του εργατικού δυναμικού της χώρας, το οποίο αποτελείται από 12.6 εκατομμύρια άτομα.[108] Στις μεγάλες βιομηχανίες περιλαμβάνεται η κατασκευή μηχανών, ο στρατιωτικός εξοπλισμός, τα χημικά, οι εξορύξεις, η μεταλλουργία, η υφασματουργία, η παραγωγή φαγητού και ο τουρισμός.[109] Η παραγωγή σιδηρομεταλλεύματος και άνθρακα είναι μεταξύ των λίγων τομέων που η Βόρεια Κορέα αποδίδει σημαντικά καλύτερα από τον νότιο γείτονά της, καθώς παράγει περίπου 10 φορές μεγαλύτερη ποσότητα σε σύγκριση με την Νότια Κορέα.[110] Ο αγροτικός τομέας θρυμματίστηκε από τις φυσικές καταστροφές στην δεκαετία του 1990.[111] Οι 3,500 συνεταιρισμοί και κρατικές φάρμες[112] ήταν μεταξύ στους πιο παραγωγικούς και επιτυχημένους γύρω στο 1980[113] αλλά τώρα υπάρχουν χρόνιες ελλείψεις λιπασμάτων και εξοπλισμού. Μερικές από τις κύριες καλλιέργειες είναι το ρύζι, οι πατάτες, η σόγια και το καλαμπόκι.[103] Μια σημαντικά συνεισφορά στην προμήθεια φαγητού προέρχεται από την εμπορική αλιεία και τις υδατοκαλλιέργειες.[103] Ο τουρισμός είναι αναπτυσσόμενος τομέας την τελευταία δεκαετία.[114] Η Βόρεια Κορέα στοχεύει στην αύξηση των ξένων επισκεπτών από τους 200,000 σε 1 εκατομμύριο μέχρι το 2016 με έργα όπως το Χιονοδρομικό Κέντρο Μάσικριονγκ.[115]

Το διεθνές εμπόριο ξεπέρασε τα επίπεδα πριν την κρίση το 2005 και συνεχίζει να επεκτείνεται.[116] Η Βόρεια Κορέα έχει μια σειρά από ειδικές οικονομικές ζώνες και Ειδικές Διοικητικές Περιφέρειες όπου οι ξένες εταιρείες μπορούν να λειτουργούν με φορολογικά κίνητρα και δασμούς ενώ τα Βορειοκορεατικά καταστήματα έχουν πρόσβαση σε βελτιωμένη τεχνολογία.[117] Αρχικά υπήρχαν τέσσερις ζώνες, αλλά όλες μαζί είχαν μικρή επιτυχία.[118] Το σύστημα των ΕΟΖ επεκτάθηκε το 2013, καθώς εγκαινιάστηκαν 14 νέες ζώνες και η Ειδική Οικονομική Ζώνη του Ράσον ανασχεδιάστηκε ως κοινό Κινεζικό-Βορειοκορεατικό έργο.[119] Η Βιομηχανική Περιοχή του Κέσονγκ είναι μια ειδική οικονομική ζώνη όπου πάνω από 100 Νοτιοκορεατικές εταιρείες απασχολούν περίπου 52,000 Βορειοκορεάτες εργάτες.[120] Εκτός από το διακορεατικό εμπόριο, πάνω από το 89% του εξωτερικού εμπορίου γίνεται με την Κίνα. Η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ξένος συνεργάτης, ενώ το ποσό των εξαγωγών και εισαγωγών ήταν πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια το ίδιο έτος.[121] Το 2014, η Ρωσία διέγραψε το 90% του χρέους της Βόρειας Κορέας και οι δύο χώρες συμφώνησαν την πραγματοποίηση όλων των συναλλαγών σε ρούβλια.[122][123] Επίσης, το εξωτερικό εμπόριο το 2013 έφτασε τα 7.3 δισεκατομμύρια δολάρια (η μεγαλύτερη ποσότητα από το 1990[121]), ενώ το διακορεατικό εμπόριο έπεσε σε χαμηλό οχτώ ετών, στα 1.1 δισεκατομμύρια δολάρια.[124]

Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δορυφορική εικόνα της Κορεατικής Χερσονήσου την νύχτα. Η Βόρεια Κορέα είναι σχεδόν σε απόλυτο σκοτάδι, με μια μικρό φωτεινό σημείο, την πρωτεύουσα Πιονγιάνγκ

Η ενεργειακή υποδομή της Βόρειας Κορέας είναι παρωχημένη και σε ερείπωση. Οι ελλείψεις ρεύματος είναι χρόνιες και αυτό δεν μπορεί να καλυφθεί ούτε με εισαγωγές ρεύματος, επειδή το κακοσυντηρημένο ηλεκτρικό δίκτυο προκαλεί σημαντικές απώλειες κατά την μεταφορά.[125] Ο άνθρακας αντιστοιχεί στο 70% της παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, ακολουθούμενη από την υδροηλεκτρική ενέργεια με 17%.[126] Η κυβέρνηση υπό τον Κιμ Γιονγκ Ουν έχει αυξημένη έμφαση σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως αιολικά πάρκα, ηλιακά πάρκα, ηλιακοί θερμοσίφωνες και βιομάζα.[127] Μια σειρά νόμιμων κανονισμών υιοθετήθηκαν το 2014, η οποία τόνισε την ανάπτυξη της γεωθερμικής, αιολικής και ηλιακής ενέργειας μαζί με την ανακύκλωση και την διατήρηση του περιβάλλοντος.[127][128] Ο μακροπρόθεσμος στόχος της Βόρειας Κορέας είναι η χαλιναγώγηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων και η παραγωγή 5 εκατομμυρίων κιλοβάτ μέχρι το 2044, σε σύγκριση με τα 430,000 κιλοβάτ από όλες τις πηγές. Επίσης, επιδιώκεται η αιολική ενέργεια να καλύπτει το 15% της συνολικής παραγωγής ενέργειας με αυτή την στρατηγική.[129]

Η Βόρεια Κορέα θέλει επίσης να αναπτύξει το πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμά της. Αυτές οι προσπάθειες είναι κάτω από διεθνή αμφισβήτηση, λόγω της στρατιωτικής χρήσης και των ερωτημάτων για την ασφάλεια.[130] Η Ρωσική ενεργειακή εταιρεία Gazprom έχει ένα σχέδιο για αγωγό που θα μεταφέρει φυσικό αέριο στην Νότια Κορέα μέσω της Πιονγιάνγκ. Το κόστος του αγωγού προβλέπεται στα 2.5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το ετήσιο κέρδος από φόρους μεταφοράς θα είναι 100 εκατομμύρια δολάρια.[131][132]

Ένα Σοβιετικό ντιζελοκίνητο M62 στον Σταθμό της Πιονγιάνγκ
Ένα Tupolev Tu-204 της Air Koryo πάνω από το Αεροδρόμιο της Βλαδιβοστόκ

Οι υποδομές μεταφοράς περιλαμβάνουν σιδηρόδρομους, αυτοκινητόδρομους, πλωτές και εναέριες οδούς, αλλά οι σιδηροδρομικές μεταφορές είναι οι πιο εξαπλωμένες. Η Βόρεια Κορέα έχει σιδηροδρομικό δίκτυο 5.200 τετραγωνικών χιλιομέτρων, το οποίο μεταφέρει το 80% της ετήσιας κυκλοφορίας επιβατών και το 86% του φορτίου, αλλά οι ελλείψεις ηλεκτρικού ρεύματος μειώνουν την αποτελεσματικότητά τους.[126] Η κατασκευή ενός σιδηροδρόμου υψηλών ταχυτήτων που θα συνδέει το Κέσονγκ, το Σινούιτζου και την Πιονγιάνγκ με ταχύτητες άνω των 200 χιλιομέτρων εγκρίθηκε το 2013.[133] Η Βόρεια Κορέα συνδέεται με τον Υπερσιβηρικό σιδηρόδρομο μέσω του Ρατζίν.[134]

Οι οδικές μεταφορές είναι πολύ περιορισμένες - μόνο 724 χιλιόμετρα από τα 25,554 χιλιόμετρα του οδικού δικτύου είναι ασφαλτοστρωμένα,[135] και η συντήρηση στους περισσότερους δρόμους είναι φτωχή.[136] Μόνο το 2% της χωρητικότητας του φορτίου υποστηρίζεται από ποτάμιες και θαλάσσιες μεταφορές, και η αεροπορική μεταφορά είναι αμελητέα.[126] Όλες οι λιμενικές εγκαταστάσεις είναι χωρίς πάγο και φιλοξενούν ένα εμπορικό στόλο 158 σκαφών.[137] Ογδόντα δύο αεροδρόμια[138] και 23 ελικοδρόμια[139] λειτουργούν και εξυπηρετούν κυρίως την κρατική αεροπορική εταιρεία Air Koryo.[126] Τα αυτοκίνητα είναι σχετικά σπάνια, αλλά τα ποδήλατα είναι συνηθισμένα.[140]

Ανθρώπινα δικαιώματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη Βόρεια Κορέα δεν υπάρχει οποιαδήποτε επαφή με τη Δύση και τη δυτική κουλτούρα, ενώ η μοναδική αεροπορική γραμμή είναι προς το Πεκίνο. Συνεχίζουν να υπάρχουν πολιτικοί κρατούμενοι και στρατόπεδα συγκέντρωσης ενώ οι δημόσιες εκτελέσεις συνεχίζονται[141]. Οι κάτοικοι ξυπνούν κάθε πρωί μέσω μίας σειρήνας που χτυπάει σε όλες τις πόλεις.[142]Επίσης, στην πρωτεύουσα της χώρας, οι διακοπές ρεύματος δεν είναι συχνές, ωστόσο εκεί χρησιμοποιούνται γεννήτριες, κινητά τηλέφωνα, αυτοκίνητα, καθώς και περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ στην υπόλοιπη χώρα δεν επιτρέπεται ούτε η είσοδος στην πρωτεύουσα, καθώς και η χρήση κινητών τηλεφώνων.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μαζικοί αγώνες του 1998 στην Πιονγιάνγκ.

Όταν η Κορέα ήταν υπό ιαπωνική κατοχή, οι Ιάπωνες αποπειράθηκαν να αφομοιωθεί πολιτιστικά η κατακτηθείσα χώρα. Αυτό ίσως εξηγεί την πολιτισμική ιδιαιτερότητα και την εμμονή στις παραδοσιακές μορφές της κορεατικής τέχνης, που ανάγουν σε χιλιάδες χρόνια πριν. Πολιτιστικά η Β.Κορέα έχει να επιδείξει τους "μαζικούς αγώνες", με τα μπαλέτα του Αριράνγκ (θεαματικές χορογραφίες). Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν οικοδομηθεί μνημεία και σημαντικά κτήρια, όπως η Αψίδα του Θριάμβου (παρόμοια με εκείνη του Παρισιού, αν και λίγο μεγαλύτερη σε ύψος), το χάλκινο άγαλμα του Κιμ Ίλ-σονγκ έξω από το Μουσείο της Κορεατικής Επανάστασης, και ξενοδοχεία, με εντυπωσιακότερο το Ριούγκιονγκ, στην Πιονγιάνγκ, το οποίο δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και περιλαμβάνει 105 ορόφους. Πολλοί ζωγράφοι κατάγονται από τη Βόρεια Κορέα[143] και ο ίδιος ο Κιμ Ίλ-σονγκ, στα χρόνια της αντίστασης, όταν πολεμούσε, ήταν καλλιτέχνης.

Ο Βουδιστικός Ναός Πιοχούνσα, ένας Εθνικός Θησαυρός της Βόρειας Κορέας

Παρά την ιστορικά ισχυρή Κινεζική επιρροή, ο Κορεατικός πολιτισμός έχει σχηματίσει μια δικιά του ταυτότητα.[144] Κατά την διάρκεια της Ιαπωνικής κατοχής από το 1910 έως το 1945, η Ιαπωνία εφάρμοσε μια πολιτική πολιτιστικής αφομοίωσης. Οι Κορεάτες ενθαρρύνονταν να μάθουν και να μιλούν Ιαπωνικά, να υιοθετήσουν το Ιαπωνικό σύστημα οικογενειακών ονομάτων και τον Σιντοϊσμό, ενώ απαγορεύτηκε η γραφή και η ομιλία Κορεατικών σε σχολεία, επιχειρήσεις ή δημόσιους χώρους.[145]

Μετά την διαίρεση της χερσονήσου το 1945, δύο διαφορετικοί πολιτισμοί σχηματίστηκαν από την κοινή Κορεατική κληρονομιά. Οι Βορειοκορεάτες έχουν μικρή έκθεση στην ξένη επιρροή.[146] Ο επαναστατικός αγώνας και η λαμπρότητα είναι μερικά από τα κύρια θέματα της τέχνης. "Αντιδραστικά" χαρακτηριστικά από τον παραδοσιακό πολιτισμό έχουν απορριφθεί με την επανεισαγωγή ενός "λαϊκού" πνεύματος.[146]

Η Κορεατική κληρονομιά προστατεύεται και συντηρείται από το κράτος.[147] Πάνω από 190 ιστορικοί χώροι και αντικείμενα εθνικής σημασίας καταλογίζονται ως Εθνικοί Θησαυροί της Βόρειας Κορέας, ενώ περίπου 1,800 πολύτιμα καλλιτεχνήματα περιλαμβάνονται σε μια λίστα Πολιτιστικής Περιουσίας. Οι Ιστορικοί Χώροι και Μνημεία στο Κέσονγκ και το Συγκρότημα των Τάφων του Κογκουργιό είναι Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο.[148]

Μουσική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κυβέρνηση έδωσε έμφαση σε οπτιμιστικές λαϊκές μελωδίες και επαναστατική μουσική στο μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα.[149] Τα ιδεολογικά μηνύματα μεταφέρονται μέσω μαζικών ορχηστρικών τραγουδιών όπως οι "Πέντε Μεγάλες Επαναστατικές Όπερες" βασισμένες στο παραδοσιακό Κορεατικό τσάνγκουκ.[150] Οι επαναστατικές όπερες διαφέρουν από τις αντίστοιχες Δυτικές με την προσθήκη παραδοσιακών οργάνων και την αποφυγή διηγηματικών τμημάτων.[151] Η Θάλασσα του Αίματος είναι η πιο εκτελεσμένη από τις Πέντε Μεγάλες Όπερες: από την πρεμιέρα της το 1971 έχει παιχτεί πάνω από 1,500 φορές,[152] και το ταξίδι της στην Κίνα το 2010 ήταν μεγάλη επιτυχία.[151] Δυτική κλασσική μουσική από τον Μπραμς, τον Τσαϊκόφσκι, τον Στραβίνσκι και άλλους συνθέτες εκτελείται από την Κρατική Συμφωνική Ορχήστρα και φοιτητικές ορχήστρες.[153]

Η ποπ μουσική εμφανίστηκε την δεκαετία του 1980 από το Ηλεκτρονικό Σύνολο Πότσονμπο και την Μπάντα Φωτεινής Μουσικής Ουάνγκτζεσαν.[154] Οι βελτιωμένες σχέσεις με την Νότια Κορέα μετά από την Διακορεατική Σύνοδο Κορυφής είχε ως αποτέλεσμα την μείωση των άμεσων ιδεολογικών μηνυμάτων σε ποπ τραγούδια, αλλά θέματα όπως η αδερφοσύνη, η νοσταλγία και η κατασκευή μιας δυνατής χώρας έχουν παραμείνει.[155] Σήμερα, η αποτελούμενη αποκλειστικά από κορίτσια μπάντα Μορανμπόνγκ είναι το πιο δημοφιλές συγκρότημα στην χώρα.[156] Οι Βορειοκορέατες έχουν εκτεθεί στην K-pop η οποία εξαπλώνεται μέσω παράνομων αγορών.[157]

Κουζίνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Κορεατική κουζίνα
Βορειοκορεατικό μπιμπιμπάπ

Η Κορεατική κουζίνα έχει εξελιχθεί με την πάροδο των αιώνων, όπου υπήρξε κοινωνική και πολιτική αλλαγή. Ξεκινώντας από τις αρχαίες γεωργικές και νομαδικές παραδόσεις στην νότια Μαντζουρία και την Κορεατική χερσόνησο, έχει περάσει από μια αλληλεπίδραση από το φυσικό περιβάλλον και από τις διαφορετικές πολιτιστικές τάσεις.[158] Το ρύζι και το Κιμτσί είναι βασικά Κορεατικά φαγητά. Σε ένα παραδοσιακό γεύμα, συνοδεύουν το παντσάν και κύρια πιάτα όπως τζουκ, πουλγκόγκι ή νουντλς. Το λικέρ σότζου είναι το πιο γνωστό παραδοσιακό Κορεατικό οινόπνευμα.[159]

Το πιο διάσημο Βορειοκορεατικό εστιατόριο, το Όκργιου-γκουάν, το οποίο βρίσκεται στην Πιονγιάνγκ, είναι γνωστό για τα κρύα νουντλ ρανγκμιόν.[160] Στα άλλα γεύματα που σερβίρονται εκεί περιλαμβάνεται η σούπα κέφαλου με βρασμένο ρύζι, το γκαλμπιτάνγκ, η τηγανίτα με πράσινο φασόλι, το σινσόλλο και πιάτα φτιαγμένα από είδος χελώνας.[161][162] Το Όκργιου-γκουάν στέλνει ομάδες έρευνας στην εξοχή για να συλλέξουν δεδομένα για την Κορεατική κουζίνα και να εισάγουν νέες συνταγές.[160] Μερικές ασιατικές πόλεις έχουν υποκαταστήματα της αλυσίδας εστιατορίων Πιονγιάνγκ, στα οποία οι σερβιτόροι εκτελούν μουσική και χορό.[163]

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βόρεια Κορέα (με κόκκινο) ενάντια στην Βραζιλία στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 2010

Τα περισσότερα σχολεία έχουν καθημερινή εξάσκηση στο ποδόσφαιρο, στο μπάσκετ, στην αντισφαίριση, στο μπόξινγκ, στην γυμναστική και άλλα. Η Λίγκα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας είναι δημοφιλής στην χώρα και τα παιχνίδια της μεταδίδονται συχνά από την τηλεόραση.[164] Η εθνική ομάδα, η Τσολλίμα, συμμετείχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου το 2010, όπου έχασε όλα τα ματς απέναντι στην Βραζιλία, την Πορτογαλία και την Ακτή Ελεφαντοστού.[165] Η εμφάνισή της το 1966 ήταν πολύ πιο επιτυχημένη, όταν έκανε την έκπληξη κερδίζοντας με 1-0 την Ιταλία και χάνοντας στον προημιτελικό από την Πορτογαλία με 3-5, παρόλο που η Βόρεια Κορέα είχε προηγηθεί στην αρχή με 3-0.[166] Μια εθνική ομάδα εκπροσωπεί το έθνος σε διεθνείς διοργανώσεις καλαθοσφαίρισης. Τον Δεκέμβριο του 2013, ο Αμερικανός πρώην καλαθοσφαιριστής Ντένις Ρόντμαν επισκέφθηκε την Βόρεια Κορέα για να βοηθήσει στην προπόνηση της εθνικής ομάδας, μετά από την ανάπτυξη φιλίας με τον Κιμ Γιονγκ Ουν.[167]

Ένα στιγμιότυπο από το Φεστιβάλ Αριράνγκ του 2012

Η πρώτη εμφάνιση της χώρας στους Ολυμπιακούς έγινε το 1964. Το ντεμπούτο της στους θερινούς αγώνες έγινε το 1972 και κέρδισε πέντε μετάλλια, συμπεριλαμβανομένου ενός χρυσού. Εκτός από το μποϊκοτάρισμα των αγώνων στη Σεούλ και το Λος Άντζελες, οι Βορειοκορεάτες έχουν κερδίσει μετάλλια σε όλους τους θερινούς αγώνες από τότε.[168] Ο αρσιβαρίστας Κιμ Ουνγκ-γκουκ έσπασε το παγκόσμιο ρεκόρ στην κατηγορία 62 κιλών ανδρών στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 2012 στο Λονδίνο.[169] Οι επιτυχημένοι ολυμπιονίκες λαμβάνουν πολυτελή διαμερίσματα από το κράτος ως αναγνώριση για τα κατορθώματά τους.[170]

Το Φεστιβάλ Αριράνγκ έχει αναγνωριστεί από το Βιβλίο Γκίνες ως το μεγαλύτερο χορογραφικό γεγονός στον κόσμο.[171] Περίπου 100,000 αθλητές εκτελούν ρυθμική γυμναστική και χορούς ενώ άλλοι 40,000 συμμετέχοντες δημιουργούν μια κινούμενη εικόνα στο παρασκήνιο. Το γεγονός είναι μια καλλιτεχνική αντιπροσώπευση της ιστορίας της χώρας και αποτίνει φόρο τιμής στον Κιμ Ιλ-σονγκ και στον Κιμ Τζονγκ-ιλ.[171][172] Το Στάδιο Ρουνγκράντο 1ης Μαΐου, το μεγαλύτερο στάδιο του κόσμου με χωρητικότητα 150,000 ατόμων, διοργανώνει το Φεστιβάλ.[172][173] Ο Μαραθώνιος της Πιονγιάνγκ είναι ένα άλλο αξιοσημείωτο αθλητικό γεγονός. Είναι Αγώνας Χάλκινης Ετικέτας της IAAF, στον οποίο ερασιτέχνες δρομείς από όλο τον κόσμο μπορούν να συμμετάσχουν.[174]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο υπόγειος μητροπολιτικός σιδηρόδρομος της Πιονγιάνγκ.

Το σιδηροδρομικό δίκτυο είναι αποκλειστικά τοπικό και μοναδικός φορέας λειτουργίας του είναι η Τσοσόν Κουλ Μινζουζούι Ινμινγκονγκχοαγκούγκ. Περιλαμβάνει 5.200 χλμ.[175]. Οι θαλάσσιες συγκοινωνίες (ποτάμιες μεταφορές) εξυπηρετούνται από πλοιάρια και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο εμπορικός στόλος περιελάμβανε περί τα 70 πλοία. Για τις αεροπορικές μεταφορές υπάρχει το Διεθνές Αεροδρόμιο του Σουνάν, το οποίο βρίσκεται 24 χλμ. από την πρωτεύουσα και έχει δύο διαδρόμους. Εκτελούνται πτήσεις των εταιρειών Air China και Air Koryo από Πεκίνο για Πιονγιάνγκ και το αντίστροφο. Μικρές πτήσεις ακόμη εκτελούνται προς Χαμπαρόβσκ, Μόσχα και Βλαδιβοστόκ. Πολύ σπάνια μπορεί κανείς να δει Ι.Χ. αυτοκίνητα, καθώς το 70% των κατοίκων χρησιμοποιούν ποδήλατα για τις μετακινήσεις τους.[176] Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2017
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Βόρεια Κορέα CIA World Factbook
  3. «National Accounts Main Aggregate Database». United Nations Statistics Division. December 2012. http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp. 
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.nkeconwatch.com/category/statistics/gdp-statistics/ Hyundai Research Institute (South Korea)
  5. Human Development Report 1998.
  6. Rossabi, Morris (στα αγγλικά). China Among Equals: The Middle Kingdom and Its Neighbors, 10th–14th Centuries. University of California Press, σελ. 323. ISBN 9780520045620. https://books.google.com/books?id=sNpD5UKmkswC&q=%22As+the+self-proclaimed+successor+to+Koguryo+and+the+protector+of+Parhae+refugees%2C+many+of+them+of+Koguryo+origin%2C+Koryo+considered+the+northern+territories+in+Manchuria+its+rightful+legacy.%22#v=snippet&q=%22As%20the%20self-proclaimed%20successor%20to%20Koguryo%20and%20the%20protector%20of%20Parhae%20refugees%2C%20many%20of%20them%20of%20Koguryo%20origin%2C%20Koryo%20considered%20the%20northern%20territories%20in%20Manchuria%20its%20rightful%20legacy.%22&f=false. Ανακτήθηκε στις 8 November 2016. 
  7. Yi, Ki-baek (στα αγγλικά). A New History of Korea. Harvard University Press, σελ. 103. ISBN 9780674615762. https://books.google.com/books?id=g2mdVwXpMzwC&pg=PA103#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 8 November 2016. 
  8. Kim, Djun Kil (στα αγγλικά). The History of Korea. ABC-CLIO, σελ. 57. ISBN 9780313038532. https://books.google.com/books?id=ci_iGuAAqmsC&pg=PA57#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 8 November 2016. 
  9. Grayson, James H. (στα αγγλικά). Korea – A Religious History. Routledge, σελ. 79. ISBN 9781136869259. https://books.google.com/books?id=LU78AQAAQBAJ&pg=PA79#v=onepage&q&f=false. Ανακτήθηκε στις 8 November 2016. 
  10. Yunn, Seung-Yong (1996), «Muslims earlier contact with Korea», Religious culture of Korea, Hollym International, σελ. 99 
  11. «Error: Cite web» (στα zh). United Daily News. 5 July 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 October 2014. http://city.udn.com/54543/2933925. 
  12. Jager, Sheila Miyoshi (2013). Brothers at War – The Unending Conflict in Korea. London: Profile Books, σελ. 456. ISBN 978-1-84668-067-0. 
  13. Abt, Felix (2014). A Capitalist in North Korea: My Seven Years in the Hermit Kingdom. Tuttle Publishing, σελ. 55, 109, 119. ISBN 9780804844390. 
  14. Oberdorfer, Don. Carlin, Robert (2014). The Two Koreas: A Contemporary History. Basic Books, σελ. 357–359. ISBN 9780465031238. 
  15. Burns, Robert; Gearan, Anne (13 October 2006). «U.S.: Test Points to N. Korea Nuke Blast». The Washington Post. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/13/AR2006101300576.html. 
  16. «North Korea Nuclear Test Confirmed by U.S. Intelligence Agency». Bloomberg L.P.. 16 October 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 September 2007. https://web.archive.org/web/20070930030836/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601101&sid=aO7kW.RjqqaE&refer=japan. Ανακτήθηκε στις 16 October 2006. 
  17. «U.S. journalists head home from North Korea». CNN.com. 5 August 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 August 2009. https://web.archive.org/web/20090808061636/http://www.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/08/04/nkorea.clinton/index.html. Ανακτήθηκε στις 2 January 2010. 
  18. Lee, Sung-Yoon (26 August 2010). «The Pyongyang Playbook». Foreign Policy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 September 2010. https://web.archive.org/web/20100904041934/http://www.foreignaffairs.com/articles/66581/sung-yoon-lee/the-pyongyang-playbook. Ανακτήθηκε στις 6 November 2010. 
  19. «Anger at North Korea over sinking». BBC News. 20 May 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 May 2010. https://web.archive.org/web/20100523031829/http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/asia_pacific/10131683.stm. Ανακτήθηκε στις 23 May 2010. 
  20. Deok-hyun Kim (24 November 2010). «S. Korea to toughen rules of engagement against N. Korean attack». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 December 2010. https://web.archive.org/web/20101201215252/http://english.yonhapnews.co.kr/national/2010/11/24/86/0301000000AEN20101124012200315F.HTML. Ανακτήθηκε στις 24 November 2010. 
  21. Korean Central News Agency. «Lee Myung Bak Group Accused of Scuttling Dialogue and Humanitarian Work». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 November 2010. https://web.archive.org/web/20101128061222/http://www.kcna.co.jp/item/2010/201011/news24/20101124-09ee.html. Ανακτήθηκε στις 24 November 2010. 
  22. «North Korean leader Kim Jong Il, 69, has died». Associated Press. 19 December 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 December 2011. https://web.archive.org/web/20111220172541/https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5izIlSjdJ6OnbxnvsA8REol_H-PpA?docId=e4eb9efdbd884d2fbff01ada250d87de. Ανακτήθηκε στις 19 December 2011. 
  23. «North Korean carries out fourth nuclear test». The Guardian. 6 January 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 June 2016. https://web.archive.org/web/20160616153138/https://www.theguardian.com/world/2016/jan/06/north-korean-nuclear-test-suspected-as-artificial-earthquake-detected. 
  24. Choe, Sang-hun (July 4, 2017). «North Korea Claims Success in Long-Range Missile Test». The New York Times (USA). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 4, 2017. http://web.archive.org/web/20170704065145/https://www.nytimes.com/2017/07/04/world/asia/north-korea-missile-test-icbm.html. Ανακτήθηκε στις July 4, 2017. 
  25. Tara O, Understanding the Nature of the North Korean Regime: A Foundation to Engagement and Coercion Discussions, International Journal of Korean Studies, 2015, Vol. XIX, No. 1, σ. 42.
  26. Andrew Scobell, "Projecting Pyongyang: The future of North Korea's Kim Jong Il regime", Strategic Studies Institute, U.S. War College Press, (2008) σελ. 3-9 O Andrew Scobell είναι καθηγητής Διεθνών Υποθέσεων στο Texas A&M University.
  27. 27,0 27,1 27,2 «Topography and Drainage». Library of Congress. 1 June 1993. http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kp0030). Ανακτήθηκε στις 17 August 2009. 
  28. Song, Yong-deok (2007). «The recognition of mountain Baekdu in the Koryo dynasty and early times of the Joseon dynasty». History and Reality v.64. 
  29. 29,0 29,1 United Nations Environmental Programme. «DPR Korea: State of the Environment, 2003», σ. 12. http://www.unep.org/PDF/DPRK_SOE_Report.pdf. [νεκρός σύνδεσμος]
  30. Bill Caraway (2007). «Korea Geography». The Korean History Project. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 July 2007. https://web.archive.org/web/20070706035307/http://koreanhistoryproject.org/Jta/Kr/KrGEO0.htm. Ανακτήθηκε στις 1 August 2007. 
  31. 31,0 31,1 31,2 31,3 «North Korea Country Studies. Climate». Lcweb2.loc.gov. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 December 2012. http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kp0031). Ανακτήθηκε στις 23 June 2010. 
  32. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα ROK.
  33. See South Korea–Taiwan relations.
  34. Haggard, M (1965). «North Korea's International Position». Asian Survey (California, United States: University of California Press) 5 (8): 375–388. doi:10.2307/2642410. ISSN 0004-4687. OCLC 48536955. 
  35. Seung-Ho Joo, Tae-Hwan Kwak - Korea in the 21st Century
  36. «Treaty on Basic Relations between Japan and the Republic of Korea». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 March 2009. http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~worldjpn/documents/texts/docs/19650622.T1E.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2008. 
  37. Commission de la défense nationale et des forces armées (30 March 2010). «Audition de M. Jack Lang, envoyé spécial du Président de la République pour la Corée du Nord.» (στα γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-02-17. http://www.webcitation.org/65W3vLa4M?url=http://www.assemblee-nationale.fr/13/cr-cdef/09-10/c0910024.asp. Ανακτήθηκε στις 2010-05-02. 
  38. «Botswana Cuts Ties with North Korea». www.gov.bw. Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation . 20 February 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 January 2015. https://web.archive.org/web/20150106001946/http://www.gov.bw/en/Ministries--Authorities/Ministries/Ministry-of-Foreign-Affairs-and-International-Cooperation/News/BOTSWANA-CUT-TIES-WITH-NORTH-KOREA/. Ανακτήθηκε στις 5 January 2015. 
  39. US to ease North Korea sanctions BBC
  40. Πυρηνική έκρηξη αντιδράσεων Τα Νέα δημοσίευση 26-5-2009
  41. 41,0 41,1 Daniel Wertz; JJ Oh; Kim Insung (August 2015). «Issue Brief: DPRK Diplomatic Relations». The National Committee on North Korea, σσ. 1–7; n4. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 March 2016. http://www.ncnk.org/resources/publications/NCNK_Issue_Brief_DPRK_Diplomatic_Relations.pdf. Ανακτήθηκε στις 17 April 2016. 
  42. Lankov, Andrei (10 June 2015). «N Korea: Tuning into the 'hermit kingdom'». Al Jazeera. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 March 2015. http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/05/north-korea-media-control-201452853742460657.html. Ανακτήθηκε στις 20 February 2015. 
  43. «Kim Yong Nam Visits 3 ASEAN Nations To Strengthen Traditional Ties». The People's Korea. 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 September 2007. https://web.archive.org/web/20070930152339/http://www1.korea-np.co.jp/pk/165th_issue/2001072510.htm. Ανακτήθηκε στις 1 August 2007. 
  44. «北 수교국 상주공관, 평양보다 베이징에 많아». Yonhap News. 2 March 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 April 2011. http://app.yonhapnews.co.kr/YNA/Basic/article/search/YIBW_showSearchArticle.aspx?searchpart=article&searchtext=%E5%8C%97%20%EC%88%98%EA%B5%90%EA%B5%AD%20%EC%83%81%EC%A3%BC%EA%B3%B5%EA%B4%80&contents_id=AKR20090302193700083. Ανακτήθηκε στις 13 December 2010. 
  45. «Koreas agree to military hotline – Jun 4, 2004». Edition.cnn.com. 4 June 2004. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 November 2009. https://web.archive.org/web/20091130235815/http://edition.cnn.com/2004/WORLD/asiapcf/06/03/koreas.agree/index.html. Ανακτήθηκε στις 18 February 2010. 
  46. Office of the Coordinator for Counterterrorism. «Country Reports on Terrorism: Chapter 3 – State Sponsors of Terrorism Overview». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 February 2010. https://web.archive.org/web/20100220062057/http://www.state.gov/s/ct/rls/crt/2007/103711.htm. Ανακτήθηκε στις 26 June 2008. 
  47. «Country Guide». The Washington Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 May 2010. https://web.archive.org/web/20100524123409/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/world/countries/korea.html. Ανακτήθηκε στις 26 June 2008. 
  48. «U.S. takes North Korea off terror list». CNN. 11 October 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 October 2008. https://web.archive.org/web/20081012063548/http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/10/11/us.north.korea/index.html. Ανακτήθηκε στις 11 October 2008. 
  49. «N Korea to face Japan sanctions». BBC News. 13 June 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 January 2009. https://web.archive.org/web/20090115162059/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5074234.stm. Ανακτήθηκε στις 26 June 2008. 
  50. Naenara: DPRK's Politics: Preface
  51. Brian R. Myers: The Constitution of Kim Jong Il
  52. North Korea: a living, breathing Stalinist state. Sydney Morning Herald vom 4. März 2003 (englisch).
  53. United States Senate Hearings: Testimony of Mr. Norbert Vollertsen, 21. Juni 2002.
  54. «Field Listing: Population». CIA World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html#kn. Ανακτήθηκε στις 21 July 2014. 
  55. «Field Listing: Ethnic Groups». CIA World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2075.html#kn. Ανακτήθηκε στις 21 July 2014. 
  56. 56,0 56,1 56,2 Country Study 2009, σελ. 69.
  57. Spoorenberg, Thomas; Schwekendiek, Daniel. «Demographic Changes in North Korea: 1993–2008». Population and Development Review 38 (1). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 June 2013. https://web.archive.org/web/20130602221020/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1728-4457.2012.00475.x/pdf. 
  58. «Foreign Assistance to North Korea: Congressional Research Service Report for Congress». Federation of American Scientists. 26 April 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 June 2014. https://fas.org/sgp/crs/row/R40095.pdf. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  59. Jay Solomon (20 May 2005). «US Has Put Food Aid for North Korea on Hold». Wall Street Journal. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 February 2007. https://web.archive.org/web/20070216001402/http://www.globalpolicy.org//socecon/hunger/relief/2005/0520nkorea.htm. Ανακτήθηκε στις 1 August 2007. 
  60. 60,0 60,1 60,2 60,3 Country Study 2009, σελ. xxii.
  61. «Asia-Pacific : North Korea». Amnesty International. 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 May 2007. https://web.archive.org/web/20070529223004/http://web.amnesty.org/report2006/prk-summary-eng. Ανακτήθηκε στις 1 August 2007. 
  62. «National Nutrition Survey final report». The United Nations Office in DPR Korea. 19 March 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 July 2014. http://kp.one.un.org/national-nutrition-survey-final-report/. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  63. «The State of North Korean Farming: New Information from the UN Crop Assessment Report». 38North. 18 December 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 July 2014. http://38north.org/2013/12/rireson121813/. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  64. «Korea, Democratic People's Republic (DPRK) | WFP | United Nations World Food Programme – Fighting Hunger Worldwide». WFP. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 September 2014. http://www.wfp.org/countries/korea-democratic-peoples-republic-dprk/overview. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  65. «Field Listing: Population Growth Rate». CIA World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2002.html#kn. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  66. «Country Comparison: Birth Rate». CIA World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 August 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html?countryname=Korea,%20North&countrycode=kn&regionCode=eas&rank=138#kn. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  67. «North Korea Census Reveals Poor Demographic and Health Conditions». Population Reference Bureau. December 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 October 2014. http://www.prb.org/Publications/Articles/2010/northkorea-population.aspx. Ανακτήθηκε στις 22 July 2014. 
  68. 68,0 68,1 «The Korean Language». Library of Congress Country Studies. June 1993. http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kp0054). Ανακτήθηκε στις 25 July 2014. 
  69. Country Study 2009, σελ. 18.
  70. 70,0 70,1 Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα PRB2.
  71. Country Study 2009, σελ. 122.
  72. Country Study 2009, σελ. 123.
  73. «Educational themes and methods». Lcweb2.loc.gov. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 December 2012. http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kp0056). Ανακτήθηκε στις 23 June 2010. 
  74. Country Study 2009, σελ. 124.
  75. Elizabeth Raum. North Korea. Series: Countries Around the World. Heinemann, 2012. (ISBN 1432961330). p. 28: «North Korea is an atheist state. This means that people do not pray in public or attend places of worship. Buddhist temples exist from earlier times. They are now preserved as historic buildings, but they are not used for worship. A few Christian churches exist, but few people attend services. North Koreans do not celebrate religious holidays.»
  76. «Religious Intelligence UK report». Religious Intelligence. Religious Intelligence. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 October 2007. https://web.archive.org/web/20071013201130/http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=37. Ανακτήθηκε στις 4 July 2009. 
  77. Country Study 2009, σελ. 115.
  78. «Human Rights in North Korea». Human Rights Watch. July 2004. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 December 2006. https://web.archive.org/web/20061201160439/http://hrw.org/english/docs/2004/07/08/nkorea9040.htm. Ανακτήθηκε στις 2 August 2007. 
  79. «North Korea: Freedom of Movement, Opinion and Expression». Amnesty International. 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 June 2014. https://web.archive.org/web/20140611044404/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA24/002/2009/zh/d0fc91b5-68b8-4fc8-89d1-fd59a95c7513/asa240022009en.pdf. Ανακτήθηκε στις 4 March 2014. 
  80. «Culture of North Korea – Alternative name, History and ethnic relations». Countries and Their Cultures. Advameg Inc.. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 August 2009. http://www.everyculture.com/Ja-Ma/North-Korea.html. Ανακτήθηκε στις 4 July 2009. 
  81. Bureau of East Asian and Pacific Affairs (February 2009). «Background Note: North Korea». U.S. State Department. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 July 2009. https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2792.htm. Ανακτήθηκε στις 4 July 2009. 
  82. Country Study 2009, σελ. 120.
  83. «Open Doors International : WWL: Focus on the Top Ten». Open Doors International. Open Doors (International). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 June 2007. https://web.archive.org/web/20070622111852/http://sb.od.org/index.php?supp_page=wwl_top_ten&supp_lang=en. Ανακτήθηκε στις 4 July 2009. 
  84. United States Commission on International Religious Freedom (21 September 2004). «Annual Report of the United States Commission on International Religious Freedom». Nautilus Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 March 2007. https://web.archive.org/web/20070311032937/http://www.nautilus.org/fora/security/0434A_ReligionI.html. Ανακτήθηκε στις 2 August 2007. 
  85. «N Korea stages Mass for Pope». BBC News. 10 April 2005. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 March 2008. https://web.archive.org/web/20080307074443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4431321.stm. Ανακτήθηκε στις 2 August 2007. 
  86. Η Εμπόλεμη Ζώνη στη Βόρεια Κορέα mega.tv
  87. 87,0 87,1 «Economy». Encyclopædia Britannica Online. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 July 2014. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/322222/North-Korea/34929/Economy. Ανακτήθηκε στις 31 May 2014. 
  88. Country Study 2009, σελ. 143, 145.
  89. Country Profile 2007, σελ. 9.
  90. Country Study 2009, σελ. 145.
  91. «GDP Composition by sectory field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 May 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2012.html#kn. Ανακτήθηκε στις 31 May 2014. 
  92. «Filling Gaps in the Human Development Index». United Nations ESCAP. February 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 October 2011. https://web.archive.org/web/20111005100501/http://www.unescap.org/pdd/publications/workingpaper/wp_09_02.pdf. 
  93. «GDP (PPP) Field listing». CIA World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2001.html#kn. Ανακτήθηκε στις 31 May 2014. 
  94. «GDP (PPP) per capita Field listing». CIA World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2004.html#kn. Ανακτήθηκε στις 31 May 2014. 
  95. «North Korean Economy Records Positive Growth for Two Consecutive Years». The Institute for Far Eastern Studies. 17 July 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 April 2015. http://ifes.kyungnam.ac.kr/eng/FRM/FRM_0101V.aspx?code=FRM130717_0001. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  96. North Korea Handbook 2003, σελ. 931.
  97. Country Study 2009, σελ. xxiii.
  98. Country Profile 2007, σελ. 8.
  99. «DPRK—Only Tax-free Country». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 October 2009. http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/dprk/2006/dprk-060321-kcna03.htm. Ανακτήθηκε στις 19 June 2009. 
  100. «Pyongyang glitters but most of North Korea still dark». AP through MSN News. 28 April 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 July 2014. http://news.msn.com/world/pyongyang-glitters-but-most-of-north-korea-still-dark. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  101. Jangmadang Will Prevent "Second Food Crisis" from Developing Archived 22 December 2010 at the Wayback Machine., DailyNK, 26 October 2007
  102. 2008 Top Items in the Jangmadang Archived 23 September 2015 at the Wayback Machine., The DailyNK, 1 January 2009
  103. 103,0 103,1 103,2 Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα EB_Economy.
  104. Cha, Victor (2012). The Impossible State. Ecco. 
  105. Kim Jong Eun's Long-lasting Pain in the Neck Archived 3 December 2010 at the Wayback Machine., TheDailyNK, 30 November 2010
  106. «NK is no Stalinist country». The Korea Times. 9 October 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 October 2015. https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2011/10/304_96327.html. Ανακτήθηκε στις 9 October 2011. 
  107. «Labor Force by occupation field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 May 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2048.html#kn. Ανακτήθηκε στις 7 June 2014. 
  108. «Labor Force field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2095.html#kn. Ανακτήθηκε στις 7 June 2014. 
  109. «Major Industries field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2090.html#kn. Ανακτήθηκε στις 7 June 2014. 
  110. In limited N.Korean market, furor for S.Korean products Archived 9 January 2011 at the Wayback Machine., The Hankyoreh, 6 January 2011
  111. Country Study 2009, σελ. 154.
  112. Country Study 2009, σελ. 143.
  113. Country Study 2009, σελ. 47.
  114. «North Korea welcomes increase in tourism». The Telegraph. 20 February 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 September 2014. http://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/9882594/North-Korea-welcomes-increase-in-tourism.html. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  115. «Skiing in North Korea: Mounting Problems». The Economist. 14 February 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 June 2014. https://web.archive.org/web/20140609161710/https://www.economist.com/blogs/banyan/2014/02/skiing-north-korea. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  116. Country Study 2009, σελ. 173.
  117. Country Study 2009, σελ. 165.
  118. «North Korea’s crusade for more special economic zones». NKNews. 1 December 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 July 2014. http://www.nknews.org/2013/12/north-koreas-crusade-for-more-special-economic-zones/. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  119. «North Korea Plans To Expand Special Economic Zones». The Huffington Post. 16 November 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 April 2014. https://web.archive.org/web/20140412081837/http://www.huffingtonpost.com/2013/10/16/north-korea_n_4108265.html. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  120. «Cumulative output of Kaesong park reaches US$2.3 bln». Yonhap News. 12 June 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 August 2014. http://english.yonhapnews.co.kr/northkorea/2014/06/12/14/0401000000AEN20140612007800315F.html. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  121. 121,0 121,1 «North Korean Foreign Trade Volume Posts Record High of USD 7.3 Billion in 2013». The Institute for Far Eastern Studies. 28 May 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 September 2015. http://ifes.kyungnam.ac.kr/eng/FRM/FRM_0101V.aspx?code=FRM140528_0001. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  122. «Russia, North Korea Agree to Settle Payments in Rubles in Trade Pact». RIA Novosti. 28 March 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 June 2014. http://en.ria.ru/business/20140328/188842736/Russia-North-Korea-Agree-to-Settle-Payments-in-Rubles-in-Trade.html. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  123. «Russia and N. Korea switching to trade in rubles». RT. 5 June 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 June 2014. http://rt.com/business/163932-russia-nkorea-trade-deal/. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  124. «South Korea has lost the North to China». Financial Times. 20 February 2014. http://www.ft.com/intl/cms/s/0/f8fca490-9a23-11e3-a407-00144feab7de.html#axzz34ikn6f8D. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  125. Country Study 2009, σελ. 146.
  126. 126,0 126,1 126,2 126,3 Country Study 2009, σελ. 147.
  127. 127,0 127,1 «North Korea to Utilize Science and Technology to Overcome Its Energy Crisis». The Institute of Far Eastern Studies. 3 April 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 April 2015. http://ifes.kyungnam.ac.kr/eng/FRM/FRM_0101V.aspx?code=FRM140403_0001. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  128. «North Korea Adopts Renewable Energy Law». The Institute for Far Eastern Studies. 17 September 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 April 2015. http://ifes.kyungnam.ac.kr/eng/FRM/FRM_0101V.aspx?code=FRM130917_0001. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  129. «Progress in North Korea’s Renewable Energy Production». NK Briefs. The Institute for Far Eastern Studies. 2 March 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 December 2016. http://ifes.kyungnam.ac.kr/eng/FRM/FRM_0101V.aspx?code=FRM160302_0001. Ανακτήθηκε στις 18 December 2016. 
  130. «Activity Seen at North Korean Nuclear Plant». The New York Times. 24 December 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 July 2014. https://web.archive.org/web/20140726144101/http://www.nytimes.com/2013/12/25/world/asia/experts-say-north-korea-may-be-producing-fuel-for-nuclear-reactor.html?_r=0. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  131. «Kogas says gas pipe from Russia via N. Korea to cost $2.5 bil – Natural Gas | Platts News Article & Story». Platts.com. 22 February 1999. http://www.platts.com/RSSFeedDetailedNews/RSSFeed/NaturalGas/8400342. Ανακτήθηκε στις 8 March 2013. 
  132. «North Korea to get $100 million annually for Russian gas transit». RIA Novosti. 17 November 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 May 2013. http://en.ria.ru/russia/20111117/168770662.html. Ανακτήθηκε στις 8 March 2013. 
  133. «High Speed Rail and Road Connecting Kaesong-Pyongyang-Sinuiju to be Built». The Institute for Far Eastern Studies. 20 December 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 April 2015. http://ifes.kyungnam.ac.kr/eng/FRM/FRM_0101V.aspx?code=FRM131220_0001. Ανακτήθηκε στις 15 June 2014. 
  134. «Russia to extend Trans-Eurasian rail project to Korea». RT. 6 June 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 June 2014. http://rt.com/business/164116-russia-railway-north-korea/. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014. 
  135. «Roadways field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 May 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2085.html#kn. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014. 
  136. Country Study 2009, σελ. 150.
  137. «Merchant marine field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2108.html#kn. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014. 
  138. «Airports field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 June 2014. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2053.html#kn. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014. 
  139. «Helipads field listing». CIA The World Factbook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 June 2011. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2019.html#kn. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014. 
  140. «70% of Households Use Bikes». The Daily NK. 30 October 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 July 2014. http://www.dailynk.com/english/read.php?cataId=nk00100&num=4230. Ανακτήθηκε στις 16 June 2014. 
  141. Fox News, 150,000 Witness North Korea Execution of Factory Boss Whose Crime Was Making International Phone Calls, 27 Νοεμβρίου 2007.
  142. Sami Sillanpää (2007/09/15). «The unreal world of North Korea». Helsingin Sanomat - International Edition. http://www.hs.fi/english/article/The+unreal+world+of+North+Korea/1135230400416. Ανακτήθηκε στις 2008/12/11. 
  143. Βορειοκορεάτες ζωγράφοι
  144. John K. Fairbank, Edwin O. Reischauer & Albert M. Craig (1978). East Asia: Tradition & Transformation. Houghton Mifflin Company, Boston. ISBN 0-395-25812-X. 
  145. Bruce G. Cumings. «The Rise of Korean Nationalism and Communism». A Country Study: North Korea. Library of Congress. Call number DS932 .N662 1994. http://memory.loc.gov/frd/cs/kptoc.html. 
  146. 146,0 146,1 «Contemporary Cultural Expression». Library of Congress Country Studies. 1993. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 December 2012. http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kp0051). Ανακτήθηκε στις 3 July 2014. 
  147. North Korea Handbook 2003, σελίδες 496–497.
  148. «Democratic People's Republic of Korea». UNESCO. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 July 2014. http://whc.unesco.org/en/statesparties/KP/. Ανακτήθηκε στις 6 June 2014. 
  149. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα LCCS_Culture.
  150. «Literature, Music, and Film». Library of Congress Country Studies. 1993. http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+kp0052). Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  151. 151,0 151,1 «North Korean Opera Draws Acclaim in China». The New York Times. 28 July 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 July 2014. https://web.archive.org/web/20140726145257/http://www.nytimes.com/2010/07/29/arts/29iht-sea.html?pagewanted=all. Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  152. «Revolutionary opera "Sea of Blood" 30 years old». KCNA. August 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 October 2014. http://www.kcna.co.jp/item/2001/200108/news08/24.htm. Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  153. «North Korea: Bringing modern music to Pyongyang». BBC News. 3 January 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 July 2014. http://www.bbc.com/news/magazine-20773542. Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  154. «Meet North Korea's new girl band: five girls who just wanna have state-sanctioned fun». The Telegraph. 29 May 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 July 2014. http://blogs.telegraph.co.uk/news/timstanley/100219118/meet-north-koreas-new-girl-band-five-girls-who-just-wanna-have-state-sanctioned-fun/. Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  155. North Korea Handbook 2003, σελ. 478.
  156. «Moranbong: Kim Jong-un's favourite band stage a comeback». The Guardian. 24 April 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 August 2014. https://www.theguardian.com/world/2014/apr/24/north-korea-kim-jong-un-favourite-moranbong-band-stage-a-comeback. Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  157. «Pyongyang goes pop: How North Korea discovered Michael Jackson». The Guardian. 1 February 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 July 2014. https://www.theguardian.com/music/musicblog/2011/feb/01/pyongyang-north-korea-michael-jackson. Ανακτήθηκε στις 14 July 2014. 
  158. «Error: Cite web» (στα Korean). Naver / Doosan Encyclopedia. http://100.naver.com/100.nhn?docid=186015. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  159. «Food». Korean Culture and Information Service. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 July 2014. http://www.korea.net/AboutKorea/Korean-Life/Food. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  160. 160,0 160,1 Lankov, Andrei (2007), North of the DMZ: Essays on daily life in North Korea, McFarland, σελ. 90–91, ISBN 978-0-7864-2839-7 
  161. «Okryu Restaurant Becomes More Popular for Terrapin Dishes». Korean Central News Agency. 26 May 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 June 2011. https://web.archive.org/web/20110609184806/http://www.kcna.co.jp/item/2010/201005/news26/20100526-11ee.html. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  162. «Okryu restaurant». Korean Central News Agency. 31 August 1998. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 January 2011. https://web.archive.org/web/20110108053355/http://www.kcna.co.jp/item/1998/9808/news08/31.htm. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  163. «The mystery of North Korea's virtuoso waitresses». BBC News. 8 June 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 July 2014. http://www.bbc.com/news/magazine-27439119. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  164. Country Study 2009, σελ. 114.
  165. «Fifa investigates North Korea World Cup abuse claims». BBC News. 11 August 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 August 2014. https://web.archive.org/web/20140829064334/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-10935521. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  166. «When Middlesbrough hosted the 1966 World Cup Koreans». BBC News. 15 June 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 May 2014. https://web.archive.org/web/20140518020901/http://news.bbc.co.uk/local/tees/hi/people_and_places/newsid_8739000/8739539.stm. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  167. «Rodman returns to North Korea amid political unrest». Fox News. 19 December 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 December 2013. https://web.archive.org/web/20131219150415/http://www.foxnews.com/world/2013/12/19/rodman-returns-to-north-korea-amid-political-unrest/. Ανακτήθηκε στις 20 December 2013. 
  168. «Democratic People's Republic of Korea». International Olympic Committee. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 July 2014. http://www.olympic.org/democratic-people-s-republic-of-korea. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  169. «North Korea's Kim Un Guk wins 62kg weightlifting Olympic gold». BBC News. 30 July 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 October 2015. http://www.bbc.co.uk/sport/0/olympics/18906742. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  170. «North Korea rewards athletes with luxury apartments». Reuters. 4 October 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 December 2013. https://www.reuters.com/article/2013/10/05/us-olympics-northkorea-idUSBRE99401E20131005. Ανακτήθηκε στις 20 December 2013. 
  171. 171,0 171,1 «North Korea halts showcase mass games due to flood». reuters. 27 August 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 February 2009. http://uk.reuters.com/article/worldNews/idUKSEO29172020070827. 
  172. 172,0 172,1 «Despair, hunger and defiance at the heart of the greatest show on earth». The Guardian. 17 May 2002. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 September 2014. https://web.archive.org/web/20140909142757/http://www.theguardian.com/world/2002/may/17/northkorea. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  173. «Kim Jong-un orders spruce up of world's biggest stadium as 'millions starve'». The Daily Telegraph. 26 September 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 June 2014. https://web.archive.org/web/20140612004916/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/10335601/Kim-Jong-un-orders-spruce-up-of-worlds-biggest-stadium-as-millions-starve.html. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  174. «North Korea allows tourists to run in Pyongyang marathon for the first time». The Daily Telegraph. 3 April 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 August 2014. https://web.archive.org/web/20140801114007/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/northkorea/10742812/North-Korea-allows-tourists-to-run-in-Pyongyang-marathon-for-the-first-time.html. Ανακτήθηκε στις 15 July 2014. 
  175. Dickinson, Rob. «A Glimpse of North Korea's Railways». The International Steam Pages. http://dspace.dial.pipex.com/steam/trains/nkorea04.htm. Ανακτήθηκε στις 04-07-2009. 
  176. 70% of Households Use Bikes, The Daily NK, 30-10-2008

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα