Τόνγκα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 20°35′16″S 174°48′37″W / 20.5878°S 174.8103°W / -20.5878; -174.8103

Βασίλειο των Τόνγκα
Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga
Kingdom of Tonga
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία των Τόνγκα Εθνόσημο της Τόνγκα
Εθνικό σύνθημα: Ko e 'Otua mo Tonga ko hoku tofi'a
Ο Θεός και η Τόνγκα είναι η κληρονομιά μου
Εθνικός ύμνος: Ko e fasi 'o e tu'i 'o e 'Otu Tonga
Τραγούδι του βασιλιά των Νησιών Τόνγκα
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Συντεταγμένες
Νουκουαλόφα
 
21°08′S 175°12′W / 21.133°S 175.200°W / -21.133; -175.200 (Νουκουαλόφα)
Επίσημες γλώσσες Τονγκανικά, Αγγλικά
Πολίτευμα Συνταγματική Μοναρχία
Τουκουάχο
Σιαλεαταόνγκα Τουιβακάνο

Ανεξαρτησία
Από το Ην. Βασίλειο
Ισχύον Σύνταγμα


4 Ιουνίου 1970
4 Ιουνίου 18751

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
Ακτογραμμή

748 km2 (183η)
4
419 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Πυκνότητα 

120.898[1] (189η) 
162 κατ./km² (67η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

0,577 δισ. $[2] (180η)  
5.596 $[2] (107η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

0,259 δισ. $[2] (179η)  
2.509 $[2] (111η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,710 (95η) – μεσαία
Νόμισμα Πα'άνγκα (TOP)
Ζώνη ώρας (UTC +13)
Internet TLD .to

Κωδικός κλήσης

+676

1 Το Σύνταγμα του 1875 αναθεωρήθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1967.

Το Βασίλειο των Τόνγκα[3], στα Τονγκανικά Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga και στα Αγγλικά Kingdom of Tonga, όπως είναι η επίσημη ονομασία του κράτους, βρίσκεται στο νότιο Ειρηνικό, βορειοανατολικά της Νέας Ζηλανδίας και αποτελείται από περίπου 170 νησιά. Πρωτεύουσα είναι η Νουκουαλόφα. Ο πληθυσμός είναι 120.898 (εκτίμηση 2009) και η έκταση της 748 τετρ. χιλιόμετρα[1]. Η οικονομία της χώρας στηρίζεται στην γεωργία και κυρίως στην παραγωγή ινδικής καρύδας και κασάβα. Η Τόνγκα είναι ίσως η μοναδική περιοχή του Ειρηνικού που ποτέ δεν έγινε αποικία και έχει διατηρήσει την τοπική κυριαρχία της.[4]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτοι άποικοι των νησιών Τόνγκα ήταν οι φορείς του πολιτισμού Λαπίτα και θεωρείται ότι έφτασαν στα Τόνγκα περίπου το 1000 π.Χ. προερχόμενοι από το Φίτζι. Σταδιακά η τονγκανική κοινωνία οργανώθηκε σε βασίλειο με ανώτατο πνευματικό ηγέτη τον Τούι Τόνγκα. Πρώτος βασιλιάς της χώρας αναφέρεται σε γενεαλογικές πηγές ο Αχοεΐτου. Η χώρα "ανακαλύφθηκε" από τους Ολλανδούς Σουτέν και Λαιμέρ. Ο Κουκ επισκέφθηκε τα νησιά το 1773 και 1774 και τα ονόμασε Friendly islands, αγνοώντας προφανώς σχέδια για τη δολοφονία του από τους τοπικούς φυλάρχους. Οι φύλαρχοι των Τόνγκα κατά τον 17ο και 18ο αιώνα είχαν, με εκστρατείες, επεκτείνει την κυριαρχία τους και σε άλλα αρχιπελάγη του νότιου Ειρηνικού, όπως το Νιούε, η Σαμόα, το αρχιπέλαγος Λάου των Φίτζι και το νησί Ουβέα (Wallis). Ο πρώτος που ένωσε τα αρχικά τρία βασίλεια των Τόνγκα, ήταν ο Ταουφαχάου Τουπόου Α' ο οποίος βαφτίστηκε χριστιανός με το όνομα Τζωρτζ (Γεώργιος ("Σιαόσι"). Με την καθοδήγηση του Σίρλεϋ Μπέηκερ, Άγγλου ιεραποστόλου, ίδρυσε το βασίλειο των Τόνγκα και συνέθεσε το πρώτο σύνταγμα, το οποίο με ελάχιστες αλλαγές ισχύει έως σήμερα και παραχωρεί μεγάλες εξουσίες στον μονάρχη. Ο βασιλιάς Γεώργιος Τουπόου Ε΄, γιος του αποβιώσαντα Ταουφααχάου Τουπόου Δ΄, κυβέρνησε από το 2006 ως το θάνατό του, το 2012. Ο αδερφός του, Τουπουάχο, τον διαδέχθηκε στο θρόνο.

Πολιτική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρωτεύουσα της χώρας είναι η Νουκουαλόφα, στο νησί Τονγκατάπου, με πληθυσμό περ. 45.000 κατοίκους. Η χώρα χωρίζεται στα εξής διοικητικά διαμερίσματα:

  • Τονγκατάπου,
  • Βαβάου (πρωτεύουσα το Νεϊάφου στο νησί Βαβάου),
  • Χααπάι (πρωτεύουσα το Πανγκάι στο νησί Λιφούκα).

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ανάπτυξη του πληθυσμού (1961-2003) από στοιχεία του FAOSTAT (πληθυσμός σε χιλιάδες).

Οι κάτοικοι της χώρας είναι Πολυνήσιοι σε ποσοστό 98%, ενώ υπάρχουν μικρές κοινότητες Κινέζων και Ευρωπαίων. Οι Πολυνήσιοι κάτοικοι μιλούν την τονγκανική, μια πολυνησιακή γλώσσα του δυτικού ("τονγκικού") κλάδου. Η τονγκανική θεωρείται η πλέον συντηρητική πολυνησιακή γλώσσα και έχει υποστεί τις λιγότερες φωνητικές μεταβολές κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η γλώσσα είναι σχετικά ομοιόμορφη σε όλο το βασίλειο με εξαίρεση το νησί Νιουαφοόου όπου ομιλείται μία διάλεκτος πλησιέστερη στη γλώσσα των Σαμόα. Επίσημη γλώσσα του κράτους είναι και η αγγλική.

Οι κάτοικοι είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία Χριστιανοί, κυρίως Μεθοδιστές και η κοινωνία είναι βαθιά συντηρητική. Σχεδόν κάθε δραστηριότητα διακόπτεται την Κυριακή, η οποία θεωρείται ιερή από το σύνταγμα.

Ο πληθυσμός της χώρας είναι 106.322 το 2013 (192η στον κόσμο)[1]. Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι 0,14% (εκτίμηση 2013). Ρυθμός γεννήσεων 24,12 γεννήσεις/1000 πληθυσμού και θανάτου 4,87 θάνατοι/1000 πληθυσμού (εκτίμηση 2013).

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 75,6 χρόνια (74,16 χρόνια οι άνδρες και 77,09 οι γυναίκες).[1]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ναός στη Νουκουαλόφα.

Η χώρα είναι σχετικά επίπεδη και τα περισσότερα νησιά κοραλλιογενή. Το υψηλότερο βουνό βρίσκεται στο ακατοίκητο ηφαιστειογενές νησί Κάο (περ. 1000 μ.). Το έδαφος είναι εύφορο και καλλιεργείται εντατικά. Κύρια καλλιεργούμενα φυτά είναι η ινδική καρύδα, το τάρο, η κασάβα, η μανιόκα και οι μπανάνες, που αποτελούν και τα κύρια εξαγώγιμα είδη.

Νησιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Νησιά των Τόνγκας

Το μεγαλύτερο νησί στην Τόνγκα είναι το Τονγκατάπου και ακολουθεί το Βαβάου. Άλλα νησιά είναι το Έουα, το Λιφούκα, το Φόα, κ.τ.λ.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εισαγωγές υπερκαλύπτουν κατά πολύ τις εξαγωγές και το εμπορικό ισοζύγιο είναι έντονα ελλειμματικό. Ο τουρισμός αποτελεί σημαντική πηγή συναλλάγματος. Τη χώρα επισκέπτονται περίπου 25.000 τουρίστες ετησίως. Ακόμα σπουδαιότερη πηγή συναλλάγματος είναι τα εμβάσματα των 60.000 περίπου Τονγκανών του εξωτερικού. Το ΑΕΠ της χώρας είναι 549 εκατ. $ (εκτίμηση 2008). Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ είναι 1,2% (εκτίμηση 2008). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 4.600 $ (εκτίμηση 2008). Στις 11 Ιουνίου 2010 ο Βασιλιάς Γεώργιος Τουπόου Δ΄ πρότεινε τη χρήση πυρηνικής ενέργειας για την μερική αντιμετώπιση του ενεργειακού προβλήματος της νησιωτικής χώρας.[5]
Νόμισμα της χώρας είναι το Παάνγκα το οποίο αντικατέστησε την λίρα στις 3 Απριλίου 1967 με ισοτιμία 1 λίρα = 2 παάνγκα.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χώρα χαρακτηρίζεται ως συνταγματική μοναρχία. Ο βασιλιάς έχει ουσιαστικά όλη την εξουσία στα χέρια του και διορίζει το υπουργικό συμβούλιο. Σημαντική δύναμη κατέχουν και οι 33 κληρονομικοί ευγενείς οι οποίοι ψηφίζουν τους 9 από τους 27 βουλευτές του κοινοβουλίου. Άλλοι 9 εκλέγονται με καθολική ψηφοφορία και οι υπόλοιποι διορίζονται από τον μονάρχη. Τελευταία το αίτημα για εκδημοκρατισμό έχει κερδίσει ευρύτατη λαϊκή υποστήριξη, η οποία εκφράζεται έντονα στα εκλογικά αποτελέσματα και η δυσαρέσκεια για την ανελευθερία, την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την οικονομική κακοδιαχείριση και τα σκάνδαλα μεγαλώνει. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 21 ετών και άνω.

Βουλευτικές εκλογές 2010[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πιο πρόσφατες γενικές εκλογές διενεργήθηκαν στις 25 Νοεμβρίου 2010.

Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές με το παλαιό σύστημα διεξήχθησαν στις 23 και στις 24 Απριλίου του 2008. Η εκλογή των ευγενών έγινε στις 23 Απριλίου και την επόμενη ημέρα εξελέγησαν 9 αντιπρόσωποι του λαού[6]. Συνολικά 32.000 ήταν οι ψηφίσαντες (προσέλευση 48%)[7].

Οι περισσότεροι από τους φιλοδημοκρατικούς βουλευτές επανεξελέγησαν.

Επρόκειτο για τις τελευταίες εκλογές με το ίδιο σύστημα, καθώς δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις άρχισαν να εφαρμόζονται το 2010, που θα αλλάξουν την ισορροπία των εδρών ως εξής: 17 βουλευτές εκλέγονται από το λαό, 9 εκλέγονται από τους ευγενείς και 4 διορίζονται από το Βασιλέα.[8]


Οι εκλογές του 2010 ήταν οι πρώτες γενικές εκλογές κατά τις οποίες τα μέλη της Βουλής εξελέγησαν από τον λαό. Το Δημοκρατικό Κόμμα κέρδισε 12 επί συνόλου 17 εδρών στο Κοινοβούλιο, ενώ οι ευγενείς εξέλεξαν 9 βουλευτές. [9]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2008 λειτουργούσαν στη χώρα 6 συνολικά αεροδρόμια. Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά. Κύριο λιμάνι είναι αυτό της πρωτεύουσας, Νουκουαλόφα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα