Τουρκμενιστάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°20′N 59°39′E / 39.333°N 59.650°E / 39.333; 59.650

Τουρκμενιστάν
Türkmenistan

Σημαία

Εθνόσημο
και μεγαλύτερη πόλη Ασγκαμπάτ
37°58′N 58°20′E / 37.967°N 58.333°E / 37.967; 58.333 (Ασγκαμπάτ)
Τουρκμενικά
Προεδρική Δημοκρατία
Κ. Μπερντιμουχαμέντοφ
Ανεξαρτησία
Από την ΕΣΣΔ
Σύνταγμα

27 Οκτωβρίου 1991[1]
26 Σεπτεμβρίου 2008
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

488.100 km2 (53η)
4,9
3.736 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2017 
 • Πυκνότητα 

5.758.000[2] (113η) 
11,8 κατ./km2 (219η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

95,526 δισ. $[3] (101η)  
17.485 $[3] (103η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2016)
 • Κατά κεφαλή 

36,180 δισ. $[3] (182η)  
6.622 $[3] (101η) 
ΔΑΑ (2015) Αύξηση 0,691 [4] (111η) – μεσαίος
Νόμισμα Νέο μανάτ Τουρκμενιστάν1 (TMT)
(UTC +5)
Internet TLD .tm
Οδηγούν από δεξιά
Κωδικός κλήσης +993
1 Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2009 θα παραμείνει στην κυκλοφορία το παλιό μανάτ (TMM).

Το Τουρκμενιστάν (τουρκμενικά: Türkmenistan, γνωστό επίσης και ως Τουρκμενία), είναι χώρα της Κεντρικής Ασίας με έκταση 488.100 τ.χλμ. και πληθυσμό (113η στον κόσμο) 5.758.000[2] κατοίκους σύμφωνα με τον ΟΗΕ για το 2017. Το όνομα της χώρας σημαίνει «γη των Τουρκομάνων». Το όνομα της πρωτεύουσας, Ασγκαμπάτ, σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει «πόλη της αγάπης» ή «η πόλη όπου οικοδομήθηκε η αγάπη», που ετυμολογείται από το αραβικό ishq που σημαίνει «αγάπη» με την περσική κατάληξη abad που σημαίνει «κατοίκησε» ή «οικοδομήθηκε».[5] Ως το 1991 αποτελούσε σοβιετική σοσιαλιστική δημοκρατία. Στα νοτιοανατολικά συνορεύει με το Αφγανιστάν, με το Ιράν στα νοτιοδυτικά, με το Ουζμπεκιστάν στα βορειοανατολικά, με το Καζακστάν στα βορειοδυτικά και με την Κασπία Θάλασσα στα δυτικά.

Το Τουρκμενιστάν έχει βρεθεί στα σταυροδρόμια των πολιτισμών για αιώνες. Στους μεσαιωνικούς χρόνους, το Μερβ ήταν μια από τις μεγάλες πόλεις του Ισλαμικού κόσμου και μία σημαντική στάση στον Δρόμο του Μεταξιού, μία διαδρομή καραβανιών που χρησιμοποιήθηκε για το εμπόριο με την Κίνα έως τα μέσα του 15ου αιώνα. Προσαρτήθηκε στην Ρωσική Αυτοκρατορία το 1881, και είχε εξέχουσα θέση στο Αντι-Μπολσεβικικό κίνημα στην Κεντρική Ασία. Το 1924, το Τουρκμενιστάν έγινε συνταγματική δημοκρατία της Σοβιετικής Ένωσης, αποτελώντας την Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Τουρκμενίας.[6]

Το Τουρκμενιστάν έχει τα τέταρτα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου. Το μεγαλύτερο μέρος της χώρας καλύπτεται από την Έρημο Καρακούμ (σημαίνει Μαύρη Άμμος). Από το 1993, οι πολίτες έχουν ηλεκτρισμό, νερό και φυσικό αέριο χωρίς χρέωση, και παρέχονται από την κυβέρνηση.[7]

Επίσημη γλώσσα της χώρας είναι η τουρκμενική (μια τουρκική γλώσσα). Από το 1990 μέχρι το 2006, οπότε και απεβίωσε, κυβέρνησε τη χώρα ο Σαπαρμουράτ Νιγιαζόφ. Το 2008 ο διάδοχός του ψήφισε ένα νέο Σύνταγμα.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 85% του συνολικού πληθυσμού είναι Τουρκομάνοι, ενώ υπάρχουν επίσης Ουζμπέκοι και Ρώσοι. Οι κάτοικοι πρεσβεύουν το Μουσουλμανικό δόγμα σε ποσοστό 89%. Το προσδόκιμο ζωής στον συνολικό πληθυσμό, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015, είναι τα 69,78 χρόνια (66,77 για τους άνδρες και 72,93 για τις γυναίκες).[8]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημερινός πρόεδρος (από τις 21 Δεκεμβρίου του 2006) είναι ο Κουρμπανγκουλί Μπερντιμουχαμέντοφ. Στις 26 Σεπτεμβρίου του 2008 ψηφίστηκε ομόφωνα ένα νέο Σύνταγμα, που καθιέρωσε τον πολυκομματισμό.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το δικαίωμα ψήφου παρέχεται στην ηλικία των 18 ετών[8].

Επικοινωνίες και Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λιμάνι είναι η Τουρκμένμπασι. Το οδικό δίκτυο κάλυπτε το 2002 περισσότερα από 58.000 χιλιόμετρα. Η οδήγηση γίνεται στη δεξιά πλευρά του δρόμου. Εκτός από 28 συνολικά αεροδρόμια λειτουργεί και 1 ελικοδρόμιο.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρόλο την μικρή οικονομία της χώρας, η χώρα έχει 17,500,000,000,000 αποδεδειγμένα αποθέματα (m³) φυσικού αερίου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
WikiVoyage logo
Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα: